# Vortlisto — Dicionario de la 10.000 radiki Vedvorto e unesma senco nur. La kompleta artikli esas en dicionario.md ; la datumi en dicionario.json. Transskribita de https://ido.help/dicionario/ a (muziko) — La noto sisesma di la « do »-gamo a(d) — Prepoziciono quan onu uzas por indikar la skopo di la ago, la loko quan onu volas atingar, la destinario, la persono a qua onu donas, donacas od atribuas ulo. Konseque, lu indikas logikale la objekto di ta o ca penso o sentimento, opoze a « subjekto » qua recevas li -a — La litero lasta di adjektivo -ab- — Sufixo qua indikas, che verbo, la anteeso kompare a tempo-punto di epoko pasinta o futura abado — Superioro di monakeyo (katolika) de viri, di olqua la revenui esis benefico por ilta qua havis la ofico abako — (arkitekt.) Parto supra di la kapitelo di kolono, qua havas la formo di tableto abandonar (trans.) — Cesar sua sorgo (di persono, ofico, posteno) sive nevolunte o kontre-vole, sive violacante ula devo. (ex. : abandonar sua filii, sua gepatri, sua posteno) abaniko — Mi-cirklo de stofo, de papero, de plumi, muntita sur lameli movebla, quan onu desfaldas por agitar la aero cirkum su e tale produktar minvarmeso abasar (trans.) — Pozar (plu) infre. – (metaf.) (aludante persono) Retroduktar (lu) a rango infra, a situeso sociala min-supra. (Onu abasas su per situar su a rango infra, per adoptar posturo humila) abatar (trans.) — Faligar, per plura frapi (ulu od ulo qua stacas) abatiso — Parti acesora di animali (precipue pultro) quin onu buchas por manjo abceso (patol.) — Kavajo pusoza en la korpo homala abciso (geom.) — Un ek la du koordinati rekta-linea qui uzesas por determinar la situeso di punto en spaco abdikar (trans.) (pri rejo od altra suvereno) — Cesar sua regno per transmisar la autoritato imperala a sucedanto, o naturala, o selektita abdomino (anat.) — Korpo-kavajo qua kontenas la viceri digestala. (Ta vorto ciencala esas plu preciza kam « ventro ») abduktar (trans.) — Movigar parto di la homo-korpo tale ke la movajo eskartesas de la plano mediana di la korpo abelo (zool.) — Insekto himenoptera qua vivas esame e produktas mielo e vaxo aberaco — (astron.) Deviaceso semblanta di la radii luma qui venas de astro abieto (bot.) — Arboro rezinifera, di qua la folii nula-sezone divenas flavatra e sika abiso — Profundegajo submara abismo — Profundegajo qua ne esas mezurebla pro la grandeso di lua dimensioni abjekta — Qua esas ye la grado maxim infra di desnobleso, pri la hierarkio sociala e pri lua karaktero personala abjurar (trans.) — Renuncar, en su-obligo solena, la religio quan onu profesis til-lore ablacionar (trans.) (kirurg.) — Deprenar de la korpo homala (per operaco kirurgiala) parto morboza, malada ablaktar (trans.) — Separar infanteto de lua patrino o de la salariato qua alaktis lu, kande oportas komencar donar a lu alimente nutrivi altra kam lakto ablativo (gram.) — Kazo di la deklino-sistemo Greka, Latina, e c., qua indikas ke substantivo esas la departo-punto, o la instrumento, di ago ablegato (religio katolika) — Delegito qua komisesis por portar la bireto a prelato jus nominita « kardinalo » ableto (zool.) — Mikra fisho ek la familio « kiprinoidi », di qua la squami perlomatrea uzesas por facar la perli artificala ablucionar (trans.) — (liturgio katolika) Varsar sur la fingri di la sacerdoto vino ed aquo qui transfalas aden la kalico, e quan lu drinkas pose abnegar (trans.) — Renuncar omna profito, omna interesto propra, e mem plezuro, por konsakrar su ad altru od a verko sociala, religiala. Renuncar su ipsa : sua feliceso propra abolisar (trans.) — (pri institucuro o kustumo : rejeso, privileji, sklaveso-rejimo) Destruktar (li) en maniero tala ke li ne povos ri-existar abominar (trans.) — Hororar (ulo, ulu) pro lua despieso o maledikeso, o pro ke onu regardas lu kom maledikenda od odienda abonar (trans.) — Kontratar forfete e kom valida dum quanto de tempo konvencionata, por recevar jurnalo, revuo, od asistar serio de spektakli en teatro abordar (trans.) — Irar sur ulo, o – per extenso di la senco – venar flanke a, bordo an bordo kun ulo (por irar sur olu) aborijena — Qua apartenas a populo qua habitas la lando de la origino (historiala) abortar (netrans.) — (aludante feto) Mortar, od ocidesar, dum la jermeso-periodo aboyar (netrans.) — (aludante hundo o kelka animali altra ek la sama genero) Kriar abreviar (trans.) — Igar (ulo) plu kurta spacale (verko literatura, historia, e c.) per uzar min multa vorti abrikoto (bot.) — Frukto grosa, flava e kelke reda, di qua la pulpo esas sukroza e saporoza – de arboro ek la genero « pruniero », familio de la « rozacei », qua devenis (onu konjektas lo) de Armenia abrogar (trans.) — Deklarar « nevalida » to quo esas establisita, institucita. (Supresar lego per altra lego, dekreto per altra dekreto qua nevalidigas la antea) abrotano (bot.) — Speco di artemizio di qua la folii, kande onu manuagas li, lasas sur la fingri odoro citronala abrupta — Di qua la pento esas ruptita bruske, ne-egale absenta — Qua ne esas en la loko ube lu povas o devas esar absinto (bot.) — Planto aromata tre bitra, ek la familio « kompozaji » absoluta — Qua ne submisesas a kondiciono, a restrikto absolvar (trans.) — Dispensar de la puniso, de la responso a qua lu su expozis pro ago pri qua lego preskriptas puniso absorbar (trans.) — Igar penetrar, retenar en sua substanco, liquido, gaso abstenar (trans.) — Interdiktar a su ipsa agar (ulo) abstersar (trans.) (medic.) — Netigar de la puso, de la sanio qua adheras a la surfaco di plago, di ulcero abstinencar (netrans.) (religio) — Ne manjar karno en la dii quin indikas la Eklezio katolika abstraktar (trans.) — Izolar per penso abstruza — Desfacile komprenebla e tedanta absurda — Kontrea ye la raciono komuna abulio (medic.) — Morbo mentala quan karakterizas la savo di to quon onu devas agar e la nepovo agar lo abundar (netrans.) — Esar plu multa kam suficante abutar (netrans.) — Arivar per sua extremajo. (Ex. : strado qua abutas an placo; nervi qui abutas an la cerebro) abutmento (teknol.) — Konstrukturo, masivo petra, destinita a suportar pulso. (Ex. : sur la rivi di fluvio, por rezistar la pulsi da la arki) acefala (biol.) — Sen-kapa. (Ex. : la ostri esas acefala) acelerar (trans.) — Igar plu rapida acendar (trans.) — Igar lumifanta per igar (lu) produktar flami, mem nur mikra. (Anke metaf.) acensar (netrans., sur) — Irar adsupre, hisar su adsupre acento (fonetiko) — Plu-lautigo di la voco sur ta o ca silabo di vorto aceptar — Konsentar prenar, recevar to quon ulo ofras, donas, donacas, prizentas acero (bot.) — Arboro di qua la ligno, veinoza, uzesas por la faco di mobli acerba — Pikanta ed atakema (metaf.) acesar (trans.) — Povar arivar an loko, an persono acesito — Nomino quan onu grantas, en konkurso, a la personi qui proximeskis maxime a la premio acesora — Qua adjuntesas a la kozo precipua acetato (kemio) — CH₃CO₂H acetileno (kemio) — CH : CH acetometro — Acidometro specala, uzata por mezurar la koncentreso-grado di vinagro acetono (kemio) — CH₃CO.CH₃ -acho — Sufixo pejorativa qua expresas qualeso tre infra, nuanco di desestimo, antipatio, repugneso aciano (bot.) — Varietato di centaurei, kun floro blua, qua kreskas precipue en la frumento-agri acida — Di qua la saporo esas pikanta. acidentar (trans.) — Ruptar hazarde, ne-expektite e (generale) desfortunoze la iro normala di la kozi acidometro — Instrumento per qua onu mezuras la koncentreso-grado di acido aciono (financo) — Parto di la kapitalo suskriptenda, qua yurizas pri parto di la trezoro societala e di la profito di societo acipitro (zool.) — Rapt-ucelo jornala, qua ne flugas en la alta strati di atmosfero acizo — Imposto di ula vari (nutrivi, e c.) ye la enireyo di urbo adaptar (trans., ad) — Unionar (kozo) ad altra kozo qua konvenas a lu adenino (kemio) — C₅H₅N₅ adenito (patol.) — Inflamuro di la glandi o ganglioni limfala adepto — Persono quan onu iniciis pri ula arto o doktrino adequata (filoz.) — Qua equivalas, esas adaptita, korespondas perfekte a la objekto (aludante penso, cienco, e c.) adherar (netrans., ad) — Quaze glutinesar an ulo adiar (trans.) — Pronuncar la formulo di politeso kande onu su separas (de ulu) adiabata (fiziko) — Quan kaloro povas permear adicionar (matem.) — Adjuntar nombro ad un o plura nombri di la sama naturo, por unionar li ad una adipocero (kemio) — Nomo olima di tri substanci quin onu kredis inter-identa, ma qui interdiferas esencale : spermaceto, la grasajo di la kadavri, e kolesterino (C₂₇H₄₅OH) adjektivo (gram.) — Vorto-speco qua expresas la eso-maniero adjudikar (trans., ad) — (yuro-cienco) Atribuar, per judicio, a la autoritato o persono qui esas kompetenta adjurar (trans., pri) — Sumnar (ulu), ye la nomo di sakrajo ke lu agez ulo adjutanto (armeo) — Oficiro qua servas generalo administrar (trans.) — Direktar, surveyar la jero di la aferi di societo, di stato, di privato admirar (trans., pri, pro) — Kontemplar astonate admiralo (armeo navala) — Oficiro di qua la grado esas maxima en la hierarkio di la navaro militala admisar (trans., aden) — Aceptar aden loko ulu qua havas la qualesi postulata por lo adolecar (netrans.) — Esar en ta evo-periodo qua sequas puereso e preiras adulteso (t.e. de 15 til 20 ev-yari) adoptar (trans.) — (ulu) Prenar legale kom filio. (Anke metafore) adorar (trans.) — Honorizar quale se lu esus deo adosar (trans., an ulo) — Apogar per la dorso adraganto (bot.) — Gumo qua defluas, forme di paceti vermatra, de tragakanto adreso — Domicilo di persono o di organismo adsorbar (trans.) — Koncentrar, sur sua surfaco, substanci dissolvita adulta — Qua atingis la fino di sua kresko. (Dicesas precipue pri la homo qua evas plu kam 20 yari) adulterar (netrans., kun) — Violacar sua promiso solena di fideleso sexuala a sua spozo adurolo (kemio) — Revelilo fotografala, ek klorhidoquinono advento (religio katolika) — La quar semani qui preiras la Kristo-nasko – tempo determinita da la Eklezio katolika, dum qua la religiani devas preparar su pri la arivo di Yesu-Kristo adventiva — Qua devenas de ago acidenta adverbo (gram.) — Vorto-speco nevariiva qua modifikas la senco di adjektivo, di verbo, di adverbo adversa — Kontrea. (en lukto) La persono qua opozesas ad altra advokato — La homo di qua la profesiono konsistas ye pledar por la personi qui procesas koram tribunalo adyunto — Qua juntesas ad ulu kom lua helpanto aero — Fluido gasa, diafana, ek oxo, azoto e kelka gasi skarsa, difuzita en omna regioni di Tero, utila por respiro e kombusto aerenkimo (biol.) — Tisuo ek lakuni respirala, quan onu renkontras en la organi (precipue la radiki) qui kreskas en slamo aerobia (biol.) — Qua bezonas la oxo di aero por respirar aerolito (astron.) — Maso minerala qua falas adsur la surfaco di Tero, de la regioni superega di atmosfero aerometro — Instrumento per qua onu povas mezurar la denseso-grado di aero, di gasi aerometrio — La parto di fiziko qua studias la denseso-grado di aero, di gasi aeroplano (aviaco) — Mashino qua povas sustenar su super-sule, en atmosfero, sen esar plu lejera kam ica, efike da la preso da vento sur la surfaci inklinita di lua quaza ali aeroskopo — Instrumento per qua onu kolektas (por studiar li) la polvuni mikroskopala qui suspendesas en atmosfero aerostato — Balonego di qua la susteneso en atmosfero obtenesas per la uzo di gaso plu lejera kam aero afabla — Qua aceptas sua kunhomi benigne, aminde afazio (patol.) — Privaceso di la parol-fakultato, konjekteble pro lezuro cerebrala afecionar (trans.) — Unionesar ad (ulu, ulo) per amo o prizo duranta afektar (trans.) — (medic.) (pri morbo) Efikar a la homo-korpo afektacar (trans.) — Esar, agar, kondutar en maniero qua esas nur la semblo (di ulo) afelio (astron.) — La punto di la orbito di planeto, ube la planeto distas maxime de Suno afero — To quon onu havas kom agenda (en maniero generala) afidio (zool.) — Insekto tre mikra qua adheras a la folii ed a la rami di la planti, por sugar li afina (ad) — Karakterizata da la tendenco a proximigar su (ad) ed ad unionar su (kun), a kombinar su (kun) afirmar (trans.) — Deklarar ke to o co esas vera afisho — Anunco a publiko per manuskriburo od imprimuro quan onu adherigas sur pordo, sur muro afixo (gram.) — Partikulo quan onu adjuntas a la vorti por modifikar lia senco afliktar (trans.) — Frapar dolorigante (lua) korpo o psiko aforismo — Propoziciono pri ula cienco, arto, enuncita forme di sentenco afrankar (trans.) — Dispensar la destinario de la pago di la transporto-kusto, per agar ta pago lor la expedio afrontar (trans.) — Opozar su, fronto an fronto afto (patol.) — Mikra ulcero blankatra, qua aparas e kreskas sur la membrani mukoza di la boko o di faringo afusto (artilerio) — Suportilo di kanono afuzionar (trans.) — Igar liquido fluar strate sur korpo-parto malada agar (trans.) — Exekutar la gesti, la movi di la korpo o di parti di olu, la movi psikala, qui esas necesa -agar — Uzesas kun vorti di instrumento por formacar verbi qui signifikas « agar per… ». Exemple : krucagar : agar per kruco (por mortigar ulu); klovagar : agar per klovi (por fixigar ulo : planki, e c.); agrafagar, butonagar, e c. agacar (trans.) — Produktar mikra iriteso nervala o psikala – exemple per la froto di kultelo pozita vertikale sur plado o sur vitroplako, e c. agama (biol.) — Sen uniono intersexua agapo (religio) — Repasto quan, origine, la Kristani agis komune agar-agaro — Gelatino vejetantala, obtenita de mar-algi agariko (bot.) — Nomo di fungi diversa-sorta, manjebla o venenoza agato (mineral.) — Petro harda, varietato di quarco, qua divenas briloza per poliseso agavo (bot.) — Genero de amarilidacei, qua devenas de Amerika, e konsistas ye cirkume cent speci Amerikana; olua sapo, sukroza e tre abundanta, uzesas da la Mexikiani por preparar drinkaji fermentacita agendo — Registro, kayereto, di qua singla folio, qua indikas la dio-quantesmo di la monato, uzesas por notar sur lu to quon onu havas kom agenda agento — La persono qua esas komisita pri agor vice la komisinto agitar (trans.) — Dis-movigar (liquido, la spiriti di publiko), sukusar omna-sinse aglo — (zool.) Rapt-ucelo jornala, di qua la regardo esas tre perceptiva; la flugo, rapida; la beko, tre forta, bazo-rekta, e kurvigita nur ye lua pinto aglomerar (trans.) — Asemblar por formacar maso kompakta aglosio (patol.) — Absenteso di la lango aglutinar (trans.) — Interglutinar plura kozi tale ke li divenas una agnelo — Muton-yuno, en la senco religiala e poeziala agnoskar (trans.) — Lasar enirar sua spirito kom vera, valida, yusta, legale konstitucita agoniar (netrans.) — Esar la objekto di la lukto lasta da naturo kontre morto, en la korpo di vivanto agorafobio — Pavoro morba, da ula personi, kande li devas trans-irar placo, strado, ponto agosto — La monato okesma di la yaro kalendarala agro — Tereno sen-tekta e plata, limitizita por uzeso partikulara agrafo — (arkitekt.) Krampono fera qua inter-adherigas la quadri di muro agreabla (ad) — Qua donas plezuro (ad ulu) agregar (trans.) — Interunionar – por formacar ek li ensemblo – molekuli, partikuli materio agrimonio (bot.) — Planto rozacea, kun mikra flori qui esas dispozita spike, olim uzita kom astriktivo agronomo — Persono experta pri la cienco « agrokultivo » agronomio — La cienco qua donas la reguli di agrokultivo agulo — Stangeto ek stalo polisita, di qua un extremajo esas pinta, e la altra, obtuzigita, ed un-trua, por recevar filo ah! — Interjeciono qua indikas ke onu quik expresos emoco forta qua kaptis la psiko (joyo, doloro, iraco, e c.) ailanto (bot.) — Planto ek la familio « nutacei » -ajo — Sufixo qua indikas : Kozo facita ek ula materio, o qua posedas ta o ca karaktero (ex. : lanajo, kotonajo, bonajo, bitrajo) ajio (banko-komerco) — Profito de la difero inter la valoro nominala e la valoro reala di la moneto-peci – inter la valoro nuna e la preco lor la pagoteso di la valor-paperi, di la vari di qui la kurso varias ajila — Di qua la movi esas flexebla, rapida ajiotar (netrans., pri) — Spekular pri la valor-paperi, pri la vari, di qui la kursi esas variiva ajornar (trans., til) — Rezolvar ke (ulo) agesos o facesos erste en ta o ca dio, vice nun ajuro — (arkitekt.) Singla ek la mikra aperturi di ornamentajo ajustar (trans.) — Intermuntar ed inter-harmoniigar la parti di mashino, di mekanismo, por atingar la skopo determinita ajuto — Tubo adaptita a la orifico di fonteno, di recipiento, e c. por modifikar (pri lua volumo o lua formo) la fluo di la liquido akacio (bot.) — Genero de planti mimozea, di qui ula speci donas kachuo, glutino-gumo, e c. akademio — Societo literaturala, ciencala, artala, di qua la membri esas, generale, elektita e fixa-nombra, e qua ne docas akanto (bot.) — Planto bikotiledona, di qua la folii esas dentoza akantino (biol.) — Substanco organika, albuminoza, solvebla en sal-aquo – ye qua konsistas la skeleto di ula radiolarii akantonar (trans., en) (milit.) — Instalar la armeani en la loki diversa di teritorio ube li devas vivar dum kelka tempo akaparar (trans.) — (ulo) Rezervigar por su, komprar la tota quanto de ta o ca varo qua ofresas vende en merkato. – Prenar por su ipsa, detrimente di la kunhomi akaro (zool.) — Familio de insekti di qui la tipo esas L. acarus, kun korpo, generale, disko-forma e globatra, sen distingo tre preciza di abdomino de cefalotorako aklamar (trans.) — Aceptar per klami e krii de entuziasmo – agita da plura, multa, personi kune aklimatar (trans.) — Igar (lu) adaptar su a klimato altra kam ta di lua nasko-lando. – (anke metaf.) akneo (patol.) — Erupto di papuli akoluto (eklezio katolika) — Kleriko qua, en kirko, exekutis la taski grosiera akomodar (trans.) — Aranjar kozo tale ke lu konvenas por ulu akompanar — Juntar su (ad ulu) por irar adube lu iras akonito (bot.) — Planto venenoza, ek la familio « renonkulacei » akonto — Pago di parto de debo akoro (bot.) — Genero de aroidei, kun flori hermafrodita, qui enkovras la spadico akordar (trans.) — (muziko) Existigar relato preciza inter la soni diversa di muzik-instrumento segun diapazono. Regular plura instrumenti muzikala segun la sama diapazonosono akordeono — Muzik-instrumento, kun klavaro, langeti metala, libere movebla, quin vibrigas suflilo akra — Di qua la saporo, la odoro, esas forta, quaze acida, ed iritas la respir-organi e la guturo akreditar (trans., ye) — Igar (ulu) egardata kom fidinda (anke financale) akrido (zool.) — Insekto saltera, qua devastas la agri trupe, e quan onu konfundas ofte a la lokusto akrobato — La homo qua agas publike prodaji di forteso, di equilibro, di ajileso; gimnastikisto, klauno, herkulatro, equilibristo, jonglisto, dislokito, desostizito, serpentatro, e c. akrochar (trans., an) — Pendigar de hoko akromatino (biol.) — Substanco liquida di la celulo-nukleo qua esas kolorizebla per reaktivi, ma multe plu desfacile kam kromatino akropolo (che la Greki antiqua) — Citadelo, en la parto maxim alte-situita di la urbo akrostiko — Serio de versi di qui la literi unesma di singla lineo riproduktas, segun lia ordino, la literi ye qui konsistas la nomo di persono o di kozo akroterio (arkitekt.) — Soklo di statuo, di vazo, instalita sur frontono akto — (yuro) Folio skriburoza qua konstatas fakto, konvenciono, obligeso aktinio (zool.) — Zoofito kun korpo pulpatra, quaze muskuloza, ornita diverse, adheranta a sulo per bazo cirkla qua efikas quale ventuzo aktinika — Dicesas pri ta radii per qui la suno-lumo efikas kemiale a substanci diversa aktiva — Qua expresas la ago aktoro (teatro, cinemo) — La persono qua reprezentas un ek la roli, en teatrajo o cinemajo aktuala — (filoz.) Qua realeskas – qua pasas de virtualeso ad ago akular (trans., ad) — Igar butar kontre ulo, per la parto dopa akumular (trans.) — Pozar kozi, ici sur iti, plenigante, ecese, sen-limite. – (anke metaf.) akumulatoro (elektro) — Aparato baterio, fonto di elektro, quan onu povas transportar ed uzar en sua lojeyo akurata — Qua arivas (persono) precize ye la kloko konvencionita akushar (trans.) — Igar la feto homala ekirar- per ekpulso naturala, o per extrakto – de la organo en qua lu su developis akustiko — La parto di fiziko qua koncernas la soni akuta — Qua finas per pinto longa. akuzar (trans., pri) — Signalar (lu) kom kulpinta akuzativo (gram.) — (en la deklino-sistemo di la lingui Greka, Latina, Germana, Rusa, e c.) La kazo di la komplemento direta -ala — Sufixo qua signifikas « qua relatas, koncernas, apartenas a, dependas de, konvenas por », ed anke « segun la maniero di, analoga a la verki da, digna de » alo — Apendico quan havas, an singla flanko di sua korpo, la animali qui povas flugar, e quan li desfaldas ed agitas por sustenar su en atmosfero alabastro — Varietato di gipso, diafane-blanka, mola e facile laborebla alaktar (trans.) (aludante muliero) — Nutrar (infanteto) per sua lakto alambiko — Aparato por distilar alarmar (trans.) — Advokar a lia armi korpo de soldati alaudo (zool.) — Ucelo di la familio « konirostri », qua vivas en la agri albo (liturgio katolika) — Tuniko ek telo blanka, kunligita super la reni per zono o kordono, quan la episkopi, la sacerdoti, e c. *weras sur sua sutano por celebrar la meso albatroso (zool.) — Mar-ucelo di la mi-sfero australa di Tero, ek la familio « longa-pluma », di qua la beko esas forta e hokatra, e la pedi, sen-polexa albergo — Hotelo, situita (generale) en la pre-urbi di urbo, an ruro-voyo od en vilajo albina (patol.) — Anomaleso korpala quan karakterizas, che la homo, la senkoloreso di la pelo, di la hari, di la pili, la paleso rozea di la iriso, la redatreso di la pupilo, e quan onu vidas anke che ula animali (kunikli furo-blanka) od elefanti pelo-blanka albumo — Mikra registro, di qua la folii esas destinita a recevar noturi, autografi, skisuri, versi, muzikaji, e c. albumeno — Substanco qua envelopas la embriono en ula grani e nutras lu dum la jermifo. (anke pri la ovi) albumino — Substanco quan onu renkontras en la sero di sango, en la albumeno di la ovo, e qua koagulas efike da kaloro albuminoido — To di qua la naturo esas olta di albumino; dicesas pri la substanci azotoza (nitroza) di animali o vejetanti albuminurio (patol.) — Formo di maladeso dum qua urino esas albuminoza alburno (bot.) — En la arbori bikotiledona, la strato unesma de ligno, ordinare blanka, qua jacas nemediate sub la kortico alcedo (zool.) — Mar-hirundo alciono (mitol.) (en la epoki antiqua) — La alcedo, egardata kom ucelo qua facas sua nesto sur maro kalma, e (da la navigisti) kom ucelo bon-augura aleo — Voyo quan facas bordumo de arbori, de arbusti folioza o de herbi longa-stipa alegar (trans.) — Mencionar o citar kom autoritato, donar kom justifikivo, kom punto di sua argumento alegorio — Vorti figura qui prizentas a la spirito senco qua esas celita sub la senco literala alejar (trans.) — Igar min pezoza, Igar min kargoza. (anke metaf.) aleno — Puncilo quan uzas la shuifisti, la selifisti, por borar trui en la ledro-peci quin li volas inter-sutar alerta — Ago-rapida alexandrino — Verso de dek-e-du silabi, kun cezuro an-pos la sisesma alezar (trans.) (teknol.) — Polisar, glatigar la parti kava di objekto borita o konkavigita alfabeto — La serio de la literi qui reprezentas la soni ye qui konsistas la vorti alfenido — Aloyuro de nikelo e de kupro algo (bot.) — Vejetanto kriptogama qua kreskas en aquo sen-sala o saloza en la loki tre humida algebro (matem.) — Cienco di qua la skopo esas simpligar e solvar la problemi pri la *grandori, reprezentante li per literi e signi, e determinante la relati qui interligas la elementi diversa di la problemo, per formulo quan onu povas aplikar ad omna kazi simila; e qua, preterirante la skopo, studias la relati kom ipsajo, sen egardar lia origino, formi, kombinuri e transformesi algoritmo (matem.) — Tipo di noto-sistemo qua esas propra di genero partikulara di kalkulado alio (bot.) — Varietato di planti liliacea, di qua la bulbo odoras e saporas forte e pikante : shaloto, oniono, cibolo, ciboleto aliancar (trans., kun) — Unionar personi, familii, per mariajo. (Ta vorto ne esas sinonimo di mariajar : mariajo relatas nur la gespozi; aliancar relatas lia familii.) alibio (yuro kriminala) — La fakto esir ye la instanto kande krimino eventis, en loko altra alidado — Linealo movebla por la relevo di mapi, qua havas, ye singla di sua extremaji, dioptri tra qui onu vizas la objekto di qua onu volas determinar la direciono alienar (trans.) (yuro-cienco) — Igar la proprieto di ulu pasar ad altru, per vendo, cedo, e c. alienacar (netrans.) — Divenar quaze stranjera ye su ipsa, perdar sua rezono-fakultato aligatoro (zool.) — Sorto di krokodilo en la fluvii di Amerika alimentar (trans., ye) — Provizar ye to quo esas necesa pri la duro di lua funciono, vivo, e c. (ex. : alimentar urbo, kaldiero, mashino) alineo — Separo quan onu agas inter frazo e la preiranta, per igar lu spaco-komencar sur la lineo sequanta, dop mikra interspaco lakuna aliniar (trans.) — Rangizar (soldati, planti) tale ke la ensemblo formacas quaza lineo aliquanta (matem.) — Dicesas pri *grandoro qua ne kontenesas ulaquantafoye sen restajo, en toto. (Ex. : 2 esas parto aliquanta de 13) aliquota (matem.) — Dicesas pri *grandoro qua kontenesas ulaquantafoye sen restajo. (Ex. : 2, 3, 4… esas parti aliquota di 12) aliteracar (netrans. e trans.) — Komencar (o finar) per la sama sono o soni alizeo (meteorol.) — Vento qua suflas uniforme e konstante, de la komenco til la fino di la yaro, inter la tropiki alko (zool.) — Speco de cervi, qua habitas la regioni norda di Tero alkado (en Hispania) — Judiciisto qua esforcas konciliar la interprocesonti qui intencas demandar la judicieso di sua afero koram la tribunalo di la yuro civila alkalio (kemio) — Kompozajo kemiala qua efikas kom bazo kande lu kontaktas acido, en la sali alkaloido (kemio) — Kompozajo organika di qua la propraji esas alkaliatra alkemio — Savo arkana qua mixas, a procedi kemiala, la formuli di pseudo-« arto sakra » por deskovrar la moyeno fabrikar oro e panaceo alkoholo — Liquido quan onu obtenas per la distilo di la drinkaji fermentacita alkoholometro — Instrumento per qua onu determinas la quanto di alkoholo quan kontenas vino, brandio, e c. alkoholometrio — Ta parto di fiziko qua traktas la procedi quin onu uzas por determinar la quanto de alkoholo quan kontenas la liquori alkoholoza alkovo — Kavajo en dormo-chambro por lokizar ibe un o plura liti almanako — Kalendaro qua kontenas anke indiki astronomiala, konjekti e predici pri la vetero dum la tota yaro qua komencas almeo — Dansistino e kantistino, che la Orientani almonar (netrans., ad) — Donacar karitatale a la povri alno (bot.) — Arboro ek la familio « betulacei », qua kreskas an la rivo di la aquo-flui, lagi, lageti aloo (bot.) — Planto dika-folia, liliacea, di qua la folii kontenas suko bitra alodio (feudismo) — Domeno qua, donacite kom proprietajo di la donacario, esis heredebla e nedependanta, ecepte pri la homajo di vasaleso alonge — Paralele ye la bordo, ye la rivo, ye la litoro di…, ma kelka-diste (de lu) alonjo — (tekn.) Tubo quan onu adjuntas ad altra por igar lu plu longa o por igar lu komunikar kun altra tubo o vazo; anke : prolonguro di tablo alopatio (medic.) — La medicino qua kuracas per la inversaji (kontraste kun homeopatio), konforme a la formulo Latina contraria contrariis curantur alopecio (patol.) — Desaparo, tota o parta, di la hari, di la pili, e c. (che homo od animalo) aloso (zool.) — Fisho ek la familio « Kupi », di qua la karno prizesas multe alotropa (kemio) — Dicesas pri la korpi simpla qui, per altrigar sua stando, aquiras propraji anke altra aloyar (trans.) — Kombinar, mixar metali (per fuzo) alpo — Pastureyo ye altitudo tre granda sur la monti Alpa alpako (zool.) — Ruminero ek la genero « lamai », di qua la lan-felo esas silkatra alpari — (komerco) Inter-egalesi di la kambio-kursi monetala pri du merkati financala alta — Qua preter-iras la nivelo ordinara alto (muziko) — Instrumento muzikala, kun kordi ed arketo, meza inter violino e violoncelo altaro (religio) — Tablo gazona, petra, e c. sur qua onu ofris olim sakrifikaji a la dei alteo (bot.) — Planto mucilajatra, ek la familio « malvacei » alterar (trans.) — Modifikar pri lua naturo. Chanjar la naturo e qualeso di kozo (generale a min bona) alternar (netrans.) — Venar, ica pos ita, singla ye sua foyo alternativa — Dicesas pri la elektro-flui qui parkuras cirkuito, lore ta-direcione, lore ca-direcione alternativo — Obligeso optar inter du selektebli alternatoro — Elektro-mashino qua produktas elektrofluo alternativa altitudo — Alteso di loko, kompare a la nivelo di maro altra — Qua ne esas sama kam ulu, ulo, qua diferas de lu, qua esas diversa aludar (trans.) — Uzar vorto, frazo, qua donas ideo pri persono, pri kozo, pri eventajo alumeto — Stipeto de ligno, o de altra substanco, inflamebla, uzata por acendar alumino (kemio) — Oxido di aluminio, uzata por facar porcelano. Al₂O₃ aluminio (kemio) — Korpo simpla, metala, forjebla e duktila, tenaca, poke densa, ofte uzata aloye kun kupro (por facar juveli, vazi, e c.) aluno (kemio) — SO₄M₂, (SO₄)₃, M'₂, 24 H₂O. (M : natro, o kalio, amonio, rubidio, cezio, arjento; M' = aluminio, fero, magnezo, kromo o galio) aluro — La maniero marchar (pazope, trote, galope, e c.) aluviono — Sedimento quan lasas la aqui kande li retroiras alveolo — Celulo vaxa quan facas la abeli amar (trans.) — Ligesar, per sua kordio, ad (ulu) amalgamo — Aloyuro de merkurio kun metalo amansar (trans.) — (ulo) Igar min sovaja la animalo amaro (navig.) — Kordego uzata por retenar navo, fixigar objekto en navo, e c. amaranto (bot.) — Planto autunala, kun flori reda bele, purpuree, veluratre amaso — To quo esas akumulita tale ke lu formacas maso, granda-quanta, per adjunti intersequanta amatoro — La persono qua prizas e kultivas, por sua plezuro propra, ta o ca arto, cienco, e c. amauroso (patol.) — Deskresko, o desaparo kompleta, di la vido-fakultato, sen kauzo detektebla en la vid-organaro amazono — (mitol.) Muliero qua apartenis a tribuo militema qua ne aceptis viri kun su ambajo — Singla ek la perifrazi qui cirkondas la pens-enunco ambasado — Misiono permananta, establisita da guvernistaro apud guvernistaro stranjera, por igar plu facilan lia inter-relati ambiciar (trans.) — Dezirar pasionoze la honori, la granda ofici, e solicitar li ambidextra — Qua uzas egale-bone sua manui (dextra e sinistra) ambigua — Qua havas plura senci inter qui la spirito esas hezitanta amblar (netrans.) — Aluro di quadrupedo qua marchas, trotas, levante alterne sua gambi di la sama latero ambliopa (patol.) — Feblesko di la vido-fakultato ambono (religio) — Tribuno petra, marmora, en la koreyo di la baziliki, de ube onu lektis laute la epistolo o la evangelio amboso — Maso de fero stalo-parkovrita, sur qua onu forjas la metali kolda o varmigita ad-rede od ad-inkandece ambro — Substanco vaxatra, mosk-odoranta, retrojetata da maro ambrozio (mitol.) — Substanco de quo delektesis la nemortivi. (Anke metaf.) ambulanco — Establisuro provizora, destinita a furnisar flego amebo — Protozoario mikroskopala, qua vivas en la aquo sen-sala o saloza, ed havas pseudopodi por movar su amebocito (biol.) — Celulo di la organismi komplexa, animali o planti, qua su movas quale la amebi ameboida — Dicesas pri la movi analoga ad olti di la amebi amen — « Tale eventez ». Formulo per qua finas la pregi Latina amendo — To per quo (ordinare : pekunio) onu reparas sua kulpo ametisto — Lapido violea amfiastero (biol.) — Radiaco di la citoplasmo qua, dum mitoso, eventas cirkum la du poli, ecepte en la regiono di la spindelo amfibia — Qua vivas en aquo o sur tero amfibola (medic.) — Qualeso di febro di qua la intenseso-grado esas tre variiva amfigenezo (biol.) — Vario nedeterminita, produktita (segun la dicipuli di Darwin) da la medio qua, pro modifikar su, produktas chanji celulala qui ulakaze esas tre poka amfimixio (biol.) — Riprodukto che qua la nova ento havas kom departo-punto celulo produktita da la fuzo di du celuli ne-kompleta (riprodukto inter-sexua) o di lia parti esencala (konjugo) amfipirenino (biol.) — Substanco akromata de qua konsistas la membrano di la tisuo celulara amfioxo — Mikra animalo marala, fishoforma, qua reprezentas la grado unesma di la skalo de la animali vertebroza, e quan onu renkontras sur litori sabloza amfiteatro — Edifico cirklo-kurva, provizita ye gradi superpozita, ube eventis kombati di gladiatori amforo (che la antiqui) — Vazo de terakoto, destinita kontenor oleo, vino, e c. amianto — Varietato blanka di asbesto (SiO₃)₂n, di qua la filamenti esas brilanta, nekombustebla amido (kemio) — Nomo generala di la kompozaji qui derivas de amoniako o de amino primara o sekundara per la substituco di la radiki acida ad hidro amidolo (kemio) — Diamidofenolo L.2.4., uzata kom revelilo fotografala amiko — Ta persono qua unionesas ad altra persono per afeciono altra kam olta qua devenas de la parenteso o de la atrakto sexuala amilo (kemio) — (CH₃) CH. CH₂CH₂NH₂ amiloplasto (biol.) — Nomo di la granuli diferenciita, che protoplasmo, qui esas sen-kolora ed en qui naskas amilo amino — CH₃NH₂ o (CH₃)₃ NH o C₆H₅N (CH₃)₂ amitoso (biol.) — Su-divido nemediata di la celuli, sen su-divido di la nukleo-peloto. (Antonimo : « mitoso ») amnestiar (trans.) — Efacar, kom suvereno, tota kategorio de krimini, de delikti, e c. amniono (anat.) — La membrano maxim interna ek ti qui tegas la feto amnioto (anat.) — Liquido, gelatinatra, qua, en planti, cirkondas la embriono, e divenas videbla erste pos la fekundigo amono — NH₃ amonio — NH₄ amoniako (kemio) — Amonio-salo amonito (paleont.) — Konko fosila amorar (trans.) — Afecionar pasionoze persono di la altra sexuo, (Ta vorto expresas specale la amo di la viri e di la mulieri, ne kom relato sexuala e pure fiziologiala, ma kom sentimento specala) amorcar (trans.) — Preparar por lua funciono. (Ex. : amorcar pumpilo) amorfa — Sen formo fixa amortisar (trans.) — Igar ulo min violentoza; febligar ampelopso (bot.) — Speco de vito ornamentala, qua klimas sur muri ampère (elektro) — Intenseso-grado di elektro-fluo qua povas deskompozar 0,001118 gramo di arjento singla-sekunde, per elektrolizo, ek aquo-dissolvuro de arjento-nitrato ampèremetro (elektro) — Instrumento por mezurar la intenseso-grado di elektro-fluo, e di qua la cifro-plako koncernas le « ampère » ampla — Vorto qua expresas relato inter du kozi de speci diversa, maxim-multa-kaze la relato di kontenanto e kontenajo. « Amplan » qualifikesas : mantelo qua fitas tre laxe olua *weranto; chambro od agro ube granda asemblitaro esos prezenta : provizuro qua satisfacas la demandi. Stato qua havas granda mar-komerco mustas havar navaro « ampla » amplitudo — Grandeso-grado di arko ampulo — Mikra fialo, pasable sfera, qua finas pinte o quan onu klozas per weldo-lampo pos enduktir en olu liquido amputar (trans., de) — De-sekar per tranchilo, per skalpelo (membro, parto de membro, organo, e c.) – (anke metaf.) amuleto — Objekto a qua onu atribuas supersticoze kuraciveso amuzar (trans.) — Okupar per kozi qui disipas tempo -an- — Sufixo qua indikas individuo qua apartenas a klaso (urbo, lando, ensemblo) – homo qua esas « membro di »; plu precize : qua apartenas ad ula domeno (lando, socio, e c.). Konseque, lu ne uzesas nur pri homi, ma anke pri kozi an — Prepoziciono qua indikas relato di kontigueso o di apogo, tale ke la kozo kontaktas o preske anabaptismo (religio kristana) — Herezio qua konsistas ye negar la efiko di la bapto kande olca eventas ante la racion-evo, e ye baptar itere la adulti anabaptisto — Adheranto di anabaptismo anabioso (biol.) — Itero di la vivo videbla, pos longa periodo de vivo latenta anado (zool.) — Ucelo palmipeda, di la familio « lamelorostri », qua vivas o ne-amansite od amansite anaerobia (biol.) (pri la organismi mikroskopala) — Qua povas vivar en medio sen-oxa e sen-aera anafazo (biol.) — Fazo di la konstituco di la nuklei filio lor la divido mitosala di la nuklei, divido per qua finas mitoso anagalo (bot.) — Planto singla-yara, ek la familio « primulacei » anagramo — Vorto formacita ek la transpozo di la literi di altra vorto anakoluto — Elipso en qua onu omisas, en frazo, la korelativo gramatikala di vorto expresata. (Ex. : « Qua servas bone sua patrio / Ne bezonas ancestri » (Voltaire). La omiso di ta avan qua esas anakoluto) anakoreto — Religiano qua vivas sole anakronismo — Eroro qua konsistas ye konsiderar ke la fakto eventis ante sua dato eventala o (per extenso di la senco), ye dato altra kam la lua analo — Singla de la naracuri pri la eventaji di la yaro koncernata analgeziar (trans.) — Produktar anestezio partala di la pelo o di la mukozi analitika — Qua procedas per analizado analizar (trans.) — Dividar ensemblo ad olua parti analoga — Qua havas kelka karakteri komuna kun altra kozo anamorfoso (matem.) — Fenomeno fizikala qua eventas kande la desegnuro deformita de objekto, pozate perpendikle ye la axo di spegulo cilindra o kona, donas, per reflekto, imajo de la objekto sen deformo ananaso (bot.) — Frukto saporoza e parfumoza, di planto dornoza, ek la familio « bromeliacei », di qua la formo esas ovatra anapesto — Verso en qua la silabi alternas yene : 2 kurta, 1 longa anarkio — Stando sociala qua karakterizesas da la ne-existo di guvernanto anastigmata (optiko) — Vitro, od okulo, sen astigmateso anastomoso (anat.) — Junturo di du vaskuli anatemar (trans.) (religio kristana) — Frapar per la malediko per qua la Eklezio katolika forpulsas ulu de sua medio anatomio — Cienco qua traktas la strukturo di la organi di nia korpo per dissekar li ancestro — Un persono ek la serio de patri, avi, preavi, e c., retroire til epoko nedefinita anchovo (zool.) — Mikra maro-fisho qua, konservate en salo, manjesas kom acesorajo repastala anciena — Qua esis tala ja multa tempo ante la instanto konsiderata andrinoplo — Sorto di stofo kotona, tintita rede androceo (bot.) — Ensemblo de la stamini, de la organi maskula di floro androdioika (bot.) — Qualeso di planto che qua la flori esas : ici, maskulo – iti, hermafrodita, la du sorti esante sur stipiti diversa androgina (bot.) — Qua posedas e la organi maskulala e la organi feminala, ma en du flori separita andromonoika (bot.) — Qualeso di planto che qua la flori maskula e la flori hermafrodita esas sur la sama stipito anekdoto — Kurta naracuro pri mikra eventajo savinda anemio (patol.) — Deperiso produktata da la povresko di sango anemofila (biol.) — Dicesas pri la planti che qui la dissemo di poleno eventas per vento anemometro — Instrumento per qua onu povas mezurar la rapideso-grado di vento anemono (bot.) — Planto de la familio « ranunkulei », grupo de la « anemonei » aneroido — Barometro sen liquido anestezio (trans.) (kirurg.) — Igar ne-sentanta, per igar la malado absorbar ula substanci (kloroformo, etero, e c.) aneto (bot.) — Planto umbelifera di qua la semini esas toniziva ed ecitiva anevrismo (patol.) — Tumoro produktita sur vaskulo arteria o sur kordio-parieto, da la distenseso di la tuniki anexar (trans.) — Juntar ad ensemblo ulo qua divenas dependanta de ta ensemblo angelo — Fera hoko, kun pinti, quan onu muntas ye la extremajo di pesko-filo e quan onu provizas ye lurivo por kaptar fishi angeliko (bot.) — Planto aromata, umbelifera, di qua onu konfitas la kosti verda angelus (liturg. katol.) — Prego quan onu agas en la matino, ye dimezo ed en la vespero, memore di la anjelo-saluto angino (patol.) — Inflamo-morbo di la guturo, kun o sen produkto di membrani acesora angiosperma (bot.) — Dicesas pri la planti di qui la grani kontenesas interne di la frukto anglikana (religio kristana) — Qua apartenas a ta formi di protestantismo qua esas la Stato-religio di Britania angorar (netrans., pri, pro) — Esar la objekto di ta sento fiziologiala di fauco-konstrikto e di quaza sufoko qua akompanas desquieteso od expekto pasionoza angora — Nomo di raso di kato e di kapro, di qui la pili esas longa e silkatra anguilo (zool.) — Genero de fisho reptera, di qua la korpo esas tenua, la pelo eskapanta, e quin onu trovas en la aqui sen-sala angulo (geom.) — Inter-eskarto-grado di du rekta linei qui inter-sekas sur plano anhelar (netrans., pro) — Respirar en maniero penoza, hastoza. (Ex. : Me anheligis me, pro acensir ta eskalero tante rapide.) anhidra (kemio) — Qua ne kontenas aquo anilino (kemio) — CHNH₂ animar (trans.) — Igar plu vivoza en lua agado, en lua afecioni animalo — Ento organizita qua povas sentar e movar su animismo (biol.) — Doktrino qua konsideras la anmo kom la kauzo di la fenomeni psikala e fiziologiala aniono (elektro) — Iono qua portas elektro negativa, e qua, en dissolvuro elektrolitika, movas su ad la anodo di la fluo aniversario — Dato qua korespondas a la dio kande ulo eventis, un o plura yari antee anizo (bot.) — Planto umbelifera di qua la semini esas aromata anizotropa (biol.) — Dicesas pri la korpi organika quan karakterizas bi-refraktiveso. (Ex. : la fragmento obskura di la muskulo-fibro strioza) anjelo (religio krist.) — Pura spirito qua mediacas Deo e la homo anke — Simile, egale, same – aludante ago o stando qua riproduktesas ankilosar (trans.) (patol.) — Paralizar per la weldo di artiko movebla ankore — Expresas la ne-ceso di la ago o di la stando (quin indikas la verbo) ankro — Peco de fero, provizita ye du pintegi, quan onu imersas til la fundo di maro ube olu akroche fixigas su tale ke la navo, sur la korpo di qua lu esas muntita, retenesas anmo (religio o filoz.) — Ento metafizikala, principo di vivo e di penso anobio (zool.) — Genero de insekto koleoptera, familio de la « anobiidi » anodo (elektro) — Elektrodo pozitiva di elektro-baterio, di ampulo radiografala anomala — Qua aspektas stranje, baroke anonima — Qua ne esas provizita ye la nomo di la autoro anso — Parto salianta, ringa od arko, ye qua esas provizita utensilo od implemento, por plufaciligar la sizo di olca -ant- — Sufixo di la participo aktiva prezenta antagonismo — Stando di interluktado antagonisto — Ta qua luktas kontre altra antarktika — Latero qua ne direktesas vers la Urso-stelaro, ma vers la sudo-polo di la Terglobo ante — En epoko qua pre-iras la evento quan onu mencionas antecedento — Antea agi di persono anteno — (zool.) Apendico kornatra, artikoza e movebla, situita sur la kapo di la maxim multa ek la insekti antero (bot.) — Mikra posho qua situesas sur la extremajo di la stamino e qua kontenas la poleno anteridio (biol.) — Organo riproduktala maskulala di la maxim multa kriptogami, en qua naskas la anterozoidi anterozoido (bot.) — Korpi riproduktala maskulala di ula kriptogami antezo (biol.) — Desklozo di la floro, qua liberigas la poleno anti- — Prefixo (rezervita a la terminaro ciencala e teknikala) qua signifikas « kontre » anticipar (trans.) — Prenar, proprigar a su ante la dato antidoto — Substanco quan onu absorbigas da ulu, por kombatar en lu la efiko di veneno, di viruso antifermento (kemio, biol.) — Korpo qua su opozas a la efiko di fermento antifono (liturgio katol.) — Versaro quan onu kantas, tote o parte, ante psalmo o kantiko, e quan onu repetas tote, pose antifrazo — Frazeto uzata – eufemisme od ironie – por expresar la kontreajo di la senco vera antiklina (geol.) — Dicesas pri la plisuro di strato en qua la parto konkava regardas adinfre antilogio — Des-kohero di la idei, di la dico-maniero antilopo (zool.) — Ruminero di formo gracila, gracoza, kun korni ne-kaduka, kava, cirkondanta, nukleo ostoza, bloka antimonio (kemio) — Korpo simpla, metala, qua uzesas por kompozar emetiko, e qua pulverigite uzesas nomo di « kohl » antinomio — Des-kohero, reala o semblanta, di du legi naturala (*leyi) o yurala antipatiar (trans.) — Instinte eskartar su de (ulo o de ulu) antipirino — Medikamento obtenita de un ek la kompozanti di karbono, e qua kombatas febro, nevralgii antipodo — Persono qua okupas sur la Terglobo loko diametre opozata antiqua — Qua apartenas a la vivo-maniero, a la kustumi di epoki tre antea (partikulare, qua apartenas a la civilizeso-sistemo di la Greki e di la Romani lor la quaresma e lor la unesma yarcenti respektive ante nia ero) antisepsiar (trans.) — Uzar produkturo apta kombatar la putro morbala antitezo — Kontrasto qua produktesas da la apudigo di du idei, di du expresuri, qui inter-opozesas antitoxino — Substanco apta nihiligar la efiko di toxino antologio — Kolektajo de mikra versari antonimo — Vorto qua, konsiderate relate ad altra vorto, havas senco absolute opozata antonomazio — Metaforo qua indikas persono per la karakterizivo di qua lu esas la tipo; od individuo qua posedas ula karakterizivi per la persono qua esas lua tipo antracito (mineral.) — Karbono fosila, qua brulas nur desfacile, kun flamo kurta, sen odoro nek fumo antraxo (patol.) — Inflamo-tumoro di la tisuo celulara sub-pela antropoida — Qua similesas la homo, di qua la vizajo esas formo-vicina a la vizajo homala antropologio — Ta parto di la naturo-historio qua traktas la homo-speco antropometrio — Studio di la proporcioni di la parti di la homo-korpo antropomorfa — Qua atribuas a la deajo la vizajo, la sentimenti, la pasioni di la homo anuncar (trans., ad) — Konocigar da publiko per avizo vocala o skribura anuso (anat.) — Orifico extera di la rektumo, per qua ekiras feko anxiar (netrans., pri, pro, de) — Esar tale desquieta ke la kordio quaze konstriktesas aoristo (gram.) — Tempo di la konjugado Greka, qua expresas la ago pasinta en maniero nepreciza (same kam « -is » che Ido) aorto (anat.) — Arterio precipua qua departas de la kordio e qua esas la fundamento di omna vaskuli arteria di la « granda cirkulo-kanalaro » aortito (patol.) — Inflamuro di la tuniko extera di aorto apanajo — Domeno quan la reji di Francia grantis a sua filiuli juniora, a sua fratuli, e qua retrovenis a la trono kande omna decendanti di la grantarii mortis aparar — Videbleskar subite aparato — Ensemblo de la objekti, instrumenti, qui uzesas por exekutar o facar ulo aparta — Quaze separita, izolita, sola, quankam permananta kom parto di ensemblo apartamento — Parto de domo, qua konsistas ye ula quanto de chambri e qua esas habiteyo komfortoza apartenar (netrans., ad) — Esar la proprietajo di ulu. (Anke metaf.) apatio — Stando di anmo o di mento o di psiko quin nulo povas emocigar apelar (netrans., ad ulu, pri ulo) — Rekursar a la judiciistaro kompetenta di la grado superiora, por igar reformar verdikto qua enuncesis da tribunalo inferiora apendico — Parto qua servas kom parto di bloko precipua apendicito (patol.) — Inflamuro di la apendico cekala vermoforma apene — Preske ne aperceptar (trans.) (filoz.) — Intuico, fakultato od ago qua konsistas ye intelektar quik, per koncio, ta o ca ideo o verajo. (En la filozofio da Leibniz, ta vorto signifikis la percepto juntata a reflekto) apertar (trans., por) — Igar acesebla per deprenar to quo kluzigas apetitar (trans.) — Tendencar a to quo satisfacos sua bezoni. (Anke metaf.) apikala — Dicesas pri la parto qua esas la somito di organo apio (bot.) — Planto umbelifera, di qua un speco divenis, per kultivado, celerio api-pomo (bot.) — Mikra pomo krakanta, di qua un latero esas blankatra, e la altra, reda aplanatika (optiko) — En qua ne eventas aberaco sferesala aplanata (fotogr.) — Tipo di objektali rektalinea e simetra aplastar (trans.) — Platigar e deformar (korpo) per sinkar ula parto per shoko violentoza o per granda preso aplaudar (trans.) — Intershokigar la parto interna di la manui kom manifesto di sua granda admiro aplikar (trans., ad) — Pozar ulo sur ulo, tale ke la pozajo kovras la pozario komplete, adherante a lu aplombo — Equilibro stabila di korpo kande vertikalo, quan indikas aplombo-filo, koincidas kun olua baricentro ed abutas a la fundamento qua subtenas lu apodiktika (filoz.) — Qua enuncas verajo necesa. (Ex. : Omna cirklo havas centro) apofizo (anat.) — Saliajo naturala di la osti apogar (trans., ad, an, sur) — Suportar od igar suportar per forco laterala od obliqua. Suportar, sustenar per apogilo apogeo (astron.) — Punto ube Luno e Suno distas de Tero maxime apokalipso (religio) — Libro de la Nova Testamento en qua esas naracita la revelo agita a Santa Ioannes en la insulo Patmos apokrifa (religio) — Ne aceptata kom vera da la Eklezio katolika apokromata (fotogr.) — Dicesas pri objektalo fotografala o mikroskopala, en qua la akromateso realigesas, ne nur pri la kolori (objektalo akromata ordinara), ma pri tri kolori adminime apologo — Kurta rakonto, proza o versa, qua kontenas leciono di etiko aplikanta, maxim-multa-kaze per simboli ek animali od sen-vivaji apologiar (trans.) — Kompozuro, diskurso justifikiva aponevroso (anat.) — Membrano fibroza blanka, tre rezistiva, qua tegas komplete e mantenas la muskuli, inter-separas la faski de muskuli, o ligas li an la osti apoplexio (patol.) — Paralizeso plu o min kompleta, produktita da lezuro cerebrala apostata (religio) — Qua abandonis sua religio (la religio en qua lu naskis) po altra a posteriori — Segun la fakti observita apostilo — Noto sur peticiono, por rekomendar lu apostolo (religio katol.) — Singla ek la dek-e-du dicipuli qui recevis de Iesu-Kristo la komiso predikor evangelio. apostrofo — (gram.) Signo ortografiala qua remplasas litero elizionita apoteko — Butiko ube la medikamenti preparesas, konservesas, vendesas. a konsumeri apotemo (geom.) — Radio di la cirklo enskribata en poligono regulala apoteoso — Granto di honori deala apoziciono (gram.) — Qualifiko quan onu adjuntas a substantivo per altra substantivo apud-pozata apro (zool.) — Mamifero, ek la pakidermi, ek genero qua vivas sovaja, ed egardesas kom la tronko di la porko domestika aprentiso (pri) — Ta qua lernas mestiero apretar (trans.) (tekn.) — Submisar ula texuri a preparajo qua igas li koheranta, solida, glata, briloza aprilo — La monato quaresma di la kalendar-yaro a priori — Segun donaji qui pre-iras experimentado aprobar (trans.) — Judikar bona, laudinda aprocho (fortifik.) — Terlaboruro per qua militisti *asiejanta avancas a la fortifikuri e rempari enemikala aproximar (trans.) (tekn.) — Evaluar tale ke onu saciesas per nura su-proximigo a lo exakta apsido — (arkeol.) Mi-cirklo qua formacas la fundo di la baziliki pagana, e divenis la santuario di la baziliki Kristana apta — Qua havas la karakteri necesa por (agar, facar, efikar) apud — Tre proxime, ma ne tam grande kam indikas « an » apuntar (fusilo, kanono, lorno, teleskopo) — Direktar, mantenar fixigita vers to quon onu vizas aquo (kemio) — Liquido qua konsistas ye du parti de hidrogeno ed un parto de oxigeno. H₂O aquaforto — Azot-acido (AzO₃H) dilutita per aquo, quan la grabisto uzas por korodar la kupro-plako aquamarino — Varietato di smeraldo, verda quale la mar-aquo aquarelo — Pikturo lejera, en preske omna kazi sur papero, facita ek farbi diafana, dilutita per aquo aquario — Tanko en qua onu entratenas animali o planti aquala aquatinto — Graburo per aquaforto, qua imitas aquopikturo aquedukto — Tubego subsula od elevita sur arki, qua adduktas aquo de loko ad altra aquilegio (bot.) — Planto renunkulacea aquilono — Vento de nordo aquirar (trans.) (per, po) — Prokurar a su la posedo di ulo -aro — Sufixo qua, soldita a radiko nomala, indikas « la maxim extensita kolektajo, ensemblo » ek la kozi o personi nomata da la radiko -ar — Finalo di la verbi ye infinitivo di prezento e di neprecizeso epokala arabesko — Ornamento di pikturo o di skulturo, facita ek planti, animali, fantazio-figuri interplektita kapricoze arachar (trans., de, ek) — Deprenar per violento, koakto, de ulu to quon lu retenas. (Anke metaf.) arako — Liquoro alkoholoza quan onu obtenas de rizo o de la suko di kokoso araknoido (anat.) — Un ek la tri envelopili di encefalo, membrano seroza tre dina, situita inter du altra araneo (zool.) — Artropodo qua filifas e texas telo reta, per qua lu kaptas la insekti quin lu devoros aranjar (trans.) — Dispozar la kozi tale ke (la mariajo, la partio di chaso, di ruro-promeno, e c.) povos eventar arbaleto — Quaza arm-arko, muntita an afusto-ligna, qua direktas la projektilo arbitrar (trans.) — (aludante la persono qua esas selektita da la litij-partoprenanti o nominita da tribunalo por aranjar la afero) Decidar, evaluar arbitrajar (netrans., pri) (financo) — Bank-operaco qua konsistas ye (1) selektar la borso-urbo ube la kambio-koto esas la maxim avantajoza pri tratar o livrar valor-paperi; (2) igar valor-papero remplasar altra qua aspektas kom min avantajoza arbitrio — Volo libera arboro — (bot.) Vejetanto perena, kun trunko alta e ligna arbusto (bot.) — Planto di qua la stipo similesas olta di arboreto, ma qua kreskas quale la planti herbatra arbuto (bot.) — Frukto globatra di planto di qua la foliaro esas sempre verda archo — (biblo) Sorto di navo klozita (*kluza) quan konstruktis Noe (Noah) por prezervar de la diluvio sua familio e la animali diversa ardezo — Argilo-skisto, nebulatre griza, facile separebla a folii dina ardorar (netrans., pri) — Sentar deziro tre granda ardua — Ube onu pasas nur desfacile pro la asperaji areo — Spaco inkluzata en surfaco plana areko (bot.) — Genero de planto, de la familio « palmiero » areno — Parto sabloza di cirko, di amfiteatro, ube eventas lukti areolo (anat.) — Mikra spaco inter la fibri di la tisuo celulara areometro — Instrumento uzata por mezurar la denseso-grado di korpi, precipue di liquidi areometrio — Cienco qua havas kom objekto la mezuro di la denseso-grado di korpi, e precipue di liquidi areopago — Tribunalo suprega, che la Ateniani antiqua, qua judiciis sur la Marso-kolino. (anke metaf.) arestar (trans.) — Kaptar ulu por enkarcerigar lu argalo (zool.) — Ucelo di India, sur la ali di qua esas plumi dina, tenua, de qui onu facas kapvesti hominala eleganta argano — Aparato qua konsistas ye peci ordinare desmuntebla, e quan onu uzas por elevar kargaji argilo (geol.) — Tero mola e grasa, de qua onu fabrikas vazi multa-sorta, modeli por skulto, e c. argono (kemio) — Gaso simpla, senkolora, sensapora, senodoro, ye qua konsistas cirkume la centimo di nia atmosfero argonauto — Nomo di la heroi qui akompanis Jazon en Kolkidia, sur la navo « Argo » argumentar (trans., pri) — Esforcar pruvar per la prizento di rezono argus — Persono mitologiala qua havis cent okuli ed a qua Junono donabis kom instrucioni surveyor la nimfo Io -ario — Sufixo qua indikas « persono a qua nia ago direktesas, od ula kozo destinesas » ario — Ensemblo de noti muzikala e de toni ye qui konsistas kanto arida — Sen vejetanti, sterila arieto (milit-arto) — En la milit-arto di la antiqui e di la mezepokani : milito-mashino kun, ye un extremajo, mutono-kapo ek fero, per qua onu frapis la muregi di urbo *asiejata (siejata) aristo — Stangeto osta en la skeleto di la fishi aristokrata — Qua apartenas a ta formo di guvernado en olqua la autoritato guvernala esas la privilejo di la nobeli aristolokio (bot.) — Planto lignoza di qua la radiko uzesas kom tonizivo ed apertivo aritmetiko (matem.) — Cienco di la nombri, di kalkulado aritmografo — Aparato por kalkular mekanike; kalkulo-mashino aritmologio — Nomo di la cienco generala di la nombri, di la mezuro di la *grandori, irgequalan esas oli aritmometro — Kalkulo-linealo arivar (netrans., an) — Abutar an la fino-punto di sua iro arjento (kemio) — Metalo blanka, briloza, quan onu uzas por fabrikar moneto-peci, vazi, juveli, adjuntante ad olu aloyuro de kupro arjentano — Aloyuro de nikelo kun kupro o zinko arko — Parto limitoza di kurva lineo irgaspeca arkabuzo — Olima paf-armo portebla arkado — Konstrukturo qua havas la formo di arko, qua su apogas a pilastri o koloni qui posibligas subpaso arkaika — Qua evas de la komenco di arto arkaismo — Expresuro, vort-aranjo qua esas apene uzata pro olua quaza antiqueso arkano — Sekreto ciencala (o pseudo-ciencala) quan onu revelas o docas nur ad iniciati. (Ex. : la arkani di alkemio) arkegonio (bot.) — Genit-organo feminala di la planti hepatikala, di la mosi e di la kriptogami vaskulala e gimnosperma arkeologio — Cienco pri la kozi antiqua aritmomanciar (netrans.) — Asertar savar (per procedi super natura) to quo esas celita en la pasinto, la prezento e la futuro – per nombri arkeologo — La persono qua su okupas pri arkeologio arkesporo (bot.) — Parto interna di sporuyo che la muski, filiki arki- — Prefixo qua indikas « en grado eminenta »; lu, do, indikas grado supera arkimandrito (eklezio Greka) — Superioro di monakeyo unesmaklasa arkipelago — Grupo de insuli arkiplasmo (biol.) — Substanco ye qua konsistas la direktosferi en kariokinezo arkitekto — La persono qua facas la mapo di edifico e direktas la konstrukto di olca. (anke metaf.) arkitekturo — La arto konstruktar edifici arkitravo — Infra parto di la entablamento qua su apogas sur la kapiteli di la koloni arkivo — Singla kompozanto ek la ensemblo de la akti, dokumenti pri la historio di populo, di urbo, di instituto publika o privata, di komerco-societo arkivolto — Kadro di la arkado di pordo, di fenestro arkonto — Un ek la non oficieri elektita singlayare, qui guvernis la republiko di la urbo Atena, antique arkoplasmo (biol.) — Atrakto-sfero o direkto-vezikulo, judikata kom un ek la organi prima di la celulo arktika — Situita en la mi-sfero di la Terglobo, qua regardas vers la stelaro « Granda Urso », vers la nordo-polo di la Terglobo arlekino — Persono komika di la farso Italiana; lu aparas sur la ceneyo, kun vesto konsistanta ye peci triangula, diversa-kolora, e kun ligna sabro en la manuo armo — Instrumento uzata da la homo por atakar o por su defensar armadilo (zool.) — Mamifero sen-denta, kelke simila a la aselo armatoro — Posedanto ed equipanto di navo armaturo — Asembluro de peci de fero, por mantenar kunligite la diversa parti di karpentajo o di masonajo armeo — Trupo de armieri diversa-sorta, destinita a milito armistico — Ceso provizora di milito armoro — Alta moblo, klozebla per klapi, destinita a kontenar objekti kelka-valora armoracio — Speco di krucifero di la genero « koklearia » arniko — Planto aromata di la familio « kompozaji », qua havas povo stimulala e tonizala arogar (trans., ad) — Atribuar (a su) sen havar yuro ye olu (titulo, povo) aromo — Emanajo de substanci odoranta, precipue de olti qui efikas a flarado aromato — Substanco odoranta, quan onu uzas kom parfumo, medikamento, kondimento, e c. aroruto — Farino manjebla quan onu extraktas de la radiko di L. « maranta indica » arozar (trans.) — Humidigar per varsar liquido gutope, imitante roso arpejar (netrans.) (muziko) — Plear muzikajo-parto tre rapide, igante audeblan intersucedante la son-uni di akordo arseno (kemio) — Korpo simpla, metaloida, stalo-griza, facile ruptebla, di qui la kompozaji (la aloyuri eceptate) esas venenoza arsenalo — Loko ube onu fabrikas o depozas la armi, la municioni, la milit-instrumenti quin onu uzas tere, mare od aere arto — Singla de la generi en qui la homo o la animalo produktas verki segun ula reguli. artemizio (bot.) — Planto di la familio « kompozaji », toniziva arterio (anat.) — Vaskulo qua portas la sango de la kordio ad omna parti di la korpo arterito (patol.) — Inflamuro di arterio arteriologio — Ta parto di anatomio, qua traktas la arterii arteriotomio — Aperto di arterio per lanceto artezo-puteo — Puteo borita til aquo-strato subsula qua lore spriceskas artichoko (bot.) — Sorto di kardono di qua la floro konsistas ye folii imbrikita, kun fundamento pulpoza artifico — To quo uzesas por travestiar naturalajo, verajo, por trompar artiko (anat.) — Junturo naturala inter du parti di korpo, movebla ica sur ita artiklo — (gram.) Partikulo qua, en ula lingui nacionala, juntesas a substantivo quan lu determinas artikular (trans.) — Emisar son-uni vocala, donante a li formi diversa, per ula movi da la labii, da la lango artilrio (milit-arto) — Armeo-korpo uzata por la funcionigo di la kanoni artro (anat.) — Korpo-parto movebla sur altra a qua lu esas juntita artrito (patol.) — Inflamuro di la tisui fibroza e seroza di la artiki artrodio — (anat.) Artiko en qua esas inkastrita la extremajo di altra osto artropodo (zool.) — Brancho di la animalo-regno, qua inkluzas la animali chitinoza (krabi, kankri, e c.) arufar (trans.) — Manuagar kontre la senso normala la hari sur la kapo arumo (bot.) — Planto herbatra di qua ula speci kontenas nutrofekulo aruspico (che la Romani antiqua) — Sacerdoto qua exploris la internaji di la viktimi por obtenar de ta internaji auguri -as (gram.) — Finalo di la indikativo prezenta (e sen-epoko) di la verbi aso — Ludo-karto o ludo-kubo di nur un punto asafetido (bot.) — Gumo odoranta fetide, qua venas de speco di ferulo de Persia ed uzesas medicine asaltar (trans.) (milit-arto) — Atakar bruske por violentovinkar loko fortifikita asasinar (trans.) — Mortigar kun preparo, embuske o surprize asbesto — Substanco minerala amfibola, qua esas fuzebla nur ye temperaturo extreme alta-grada asekurar (trans., kontre) — Garantiar pagor ula quanto de pekunio se ta o ca risko (objekto di la asekuro) realigesos – po pekunio-quanto quan la asekurito pagas un-foye, o singla-yare (akonte) aselo (zool.) — Mikra krustaceo izopoda qua prizas vivar en loki obskura e humida asemblar — Juntigar provizore plura personi ad un loko por ula skopo komuna asentar (trans.) — Adoptar la koncepto-maniero quan onu aprobas. (asento koncernas opinioni pure teoriala; konsento relatas prefere opinioni praktikala, t.e. propozi e rezolvi) asepta — Qua ne kontenas mikrobi asesoro — La persono qua adjuntesas a judiciisto precipua asfalto — Bitumo solida, brile-nigra, renkontrebla surface di ula lagi, precipue di la lago Asphaltita asfixiar (trans.) — Haltigar la arterio-pulsado; asfixio esas la stando qua sucedas la oxigenizo neperfekta di sango, e finas per morto kande lu tro duras asfodelo (bot.) — Genero de planti perena, kun bela flori, dispozita grape asidua — Qua esas konstante prezenta che ulu, en ula loko, por exekutar ibe sua taski asiejar (trans.) — Instalar su kun armeo an-cirkum (urbo, fortifikajo) por agar lo necesa por atako sucesonta, e por sizar (lu) asignar (trans.) — Sumnar ulu ke lu su prizentez, ye la dio indikata, a la judiciisto asimilar (trans.) — (fiziol.) Transformar la nutrivi tale ke li divenas identa a sua substanco asimptoto (geom.) — Lineo rekta, ligata konstanta-relate a kurvo di qua lu proximigas su sen atingar lu asinektika (matem.) (aludante anguli e figuri geometriala) — Ne-homologa asistar (trans.) — Esar prezenta ye… e regardar askarido (zool.) — Vermo nematoida qua vivas en la intestini di la vertebrozi, precipue di la homo asketo — Persono qua, en la komenco di la Eklezio kristana, retroiris de la socio a loko ube lu esis sola, por ibe konsakrar su ad exerci di pieso ed ad auto-punisi asklepiado — Verso qua konsistas ye un spondeo, du koriambi ed un iambo askoltar (trans.) — Atencar to quo dicesas; esforcar por audar asno (zool.) — Animalo di la genero « solipedi », kun oreli longa, spino salianta, krio desharmonioza (bramo), e quan onu uzas precipue kom kargajo-bestio asociar (trans.) — Igar partoprenar to quon agas ulu. asomar (trans.) — Ocidar per frapo de ulo tre pezoza asonancar (netrans., kun) — Rivenar (aludante la sama son-uno) asortar (trans., kun) — Kunpozar kozi qui inter-harmonias asparago (bot.) — Planto gardenala, di qua la yuna sprosi esas manjebla asparagino — Substanco quan onu renkontras precipue en la yuna sprosi di asparago e qua uzesas medicine kom urinifiva aspektar (netrans.) — Vidatesar kun karakterizivi qui igas judikar lu kom… (ed esas ya tala) aspera — Qua shokas desagreable la takto-senso aspersar (trans., ye) — Humidigar ye kelka guti asperulo (bot.) — Genero de rubiacei de la regioni ye temperaturo meza aspiko (zool.) — Varietato di vipero, serpento venenoza di Egiptia e di Libia, quan karakterizas influro remarkinda di lua kolo aspikjeleo — Karno-disho o fisho-disho kun jeleo aspirar (trans., per, ad) — Atraktar per inspiro di aero aspiratoro — Nomo di aparati diversa qui havas kom rolo aspirar la fluidi (aero, gaso, vapori, liquidi, e c.) pura o qui kontenas korpi solida suspende, la polvi (segala, limala, e c.) aspirino — Acido acetil-salicila : CH₃COOC₆H₄COOH. Korpo blanka, solida, fuzo-punto : 133° Celsius. Uzata medicine kom kontre-febro, kontre-doloro astenopa (patol.) — Dicesas pri persono di qua la vidiveso ne esas konstanta. (Komence, la malado vidas bone; balde, lu vidas quaze tra nebulo; fine, lu ne plus povas dicernar la objekti) astatika (magnet.) — Qua permanas movebla kande deprenata de sua cirkonstanci naturala astero (bot.) — Planto kompozaja di qua la flori radioza similesas steli asterio — Zoofito radiera asterismo — Fenomeno optikala : reflekto radiacanta di lumo sur ula lapidi asteroido (astron.) — Mikra korpo qua cirkulas en cielo astigmata (patol.) — Di qua la okulo havas kom karakterizivo kurveso-neegalaji en la medii refraktiva astmo (patol.) — Sufoko intermitanta, atribuata a nevroso di la respir-organi astonar (trans.) — Shokar la psiko per ulo extraordinara astragalo — (anat.) Osto di la tarso, di formo kuboida, inkluzita inter la maleoli di la tibio e di la peroneo astrakano — Felo di qua la pili esas lokloza, devenanta de bovido nasko-mortinta astro (astron.) — Ciel-korpo astriktar (trans.) — Densigar ula tisui organika. (Aluno esas astriktiva) astrocentro (biol.) — Fuzelo akromata di la nukleo astrofiziko — Studio di la astri per la metodi diversa di fiziko astroida — Astro-forma, stelo-forma astrolabo — Instrumento uzata por mezurar la alteso-grado di la astri super horizonto astrologo — La persono qua praktikas astrologio astrologio — Exploro di la astri pri lia influo asertita di la homo-fato astronomo — La persono qua konsakras su ad astronomio astronomio — Cienco pri la astri astrosfero (biol.) — Sfero atraktiva asumar (trans.) — Aceptar responsor pri (ulo) asunciono (religio katolika) — Festo-dio institucita da la Eklezio katolika, por honorizar la transporto mirakla di la korpo e di la anmo di la Virgino aden cielo -at- — Sufixo qua indikas la participo prezenta pasiva atakar (trans., per, ye) — Komencar la frapo (di enemiko, di adverso) ataraxio — Quieteso di la psiko quan trublas nula deziro, nula timo atasheo (diplomac.) — La persono qua, en ambasadeyo, esas, sur la skalo hierarkiala, nemediate dop la sekretario atavismo — Herediveso di ula karakteri korpala o mentala qui, en ula kazi, devenas de plura generacioni ataxio (patol.) — Neregulaleso di la movi di la korpo, produktata da la perturbeso di la funcioni nervala ateismo — Opiniono di la persono qua ne kredas ke existas Deo ateisto — La persono qua profesas ateismo ateliero — Loko en qua laboras piktisto, skultisto, fotografisto, *artizano atencar (trans.) — Direktar sua tota penso ad atentar (trans.) — Krimino-probar ateromo (patol.) — Degenero di la tuniko interna di la arterii, qua implikas lokale la existo di amasi de kolesterino e di kalko-sali atestar (trans.) — Deklarar ke ulo esas exakta, reala atiko — Supera parto di edifico, ordinare ornita per pilastri, e di qua la rolo esas disimular la tekto atingar (trans.) — Sucesar tushar to quo distas atipa (biol.) — Qua esas plu o min fora de la tipo normala atlanto (arkitekt.) — Statuo di viro, nuda e drapirita, qua subtenas entablamento o kornico atlaso — Kolekturo de mapi, de imaji anatomiala, anexita a libro atleto — La homo qua, en la ludi publika, kombatis pri luktado, e pri boxado (en Grekia antiqua) atmosfero — Aero-zono qua cirkondas la Terglobo atolo — Insulo ek koralio atomo — Ta parteto di korpo simpla, quan onu konsideris kom nepartigebla, e qua esas la elemento-quanto maxim mikra apta divenar parto de kombinuro atonio — Ne-existo di vivozeso -atr- — Sufixo qua indikas simileso atraktar (trans.) — Kaptar per ruzo-stroko atribuar (trans., ad) — Donar (ulo) ad ulu kom lua parto atributo (gram.) — Termino di la propoziciono, qua expresas la eso-maniero quan onu afirmas pri la subjekto atricar (netrans.) (teol.) — Repentar pri sua peko sive pro shamo, sive pro timo a puniseso atriumo (che la Romani antiqua) — Korto interna, generale cirkondata da portiko apertata atrofiar (trans.) — Igar deperisar parto di la korpo o di organo qua, pro ne funcionar, ne plus alimentesas da la fluo sangala atropino (kemio) — C₁₇H₂₃NO₃. Alkaloido, extraktata de beladono, qua dilatas la pupilo atuno (zool.) — Mar-fisho manjebla, di la genero « scomber » aturdar (trans.) — Cesir konciar o preske ne plus konciar, konseque (kom exemplo) de frapo, de granda shoko, e c. aucionar (trans.) — Ofrar preco plu alta kam altru audar (trans.) — Perceptar per la orel-organaro audacar (trans.) — Probar en maniero ne-timigebla audienco — Acepto di la viziteri, demanderi auditoro — Titulo di employato en tribunalo augias-stablo — Loko tre sordida augmentar (trans.) — Igar plu granda, per adjuntar parti augurar (trans.) — Igar konsiderar kom esonte bona o mala (pri la eventi) augusta — Titulo honorizala, uzata a la membri di familio suverena aula — En la universitati Germana, Usana, Suisa : la chambrego di la akti e di la festi skolala aureolo — Cirklo lumala ye qua la piktisti cirkondas la kapo di Iesu-Kristo, di la Virgino e di la santi aurikulo — Singla de la du supra kavaji di la kordio auroro — Koloro oranjea qua venas de la radii di Suno levanta, qui frapas horizonto. auskultar (trans.) (medic.) — Askoltar, per pozar la orelo an la parti vicina di la kordio, di la pulmoni, e c., la bruisi normala od anormala qui eventas en ta organi auspico (en Roma antiqua) — Predico ek la flugo od ek la kanto di la uceli, quan onu agis jus ante komencar agado, entraprezo publika. (anke metaf.) austera — Tre severa por su pri la mori, kun nuanco di rigoro ed asketeso austro — Vento de la regioni suda autentika — Di qua la exakteso, la vereso, ne esas kontestebla auto- — Prefixo rezervenda a la terminaro ciencala e teknikala, e di qua la ideo povas tradukesar per « su ». (ex. : su-defenso) o per « propra » (ex. propr-amo) autobiografio — Biografio di persono, kompozita da lu ipsa autoblasto (bot.) — Organismo vejetala maxim simpla autobuso — Omnibuso movata per motoro vice per kavali autodafe — Lekto ed exekuto publika di la sentenco per qua Inquiziciono, en Hispania, kondamnis la hereziani a la suplicieso per kombusto autodidakto — Persono qua obtenis sua savaji ipse autogama (biol.) (aludante ula protisti) — Qua riproduktas su sen divido di la celulo. (Nur la nuklei diferencias su, e pleas la rolo di gameti) autografo (aludante letro, libro) — Skribita da la autoro propra-manue autoklavo — Dicesas pri klozilo di tanko qua kontenas ulo presata, e qua mantenesas klozata da la ipsa presajo qua efikas de interne autokrato — Suvereno di qua la povo esas suprega e nekontrolata autolizo — Digesteso spontana di la tisui vejetala od animalala automata — Qua semble movas su, pro la efiko da mekanismo celata automobilo — Veturo movata per motoro qua alimentesas da explozosubstanci (kerozeno, benzino, e c.) automorfa — Dicesas pri la minerali di la roki qui limitizesas da formi kristalatra e plana automorfismo (biol.) — Rejimo di automorfoso automorfoso (biol.) — Morfoso kompozata da faktori interna, che planto autonoma — Qua regnesas da sua legi propra autopsiar (trans.) — Studiar anatomiale parti interna di kadavro, por informar la judiciistaro o la ciencisti autoritato — Yuro, povo, darfo pri koaktar ad obedio autoro — La kauzo prima di ulo autosporo (biol.) — Sporo adulteskinta interne di la sporangio, o jermifanta, che algi autotipar (trans.) — Fotografar sur plako metala, lumo-sentiva, qua pose gravesos korode per acidi autotomio (biol.) — Rupturo reflexa di parto korpala, ex. che akrido, lacerto auxosporo (biol.) — Ovo qua rezultas de la kopulaco, che diatomei autuno — Sezono qua sequas somero e pre-iras vintro avo — La patro di la patro di homo avalo (banko e komerco) — Garantio quan onu donas pri la pagoteso, da ula kunhomo, di pago-promisilo, per skribar infre di olca « Aceptate avale » e signatar ca formulo avalanchar (netrans.) (aludante blokego de nivo-floki) — Separar su de monto e precipitar su aden la valo avan — Prepoziciono qua relatas la loko, la plaso, quan okupas, en spaco, la enti o kozi, kontre ke ante relatas tempo. « Avan » indikas : situita en la areo quan povas vidar persono avancar (netrans.) — Lokizar su plu fore ad-avan. (trans.) Lokizar plu fore ad-avan avantajo — To quo donas ula superioreso generale avantalo — Peco de stofo, de ledro, quan onu ligas sur la parto avana di la korpo, super sua vesti, por evitar la domajeso di olci kande onu agas o facas ulo sordidigiva avara — Qua prizas pekunio por la plezuro de akumular olu avariar (trans.) — Domajar, ne nur navo, ma anke kozi transportata per navo, fervoyo, veturo avelano (bot.) — Frukto kun shelo un-lojia, ne-dehiscenta, inkastrita per involukro aveno (bot.) — Planto cereala nutrala, ek la familio « graminei » aventurar (netrans.) — Irar renkontre di ulo di qua la rezulto ne esas pre-savebla avenuo — Larja voyo, ordinare arbor-lineoza, per qua onu abutas a palaco, a kastelo, a placo, e c. averso — La facio di medalio, di moneto-peco : (pri la pagini di kayero, di libro, e c.) Singla ek la pagini kun numero ne-para avertar (trans., pri) — Informar (ulu) pri ulo futura, bona o mala aviacar (netrans.) (aludante homo) — Cirkular en atmosfero, per moyeno altra kam aerostato od aeronavo avida — Qua deziras ulo ne-represeble avizar (trans., pri) — Donar informo praktikala, konsilo od impero avoué — En Francia : oficiero judiciala, institucita dum la 1789-revoluciono por remplasar la prokuratori, e di qua la rolo konsistas ye okupar su pri la proceduro judiciala e pri la inquesti di la procesi civila, ma sen pledar (la pledo resortisas a la advokati) axo — (geom.) Lineo matematikala cirkum qua rotacas figuro plana, por produktar rotaco-solido axelo (anat.) — Korpo-parto qua esas sub la junturo di la brakio kun la shultro axiomo — Verajo generala, nedemonstrebla, qua impozas su a la spirito kom evidentajo axoido (anat.) — Vertebro duesma di la kolo, qua esas insertita ye la unesma axometro — Indexo qua sequas la movi di la guvernilo-stango di navo ed indikas lua direciono axonometrio — Projekturo ortogonala sur plano obliqua ye la tri dimensioni di la korpo reprezentenda. La axi di la perspektivo esas la projekturi di la edri di la triedro tri-rektangula quan determinas la tri dimensioni aye! — Interjeciono; kurta klameto de doloro azaleo (bot.) — Planto ek la familio « erikacei », kultivata kom apartamento-planto azigosporo (biol.) — Gameto kreskinta, ma qua permanas en la stando di simpla sporo azilo — Loko konsiderata kom neviolacebla, ube la krimininti darfis refujar azimo — Pano sen-hefa azimuto — Angulo formacata da la plano meridiana di loko, kun la plano vertikala qua pasas tra punto quan onu konsideras azoto (kemio) — Korpo simpla, gasa, sen odoro, sen saporo, neapta por respiro o kombusto, qua esas elemento di aero, ed esas un ek la elementi fundamentala di la tisui vejetala od organika azuro — Koloro ciel-blua b (muziko) — La noto sepesma di la « do » gamo ba! — (interjeciono) Expresas la ne-sucio pri la konsequaji de ulo, la quaza desprizo baba — Kuko qua kontenas sukro, korinto e rumo babilar (netrans.) — Parolar ne-modere e pri frivolaji babucho — Pantoflo de ledro, sen la una o dua ledro-peci ye qui konsistas la talono, e kun suolo plata babuino (zool.) — Sorto di simio cinocefala, kun labii salianta bachelero — La grado universitatala unesma (minim alta) bacilo (biol.) — Mikrobo di naturo vejetala, longa, bastonatra baderno — Treso de olda kordegi navala, uzata por garnisar la masti, la yardi, e c., por prezervar li de la fricionado, o por impedar ke la kargajo renversesos da la navo-rulado badiano (bot.) — Planto ek la familio « magnoliacei », di qua la frukto esas aromata badijonar (trans.) — Indutar (parto malada) ye medikamento liquida bagajo — To quon onu kunportas dum voyajo, expediciono bagatelo — Objekto qua valoras tre poke bagno — Loko ube onu retenis la forcati en ula mar-portui, pos la supreso di la galeri bakar (trans., en) — Igar apta por nutro, per la efiko da fairo, en forno bakanalo — Orgio bruisoza bakterio (biol.) — Mikrobo di naturo vejetala, moviva o nemoviva. longa bakteriologio — La parto di la biologio, qua havas kom temo di studio la bakterii bakteriologo — Ciencisto pri bakteriologio balo — Asemblitaro grandanombra de personi qui dansas balado — Mikra poemo ek versi inter-egala, qua konsistas ek tri strofi simetra ed un kupleto uzata kom homajo-versi balanco — Instrumento por ponderar korpo, equilibriganta olca per maso de metalo uzata kom pez-unajo balanciero — Maso (generale roto-forma) qua ocilas cirkum sua baricentro per resorto balas-rubino — Lapido ek aluminato di magnezio, varietato rozea balasto — Grosa sabl-uni o fer-skorio, uzata : 1. en la marnavigado, por igar la navi plu equilibroza, per abasar la baricentro; 2. sur la relvoyi, por kovrar la traversi qui suportas la reli balayar (trans., per) — Pulsar de avan su, sur sulo – polvuni, rezidui, aquo, nivo-floki, e c., per fasko de mikra stipi o per brosilo longa-krina, fixigita a mancho longa balbutar (trans.) — Artikular la vorti en maniero poke dicernebla balde — Poka tempo pose baldakino — Doselo, subtenata da koloni, e garnisita ye tapeti, qua aspektas quale krono super la altaro, en la kirki baldrio — Larja bendo de ledro o de stofo qua, suportante la espado o la sabro, portesas da la persono diagonale, de la shultro dextra a la hancho sinistra baleno (zool.) — Granda mamifero, ek la klaso « cetacei », di qua la boko sen-denta, esas garnisita – ye la du lateri, an la maxilo ye granda lami dina, flexebla (barti) baleto — Danso alegoria, exekutata sive en festo, sive en teatro, kom intermezo di opero, di komedio balifo — Oficiro nobela o yurala qua, en Francia, olim judiciis ye la nomo di la rejo o di sinioro baliso (navig.) — Signalilo por guidar la naviganto en paseyo danjeroza balisto — Milito-mashino quan la antiqui uzis por lansar stonegi tre pezoza balistiko — Cienco pri la rapideso-grado e la direciono di la projektili balkono — Platformo plu o min larja qua salias ek la fasado di edifico, ye la sama nivelo kam un o plura fenestri di etajo, e qua komunikas kun la internajo per un o plura aperturi balnar — (trans.) Pozar e mantenar en aquo (la korpo o parto di la korpo) por netigar, koldigar, e c. balono — Globo o bulo kava, mola, plena ye aero (kompresita) e, konseque, elastika, por ludar balotar (trans.) — Votar duesma-foye por selektar definitive ek la kandidati qui, lor elekto, preske atingis la majoritato balotear (netrans.) — Movar su, ocilante o tremante (aludante maso solida, ma elastika o viskoza, quale gelatino) balustro — Mikra pilastro fasonita balustrado — Rango formacita ek balustri, generale horizontala balzamo (anke metaf.) — Substanco odoroza, rezinatra, qua fluas de ula vejetanti en formo di liquido balzamino — Planto gardenala, di qua la semini kontenesas en kapsulo qua desklozesas (quale movata da resorto) kande onu tushas olu bambuo (bot.) — Planto gramina di qua la kortico esas plektebla aden korbi, mati, e c., e la yuna stipi, transformebla a mobli, promeno-bastoni, e c. banano (bot.) — Frukto de planto herbacea, ek la familio « musacei », veninta de India, di qua la stipo esas dika, kona, ed havas quaza krono ek folii larja, de la centro di qua naskas beri saporoza, dispozita grape bando — Asemblitaro de personi qui kuniras ed agas interkonsente bandajo — Aparato qua uzesas por fixigar pansilo, mantenar organo qua tendencas eskartar de lua plaso normala bandear (netrans.) (pri navo) — Inklinar su adflanke banderolo — Bendo longa ek stofo qua flotacas en la aero cirkondanta; finas ofte per du pinti; en pikturi, portas surskriburi bandito — Deliktanto (kriminanto) proskriptita qua furtas, asasinas sur la granda voyi bandoliero — Rimeno, o sharpo, pozita sur un shultro e qua suportas ula kozo (ex. : espado) sur la altra latero, do pasante oblique sur la korpo di la persono banero — Speco di insigno rektangula (ek stofo) fixigita per latero horizontala a stango di sama longeso, qua pendas per du kordi de la stango per qua onu portas la insigno banko — Firmo qua komercas pri pekunio, indosas e transmisas la kredit-akti ye pago-dato konvencionita, pag-aceptita, diskontas olci, plufaciligas (per trati) la kambio di moneto inter la landi, recevas la pekunio-depozaji, e c. bankrotar (netrans.) (pri komercisto) — Faliar – falio qua punisesas da la lego pro eventir lua-kulpe baobabo (bot.) — Arboro di Afrika, di qua la grandeso atingas giganteso baptar (trans.) (en la religio kristana) — Igar ulu Kristano per la sakramento destinita ad efacar la peko originala, e qua konsistas ye varsar aquo sur la kapo, pronuncante vorti sakramentala barar (trans.) — Obstruktar, klozar per stango. barako — Konstrukturo de planki, por shirmar peskisti, muton-gardisti, komercisti en aero publika, e c. barakano — Dika stofo de lano, texita tre dense, qua fabrikesis en la XVIII-esma yarcento, precipue en la nordo-regiono di Francia baraktar (netrans.) — Luktar per esforcar por su desintrikar baratrio — Fraudo da la navestro kontre armatori od asekuristi barbo — Pili qui garnisas la mentono, la vangi, la labio supera di adultulo. (anke metaf.) barbakano — Fenduro facita, por la fluo de la pluv-aquo, en muro qua subtenas tero barbara — Stranjera pri civilizeso barbelo (zool.) — River-fisho, ek la familio « ciprinoidi », di qua la maxilo esas garnisita ye filamento simila a ta qua existas cirkum la boko di preske omna insekti – e di qua la karno nutro-prizesas barbotar (netrans.) — Agitar su en aquo, igante lu spricar, trublante lu barbuliar (netrans.) — Parolar tro rapide e, konseque, neklare e konfuze, nekompreneble bardo — Poeto Keltika qua kompozis e recitis kansoni militala, religiala bardano (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la radiko uzesis olim medicinale kom sudorifigivo, e la (larja) folii kom medikamento kontre tinio barejo — Stofo de lano lejera, texita nedense barelo — Granda vazo de ligno, cilindra, inflita en la mezo, konsistante ye duvi asemblita e cirkondita da ringi fera o ligna, klozita per du fundi ligna, uzata por transportar liquidi ed ula vari altra bario (kemio) — Korpo simpla, metala, flavatre blanka e brilanta, tre oxidigebla, qua deskompozas la aquo ye la temperaturo normala baricentro — Punto di korpo per qua pasas konstante la rezultanto di la gravito-forci qui efikas ad omna ek lua molekuli barikado — Fortifikuro improvizita, ek pavi amasigita, arbori abatita, veturi renversita, e c., por impedar la aceso di strado barito (kemio) — Oxido di bario, substanco alkalioza venenoza, saporanta korodive, quarople plu densa kam aero baritono — Muzik-instrumento antiqua, quaze viulo, qua havas, sur sua mancho, dek-e-sis kordi de latuno quin onu pinchis per la fingri, ultre sep tripo-kordi a qui onu efikis per arketo barko — Mikra kanoto, sen-masta, movebla per remili, e generale ne-uzata en aquo marala barkarolo — Kansono ritmoza di la gondolisti di la urbo Venezia (Italia) barkaso — Granda barko uzata por la desembarko di la pasajeri e di la vari kande ne existas portui ube la navi povas an-kayeskar barografo — Barometro enrejistrera, konstruktita specale por donar, sur grafiko kontinua, la kurvo di la altitudi atingita da aernavigero, aviacisto baroka — Qua aspektas nereguloza o stranja (ex. : perlo, stilo) barometro — Instrumento fizikala qua uzesas : I. por mezurar la pezo di aero, per recipiento apertita, plena ye merkurio qua, presata da atmosfero, su elevas plu o min alte en tubo gradizita, aero-vakua; II. por mezurar la altitudi, pro ke la aero-kolono deskreskas altesale, e ke desdenseskas atmosfero segun ke onu acensas; III. por prognozar vetero segun la denseso-grado di atmosfero barono — En la hierarkio di la tituli di nobeleso (grantita da la suvereno, od heredala), olta qua venas pos la viskomto ed ante la *chevaliere baroskopo — Aparato por konstatar ke korpo pozita en aero perdas parto de sua pezo, egala a la pezo di la aero-volumino quan olu diplasas barsho (zool.) — Fisho qua tre similesas perko barto — Omna ek la lami korno-harda qui garnisas transverse la maxilo di la baleno e di ula cetacei basa — Qua ne atingas la nivelo ordinara basamento — Infra parto (bazo), videbla, di edifico, qua jacas sur la fundamento baseno — Recipiento portebla, cirklatra, di qua la bordi esas alta, destinita a kontenar aquo basko — Parto de stofo taliita, qua pendas cirkum la zono (infre di la korsajo di la muliero-robi, o di la viro-fraki.) baskular (netrans.) — Falar de ta a ca alteso-punto, influe da pezo o forco, e retrovenar a la alteso-grado antea se altra (kontrea) pezo o forco ne efikas basono (muziko) — Sufl-instrumento muzikala ek ligno, kun langeto qua esas quaze la basa voco di la hoboyo basoto (zool.) — Hundo kun gambi tre kurta e tordita basto — Parto interna di la kortico di arboro, konsistante ye la strati recenta maxim vicina a la alburno, e dispozita ye dina folieti, ita sur ica bastardo — Qua naskis de patrulo e de patrino ne unionita per mariajo bastingo (navig.) — Garnisuro cirkum ferdeko, ek reti futerizita ye dika tolo, por stivar la hamaki e por amortisar la projektili lor kombato bastiono — Masivo de tero, ordinare kovrita per gazono o per masonuro, konstruktita exter la anguli salianta di la remparo-cirkuito di fortreso por protektar lu bastono — Longa peco de ligno, generale prenita de arboro-brancho o de dina stipo, ed uzata kom su-apogilo lor marcho batar (trans.) — Frapar (ulu od ulo) plura-foye, intersucedante, generale per utensilo : ad ulu, por dolorigar lu; ad ulo, por netigar lu (batar stuli, tapisi). (Bato esas do esence ago volata e duranta, sempre korpala) bataliar (netrans.) — Kombatar (aludante individui, ma ne armeo) bataliono — Trupo de batalieri. – en la armei moderna : korpo de infantriani, qua subdividesas a plura kompanii batelo — Nomo generala, donita a naveti omnaspeca, ma precipue a naveti de dimensioni pasable granda, quale gabari, e c. baterio — (milit.) Asemblajo de plura kanoni por destruktar poziciono enemika batisto — Dina stofo, extreme dina batrako (zool.) — Amfibio, animalo sango-kolda, di qua la tipo esas la rano, e qua konstitucas la klaso quaresma di la vertebrozi bavar (netrans.) — Lasar fluar la salivo ek la boko bayo — Mikra golfo di qua la aperturo esas streta bayadero — Dansistino Indiana bayoneto — Lamo de stalo qua, ajustebla segunvole ye la pinto di la fusilo, posibligas uzar olca kom armo di la tipo « sabro, espado » bazo — Parto infra di korpo per qua olca su apogas sur to quo suportas lu bazalto (geol.) — Roko nigratra, de origino fairala, qua ofte prizentas fragmenti prisma inter-paralela bazaro — Merkato publika, che la Orientani bazilo (bot.) — Genero de planti odoroza, de la familio « labiacei », di qua un varietato kultivesas en la gardeni kom plezur-planto baziliko — Che la Romani antiqua : edifico rektangula, dividita aden plura navi da rangi de koloni – uzita kom *seanceyo di la tribunali o kom rendevueyo bazilisko (mitol.) — Reptero mitologiala di qua la regardo mortigis bear (netrans.) — Apertar la boko. (anke en la senco figurala : « truo beanta ») beata — Qua ravisesas en Deo. – (metaf.) Qua simulas beato; hipokrita beatifikar (trans.) (aludante la papo) — Pozar inter la beati (homo qua vivis sante) bechika — Efikiva kontre tusado bedo — Bendo de tero quan onu garnisas ye flori, arbusti, en gardeno bedelo — Adulto qua preiras o sequas la procesioni (generale religiala) begino — Sorto de regulierini qui vivis kongregacione segun reguli monakeyala, sen vovir begonio (bot.) — Tipo di la familio « begoniacei », quan onu kultivas kom plezur-planto beko — Boko di la uceli, qua konsistas ye du lami korno-harda (mandibuli) ed uzebla kom armo por atakar o por su defensar bekafigo (zool.) — Ula mikra ucelo bekaso (zool.) — Ucelo migrera, ek la klaso « steltieri », de la familio « longa-beka » bela — Qua vekigas la admiro-sentimento, per igar senteblan o per manifestar ta o ca perfektajo korpala od etikala beladono (bot.) — Planto herbacea, perena, ek la familio « solanei », venenoza en omna lua parti, e di qua la toxikeso uzesas medicinale belemnito — Konko fosila, longa, cilindra, finanta per pinto belvedero — Paviliono konstruktita en loko de ube la peizajo esas agreabla e vasta, od an la somito di edifico de ube onu vidas vaste bemolo (muziko) — Signo pozita avan muzik-noto por savigar ke onu devas abasar ye un mi-tono ta noto ed olti di la sama grado en la sama mezuro. bendo — Areo limitizita per du linei paralela benedikar (trans.) — Dicar vorti qui *wishas ad ulu lua feliceso benediktano — Reguliero en la ordeno di santa Benediktus benefico (religio katolika) — Ofico ekleziala qua implikis la granto di revenuo benigna — Bonvoloza ad omna personi – indulgema ad omni benko — Sidilo longa (ligna, kom exemplo) kun o sen dors-apogilo, streta, sur qua plura personi povas sidar kune benzino — Hidrokarbido, liquido senkolora, extraktita de rezini e de gudro minkarbonala, qua uzesas por preparar granda quanto de kompozaji aromatoza, por netigar la stofi, e c. benzoo — Substanco rezinoza qua defluas, tra incizuro, de varietato de L. styrax benzoin benzolo — Kompozanto di la karbongudri qua distilo pasas sub 170° C. e konsistas ye mixuro qua kontenas benzeno, tolueno, xilono bequadro (muziko) — Signo analoga a la b kun ventro quadrata, uzata por nihiligar la bemoli o la diezi, e retroduktar noto a lua tono naturala (de kande la diezi uzesis) bero (bot.) — Frukto tre pulpoza, di qua la semini situesas meze di la pulpo berberiso (bot.) — Planto lignoza, kovrita ye pikili, e qua produktas grapi de beri reda tre acida, de qui onu facas sorto di vino beredo — Toko de lano, di qua la parto supra esas plata e cirkla berenjeno (bot.) — Varietato di solano, di qua la frukto (qua havas la formo di granda bero longa) manjesas kom legumo bergamoto (bot.) — Varietato di piro tre parfumoza, qua quaze liquideskas lor manjeso beriberio (patol.) — Sorto di anemio, partikulara ye la habitanti di insulo Ceylon berilo — Varietato di smeraldo, diafana, maro-verda berjero — Larja fotelo, di qua la sido-plako esas garnisita ye kuseno mola berlino — Granda karoso klozita, quar-rota, di qua la parti avana e posa esas simetra berloko — Siglili, klefi, mikra juveli, qui pendas de rubando, de kateno di posh-horlojo bermo — Parto horizontala en taluso bernaklo (zool.) — Genero de krustacei kun pedi apendicoza, di qui la konko subtenesas da pedikulo kontraktebla bersar (trans.) — Ociligar dum kelka tempo, dolce (infanteto) en lua lito o sur la gremio, por dormigar o kalmigar lu bestio — Omna animalo, eceptante la homo beto (bot.) — Planto herbacea, kun radiko pulpoza, genero di la familio « kenopodei » betelo (bot.) — Arbusto sarmentoza de India orientala, de la genero « pipro » betono — Mixuro de mortero hidraulikala e de stoni triturita, qua hardeskas en aquo betonio (bot.) — Planto herbacea, perena, kun bela flori spikedispozite – genero di la familio « labiacei » betravo (bot.) — Speco di beto kun radiko rotacanta quale la rapo, blanka o reda, qua donas nutrivo por la homo e la bestii, e di qua onu extraktas sukro bezigo — Karto-ludo. bezoaro — Agreguro kalkoloza quan onu renkontras en la intestino ed en la stomako di ula animali, e quan onu uzis kom antidoto, amuleto, e c. bezonar (trans.) — Indijar ulo quon postulas la naturo o la cirkonstanci o la skopo vizata bi- — Du-… (uzata por la termini ciencala : bikapa, biloba, e c.) biblo — Asemblajo ek la libri « Olda Testamento » e « Nova Testamento » – che la Kristani; la « Olda Testamento », che la Judi bibliofilo — Persono qua prizas e kolektas la libri editita pri ta o ca temo, la diversa edituri, lia valoro, lia skarseso-grado, e c. bibliomanio — Prizego pasionoza di la libri biblioteko — Moblo garnisita ye tabuli sur qui onu ordinas libri bicepso (anat.) — Muskulo qua havas du ligo-punti ye lua parto supra (kom ex. : la muskulo avana di la avanbrakio) biciklo — Velocipedo kun du roti inter-egala, dispozita ica dop ita bideto — Tualeto-moblo, kun kuveto sidilatra, por ablucioni intergamba (por la mulieri) bidono — Lada vazo klozita, por oleo, petrolo, benzino, e c. qua kontenas de 1 til 10 litri; gurdatra kontenilo ek lado, quan la soldato portas bielo (tekn.) — Stango qua ligas un peco ad altra (en mashino), generale stango di pistono a manivelo, e transformas movo rektalinea a movo rotaca bifsteko — Loncho de bovo-karno destinita a koqueso sur grililo bifurkar — (trans.) Dividar a du branchi bigama — (yuro ekleziala) Mariajita dufoye; mariajita kun vidvino bigoto — Qua agas devocaji streta-mente, minucioze e kelke hipokrite bikursalo (geom.) — Kurvo sur qua selektesis punto de ube duktesas rekto; ta kurvo renkontresas da ta rekto en nur du punti; la duopla punto esinte selektita origine. (Ex. : lemniskato) bikuspida (natur-historio) — Qua finas per du pinti bilo — Liquido bitra, flava verdatre, sekrecita da hepato, qua penetras en la duodenumo segun ke la nutro-materio decensas aden lu, e pri qua onu konjektas ke lu helpas digestado bibliografio — Enumero di la libri publikigita pri ta o ca temo, lia imprimo-dati diversa, lia valoro, lia skarseso-grado e c. bilanco (komerco) — Equilibrigo di aktivo e di pasivo di konto komercala bilboketo — Ludilo qua konsistas ye bastoneto qua finas, ca-latere per pinto, talatere per pleto, mezi di qua esas suspendita bulo quan onu devas lansar tale ke onu retrorecevos lu sur la pinto o sur la pleto bilgo — Kolektuyo (en la fondo di la holdo di navo) di la aqui, rezidui ed exkrementi, quan onu vakuigas per pumpili biljardo — Pleo qua konsistas ye pulsar ivoro-buli per longa bastono bilieto — Paper-folieto, karto, per qua konstatesas, favore di ulu, yuro tempala, komprita, od obtenita per favoreso biliono — 1.000.000² binara (pri sistemo di nombrifado) — En qua onu expresas omna nombri per du cifri (1 e 0) bindar (trans.) — Sutar ad-ensemble la kayeri di libro, inkastrar li en kovrilo kartona di qua la dorso e la platajo kovresas da telo, felo, e c. bineto (agrokultivo) — Implemento kun mancho longa, di qua la ferajo prizentas ye ca latero di la mufo, lamo streta e plata; talatere, du (e mem tri) denti – e qua uzesas por kultive modifikar duesmafoye sulo o planto binoklo — Du okulo-vitrodiski solidara biodinamiko — Cienco qua relatas la teorio (tre anciena) segun qua existas vivo-forci qui diferas de la forci fiziko-kemiala, e qui esus la fonto di la manifesti specifika : sentiveso, moviveso, genetiveso, morto, e c., di la enti organoza binomio (algebro) — Quanto qua konsistas ye du termini unionita per la signo « plus » o la signo « minus » biogenezo — Teorio segun qua omna ento vivanta venis de ento qua genitis lu biografio — Redakturo qua naracas la viv-eventaji di persono biokemio — Parto di biologio, qua traktas la relati di la strukturo kemiala di la elementi nemediata, a la mekanismo funcionala di la celuli, tisui ed organi di la organismi vivanta biologio — Cienco generala pri la vivo, lua kondicioni e lua formi diversa (organizeso di la enti vivanta, medii ube li vivas, funcioni di la vivo, e c.) biomekaniko — Parto di biologio, qua traktas la expliko mekanista di la fenomeni vivala biro — Drinkajo fermentacinta, preparita ek hordeo ed ek jermifinta frumento e lupulo biremo — Galero qua havas singla-latere du rangi de remisti birko (bot.) — Arboro qua esas un genero di la familio « betulacei » bireto — Mikra boneto; kun quar edri quadrata, qua esas faldebla bis — Duesmafoye biso — Materio texebla, sorto di lino flavatra, de qua la Antiqui fabrikis stofi tre granda-preco bixestila — En qua inkluzesis la dio quan onu adjuntas a la monato februaro singla-quaresma-yare bisko — Kankro-supo biskoto — Loncho de pano preparita per lakto (vice per aquo) e sikigita e bakita en forno bismuto (kemio) — Metalo grize-blanka kun nuanci redatra, lameloza, frajila, qua, amalgamita kun merkurio, uzesas por stanizar la speguli bisquito — Kukajo lejera, qua konsistas ye ovi, farino e sukro bistro — Farbo bruna flavatre, quan onu obtenas de fuligino koquita e dilutita, e quan onu uzas por aquo-piktar bisturio — Mikra kultelo kirurgiala, di qua la lamo, movebla, mantenesas da resorto kande onu apertas lu bito (navig.) — Bloko pozita en la parto avana di la navo, e qua konsistas ye du montanti ed un traverso sur qua spulesis e fixigesis per amaro la kabli bitra — Qua saporas repugnante. -(metaf.) Qua impresas penigante, chagrenigante bitumo — Substanco minerala, liquida (nafto) o solida (asfalto), bruna bivakar (netrans.) — Kampar sen tendi, havante cielo kom plafono, generale cirkum fairi, nur dum un nokto bizantina — Qua prizas disipar sua tempo en diskutar subtilaji ne-utila bizelo — Bordo (di planko, cizelilo, e c.) tranchita oblique bizono (zool.) — Bovo sovaja di Usa, di qua la dorso esas giboza, la korni kurta e rondatra, kun longa barbo blamar (trans., pro, pri) — Desaprobar ulu quan onu judikas kom aginta male blanka — Di qua la koloro esas pasable simila a lakto, a nivo-floki, e c. blasfemar (netrans.) — Pronuncar vorti qui ofensas la deajo blato (zool.) — Insekto ortoptera bruna, qua odoras fetide, ajila, devorema, qua devoras la nutrivo-provizuri, rodas la stofi, e c. blazar (trans.) — Obtuzigar per impresi granda ed ofte iterata blazono — Ensemblo de emblemi konsiderata kom signo distingiva di familio nobela, di urbo, di korporaciono, e c., quan onu reprezentis sur la skudi, la baneri, la siglili, e c. blendo (kemio) — Erco de zinko-sulfuro, ordinare unionita a la mineralo-strati de plombo, de arjento blezar (netrans.) — Pronuncar « s » quale « th » Angla o « c » (avan « a » e « i ») Hispana (t.e. kun la lango-pinto inter la denti.) blinda — Sen vidiveso bloko — La toto di korpo; amaso granda e pezoza blokhauso (milit.) — Fuorteto regiono-sola, ek ligno, ordinare juntita a fortifikajo precipua per koridoro subsula blokusar (trans.) — *Asiejar fortreso, kampeyo, portuo, por impedar omna komuniko da la asiejiti kun la exteresanti blonda — (aludante la hari, la brovi, la barbo, e c.) Di qua la koloro esas inter or-flava e klar-kastanea blotisar (netrans.) — Lokizar su squate, kontraktante su, an poka spaco blua — Di qua la koloro pasable similesas olta di cielo sen-nuba, jorne blutar (trans.) — Pasigar tra la dika telo (burelo) di sivo cilindra, adube falas la mueluro e qua – retenante la brano – lasas pasar nur la farino bluzo — Supervesto, ek telo dika, lano, e c., kun aperturo avana, e di qua la formo similesas olta di kamizo – quan *weras la rurani, la laboristi brakiala, e c., e la infanti e pueri, kom streno-vesto bo- — Prefixo qua indikas la parenteso rezulte de mariajo boao — Serpento di Sud-Amerika, di qua la grandeso e la forteso esas timinda – qua trituras per sua ringi la animali mem la maxim granda, ed englutas li pos kovrir li ye sua salivo bobino — Mikra cilindro ligna, kun rebordi, sur qua la filo lina o silka volvesas o desvolvesas reguloze, spulesis bodmeriar (netrans.) — Prestar pekunio di qua la rimborseso garantiesas da vari qui mar-transportesas, ma qua rimborsesos nur se ta vari atingas lia destino-portuo, o proporcione a la quanto di la vari qui tale arivos bodrucho — Dina membrano de la grosa intestino di la bovi, di la mutoni, desgrasizita, preparita a pelikulo preske diafana, quan onu pozas sur la vunduri – ek qua onu fabrikas baloneti – e per qua onu kovras la or-folii lor lia bateso bogio — Ensemblo de quar (o du) roti qui formacas vagoneto e suportas la extremajo di vagono o di lokomotivo boikotar (trans.) — Interkonsentar (tacite od expresite) por punisar, per domajo pekuniala od etikala, individuo o lando, per refuzar exekutar ula labori, komprar ula vari, e c. boko — Che la homo e kelka animali : kavajo ye la parto infra di la vizajo, qua komunikas interne kun la kanalo respirala e la kanalo nutrivala bokalo — Vazo cilindra o cilindratra, ek vitro, sen pedo, kun fundo plata e boko larja, uzata precipue en kemio, farmacio (e por konfituri) bolo — Kalico mi-sfera ek fayenco, porcelano, generale destinita a kontenor nutrivi liquida bolero — Kansono, dans-ario Hispana, generale ye modo minora, tri-tempa, e ye movo rapida boleto (bot.) — Fungo kun chapelo pedikuloza, mi-sfera, di qua la surfaco suba konsistas ye tubi cilindra – genero di qua plura speci esas manjebla (cepo, e c.) e di qua un altra (agariko di la querko) esas la materio di tindro boliar (netrans.) (aludante liquido) — Subisar ta transformeso rapida ye ula temperaturo (qua dependas de la liquido e de la aero-preso) per qua parto de la liquido vaporeskas, forme di buli qui acensas groseskante til la surfaco ube li krevesas, disjetante en la atmosfero cirkondanta la aero o la vaporo quin li kontenis bolido (astron.) — Meteoro fairatra, akompanata da traco-linei, lumoza, fumuro, detono ed adterfalo di aeroliti bolto (tekn.) — Stifto de fero qua uzesas por interfixigar du peci de ligno, de fero, e c., finanta capinte per kapo ronda qua limitizas lua extremajo supera, e tapinte per skrubino o kolo bombo — Projektilo ek fero, kava, plenigita ye substanco detoniva qua explozas lor lua falo bombardar (trans.) — Asaltar per la lanso di bombi bombinatoro (zool.) — Genero de batraki sen-kauda, analoga a rospi, karakterizata da lia lango ronda, ligita tota-aree a la boko-sulo, e da lia ventro qua esas veinizita ye makuli nigra ed oranjo-flava bona — Qua prokuras avantajo, satisfaco; qua havas en su perfekteso bombono — Sukrajo (drajeo, e c.) fabrikita da la sukrajisti boneto — Kapvesto mola, senborda, ek stofo, trikoturo, furo, e c. bonimentar (netrans.) (aludante la sharlatani e feriala aktori) — Diskursar fanfaronere por laudar sua vari od atraktar publiko bonzo — Budha-sacerdoto en la Oriento-regioni di Azia borar (trans.) — Truifar rotace. (Borilo portesas e movesas da drilo) boro (kemio) — Korpo simpla, metaloida, bruna verdatre, sen saporo nek odoro boracho (bot.) — Planto herbacea, tipo di la familio « boragacei », di qua la stipo e la folii kovresas ye pili pikanta – e la folii, dispozita grape boraxo (kemio) — Antea nomo di la sodo-borato borborigmo — Bruiso da la diplaseso di la gasi en la abdomino, meze di la liquidi quin kontenas la intestini bordo — Parto extrema qua limitizas la konturo di objekto bordear (netrans.) — Avancar (aludante navo) zigzage kontre vento boreo — Nomo mitologiala di la nordo-vento borgezo — La persono qua apartenas a la meza klaso di la habitanti di urbo borso — Loko publika ube su asemblas la kurtajisti, monetokambiisti, e c., por operaci komercala, financala pri valoraji (acioni, obligacioni) di qui la kurso esas variiva bosajo — Saliajo sur la surfaco di muro, destinita a talieso, skulteso figurala od ornamentala boselar (trans.) — Formacar reliefi en metalo per martelago (de interne) bosko — Grupo de arbori qui kovras areo pasable granda bostono — Ludo quar-partnera per kinadekedu karti boto — Pedo-vesto ledra qua kontenas la gambo. (Boteto kontenas nur la infra parto di la gambo; shuo kontenas nur la pedo) botaniko — Parto di la natur-historio qua havas kom temo di studio la vejetanti botanizar (netrans.) — Kolektar por la studio botanikala. (ne « praktikar o studiar botaniko ») botelo — Vazo portebla, di qua la ventro esas cilindra, la kolo streta e longa, destinita a kontenar liquidi, precipue vino bovo (zool.) — Mamifero ruminera quan onu uzas prefere por la agrokultivo se lu esas bovulo, e por obtenar lua lakto se lu esas bovino – o quan onu grasigas por bucheso. (Kande bovulo esas destinita a la tauro-kombati, lua nomo esas « tauro ») boxar (trans. e netrans.) — Interbatar per pugno-frapi, en la maniero Angla boyo (navig.) — Omna korpo flotacanta (peco de ligno o korko, barelo, e c.) destinita a markizar, sur la surfaco di aquo, la punto ube lansesis ankro – ed informar pri rifo od obstaklo od indikar la direciono di paseyo o di kanaleto boyardo — Sinioro, personego, en Rusia caroza, en Transilvania braco — Kordego an la du extremaji di yardo braceleto — Ornivo ringo-forma qua cirkondas la ponyeto bracho — Viro-vesto, qua kovras la persono, de la hanchi til sub la genui, e bifurkas tale ke olu envelopas la kruri bradipo (zool.) — Mamifero de la tribuo « sen-denti » brako — Speco di chas-hundo, reza-pila, e kun oreli pendanta brakio — Membro en la parto supra di la korpo homala, qua artikizesas ye la shultro e qua finas per la manuo; che ula animali, membri qui korespondas a la brakii homala pro lia situeso o funciono brakicefala — Di qua la kapo esas kurta brakiopodo (zool.) — Klaso de moluski kun konko bivalva, sen-movila, di qua la boko situesas inter du brakii tre karnoza ed esas provizita ye multa filamenti quin oli povas igar ekirar od enirar per spular olci spirale brakistokrono (mekan.) — Kurvo quan devas sequar korpo pezoza por irar de ca a ta punto en tempo minima, la rapideso-grado lor la departo esante nula brakteo (bot.) — Folieto qua diferas de la folio ordinara qua, che ula planti, situite ye la inserto-punto di la floro, akompanas o parte kovras olca bramar (netrans.) — Vorto generala por omna krii di bestii bramano — Sacerdoto di la bramanismo, qua apartenas a la unesma ek la kasti Indiana, e qua dicis naskir de la kapo di Brama brano — Reziduo de la muelo, asemblajo ek la eskombri de la shelo di la frumento-grani brancho — (bot.) Sproso ligna qua kreskas sur la trunko di arboro brando — Fasko de palio flamoza per qua onu dis-tushas por incendiar, o quan onu kunportas por lumizar brandio — Kompozajo ek aquo ed alkoholo, obtenita per la distilo di vino, cidro, grani, betravo, e c. brandisar (trans.) — Ociligar en sua manuo minacoze (espado, lanco, javelino) brankardo — Singla de la du branchi (ligna), plu o min lejera, maxim ofte kurvigita por su adaptar a la korpo di la kavalo, qui artike juntesas a la avana parto di veturo, ed inter qui onu jungas la kavalo brankio — Lami dispozita quale la denti di pektilo, ye qua konsistas la respir-aparato di la animali qui vivas en aquo e respiras la aero quan olca kontenas dissolvite (fishi, krustacei) brankiopodo (zool.) — Mikra krustaceo, di qua la pedi, apta por natado, esas garnisita ye apendici brankia brasar (trans.) — Movar, agitar por operaco. (Ex. : brasar oro ed arjento en kruzelo) brava — Pronta afrontar la danjero (precipue en la kombati) bravur-ario — Ario briloza, destinita ad eminentigar la kantisto brazar (trans.) — Unionar (du metali interdiferanta) per aloyuro quan onu fuzas en fairego brechio — Roko di qua la strukturo esas fragmentoza, ek peceti anguloza, diversa-kolora, aglomerita en cemento naturala brecho — Rupturo qua posibligas enirar remparo-cirkuito breko — Veturo quar-rota, generale sen-tekta, qua havas, ye sua parto avana, sidili situita alte, e du benki longesale brelano — Hazardo-ludo, quan onu pleis per distributar tri karti ad omna ludonto bremo (zool.) — Fisho river-aquala, qua similesas karpo, e di qua la karno nutro-prizesas bretelo — Bendo de ledro, quan onu pasigas sur la shultro, por suportar sako, dorso-korbo, kamilo; bendo de texuro elastika, bifurkoza, por subtenar la pantalono virala brevo — Reskripto pontifikala, ordinare en linguo Latina; papo-sigluroza breviario (religio katolika) — Asemblajo ek la prego-texti qui, en la religio katolika, esas recitenda da la kleriki ye ula kloki di la jorno brezo — Ligno transformita a karbono per kombusto, sive ardoranta, sive extingita brido — La du rimeni qui, fixigita ye singla lateri di la morso, uzesas por haltigar o direktar sel-kavalo o veturkavalo brigo (navig.) — Navo qua havas nur un granda masto, inklinita addope ad un mezeno-masto brigado — Korpo de armeani mi-diviziona brigantino (navig.) — Mikra navo, rigoza quale brigo, ma senponta briko — Karelo ek argilo hardigita per fairo o suno-radii, quan onu uzas por la konstrukto di muri, di kameni, por kovrar sulo, e c. brilar (netrans.) — Difuzar lumo forta brilianto — Diamanto, facetoza sure e sube, quan onu povas inkastrar ajure por ke lu esez plu briloza brino — Parto (seciono o segmento) di kordo briocho — Kuko ek pasto fermentacinta, konsistanta ye farino, butro ed ovi, e qua ordinare havas la formo di kaloto inflita, quaze-kronizita da kapo briska — Di qua la gayeso esas kelke tro libera brizo — Vento fresha qua naskas sur la litoro ye ula kloki brizanto — Rokajo reze aquo-surfaco (en maro) sur qua la ondi ruptesas brodar (trans.) — Plubeligar (texuro) per ornivi reliefa, manuo-facita brokantar (trans.) — Komprar e pose vendar o kambiar vari ne- *nuva (ne-nova), ne-fresha brokato — Stofo de silko rekamita ye flori, ornivi ek oro, arjento, silko «brokoli»-kaulo (bot.) — Italia-kaulo, varietato di kaulo, kun pedunkli min grosa e plu longa kam ti di la florkaulo ordinara bromo (kemio) — Korpo simpla, metaloida, obskur-reda, qua tre odoras quale kloro, di qua lu esas vicina pro la ensemblo de sua propraji bronkio (anat.) — Singla ek la du tubi kartilagoza quin formacas la bifurko di la trakeo e qui subdividesas, en pulmono, a rami sencese plu mikra bronkito (patol.) — Inflameso di la mukozo qua tapete kovras la bronki bronzo (kemio) — Metalo harda e sonora, obskur-kolora, qua konsistas ye aloyuro de kupro e stano, segun proporcioni variiva ed a qua onu adjuntas olakaze zinko, plombo e mem arjento – quan onu uzas kom materio por gisar statui, medalii, kloshi, kanoni brocho — Muliero-juvelo, kun pinglo, uzata por ligar shalo, kolumo, e c. brosar (trans.) — Frotar, per asemblajo ek faski de krini, de porko-pili, ek fragmenti de hundo-herbo (L. triticum caninum) e c., ajustita inter-nivele sur plako de ligno, de ivoro, e c. por netigar, sen-polvigar, e c. broshar (trans.) — Pasigar filo tra folii o kayeri de folii por sutar li ad-ensemble brovo (anat.) — Saliajo arko-forma, garnisita ye pili, qua esas situita super singla okulo bruo (bot.) — Kovrilo verda, fibroza, ledratra, qua protektas la shelo di la nuco, di la mandelo, di la avelano, e c. brueto — Sorto di mikra baskul-veturo, quan onu pulsas o tranas per du brankardi, e qua rulas per mikra roto an la dopa parto bruisar (netrans.) — Sono od asemblajo de soni qui rezultas de vibri nereguloza, e ne relatas skalo muzikala brular (trans. e netrans.) — Parkonsumar, destruktar per la efiko da fairo bruna — Di qua la koloro tendencas esor nigra brunisar (trans.) — Polisar metali per instrumento ek stalo, agato, hematito, sanguino, e c. bruska — Qua agas per movo subita e violentoza bruta — De qua la instinto grosiera ne esas fasonita da civilizeso bubo — Puero mizeroza e malicoza qua vagas en la stradi bubalo — Antilopo di Afrika, kun korni ringoza e kurvigita addope bubono (patol.) — Tumoro glandatra, produktita da la inflameso di la ganglioni limfala sub-pela, specale ye la inguino, la axelo, la kolo buchar (trans.) — Ocidar la bestii destinita a la homo-nutro budar (netrans.) — Manifestar nekontenteso, mala humoro, per silenco, agado, expreso di la fizionomio budjeto (financo) — Etato komparala di la spensi e di la revenui publika, pri omna yaro buduaro — Mikra chambro di la apartamento di damo, refujeyo eleganta ube el su lokizas kande elu esas sola bufar (netrans.) — Kreskar volumine ad omna direcioni bufalo (zool.) — Speco di bovo di la regioni tropikala, aklimatita en Grekia, Italia, e c., plu granda e plu forta kam la bovo ordinara, plu sovaja kam lu, e di qua la muzelo esas plu larja kam la lua, la korni plu larja e kurvigita addope bufeto — Tablo, plad-etajero ube esas servita dishi; kukaji, drinkaji, ye la dispono di la invititi, voyajanti bufono — La persono qua esforcas ridigar per joki grosiera bufro — Maso polsterizita (o resortoza) destinita ad amortisar la shoki buglo — Trumpeto kun klavi bugrano — Dika telo apretita, quan la taliori uzas kom futero interna por rigidigar la infra parto di la pantalono, la kolumo, la surfaldaji di vesto buho (zool.) — Nokt-ucelo di la familio « strigi » (forsan pro la plum-penacheti qui ornas lua kapo) bujio — Kandelo de stearino buketo — Asemblajo de flori koliita e kunligita; fasko analoga a la aspekto di flor-buketo buklo — Sorto di ringo o mi-ringo de metalo tra qua pasas axo kun halto-pinti, uzata por fixigar la extremajo di rimeno, di gurto, di klapo, e c. budmakero — Profesionisto di la pariado sur la agri di kavalkonkurso-kuri bukoliko — Qua apartenas a la genero « dramato pastorala » bulo — Korpo sfera, generale destinita a rular, a rotacar bulbo — Influro tuberkulala, ovoida, globatra, formacita da la asembleso di squami o di folii rudimenta buldogo (zool.) — Varietato di hundo, plu mikra, di qua la nazo esas min aplastita, la kaudo tordita, la pili falvea e nigre strioza buletino — Mikra jurnalo, revuo o periodala raporto bulimio (patol.) — Apetito ne-naturala, ne-saturebla, quan produktas forsan tenio od afekto hipokondra, histeria, e c. bulino (navig.) — Kordo qua tensas la seglo per la infra angulo buliono — Liquido en qua onu boliigis ula substanci bulvardo — En la urbi di qui la fortifikaji esas supresita : promeno-voyo qua -.arbor-lineoza – cirkondas la urbo en la loko quan okupis la terplenajo avan la rempari bumerango — Jet-armo uzata da la aborijeni di Australia, e di qua onu konstatis la existo anke che ula populi di Dekkan e la Egiptiani antiqua bunta — Igita disparata per la asemblo di kolori male asortita buro — Amaso de pili, sive de animali, sive de ula stofo lana o silka; to quon onu pozis sur la kargajo di la pafili burasko — To ne esas ventego, nek tempesto, ma subita e neduranta vento-frapo burbiliono — Grumelo blankatra, filamentoza, tenaca, quan onu renkontras funde di la furunkli pusifanta burdono (zool.) — Speco di abelo, di qua la korpo esas tre voluminoza, tre piloza, qua vivas en galerii subsula, en socii mikra-nombra, remarkinda pro lua bruiso per-rostra, e quan onu konfundas ofte a la « burdono falsa » burelo — Stofo grosiera de lano bureto — Mikra vazo de lado, de kupro, e c., qua kontenas oleo destinita a lubrifikar la mashini, la velocipedi, e c., quan lu lasas ekirar nur gutope burgo — Granda vilajo ube, ordinare, lokizesas la merkato di la vilaji cirkondanta burgravo — Komto, sinioro kasteloza, a la judiciado di qua, ordinare, resortisis urbo burjono (bot.) — Sproso, rudimenta, qua kontenas jerme la stipi, branchi, folii, flori, e frukti di la vejetanto burleska — Di qua la komikeso esas extravago burnuso — Mantelo de lano blanka o bruna, kun kapuco quan *weras la Arabi burokrato — La persono qua molestoze uzas, a publiko, la povo quan donas a lu lua grado en la kontori di stato-administreyo burso — Saketo por portar moneto-peci en la posho buso (bot.) — Arboreto di la familio « euforbiacei », di qua la foliaro esas sempre verda busho — Grupo, asemblajo de arboreti (nefruktifera) bushelo — En Francia, olima mezurilo di kapaceso (cirkume 13 litri); nun, la bushelo kontenas -segun la regioni 1 o 2 dekalitri. busko — Lamo flexebla ek barto-materio, stalo, e c., qua, per aplikeso muldoza a la kurveso di la pektoro, mantenas rigide la parto avana di korsajo, di jupo-korpo busolo — Instrumento facita segun la duopla proprajo di la magnet-agulo : direktar sua pinto ad (vers) la nordo-polo, e proximigar su ad vertikalo segun ke lu portesas ad la poli busprito (navig.) — Masto avana di navo, inklinita a la aquo-surfaco, qua portas la seglo avana e fixigita an kordego busto — Che la homo : la kapo e la parto supra di la korpo bustrofedono — Skribo-maniero che la Greki antiqua : la linei de literi iras alterne de dextre a sinistre, e de sinistre a dextre. Onu renkontras olu en ula epigrafi, subskriburi, medalii butar (netrans., kontre) — Marchante, pedo-shokar ne-expektite kontre korpo qua salias sur la voyo butiko — Chambrego, ter-etaje, qua debushas an la strado, ed en qua la komercisti expozas e vendas endetale sua vari butono — Mikra peco cirkla, plata o konvexa, ek metalo, ivoro, perlomatro, ligno, ulakaze kovrita ye stofo, e qua, fixigite sur parto di vesto, ligas olca ad altra sur qua esas buklo kordona o truo butoro (zool.) — Speco di herono qua ne esas dresebla por chasado butro — Substanco grasa, manjebla, flava pale, quan onu separas de lakto per batado buvrelo (zool.) — Pasero di qua la beko esas kona, grosa, kurta e konvexa, la kapo e la ali nigra, la ventro reda, quan onu amansas ed exercas pri siflar buxo — Kolektuyo di qua la formo e la dimensioni esas variiva, ek ligno, kartono, metalo, e c., generale portebla, qua havas kovrilo, e destinita a kunportar, transportar od kontenar objekti prezerve buzo (zool.) — Raptucelo, genero « avidi desnobla », kun korpo grosiera e quan lua posturo sen-mova dum plura hori (vartante sua raptotajo) igas aspektar stupida buzardo (zool.) — Rapt-ucelo, genero « avidi desnobla », di qua la tarso esas tenua ed alta, havante mi-kolumo de plumi, e qua similesas la buzo c (muziko) — Nomo di la noto unesma di la « do »-gamo ca (ica) — Pronomo qua uzesas por ri-nomar kozo qua jus nomesis o quik nomesos. cambium (bot.) — Parto di la sapo qua, pro solideskar pokope, augmentas la substanco di la basto e di la alburno inter qui lu cirkulas caro (olim, ante 1915) — La suvereno di Rusia cecidio (bot.) — Nomo generala di la gali quin produktas, sur la vejetanti, ula paraziti animala o vejetanta (insekti, akari, vermi, bakterii) cedar (trans., ad) — Abandonar (ulo ad ulu), renuncante sua yuro cedilio — Mikra signo (kelke simila a komo) qua – en la linguo Franca (kom exemplo), pozite sub la litero « c » kande olca sequesas nemediate da la vokali « a », « o », « u », indikas ke ta « c » esas pronuncenda quale « s » che Ido cedro (bot.) — Granda arboro verda-folia, de la familio « koniferi », deveninta de Avan-Azia – di qua la ligno odoras ed esas poke putriva cedrato (bot.) — Frukto de varietato di citroniero, deveninta de Persia cedulo — Dokumento per qua onu notifikas ulo cefalopodo (zool.) — Molusko di qua la korpo konsistas ye sako membrana, qua kontenas la viceri, e di qua la kapo esas garnisita ye palpili ceko (anat.) — Komenco-parto di la grosa intestino, klozita sua-baze per quaza sako-voyo, e qua recevas, de la intestino tenua, la reziduo de la digesto celar (trans.) — Igar eskapar videso celebrar (trans.) — Exekutar solene (mariajo, meso, e c.) celerio (bot.) — Apio odoranta, dolcigita per kultivado, e di qua onu manjas la yuna stipi e la bazo di la petioli celiba — Qua vivas sen mariajir su celulo — Mikra chambro (ex. : di monako, di karcerano) celuloido — Kompozajo kemiala, qua imitas skalio, koralio, e c. celuloso — Korpo neutra ye qua konsistas la tisui di la vejetanti e specale la tisuo celulara ipsa cembro (bot.) — Nomo di speco di pino, di qua la grani esas manjebla cemento — Mixuro de kalko e de briki pistita, por interjuntar la petro-bloki en masonuro cementacar (trans.) — Pozar stratope, sur metalo, substanco qua, efike da temperaturo tre alta, modifikas lu, adportante a lu un ek sua elementi ceno — Parto di teatro ube pleas la aktori cenobito — En la komenco di la historio di la Eklezio Kristana, la personulo qua vivis komune kun altra regulieri (opoze ad « anakoreto ») cenotafio — Imituro di tombo, erektita memorige di mortinto, e qua ne kontenas lua reliquii censo — La revenuo evaluata da la autoritati statala, sive por taxo, imposto, sive por ula yuro (elektiveso) censoro — En Roma antiqua, un ek la du judiciisti di qui la tasko konsistis ye okupar su pri la censo, reprimandar e punisar la personi qui violacis la mori censurar (trans.) — Reprimandar ulu publike cent — 100 centauro — En la mitologio antiqua, ento mi-vira, mi-kavala centaureo (bot.) — Planto de la familio « kompozaji », di qua plura speci uzesas medicinale centezimala — Di qua la parti esas centimi centiaro — La parto centima di aro centifolio (bot.) — Rozo di qua la petali esas tre multa centigrado — Dividita a 100 gradi centigramo — Parto centima di gramo centilitro — Parto centima di litro centimo — Parto centima di franko (la unajo monetala di Francia) centimetro — Parto centima di metro centono — Versajo ek versi o fragmenti di versi pruntita hike ed ibe centro — (geom.) Punto interna, situita egaldiste de omna punti di cirklokurvo o di la surfaco di sfero centrifugar (trans.) — Efikigar la forco per qua moveblo qua cirkulas segun kurvo retropulsesas de la centro di ta kurvo centripetar (trans.) — Efikigar la forco per qua moveblo qua cirkulas segun kurvo atraktesas ad la centro di ta kurvo centrolecito — Ovo di qua la plasmo nutriva akumulesas en la centro di la celulo centrosfero (biol.) — Maso de protoplasmo qua cirkondas la centrosomo e prizentas ulakaze du zoni sama-centra e neagale koloroza centrosomo (biol.) — Mikra korpuskulo qua okupas ordinare la centro di la celulo, apud la parieto nukleala, e qua konjekteble pleas granda rolo en mitoso centurio (en Roma antiqua) — Asemblitaro de cent civitani ye qui konsistis un ek la dividuri politikala di la populo centuriono — En epoki antiqua : oficiro di la armeo Romana, qua komandis cent soldati cepo (bot.) — Varietato di grosa fungo tre pulpoza, manjebla ceptro — Komando-bastono, impero-bastono, un ek la insigni rejala, imperiestrala cero — Granda kandelo de vaxo ceramiko — Arto (ed industrio) di la fabriko di objekti ek terakoto, fayenco, porcelano, emalio cerastio (bot.) — Genero de « kariofilacei » qua inkluzas plu kam cent speci qui kreskas en omna parti di la Terglobo cerato — Medikamento uzenda korpo-surface, kom unguento, konsistanta ye vaxo dissolvita en oleo cerbero (mitol.) — Hundo tri-kapa qua facionis an la pordo di inferno ceremoniar (netrans.) — Konformigar su a la formo di la pompo qua akompanas la celebro di solenajo cerfolio (bot.) — Planto umbelifera, aromata, di qua la folii uzesas kom kondimenti cerio (kemio) — Korpo simpla metala, ferea, harda, denseso-grado : 6,7 cerizo (bot.) — Mikra frukto, reda plu o min forte, globa, pulpoza, di qua la kerno esas glata, quan produktas arboro de la familio « rozacei » (di qua la ligno uzesas por moblifado) ceriz-lauro (bot.) — Arboreto de la familio « apocinacei ». (prunus) laurocerasus cernar (trans.) — Enemike cirkondar ed enklozar por kaptar certa — Qua konsideresas, egardesas, kom nedubitebla, kom vera certifikar (trans.) — Garantiar kom vera, kom exakta cerumeno (anat.) — Materio grasatra, flavatra, qua, sekrecite da la folikuli aden la tubeto di la orelo extera, lubrifikas la membrano di olca, ed ibe su amasigas ofte, hardeskante ceruzo (kemio) — Subkarbonato di plombo, substanco blanka, friabla, quan onu uzas kom fardo, e kom farbo por induto edificala, e de qua onu facas la emalio di porcelano cervo (zool.) — Mamifero ruminera, di qua la kapo esas garnisita ye korni branchatra ces (muziko) — La noto « do » bemoloza cesar (trans. e netrans.) — Ne durar cesio (kemio) — Metalo alkalioza, korpo simpla cesto — En la epoki antiqua : rimeno ulakaze garnisita ye plombo, per qua la atleti cirkondis sua manui por la pugno-kombato cetaceo (zool.) — Granda mamifero marala, fishatra (baleno, kashaloto, e c.) cetera — Ta qua restas kande finis la enumero, la depreno cetonio (zool.) — Koleoptero di qua la kolori esas metalatra quale la kantarido cezaro — Imperiestro cezuro — Divido ritmala di verso, indikita da silabo qua finas vorto sur qua onu devas plufortigar la pronunco chagrenar (netrans.) — Sentar bitre doloro psikala chako — Kapvesto kun viziero. ek materio rigida, ordinare cilindratra chaketo — Ludo analoga a la triktrako chalazo — Hilo interna di la vejetanto chalenjo (premio) — En konkurso en qua la premio ne donesas, ma prestesas dum tempo a la vinkinto, qua havas lu til kande altra persono vinkas e konquestas la premio chamo (zool.) — Quadripedo ruminera, de la genero « antilopi », kun korni kava e glata, quan onu renkontras en la alta monti di Alpi chamado — Tambur-agar, trumpet-agar por avertar la enemiko ke onu deziras parlementar o kapitulacar chamaro — Speco di redingoto kun kordoni transversa an-avane, vesto Polona de epoko revolucionala di la XIX-esma yarcento chambelano — Oficiro komisita por okupar su pri la chambro di rejo, di princo, qua *weris klefo kom insigno chambro — Parto di lojeyo champanio — Vino de Champania (Francia) champiniono (bot.) — Genero de fungi di la familio « agaricinei », karakterizata da la prezenteso di ringo ye la supro di la pedo, lami libera rozea, pose nigra, t.e. departanta de la bordo di la chapelo e qui ne arivas til la pedo, e spori bruna purpurea championo — Singla de la adversi qui kombatis en lico. (metaf.) La persono qua konsakras su a la defenso di ideo, di idealo chanco — Probableso favoroza o desfavoroza chanfreno — Parto avana di la kapo di kavalo, de la fronto til la naztrui chanjar (trans. e netrans.) — Substitucar ula kozo ad altra en un loko o funciono chankro (patol.) — Ulcero qua tendencas rodar la parti qui cirkondas lu chanto — Edro laterala, streta, di korpo larja e plata chapo — Mantelo ceremoniala quan *weras la episkopi, la kantori, la sacerdoti por ula oficii solena chapelo (I. Kapovesto -virala) — Qua konsistas ordinare ye korpo rigida o mi-rigida por recevar la kapo, kun rebordo cirklo-kurva plu o min larja chapitro — Singla de la parti ye qua konsistas la dividuri di libro, kodexo, kontrato, budjeto, e c. chapleto — Asemblajo de kin deki de grani filizita, separita per grano plu grosa charo — Veturo lejera di la antiqui, kun du roti, aperturoza dope, tirata da du o plura kavali jungita tale ke li avancas fronte, e sur la parto avana di qua la duktanto stacas charioto — Kargo-veturo kun quar roti, rideloza ed un-timona, uzata en la ruro por transportar la rekoltaji, la vari vendenda, e c. – en la armei, por transportar la bagaji, e c. charjar (trans.) — Lokizar (veturo, e c.) sub la pezo di la objekti (kargajo) portenda ulube, transportenda charmar (trans.) — Ravisar, seduktar per atraktivo forta charniro — Ligilo ek du fero-plaketi, artikoza, de qui adminime un povas movar cirkum axo charto — En la mezepoko, omna akto en qua enrejistresis la akti di proprieto, vendo, privileji grantita, e c. chasar (trans.) — Proxime-sequar la animali por kaptar o destruktar li chasta — Qua konservas sexuo-pura sua korpo e sua psiko chazublo — Vesto sacerdotala per qua kovresas la sacerdoto dum ke lu celebras la santa sakrifiko, qua pendas sur la albo, ed havas kom ornivo precipua la figuro di la Kruco (kristana) che — En la domo, habiteyo, lando, domeno (materiala o spiritala – inter ta o ca sorto de grupani) chefo — La persono qua esas ye la kapo di grupo quan lu duktas ed a qua lu imperas chelato — Kasko di qua la kaloto esas mi-sferatra, la viziero kurta e fixa, la nukumo granda, quan (en la mezepoko ed en la yarcento XVI-esma) *weris la militisti kavaliera cheko (banko) — Folieto separita de kayero talonoza, kompozita ek bilieti pagebla ye vido (da banko) e qua, pro pagendeso a la portanto, esas indosebla chera — Qua kustas plu multe kam lo analoga cherpar (trans., ek, de) — Prenar ek puteo, fonto, barelo, e c. kelke de la liquido quan lu kontenas. – (anke metaf.) chevrono — Peco ek ligno, fixigita an la pento di tekto, e suportanta la lati qui subtenas la tekto-kovruro, la teguli, la ardezo-plaki chifrar (trans.) — Kompozar kripto-grafuro, t.e. texto sekreta, qua tradukas la vera texto per ula moyeno o regulo (« klefo ») chigo (zool.) — Insekto di Sud-Amerika chika — Qua havas gracio eleganta, audacoza chilo (fiziol.) — Suko qua konsistas (en la intestino tenua) ye la parto nutriva di la bulo nutrala, qua divenas sango chimo — Sorto di paplo quan produktas, en la stomako, la elaboro komencala di la nutrivi chimpanzeo (zool.) — Simio alta-statura chiniono — Che la muliero : la parto di la hararo qua amasigesas ed erektesas dop la kapo chipa — Qua kustas min multe kam lo analoga chitino (kemio) — Elemento precipua di la kuraso di la « artropodi » chitozamino (kemio) — Bazo qua formacesas per hidrolizo di la chitino e di multa albuminoidi choano (anat.) — Orifico dopa di la naztrui chokolado — Substanco nutrala, ek kakao-grani, pistita kun sukro chomar (netrans.) — Nelaborar pro neemployateso nevolata chopino — Birglaso qua kontenas cirkume un mi-litro choseo — Bendo de tereno, ofte stonizita, qua dominacas rivero, lageto, marsho, quan lu transiras, ed uzata kom voyo, paseyo chuvo (zool.) — Mikra korniko quan onu renkontras en la kloshturmi. F. ci. (gram.) Pluralo di ca ciano (kemio) — Gaso senkolora, produktita da la kombino di azoto kun karbo, qua kondutas quale korpo simpla en la reakti kemiala cianato (kemio) — Salo od etero di la cianacido cianhidra (kemio) — Produktita da la kombino di ciano kun oxo ciatika (anat.) — Qua relatas la grosa nervo qua iras de la plexuso sakrumala til la muskuli dopa di la kruro, di la suro e di la pedo cibolo (bot.) — Planto legum-gardenala, analoga a la oniono, quan onu uzas koquarte kom kondimento ciborio (liturgio katol.) — Vazo kalico-forma, kun kovrilo, qua kontenas la hostii konsakrita por la komuniono di la Kristo-Ekleziani cicisbeo — Amoranto di damo, qua esas quaze oficale agnoskata e servas elu publike cidro — Drinkajo ek pomo-suko fermentacita cielo — Spaco en qua jiras omna astri cienco — Savo exakta e sistemigita pri ula temo o grupo de temi, qua relatas la mondo fizikala od un ek la arti liberala (gramatiko, logiko, muziko, e c.) cifro — Tipo o signo qua reprezentas nombro (Araba o Romana) cigano — Membro di tribui vaganta qui venis de Oriento cigno (zool.) — Ucelo palmipeda aquala, analoga a ganso, di qua la kolo e la beko esas longa, remarkinda pro la gracio e la eleganteso di lua konturi e movi cikado (zool.) — Insekto hemiptera qua emisas bruisado akra e monotona produktita da la interfroto di du membrani situita en la abdomino cikatro — Marko poslasita sur la pelo da vunduro, bruluro, pos risanesko ciklo — Periodo kontinua ek ula quanto de yari, dum qua ula fenomeni astronomiala eventas sam-ordine ciklameno (bot.) — Planto herbacea, perena, de la familio « primulacei », di qua la folii esas ronda kordio-forme e purpurea, la floro pendanta blanka e purpura ciklido (geom.) — Areo di la klaso quaresma, qua admisas kom lineo duopla la cirklo di la infinito, e posedas dek serii de secioni cirkla ciklito (patol.) — Varietato di iriso-koroidito qua afektas la parto dopa ed extera di la koroido (parto qua havas prolonguri pasable multa) cikloido (geom.) — Kurvo trasata da la par-jiro di punto qua apartenas a cirklo-kurvo qua rulas sur rekto fixa ciklometrio — Arto mezurar la cirkli ciklono — Sturmo-vento qua vorticas, atraktante (per forco nerezistebla) irgo quon lu renkontras sur tero e sur maro ciklopo — Giganto mitologiala, reprezentata kom havanta nur un okulo (meze di sua fronto) cikloso (biol.) — Cirkulado en-celula che la planti (kontraste kun la cirkulado generala di la planti) cikonio (zool.) — Ucelo migrera, de la klaso « steltieri », di qua la kolo, la beko, la gambi esas tre longa cikorio (bot.) — Planto legum-gardenala, di qua la folii esas mikra e frizita, quan onu manjas kom legumo o salado, de qua onu facas infuzuri cikuto (bot.) — Planto perena, venenoza, de la familio « umbeliferi » cilio (anat.) — Pilo qua garnisas la bordo libera di la palpebro (che la mamiferi) ciliaro (anat.) — Parto avana ed extera di la koroido, qua havas prolonguri pasable multa cilico (religio katolika) — Kamizo, zono de krini, *werita sur la pelo, por penitencar o su mortifikar cilindro — Solido produktita da rekto movebla qua rotacas cirkum sua axo a qua lu esas paralela cilindroido (geom.) — Solido qua similesas cilindro, ma di qua la bazi esas elipsi vice cirkli cimo (zool.) — Insekto di qua la korpo esas plata, la odoro fetida, qua sugas la sango di la personi dormanta cimaso (arkitekt.) — Muluro ye la supro di kornico cimbalo (muziko) — (che la antiqui) Instrumento ek du miglobi bronza, kava, quan onu tenis per ringo fixigita ye la suprajo, e quin onu intershokis cimitaro — Sabro di qua la lamo esas larja, kurva, uzata che la Orientani cinabro (kemio) — Merkurio-sulfuro, reda cinamo — Che la antiqui : substanco aromata quan onu dicas esir miro cindro — Reziduo pulveratra, de la kombusto di ula materii : ligno, terkarbono, e c. cinemo — Salono, chambrego, publika ube projektesas, sur *skrino, fotografuri di qui la figuri esas quaze-vivanta (ek filmo) cinematiko — La parto di mekaniko qua koncernas la legi (*leyi) di movo konsiderata pure, sole cinematografar (trans.) — Enrejistrar cinemo-filmo cinerario (bot.) — Planto de la familio « kompozaji », deveninta de Kabo di Bona Espero cinetiko (fiziko) — Teorio pri ensemblo de fenomeni, fondita exkluzive sur la movo di materio cinezo (biol.) — Divideso mediata di la nukleo, en qua la kromosomo e la centrosomi displasesas cinika — Qua apartenas a la skolo filozofiala quan fondis Antistenes, tale nomizita pro ke olu esis establisita komence en Cinosargos, pre-urbo di la urbo Athinai cinocefalo (zool.) — Genero de simio, di qua la muzelo esas longa quale che la hundo cintilo — Peceto flama, lumoza, qua su separas de korpo kombustata cipo (arkitekt.) — Mi-kolono sen kapitelo, qua simulas kolono ruptita, quan la antiqui erektis kom monumento funerala, quan li lokizis sur la voyi por indikar la direcioni, od en la loki konsakrita da ta o ca eventaji memorinda cipreso (bot.) — Arboro rezinala, de la familio « koniferi », quan lua foliaro obskura igas selektar por plantaceso en la tombeyi, apud la tombi ciprino (zool.) — Genero de fisho qua vivas en aquo sen-sala, di qua la tipo esas la karpo, e di qua la koloro esas pasable oranjea o redatra cirajo — Kompozajo nigra, quan onu extensas sur la ledro di la pedovesti, di la harnesi, e quan onu frotas per brosilo por igar lu brilanta circinata (dermatologio) — (lezuri di pelo), grupigita cirklatre o cirklo-fragmentatre, di qua la centro esas sendomaja cirko — Klozajo cirkla ube onu celebris (che la antiqui) la ludi publika cirklo (geom.) — Parto de plano, di qua la limito esas kurvo klozita di qua omna punti distas egale de punto interna (centro) cirkoncizar (trans.) — Distranchar la prepuco cirkondar (trans.) — Esar cirkum cirkonflexo — En la linguo Franca, Portugalana, e c. : signo ortografiala (^) quan onu lokizas super ula vokali longa (âsuê{\îexôasciicircum{}}{a}, ê, î, ô) cirkonspekta — Qua surveyas prudente, e desfideme, to quon lu dicas od agas, o to quon dicas od agas la kunhomi cirkonstanco — Singla de la fakti di eventajo o di situeso cirkonvalaciono (milit.) — Trancheo kun palisadi, parapeti, fortifikajo tempala per qua armeo envelopas la placo *asiejata, por cesigar la relati di olca kun la mondo extera, o per qua lu su protektas kontre la ataki de la trupi qui venas por sokursar la placo *asiejata cirkonvoluciono — Envolveso – sinui cirkloforma cirkuito — Spaco parkurenda por cirkumirar komplete loko cirkular (netrans.) — Irar e retroirar omna-direcione sinue cirkulero — Letro de qua un kopiuro uniforma sendesas sama-instante a plura (e, generale : a tre multa) personi cirkum — En la loko, tempo o quanto qua esas vicina, apuda – kompare a la objekto, quaze ringe exter lu cirkumnutaciono (bot.) — Parkuro helicoida da la extremajo di la radiko, o di la stipo, di vejetanto cis — Ca-latere di – ne trans lu cisipara (biol.) — Qua su riproduktas per sua divideso a du parti, generale segun la mikra axo di la korpo cisoido (geom.) — Kurvo di la grado triesma, konsistanta ye du branchi simetra qui departas de un punto e tendencas a tangento komuna, sen atingar lu ul-instante cisterciano (religio kristana) — Reguliero qua resortias a la ordeno religiala qua kreesis en la Franca urbo Citeaux cisterno — Granda tanko a qua duktesas e rekoliesas la aquo pluvala citar (trans.) — Adportar voce o skribe extraktaji de texto por sekondar to quon onu asertas citadelo — Kastelo forta qua protektas urbo citaro (muziko) — Sorto di muzik-instrumento kordoza, quan uzis la antiqui citizo (bot.) — Genero de planti di qua la tipo esas la Alpo-citizo o « falsa ebeniero » citodo (biol.) — Maso protoplasma nuda, sen-nuklea (ex. : la monero di Haeckel) citologio (biol.) — Parto di histologio di qua la studio-temo esas la celuli, de la vidopunti konstituceso, morfologio ed evoluciono citoplasmo (biol.) — Protoplasmo, situita exter la nukleo di la celulo vivanta citotropismo (biol.) — Atrakto di celulo ad altra celuli vivanta, od ad ula substanci kemiala sen-viva citrono (bot.) — Frukto flava klare, saporanta acide, de arboro di la genero « oranjo » civeto (zool.) — Mamifero karnivora, analoga a la martro, qua sekrecas quaza mosko civila — Qua relatas la civitani. (antonimo di armeala, religiala, kriminala, politikala). civilizar (trans.) — Pasigar de la estado primitiva, naturala, ad estado plu progresoza pri la kultiveso etikala, morala, pensala e sociala civismo — Devoteso di la civitano a la Stato civito — Urbo, konsiderata kom korpo politikala cizo — Instrumento qua konsistas ye du lami di qui la bordi tranchanta interkrucumas, ed uzata por tranchar la kozi dina (stofo, papero, filo, e c.) cizelar (trans.) — Laborar metalajo (bronzo, oro, arjento, e c.) per instrumento ek stalo, longa, plata, tranchiva ye un extremajo e quan onu uzas por entaliar e nochizar co — Ca kozo d (muziko) — Noto duesma di la « do »-gamo da — Indikas la individuo, objekto, kozo o kauzo qua igas, facas od efektigas ulo dafno (bot.) — Planto, genero de la familio « timelei », analoga a lauro dago — Poniardo olima, di qua la lamo akuta povis penetrar tra la lakuni di la kuraso o tra la mashkuti dahlia (bot.) — Planto exotika, de la familio « kompozaji », kultivata en nia gardeni pro lua flori di qui la kapituli esas nereguloza, la kolori brilanta e diversa daimo (zool.) — Genero di animalo, analoga a cervo, ma plu mikra, e di qua la supra parto di la kornobranchi esas aplastita e palmoida daktilo — Verso-pedo ek un silabo longa, sequata da du kurta dalmatiko (liturgio) — Ornivo kirko-vestala, sorto di chazublo sen-kruca, quan metas la diakono e la subdiakoni qui helpas la sacerdoto daltonismo (patol.) — Stando anormala di la vid-organo, qua impedas dicernar ula kolori, precipue la kolori komplementala damo — Muliero spozoza damasko — Stofo de silko, di qua la texuro prizentas flori, desegnuri; stofo, linjo, qua prizentas ornamenti analoga damaskinar (trans.) — Inkrustar oro, arjento (en peco de fero o de stalo) damijano — Tre grosa botelo fera, gresa, terakota, di qua la ventro esas larja, la kolo kurta, maxim-multa-kaze envelopita ye ozier-plektajo, ed ansoza, uzata por transportar liquidi damnar (trans.) — Kondamnar a la punisi pos-morta ed eterna (religio kristana) damzelo — Titulo qua aplikesas a la celibini dandio — Viro qua ostentas sua eleganteso segun-moda pri sua vesti e gesti danjero — To quo minacas la interesti, la sekureso di ulu dankar (trans.) (pri, pro) — Agnoskar recevir bonfaco dansar (netrans.) — Agar serio de pazi, de salti, de posturi, ritmoza e kadencoza, maxim-multa-kaze segun la soni de muzik-instrumento dardo — Lans-armo antiqua, bastono kun fera pinto triangula, quan onu lansis pos brakio-ociligir por augmentar la impulso-forco darfar (trans.) — Havar la yuro o permiso. (Ta vorto havas la senco legala, kontrea a la ideo di interdikto) darnar (trans.) — Modo specala di rapecar stofi, vesti, ne per pozar peco de stofo, ma imitante la texuro en la loko truoza dato — Indiko pri la yaro, la monato, la dio en qua fakto eventis od eventos datelo (bot.) — Frukto sukroza, ovala, di qua la grano esas longa, e quan produktas ula sorto di palmiero dativo (gram.) — Kazo di la deklino (Latina, Greka, Sanskrita, e c.) per qua expresesas ke kozo atribuesas a la komplemento daturo (bot.) — Genero de planti ek la familio « solanei », di qua un speco esas narkotigiva e venenoza daxo (zool.) — Mamifero plantigrada, karnavida, ma anke fruktivora e granivora, kurta-gamba, di qua la ungli esas forta e hokatra, exkav-apta de (gram.) — Prepoziciono qua indikas la punto di departo (en spaco e tempo) la origino, dependo, punto departala; uzesas anke : 1. kun la substantivi qui signifikas mezuro, quanto, kontenanto; 2. kun la adjektivi « plena, longa, larja, alta, profunda, dika, e c. » qui, fakte, relatas mezuro, dimensiono; 3. kun titulo di nobeleso deo (mitol., religio) — Ento superega, objekto di la kulto da la personi qui kredas ke lu existas, e ke li e mondo submisesis a lua povo debar (trans.) — Devar pagor per pekunio, kozo o servo debatar (trans.) — Diskutar kun un o plura konversanti, ye maniero ordinoza ed atencoza – singlu prizentante la argumenti qui servas sua propra interesto o prefero debeto (komerco) — To quon ulu debas debila — Febla naturale, temperamentale debitar (trans.) — Vendar endetale debochar (netrans.) — Kondutar ne-etikale pri la relati sexuala debushar (netrans.) — Ekirar de loko streta, por extensar su en loko min konstriktita debutar (netrans.) — Agar sua probo dat-unesma decar (netrans.) — Respektar, egardar, extere la konveno-reguli, la bona mori decembro — Monato quan, nun, esas la dek-e-duesma (e la dato-lasta) di la yaro decendar (netrans.) — Venar, segun lineo qua iras nemediate de gepatri a gefilii, de raso, de trunko prima decensar (netrans.) — Irar de supre ad infre. Portesar de supre ad infre deceptar (trans.) — Trompar per la aspekto luranta dechifrar (trans.) — Deskovrar la klefo e tradukar kriptografuro decidar (trans.) — Pri temo qua genitis deskonkordi, enuncar sua judiko pos studiir la faktori di la problemo decidua (bot.) — Qua su separas e falas naturale, kande lua vivo cesis decigramo — La parto dekima di gramo deciliono — 10⁶⁰ decilitro — La parto dekima di litro decimo — La parto dekima di franko decimacar (trans.) — Ek deko de personi, ocidar una, indikita lotrie decimala — Qua procedas per deki decimetro — La parto dekima di metro dedikar (trans.) (ad) — Pozar (templo, kirko) sub la protekto deala dedolar (trans.) (kirurg.) — Deprenar la parto surfacala di la tisui deduktar (trans.) — Ekirigar (logike) de propoziciono (la serio de konsequaji quin lu kontenas implicite) defekto — To quo, en persono od en kozo, ne esas tala qualan lu devas esar defektiva (gram.) — Che qua mankas ula formi di la deklinotipo, di la konjugo-tipo a qua lu apartenas defensar (trans., kontre, de) — Helpar (ulu) kontre ti qui atakas lu deferencar (trans.) — Manifestar egardo ad ulu per exekutar lua volo o deziro deferenta — (anatomio) Kanalo deferenta : kanalo ek-sekrecala di la testikuli defervecar (netrans.) (medic.) — Deskresko gradoza di febro, qua anuncas la konvaleco pri la morbi akuta defiar (trans.) — Instigar ulu ad agor o facor ulo, per enuncar dubito pri lua audaco o kapableso agar o facar lo deficienta (matem.) — (nombro) tala ke la sumo di lua parti quantima ne equivalas lu deficito — To pro la manko di quo ne inter-equilibrigas la revenui e la spensi, la havajo e la debeto, la quanto de produkturi e la quanto bezonata da la konsumeri defilar (netrans.) (aludante trupo de homi) — Pazar ganso-marche, seriope o kolonope, koram superioro defileo — Paseyo streta inter du monti definar (trans.) — Konocigar, per formulo preciza, to quon esas kozo, o la senco di termino definitiva — Fixigita tale ke la kozo ne plus esas ri-agenda o rifacenda deflacar (trans.) (financo) — Reduktar la quanto de moneto-papero qua cirkulas deflegmar (trans.) — Deprenar de la alkoholo la flegmi deformar (trans.) — Alterigar pri lua formo degenerar (netrans.) — Perdar la bona qualesi di sua raso degnar (trans.) — Voluntar (agar ulo) pro egardo di ulu quan onu judikas digna ye lo degradar (trans.) — Decensigar (ulu) de la grado dignesala, honorumala, qua esas lua dehicenta (bot.) — Dicesas pri organo klozita qua su apertas ipse ye ula periodo di lua kresko dejunar (netrans.) — Repastar, ye dimezo dejurar (netrans.) — Esar en la periodo dum qua onu devas laborar, servar, agar, obedie di employanto od exekute di lo konvencionita kun organismo. (Anke pri oficiro en armeo) dek — 10 dekadar (netrans.) — Irar a ruineso dekaedro (geom.) — Figuro qua havas dek edri dekagono (geom.) — Poligono qua havas dek anguli e dek lateri dekagramo — 10 grami dekalitro — 10 litri dekalkomanio — Procedo per qua onu transportas imaji kolorizita adsur surfaco (porcelano, papero, e c.) qua retenas lia stampuro dekalogo (religio) — Asemblajo de la dek imperi da Deo a Mozes (sur la monto Sinaya) dekametro — 10 metri dekano — Alta-rangiero di kirko (en kirko katedrala, la prezidero di la kanonikaro) dekantar (trans.) — Transvarsar (liquido) tale ke en la vazo unesma restez la lizo dekapar (trans.) — Deprenar la strato de oxido qua kovras la surfaco di metalo dekastero — 10 steri deklamar (trans.) — Recitar, saliigante la senco per la toni e la gesti deklarar (trans.) — Konocigar aperte (ulo) deklinar (trans.) — Enuncar la serio de la dezinenci (di kazi, di genri, di nombri) tra qua pasas nomo, pronomo, adjektivo qualifikala en ula lingui dekoktar (trans.) — Boliigar substanco en liquido, por ke la utilajo quan lu kontenas dissolvesez en ta liquido dekoltar (trans.) — Abatar addope o sesgar vesto por videbligar la kolo, e c. dekorar (trans.) — Garnisar ye acesoraji destinita a plubeligar dekremento (radiotekniko) — Deskresko di la ocili o di elektro-fluo dekremetro (radiotekniko) — Aparato uzata por mezurar nemediate la dekremento logaritmala di cirkuito de elektro-fluo alternanta o di ondo-serio elektromagnetala dekretar (trans.) (aludante autoritatozo suprega) — Decidar, rezolvar dekubitar (netrans.) (aludante homo-korpo, kushita) — Pozesar (flankale, dorsale) delegar (trans., ad ulu) — Charjar (ulu) per ofico, transmisante a lu omna, o parto de, sua autoritato delektar (trans.) — Igar (ulu) savurar juo delfino — (historio di Francia) Titulo di la filiulo seniora di la reji di Francia delfinelo (bot.) — Nomo di ranunkulaceo, planto astriktiva deliberar (netrans., pri) — Ponderar en su ipsa, o kun altra personi, pri problemo solvenda o rezolvo agenda, la motivin « por » e la motivi « kontre » la decido o rezolvo delico — Juo delikatega, bonega, ecelanta delikata — Qua esas extreme dina, tenua, pura : di qua la gustosentiveso igas nefacila la satisfaco deliktar (netrans.) — Agar tale ke la lego esas violacita. – (en Francia) Opoze a krimino ed a kontravenco : violaco di la lego qua efektigas puniseso segun la delikto-kodexo deliquecar (netrans.) (kemio) — Qua aquiris la proprajo absorbar la vaporo di aero humida e, pro lo, dissolvesar delirar (netrans.) — Standar tale ke, pro febro, ebrieso, e c., la idei esas acidente nekoheranta ed ecitegita deltoido (anat.) — Muskulo triangulatra qua, per juntar la humero a la klavikulo ed a la skapulo, servas por elevar ed abasar la brakio demagogo — La homo qua esforcas igar su povoza a turbo, per flatar lu demagogio — Sistemo di politiko segun qua onu flatas turbo demandar (trans., ulo, ad ulu) — Savigar ke onu volas havar (ulo) demarshar (netrans.) — Ago sociala per qua persono volas influar altra por obtenar ulo. Demarsho implikas sempre la ideo di « pazi » en la socio por atingar ula skopo, por obtenar irga helpo o favoro dementa (patol.) — Malada de grava desordineso di sua raciono dementiar (trans.) — Kontredicar (ulu) kom nedicinta lo exakta demisionar (netrans.) — Retretar volunte de ofico demiurgo (en la filozofio olima) — Deo, konsiderata ne kom kreinto, ma kom ordininto, di materio demokrata — Esar partisano di demokratio, e (plu generale) havar la mento demokratiala o demokratismala demokratio — La rejimo politikala en qua la populo guvernesas da su ipsa (t.e. per sua elektiti) : lua principo esas la suvereneso di la majoritato demolisar (trans.) — Deskonstruktar, per faligar, sucedante, omna parti qui kompozas lu demono — (che la Antiqui) Feo bonfacera o malfacera qua-segun la kredo lora – prezide direktis la fato di homo, di populo, ed inspiris a lu bonaji o malaji demonstrar (trans.) — Pruvar, per rezono, la exakteso di propoziciono demonstrativa (gram.) — Qua indikas persono o kozo demotika (skribo-formo) — Kursiva, vulgara, che la Egiptiani antiqua, simpliguro di la skriboformo hieratika (hieroglifi) denaro — En Roma (antique), monet-uno ek arjento qua valoris cirkume dek « as-i » denaturar (trans.) — Igar neapta kom nutrivo, ma lasar sat apta pri uzeso en industrio dendrito — Petro sur qua esas videbla desegnuri naturala qui reprezentas arboro-rami : ta ipsa rami denigrar (trans.) — Inspirar mala opiniono pri ulu (od ulo) per aserti ed opinioni severa o nejusta denominatoro (matem.) — Ta ek la du termini di fraciono qua indikas a quanta parti inter-egala dividesis la unajo densa — Di qua la maso esas granda kompare a la volumino densimetro — Aparato por mezurar nemediate la denseso-grado di la korpi (precipue la liquidi) dento — (anat.) Singla ek la mikra osti emalioza qui garnisas la maxilo e la mandibulo di la homo, di ula animali, ed uzesas da li por tranchar, arachar, pistar la nutrivi, por mordar, e c. dentelo — Texuro ajuroza, ek reto tenua de filo o de silko, di qua la bordo esas generale dentoza, uzata kom fundo por flori, ornivi facita per spindelo o per agulo dentifrico — Preparajo qua uzesas por frotar, por netigar la denti denuncar (trans.) — Indikar (ulu) kom kulpinta, precipue a la tribunali od a la policisti departar (netrans., de, ad) — Forirar de loko departmento — Dividuro teritoriala, o resortiso teritoriala dependar (netrans., de) — Ligesar necese a persono od a kozo, kom nepovanta esor o realigesor sen lu deperisar (netrans.) — Tale febleskar ke morto probable eventos balde depesho — Informo (publika o privata) sendita (ad ulu) per moyeno rapida deplorar (trans.) — Manifestar, expresar, profunda chagreno pro (ulo) deponenta (gram. Latina) — Qua havas la formo pasiva e la senco aktiva deportar (trans.) — Duktar (kondamnito) adexter la teritorio ad-an loko de ube lu devos ne ekirar depozar (trans.) — Pozar (kozo) en loko ube lu esos sekura depresar (trans.) — Abasar la nivelo per preso de alte ad infre deputar (trans.) — Elektar (ulu) por reprezentar la naciono en asemblitaro deliberanta derivar (trans.) — Ekirigar de lua lito aquo fluanta, por direktar lu ad altra direciono dermo (anat.) — Tisuo-fibroza ye qua konsistas la strato maxim dika e maxim profunde-situita di pelo, e quan kovras membrano surfacala (epidermo) dermatogeno (anat.) — Tisuo yuna qua, ye la somito di la stipo o di la radiko, produktas la epidermo o la « kofio » derogar (netrans. de) (yuro-cienco) — Eceptar, violacar provizore, ula lego o regulo dervisho (che la Mohamedisti) — Quaza monako des (muziko) — La noto duesma di la « do »-gamo bemoloza des- — La antonimo di (to quon indikas la radiko) desegnar (trans., per, sur, e c) — Riproduktar, per krayono o plumo, la formo di la objekti desero — La kozi servata laste, lor repasto : fromajo, frukti, kuko, e c. desertar (trans., e netrans.) — Abandonar loko (precipue aludante armeano) o partiso, e c. quin onu devas ne livar deservar (trans.) (en templo, kirko, sinagogo) — Agar la servado religiala desikatoro — (kemio) Aparato sikigera deskriptar (trans.) — Reprezentar skribe o parole (persono, kozo) pri lua traiti extera despenso — Loko ube onu inkluzas la provizuri (en kolegio, farmodomo, e c.) despitar (netrans., pri, pro, de) — Iracar pro desprizeso, desegardeso, o pro ke altru preferesas a ni, e chagrenas pri lo despoto — Monarko absolutista qua guvernas segun sua arbitrio destinar (trans., ad, por) — Fixigar anticipe (ad ulu) kom esonta lua loto destruktar (trans.) — Desfacar (lo facita) detachar (trans.) (armeo) — Sendar (ulu, trupo) separite, aparte detachmento (armeo) — Mikra korpo de armeani quan onu detachas de korpo plu granda detalo — La partikularajo di objekto detektivo — Policisto komisita por explorar detektoro (elektro) — Aparato por transformar elektro-magnetala ondi a formo di energio perceptebla da la orelo o da la okulo determinar (trans.) — Fixigar (ulo) quo esas ankore dubitebla detersar (trans., per) (trans.) — Netigar per eventigar la evakueso di la humoro, di la puso, e c. detonar (netrans.) — Eventigar bruiso subita per bruska expanso di gaso detrimentar (trans.) — Efektigar ad ulu (ad ulo), perdo, mem ne-vole e mediate deutoplasmo (biol.) — Rezervo-materii inkluzita en la citoplasmo e ne vivoza devar (trans.) — Obligesar agor ulo. (Ta vorto konvenas ad obligesi omna ed omnaspeca; uzenda en omna imperi, preskripti e konsili. Obligeso dependas de volado) devalorar (trans.) (financo) — Diminutar la valoro di moneto papera relate oro devaluar (trans.) (financo) — Substitucar a monet-unajo, altra monet-unajo qua kontenas min multa oro. (Ta operaco konsakras legale la devaloreso di moneto, por sekurigar la stabileso di ica) devancar (trans.) — Pasar avan sua rivali, pri rango, en hierarkio devastar (trans.) — Ruinar (regiono per destruktar arbori, cereali, lojeyi, e c., tale ke la sulo igesas nuda) developar (trans.) — Igar parkreskar to quo kontenesas en jermo deviacar (netrans., de) — Eskartesar de la voyo rekta; eskartesar de la direciono normala devizo — Formulo quan onu skribis super, sub od apud la skudo en la blazono, olim devoco — Zelo por religio, por la praktikado religiala devorar (trans.) — (aludante animalo) Saturar su per sua raptajo devota — Konsakrita a servar od a sorgar la interesti di ulu dextra — Situita ye la latero opozita ad olta ube trovesas la pinto di la homo-kordio dextrino (kemio) — Substanco analoga a gumo, di qua la kompozanti kemiala esas sama kam olti di amilo, e quan onu uzas por apretar, bluizar dezerta — Qua ne esas sovaja (od arida), ma ne-habitata dezinenco — Fino-literi di vorto, qui expresas la flexioni dezirar (trans., por) — Tendencar a (kozo quan onu volas posedar, od ago quan onu volas efektigar – segun quante ta voli esas satisfacebla) dezolar (trans.) — Frapar (ulu) per aflikto troa, pro qua judikeble omno mankas a lu di (gram.) — Prepoziciono qua expresas la relato di persono o kozo : 1. kun termino a qua ta persono o kozo apartenas, o de qua lu dependas; 2. kun termino submisita a lua efiko dio — Tempo-quanto qua fluas (inter du pasi da Suno ye la sama meridiano, de dimezo a dimezo), e qua varias segun la epoko di la yaro (t.e. segun la situeso di Tero sur ekliptiko) diabaso (geol.) — Roko eruptala, qua havas la sama kompozanto mineralogiala kam diorito, e strukturo ek intrikajo de prismi aplastita, feldspata, aglomerita en plaji de piroxeno diabeto (patol.) — Morbo karakterizata da ek-sekreco abundanta di urino qua kontenas plu o min multa elementi sukra – e da deperiso gradoza diablo — (en la religio Kristana) La demono di lo mala, Satanas, princo di la anjeli rebela diado — Asemblajo de du principi, de du elementi diademo — Bendo ornizita ye broduri, lapidi, quan la suvereni *weris zone sur sua fronto diafana — Qua lasas pasar la lumo-radii, tale ke onu povas dicernar la objekti tra lu diafizo (anat.) — Korpo di la osti longa diafragmo — (anat.) Muskulo parieta inter la pektoro e la abdomino. – Parieto qua dividas ula organi diagnozar (trans.) — Determinar (morbo) per la simptomi qui esas lua propraji diagonala — Qua iras de angulo ad angulo opozita diagramo — Expresuro grafika, tabelo lineala, cifrala, ek la parti di ensemblo ed ek lia inter-relati diakaustika (geom.) — Produktita da la inter-seki di la radii refraktita diakilono — Plastro ek dekokturo de gladiolo-radiki, de oleo e de litargiro, a qui onu adjuntas ulakaze gumo-rezini, pecho blanka, terpentin-oleo, vaxo diakono (en la eklezio katolika) — Kleriko qua havas la duesma ek la ordi superiora diakoniso (religio) — En la komenco-periodo di la eklezio Kristana : filiino o vidvino qua recevis la impozo di la manui, e su konsakris a la entrateno di la templi, di la povri, e c. diakritika — Qua esas signo adjuntita a litero (supersigno, sub-signo, e c.) – kom exempli : ç, â, ĝ, ë, e c. dialekto (linguistiko) — Varietato regionala di linguo dialektiko — Metodo per qua onu deduktas rezoni, uzata por demonstrar o refutar dializar (trans.) — Separar du substanci dissolvura, per difuzo tra parieto poroza, quan un de li povas trairar dialogar (netrans., kun) — Konversar kun un persono diamanto (mineral.) — Lapido ek karbo kristaligita, un sorto di qua uzesas kom juvelo pos facetizo (se lu esas pura) diametro (geom.) — Lineo rekta qua pasas tra la centro di cirklo, di sfero, di sferoido, e di qua la extremaji tushas la periferio dianto (bot.) — Planto gardenala, de la familio « kariofilei » diapazono (muziko) — Instrumento qua donas noto uzata kom departo-punto por regular la tono diapedezo (patol.) — Hemoragio tra la pelo-pori diarear (netrans.) (patol.) — Ofte evakuar feko liquida ek la intestino diaso (geol.) — Nomo donita olim, da Macon (1839) a la strato geologiala permiana diastazo (kemio) — Substanco azotoza, neutra, extraktita de hordeo, de frumento, e c., qua efikas quale fermento a la amilo di la grani, tale ke lu separas la sukro e la dextrino de la substanci nesolvebla kun qui li esas mixita diastolo (anat.) — Movo di dilato di la kordio e di la arterii, qua alternas kun la movo di konstrikto (sistolo) diatezo (fiziol.) — Ta stando generala di la organismo di homo, maxim-multa-kaze atavismala od inata, qua, pos esir latenta, su manifestas per ula morbi diatomeo (bot.) — Familio de algi feoficea, od algi bruna diatonika (muziko) — Qua procedas segun la sucedo naturala di la toni e la mi-toni di la gamo diatribo — Diserturo kritikoza dicar (trans., ad, pri, pro) — Savigar per vorti e signi (to quon onu havas komunikenda) dicernar (trans.) — Vidar o komprenar la difero inter du kozi (t. e. ke li interdiferas) diciono — Arto, maniero parolar o deklamar dicionario — Vorto-libro en qua esas definita la senco di la vorti klasifikita alfabetale (quale en ica radikaro) diciplinar (trans.) — Kustumigar a la regulo di subordino e di ordino, impozita a la membri di korpo, di organismo dicipulo — Persono qua asimilas la lecioni di maestro o la doktrino di ulu didaktiko — La doco-cienco didelfo (zool.) — Grup-uno mamifera (marsupiali), di qua la femino havas abdomino-posho en qua elu shirmas sua yuni dum la kelka monati qui sequas lia nasko diedra (geom.) — Qua konsistas ye du plani dielektriko (elektro) — Omna medio qua posibligas nur tre febla o desegardebla kondukto di elektro dieto — Nutro-rejimo qua konsistas ye la absteno tota o parta de nutrivi dietetiko — Parto di medicino, qua traktas la nutro-rejimi diezo (muziko) — Intervalo de un mi-tono per qua onu elevas noto difamar (trans.) — Dicar ulo, exakta o ne-exakta, qua atakas la honoro di ulu o lua bona reputeso; ago punisebla da la lego civila diferar (netrans.) — Esar des-simila (kam) diferenciar (trans.) — Eventigar la ensemblo de fenomeni qui, de la ovo, produktas la tisui diversa ye qui konsistas organismo komplexa diferencialo (tekn.) — Mekanismo muntita sur la arboro di la movo-roti di automobilo, por posibligar ke, lor jiro, la roto exter-jira aquirez la rotaco-rapideso di la roto interna-jira difraktar (trans.) — Produktar deviaco semblanta di la lumo-radii kande li frolas la bordi di korpo opaka difterio (patol.) — Morbo quan karakterizas la formaco di pseudo-membrani en la guturo diftongo (linguistiko) — Asemblajo de du vokali qui pronuncesas per un voc-emiso (kom ex. : au, eu, ie…) difuzar (trans.) — Extensar omna-direcione, omna-sinse digo — Konstrukturo por preventar inundi; longa konstrukturo destinita a retenar la aquo, sur litoro o sur rivo, alonge lageto, an la enireyo di portuo digestar (trans.) (fiziol.) — Elaborar (nutrivo) por igar asimilebla la parto nutriva, e separar ica de olta qua esas eliminenda. – (anke metaf.) digitalo (bot.) — Planto di qua la floro esas simila a ganto-fingro, e la floro uzata por plulentigar la movi di la homo-kordio digitalino — Substanco efikera di la digitalo purpura digitigrado (zool.) — Qua, pro havar la tarso e la metatarso plu alta kam normale, apogas su sur sua fingri exkluzive, lor marcho digna — Qua meritas (favoroze o desfavoroze) ulo digramo (linguistiko) — Grupo de du literi; sonuno simpla, reprezentata skribe per grupo de du literi. (Kom ex. : sh, ch, e c.) digresar (netrans.) (pri diserto) — Traktar, eskartante su, deviacante, de la temo. – (astron.) Elongaco maxima di planeto inferiora dika — Konsiderata segun la dimensiono opozata a longeso ed a larjeso diklina (bot.) — Di qua la floruli separesas de la florini dikogamo (bot.) — Dicesas pri la flori hermafrodita, en qui ne eventas sam-instante la developeso di la stamini e di la pistilo dikotiledona (bot.) — Di qua la embriono havas du lobi (kotiledoni) dikotoma (bot.) — Di qua la stipi di la rameti e di la pedunkli esas dividita – subdividita duope dikotomio (logiko) — Metodo di divido, per subdivido du-unajo diktar (trans.) — Dicar (ulo) koram ulu, por ke lu skribez olu segun ke la vorti pronuncesas diktamo (bot.) — Planto aromata de la familio « labiei », konsiderita olim kom remediilo kontre la vunduri diktatoro — (en Roma, antique) Stat-oficiero extraordinara e provizora, di qua la autoritato esis sen restrikto dilatar (trans.) — Extensar korpo elastika dilemo (logiko) — Rezono en qua onu reduktas omna kazi a du alternativo-branchi interkontrea, inter qui absolute oportas selektar, ica esante exakta se la altra esas ne-exakta, e qui du duktas a la konkluzajo quan onu volas demonstrar diletar (trans.) — Prizar e kultivar, pro la plezuro de lo, arto, cienco, e c. diligenta — Qua manifestas sorgo zeloza dilijenco — Granda veturo publika, kun plura faki, por transportar la voyajanti dilutar (trans.) — Dissolvar substanco en liquido; (homeopatio) tenuigar la dozo de medikamento, per adjuntar a lu liquido diluvio — Granda inundo qua submersis la terglobo e perisigis preske omna homi (segun Biblo) diminutar (trans., deprene di) — Igar min granda, min multa, per la depreno di parto dimitio — Stofo mixura, ek lino-warpo e kotono-wefto dimorfa (kristalografio) — Qua havas kom proprajo kristaleskar ye du formi qui apartenas a du sistemi geometriala interdiferanta dina — Tre poke dika dinamo (tekn.) — Generatoro di elektro-fluo kontinua, kun magneto-feldo auto-ecitata dinamiko — La cienco pri la kalkulo di la movi di la korpi qui submisesas a la efiko da la forci qui movas li dinamismo (filoz.) — Sistemo en qua materio konsideresas kom facita ek forci qui esas ipse efikiva dinamisto — Partisano di dinamismo dinamito — Explozivo ek mixuro de nitroglicerino e substanco inerta (sablo quarcoza, greso polvo, e c.) – inventita da Alfred Nobel dinamometro — Instrumento por mezurar la povo di motoro, la forteso muskulala di la homi, di la animali dinamometrio — Evaluo e komparo di la fortesi, per dinamometro dinastio — Serio de suvereni, decendinta de un ancestro dindo (zool.) — Galinaceo di qua la kaudo, kurvatra abanike, esas extensebla rotatre quale olta di pavono dinear (netrans.) — Repastar, en la vespero (cirkum 19 o 20 kloki) dinosaurio (paleont.) — Klaso de repteri, ek nur formi desaparinta, qui vivis sur la tersurfaco dum la epoki prehistoriala sekundara, ed inkluzanta : animali ek grandesi tre diversa, de kelka centimetri til 25 metri de longeso dinoterio (zool.) — Genero de mamiferi rostroza, ye qua konsistas la familio « dinoteridi » diocezo (eklezio katolika) — Distrikto di qua la judicieso religiala resortisas ad episkopo od arkiepiskopo dioika (bot.) — Di qua la floruli e la florini esas sur stipi diversa dioptro — La fenestreto tra qua onu regardas por vizar punto per la instrumento di qua la nomo esas « alidado » dioptrio (optiko) — Mezur-unajo por la vitro-diski di la binokli dioptriko (optiko) — Teorio di la vitro-diski optikala dioramo — Pikturo granda-dimensiona, facita ek farbi diafana sur telo sen bordi videbla, di qua onu variigas la lumizo por prizentar diversa iluzioni optikala a la personi qui spektas lu de loko obskura diorito (geol.) — Roko fairatra, ek feldspato e verda amfibolo diplasar (trans.) — Deprenar (ulo, ulu) de lua plaso diploo (anat.) — Asemblajo de du lami osta, kompakta, ye qui konsistas la surfaci interna ed extera di la kranio diplomo — (olim) Akto oficala (faldita e siglita) qua emanis de suvereno ed establisis o konfirmis yuro, privilejo diplomaco — Fako di politiko, qua koncernas la relati di populo, di guvernistaro, kun altra, la negocii, la kontrati internaciona diplomatiko — Cienco di qua la studiajo esas la diplomi, charti, ed altra tituli, la verifiko di la autentikeso, di la integreso di la akti, e c. diplostemono (bot.) — Floro o planto di qua la quanto di la stamini esas duopla ye olta di la sepali e di la petali diporto (financo) — Ajorno, til liquidaco borsala proxima, di la livro di valor-akti (acioni, obligacioni), vendita, pagante premio; la premio pagata por ta ajorno diptero (zool.) — Insekto sugera, di qua nur la du ali supra esas developita, le infra esante remplasigita da organi rudimenta diptiko — (en la epoki antiqua) Asemblajo de du tabuleti ivora sur qua onu skribis (en Roma) la nomo di la konsuli e di la stat-oficieri alta-ranga; en la Eklezio katolika, la nomi di la episkopi, di la bonfaceri di la Eklezio, di la martiri, e c. direciono — Lineo rekta segun qua korpo su movas o pozesas direktar (trans.) — Funcionigar segun ta o ca konduto-lineo; (aludante kleriko) trasar ad ulu la konduto-lineo quan lu devas sequar pri lua koncienco Direktorio (historio di Francia) — Komisitaro de kin membri, qua investesis per la povo exekutala, de 1795 til 1799 direta (pri treno) — Qua, segun lua itinerario, atingas sua destino-staciono sen haltir ye la multa stacioni di la interspaco dis (muziko) — La noto duesma di la « do »-gamo, diezoza dis- — Prefixo qua indikas ideo di semeso hike ed ibe, hazarde disenterio (patol.) — Inflamuro di qua la fonto esas en la grosa intestino, qua karakterizesas da ofta kaki di materio mukatra, sangoza, akompanata da koliki forta e da doloriganta tenseso di la regiono anusala qua bezonigas kako-probo (olqua esas sen-sucesa) disertar (trans., pri) — Prizentar ideo-developo pri temo, pri doktrino-punto disho — Nutrivo destinita a prizentesar lor repasto disidenta — Qua ne konkordas kun la religiani maxim multa, pri ula punto, dogmato disimular (trans.) — Celar sua pensi, opinioni, sentimenti, o fingar altrai disipar (trans.) — Ofte spensar abunde ed ecese de sua havajo, po kozi frivola e sterila. (metaf.) Onu disipas sua energio, sua atenco ye multa objekti e skopi disjuntiva — (logiko) Qua indikas la separeso di la du termini di propoziciono disko — (en la epoki antiqua) Cirklajo pezoza, fera o petra, quan onu probis lansar maxim adfore lor la exerci, la ludi atletala diskontar (trans.) (banko) — Anticipe pagar ad ulu la pekunio-quanto qua debesas a lu, prece di retenajo kalkulita segun la interesti di la pekunio-quanto dum la tempo qua fluos til la pago-dato normala, konvencionita (ye procento qua varias segun la kurso di la merkato) diskreta — Qua evitas jenar o tedar la kunhomi per sua demandi, o nocar li per agi neprudenta (ex. : revelo di sekretaji) diskriminanto (algebro) — Funciono di la koeficiento di equaciono di la grado duesma, qua posibligas dicernar ka la kurvo reprezentata da la equaciono en koordinati ortangula esas kurvo vera, o sistemo de du rekti, – en la kazo di elipso – kad ica esas reala od imaginala diskursar (netrans., pri) — Developar temo oratorala koram un o plura personi, animante la pronunco per gesti diskursiva (logiko) — Qua pasas de ideo ad altra, qua procedas per serchi inter-sucedanta (opoze ad intuicala) diskutar (trans.) — Studiar problemo, questiono, ponderante la « por » e la « kontre ». (aludante personi qui ne havas la sama opiniono). Kambiar argumento-punti pri ula temo dislokar (trans.) — Separar violentoze (la parti di ensemblo) dismo — Dekimo de la rekoltajo (che la Judi, olim) presustracionata por ofrar a la Sinioro o donata a la levidi disociar (trans.) (kemio) — Separar la elementi unionita. (anke metaf.) disonancar (netrans.) — Formacar harmonio poke agreabla audale dispacho (komerco) — Aranjo, konvenciono pri la perdi, la avarii, inter kompanio di asekuro navala e la asekurito disparata — Qua shokante dessimilesas to quo cirkondas lu dispensar (trans., de) — Permisar specale (ad ulu) agar o facar ulo quon interdiktas la regulo di la eklezio katolika, o ne agar o facar to quon lu preskriptas dispensario — Loko en qua la povri povas konsultar mediki e recevar flegi o medikamenti (sen lojar en olu) dispepsio — Desfacileso pri digestar dispersar (trans.) — Separar per pulsar li, per igar li dis-irar (kozi, personi, qui asemblesis) dispiremo (histol.) — Spiremo duopla qua, dum mitoso, aparas an la poli di la celulo, kande la kromosomi rigrupigas su por formacar la elementi nuklea di la du celuli nova disponar (trans.) — Agar segun sua arbitrio pri ulo, pri ulu; darfar agar, uzar, ulo quale onu volas lo disputar (netrans., pri, pro) — Komencar kontre ulu lukto per vorti violentoza, grosiera distar (netrans., de, per) — Interseparesar per ula quanto de spaco o de tempo distiko — (metriko antiqua) Asemblajo de du versi; asemblajo de un hexametro ed un pentametro distilar (trans.) — Purigar (substanco) per vaporigar la parto volatila e kondensar ica, per (kom exemplo) alambiko distingar (trans., per) — Igar rikonocar (persono, kozo) per atribuar a lu karakterizivo, traito, marko, tale ke onu povas dicernar lu distinta — Markizita ye karaktero partikulara, qua impedas konfundar lu kun ulo analoga distraktar (trans.) — Deturnar la mento, la atenco de lua objekto, sive per amuzivi, sive per irga moyeno altra. Existas menti nature distraktita o distraktebla, qui distraktesas da irga kauzo extera, o mem da nula distributar (trans., inter, che) — Dividar, donante un parto a singlu, inter plura personi o plura loki, kun dicerno, ne hazarde distrikto — Teritorio limitoza qua, en ula landi, resortisas a ta o ca judiciistaro ditenar (trans.) — Konservar (ulo) kom posedajo til ula evento ditirambo — (en la epoki antiqua) Poemo lirika por honorizar Bako ditreso — Kordio-preseso laceranta divagar (netrans.) — Lasar sua penso irar exter la limiti di raciono divano — Kanapeo sen dors-apogilo, ma kun kuseni movebla quin onu apogas kontre muro divenar (netrans.) — Komencar esar (ulo) ye ta o ca instanto divergar (netrans.) — (aludante elementi plu o min inter-apuda an la departo-punto) Inter-eskartar sempre plu multe, segun ke li plulongeskas diversa — (aludante kozi quin onu komparas) De qua singla havas karaktero diferanta de olta di la ceteri divertikulo (anat.) — Apendico kava, analoga a sako-strado, qua debushas en kavajo naturala di la homo-korpo diversionar (netrans.) — (pri operaco militala) Deturnar la enemiko de la punto quan lu atakas, per koaktar lu a su-defenso en punto altra dividar (trans.) — (matem.) Donite la produto de du faktori ed un ek ici, determinar la faktoro nekonocata divinar (trans.) — Savar, per moyeni supernatura, to quo celesas en la tempo pasinta, prezenta, futura diviziono — En armeo, grupo de armeani qua kompozesas ek adminime du brigadi divorcar (netrans., de) — Dissolvar legale la mariajo per qua onu esas unionita a la spozo divulgar (trans.) — Dissavigar da multa personi dizastro — Desfortuno tre granda e subita, qua ruinas multa homi o tota socio, exemple : grava vinkeso, granda incendio, naufrajo djin (che la Arabi) — Demono do (muziko) — Noto unesma di la gamo ordinara, sen acidento do — Konjunciono, uzata por kunduktar la konsequanto, la konkluzo di lo preiranta doario (yuro olima) — Parto de la havaji donita da la spozulo a sua spozino, quan elu posedeskis se elu divenis vidva, e qua transpasis ad ilua filii docar (trans., ad) — Komunikar ad ulu (cienco, arto) per lecioni intersequanta docento — En la universitati di Germania, profesoro da qua la lecioni pagesas, ne da la stato, ma da la studenti ipsa docila — Qua havas bona tendenci pri lasar su instruktesar e duktesar dodekaedro (geom.) — Poliedro kun dek-e-du edri dodekagina (bot.) — Qua havas dek-e-du stamini dogo (zool.) — Hundo grosa e kurta, di qua la muzelo esas kurta, la maxilo e la mandibulo forta, la labii pendanta dogano — Administrerio qua impostas la vari taxita, kande oli eniras od ekiras la teritorio dogmato — Kredendajo o punto, en doktrino religiala o filozofiala dogmatiko — La teologio qua traktas la dogmato Kristana dogro — Mikra navo pontoza, quan onu uzas por peskar la haringi e la makreli dojo — Duko elektita, chefo nominala di la republiki olima di Venezia e di Genova (Italia) doko — Maro-baseno por konstruktar o reparar navi; baseno cirkondata da kayi e warfi por charjar o descharjar navi doktoro — La persono qua obtenis la grado universitatala maxim alta en fakultato (teologio, yuro-cienco, medic., cienci, literaturo) doktrino — Ensemblo de nocioni propozata da ulu kom docenda pri temo dokumento — Texto skribura, raporto-texto, akto, qua uzesas por klarigar fakti historiala, judiciala, e c. dolo (yuro-cienco) — Trompo (per tacar pri ula fakti konocinda da la koncernato; o per kredigar, da ica, fakti qui ne existas) qua detrimentas la interesti di ulu dolca — Qua plezas a la gustado pro saporo agreabla dolio (tekn.) — Kavajo qua esas ye la extremajo di la instrumento specala qua uzesas en la rivetago por impedar la riveto ekbatesar per la martelagi dolikocefala (homo) — Di qua la kranio esas longa dollar (ekonomiko) — Monetuno arjenta od ora, en Usa e Kanada dolmano — Vestio longa, ornita per frogi, quan *weris ula armeani (kom exemplo : en Francia, la husari, la kavalchaseri) dolmeno (arkeol.) — Monumento megalita, qua konsistas ye un petro plata, pozita sur un o plura petri erektita vertikale dolomito — Karbonato de kalko o de magnezio, quan onu renkontras, kom roki, en masi quaze-marmora od en kristali di la sistemo romboedrala dolorar (netrans., pro, de, pri) — Subisar sento laceranta de ula lezuri, de ula standi morbala qui afektas la korpo domo — Konstrukturo destinita ad uzesor kom habiteyo domajar (trans., per, pro) — Facar altero materiala, qua minbonigas, minaptigas, kozo (o la korpo di persono) domeno — Sulo-peco quan ulu proprietas domestika (pri animali) — Qua vivas apud la homo e servas lu por satisfacar lua bezoni o por lua plezuro domicilo — La habiteyo legala, oficala, di ulu domino — Robo flotacanta, kapucoza, per qua onu su vestizas kande onu iras por masko-balo dominacar (trans.) — Havar sub sua hegemonio, prepondero dominanto — (muziko) En la gamo ordinara, la noto kinesma, ta qua (pro formacar kun la unesma la konsonanco maxim perfekta) determinas la tono ed uzesas kom fundamento di la harmonio dominikano — Reguliero de la ordeno di la frati predikera, fondita da Santa Dominikus domtar (trans.) — Koaktar ad obedio (animalo ne-amansita) donar (trans., ad) — Igar disponebla da ulu donacar (trans.) — Abandonar ad ulu la proprieto di ulo, sen recevar ulo po olu dop — An la latero opozita ad olta ube situesas la vizajo di persono o la facio di kozo dorado (zool.) — Mar-fisho de la familio « komberidi » dorika (arkitekt.) — La duesma ek la kin grupi arkitekturala che la Antiqui, karakterizata da koloni kaneloza, sen-baza, kapitelo ek granda muluro kalicatra, fuzo interruptata da triglifi dorlotar (ulu) — Traktar tenere, afablege dormar (netrans.) — Esar en ta stando dum qua che homo od animalo, haltigesas ula funcioni di la vivo (precipue dum nokto), pro la neceseso di lia repozo dorno (bot.) — Pikanto qua kreskas sur ula planti dorso (anat.) — Facio dopa di la homo-korpo; facio supera di la animalo-korpo doselo — Kronatro qua superesas altaro, trono, e quan onu portas en la procesioni super la eukaristio dotar (trans., per, ye) — Provizar (homo) per la havajo quan lu adportas mariajo a sua spozo. dozo — Quanto de medikamento, quan la malado devas absorbar en un foyo; quanto quan onu devas inkluzar, en medikamento kompozaja, de singla ek la substanci ye qui lu konsistas draceno (bot.) — Planto ornamentala dragar — Skurar (portuo, rivero, e c.) per deprenar de la fundo di la skurajo la gravio, la slamo, la rezidui dragomano — Interpretisto en Oriento dragono — (olim) Soldato de la kavalrio lejera drajeo — Mandelo, avelano, ed altra kozo kovrita per sukrajo harda drako — Animalo mitologiala, quan la Antiqui reprezentis kom havanta ali, skrach-ungli, serpento-kaudo, e c. drakmo — Unajo di pondero e di moneto che la Greki antiqua drakonala — Di qua la severeso esas extrema dramato — Teatrajo, en qua lo komika mixesas a lo tragediala drapo — Stofo ek warpo e wefto lana, di qua la texuro (submisite a lanugizo ed a fulo) esas lanugoza drapirar (trans.) — Dispozar (tapeto-stofo) tale ke lu formacas ondi harmonioza drashar (trans.) — Frapar repetoze sur la garbi (de cerealo) rekoltita e dispozita sur sulo-peco plana ed harda, por separar la grani de la spiki drastika (medic.) — Qua purgas forte drenar (trans.) (agrokultivo) — Liberigar (tereno humida) de la aquo ecesanta, plufaciligante la ekfluo per kanaleti ek briki, teguli, e c., quin onu dispozas ye ula profundeso-grado dresar — (trans.) Kustumigar animalo pri agar docile e reguloze . (Onu dresas la animali por igar li exekutar ula movi determinita – ofte ne-naturala – o por servar la homo – kom ex. kavalkado – o por agar irga prodalaji) drezino — Nomo di la biciklo lor lua inventeso driftar (netrans.) — Esar pulsata da vento o marfluo deviace de sua voyo drilo (tekn.) — La instrumento qua portas e movas la borilo en metalo drinkar (trans.) — Englutar liquido, aspirante lu per la boko driado (mitol.) — Deino di la boski drogo — Ingrediento uzata en kemio, farmacio, tinto, ed en la ekonomio hemala drola — Qua havas en su ulo stranja e plezanta dromedaro (zool.) — Kamelo un-giba dronar (trans.) — Mortigar ulu, su, per asfixio en liquido dronto (zool.) — Granda ucelo kurta-pluma, di la insuli Maurico e Reunion, di qua la speco ne plus existas drugeto — Stofo de lano, de lino e lano, de lano e silko, de silko, sur qua quaze-semesas desegnuri rekamita qui ne texesas en la fundo di la stofo druido — Sacerdoto di la Galli (Kelti) drupo (bot.) — Frukto tre pulpoza, simpla, nedehicenta, kernoza (abrikoto, persiko, pruno, e c.) druzo (mineral.) — En mineralo, inkrustajo de kristali di naturo interdiferanta, mineralo en qua trovesas ta kristali dubitar (netrans.) — Ne savar quan, ek du opinioni interkontrea, esas la exakta duelar (netrans.) — Interkombatar (aludante nur du adversi.) Interkombatar aludante du privati, de qui la una postulas de la altra la honor-satisfaco (pos ofenseso) per armo-lukto dueno — En Hispania, muliero pasable olda, quaza edukistino, adjuntita ad adolecantino od a yuna muliero di rango nobela, por moro-surveyar elu sencese dueto — Muzikajo por du voci o du instrumenti koncertanta, kun o sen akompanuro duko — La homo qua havis la guvernereso, la sinioreso, di teritorio qua kovris plu kam un komtio dukato — Olima monet-uno de oro pura, analoga a la florino, di qua la valoro equivalas 5 o 6 franki ora duktar (trans.) — Igar (persono, kozo) agar od irar en ta o ca maniero, per direktar ed akompanar lu duktila — Di qua onu povas extensar, longigar (filoforme) la materio sen ruptar lu dulkamaro (bot.) — Planto de la genero « solani », olim tre uzata kontre ula pelo-morbi dum — En la tempo-quanto kande ulo esas eventanta, agata o facata duno — Kolino sabla, sur litoro dungo — Omno quon onu mixas a la kultivo-tero por igar lu plu fertila duodenumo (anat.) — Parto komencala di la intestino tenua dupo — Persono quan onu trompas per misuzar lua naiveso duplexa (telegrafado) — Qua posibligas sendar sam-instante, sur un filo, mesaji en la du sinsi dupliko (yuro-cienco) — Respondo a repliko duplikato — Kopiuro, exemplero duesma di akto, kontrato-texto, quitigo-texto, epistolo, e c. durar (trans. e netrans.) — Ne-cesar existar, permanar plu o min longe.- Ne-cesar (sua ago) duramatro (anat.) — Ex la tri membrani qui envelopas la maso cerebra e la myelo, la maxim dika e solida, harda durstar (netrans. e trans.) — Bezonar drinko dushar (trans.) — Arozar per aquo-sprico direktata a ta o ca parto di la korpo, por efikar medicinale duvo — Singla ek la planki kurvatra qui formacas la korpo di kuvo ligna, di barelo, e qui juntesas per ringi fera duyongo (zool.) — Mar-hundo de la insularo Malayala (oceano Indiana) e (muziko) — Noto sepesma di la « do »-gamo -e- — Infixo qua signifikas « samakolora kam » o « sam-aspekta kam » -e — Sufixo di la adverbi derivita e(d) — Konjunciono qua uzesas por interligar la frazi o la propozicioni koordinita ebeno (bot.) — Ligno de la ebeniero, tre pezoza, tre harda, di qua la grano esas tre densa, e remarkinda pro la beleso di lua obskur-nigreso -ebl- — Sufixo qua signifikas « quan onu povas… » ebonito — Kauchuko hardigita per vulkanizo, de qua onu facas pektili, juveli, izolivi por la aparati elektrala ebria — Di qua la cerebro-funciono trublesas da drinkir tro multe vino od altra drinkajo fermentacita ebuliar (netrans.) — Agitesar (aludante la surfaco di liquido) kande lu bolieskas ebulioskopo — Aparato per qua onu determinas, per bolio, la quanto de alkoholo quan kontenas alkoholajo ecelar (netrans.) (en, pri) — Esar, en sua genero, ye grado eminenta ecelenco — Titulo honorala, donata a la ministri, a la ambasadisti ecentrika — (geom.) Di qua la centro eskartesas de punto donita eceptar (trans.) — Lasar extere persono, objekto, pri qua onu afirmas ulo ecesar (trans.) — Transirar limito fixigita echekar (trans.) — Kontreagar vinkoze sua adverso, e minacar lu echopo — Mikra butiko, qua konsistas, maxim-multa-kaze, ye shirmo-tekto apogita an domo, an la muro di qua lu fixigesis en angulo konkava ecitar (trans.) — Produktar (movo) en la psiko, en la organismo ecizar (trans.) (kirurg.) — Ablacionar parti mikra-volumina, per instrumento tre tranchiva -ed- — Sufixo qua signifikas « la kontenajo di » ed — (videz « e ») edelweiss (bot.) — Nomo vulgara di planto alpala ek la familio « kompozaji », remarkinda pro la lanugo blanka e lanatra qua kovras lu, precipue lua foliin edemo (patol.) — Influro qua konsequas de infiltruro seroza en tisuo celulara edeno (religio) — En Biblo : la paradizo terala edero (zool.) — Anado de la regioni tre Europa-norda, de qua onu obtenas la lanugo « ederduno » ederduno — Mikra plumi dina e dolca qui kreskas en la vivokomenco che la edero, la cigno, la ganso, ed ek qui onu facas lito-kovrili, matraci, kapkuseni, apogo-kuseni edifico — Ulo plu generala kam domo, kastelo, palaco. Quaze meza inter ta tri vorti edifikar (trans.) — Firmigar pri lua pieso ediktar (trans.) — Establisar per dekreto suverenala edipus — Nomo di la princo famoza Greka qua divinis la enigmato propozita da la sfinxo editar (trans.) — Imprimar ed ofrar ad kompreri eventuala (libro, jurnal, e c.); imprimar la texto da ula autoro edro (geom.) — Singla de la plani qui limitizas solido edukar (trans.) — Formacar infanto, puero, adolecanto, per developar e direktar lua fakultati korpala, morala (etikala), mentala, religiala efacar (trans.) — Desaparigar to quo tracesis efekto — Rezultajo de la efiko di kauzo efektivo — (armeo, administrantaro) La nombro de la individui qui fakte servas efemera — Qua duras dum nur un dio efemerido — Tabeli astronomiala qui indikas, pri singla dio di la yaro, la situeso di la astri efervecar (netrans.) — (aludante gaso) Ebuliar tra liquido eficienta — Qua produktas efekto maxima po laboro, esforco, energio, spenso, minima efikar (netrans.) — Produktar la efekto quan onu expektas de lu eflorecar (netrans.) — (kemio) La efekto qua konsistas ye la formaco di kristali ye la surfaco di solido o liquido -eg- — Sufixo qua indikas « la grado maxim alta » egala — Same-quanta o same-quala kam to a quo onu komparas lu egarir (trans.) — Lokizir distrakte (ulo) ube onu ne plus trovas lu egardar (trans.) — Atencar kozo o persono, pro lua importo egido — (en la epoki antiqua) Shildo di Pallas, kovrita per la felo di la kaprino Amalte, e sur qua reprezentesabis la kapo di Meduzo eglefino (zool.) — Fisho de la genero « gadi » ego — To ye quo konsistas la individueso, la personeso egorjar (trans.) — Ocidar per kultelo-frapo en la kolo (fauco) egotismo — Manio parolar pri su egotisto — Maniiko pri parolar pri su eis (muziko) — La noto triesma di la « do »-gamo diezoza ejektar (trans.) — (mekan.) Retrojetar adextere aero per aparato qua evakuas ta fluido per altra fluid-amaso qua movas tre rapide ek — De interne ad extere… eko (akust.) — Reflekto de la son-ondi retrosendita a la oreli da surfaco qua produktas retroshoko ekarte — Kartoludo quan partoprenas du personi, e segun la regulo di qua la ludanti darfas forjetar omna o kelka karti, e prenar altri kom remplasanta ekidno (zool.) — Mamifero Australiana, de la familio « sen-denti », di qua la muzelo esas longa e tenua, la korpo kovrata da pikanti quale la herisono, qua ovifas e nutras su ek insekti. (hystrix) ekimoso (patol.) — Makulo livida sur la pelo, produktita da la ekfluo di la sango en la tisuo celulara ekino (zool.) — Ekinodermo globatra, herisata ye pikanti (nomata anke « mar-herisono ».) ekinodermo (zool.) — Klaso de animali radioza, di qui la korpo esas garnisita ye multega pinti artikoza e movebla eklampsio (patol.) — Konvulsi qui eventas maxim-multa-kaze pro albuminurio. Konvulsi che infanteti eklektika — Qua asemblas en un doktrino-korpo la exaktaji quaze dissemita en sistemi diversa di filozofio e di cienco eklezio — Asemblitaro de ti qui adoras la deo di la kristani : la eklezio kristana, asemblitaro de ti qui profesas la lego di Kristo eklipsar (trans.) — (pri astro) Cesigar lua videbleso ekliptiko (astron.) — Orbito quan Tero parkuras cirkum Suno eklogo — Mikra poemo en qua encenigesas muton-pastori ekologio — Cienco di la relati da la organismi kun la medio en qua li vivas, kun la cirkonstanci organika (biologio) e neorganika (kosmala) di la existo ekonomo — En granda dom-edo od en institucuro : la persono di qua la rolo konsistas ye jerar la spensi ekonomiko — La cienco pri la produktado, la cirkulado, la kambiado e la repartiso di la kozi valoroza ekonomio — Administro financala di domo, societo o stato ekritar (trans.) (komerco) — Notar en la konto-libri la fluktui di la aktivo e di la pasivo di omna konto ektodermo (embriol.) — Strato extera di la blastodermo, qua pose divenos la epidermo e la nervaro ektoplasmo — (biol.) Parto periferia di la celulo, diferenciajo de la citoplasmo, tale ke la kambii da ica kun la medio eventas segun la naturo di la celulo ekumenika (religio) — Universala ekzemo (patol.) — Morbo di la pelo, karakterizata da la erupto di mikra vezikuli, sequata de exkorii surfacala el(u) — Pronomo qua remplasas personino kande onu volas emfazar ke lu esas femina elaborar (trans.) — Transformar, produktar per laborado. (anke metaf.) elastika — Qua esas kontraktebla, extensebla, deformebla per preso, tiro, e c. e retrohavas sua volumino, sua formo komencala kande ta efiko cesas elastino — Materio ek la klaso « albuminoidi », quan onu renkontras en la tegumenti ed en la subten-organi elefanto (zool.) — Mamifero de la klaso « pakidermi », remarkinda pro la maso enorma di lua korpo, lua pelo sen-pila e rugoza, la dentegi qui garnisas lua maxilo, e lua nazo longigita a rostro elefantiazo (patol.) — Quaza lepro, karakterizata da tuberkuli di la pelo qui igas olca rugoza quale ta di la elefanto eleganta — Karakterizata da distingateso plena ye gracio e ye sen-jeneso elegio (en la epoki antiqua) — Mikra poemo di karaktero melankolioza e tenera elektar (trans., por… -eso) (aludante plura personi) — Selektar per voto (por ofico, plaso, posteno) elektro (fiziko) — Proprajo quan ula korpi posedas od aquiras, kande li frotesas, kompresesas, e c., atraktar o retropulsar altra korpi, produktar cintili, deskompozar kemiale, sukusar la nervi, e c. elektrodo (fiziko) — Konduktivo quan onu igas komunikar kun calatere la baterio, talatere medio a qua la fluo elektra efikas kemiale elektroforo — Aparato qua uzesas por akumular elektro elektrolito — Korpo qua, liquida, esas deskompozebla da la elektro-fluo elektrolizar (trans.) — Deskompozar kemiale per la fluo elektra elektrologio — Parto di fiziko qua traktas la fenomeni elektrala e magnetala (elektro-magnetala), e lia relati kun altra fenomeni elektrometro — Instrumento uzata por mezurar la intenseso o la naturo (pozitiva o negativa) di la fluo elektra ye qua kargesas korpo elektrometrio — Ensemblo de la metodi pri la mezuro di la elektro-grandori (intenseso, rezistiveso, e c.) elektromobilo — Veturo movata per elektro-motoro (vice per kavali o per gas-motoro) elektrono (fiziko) — Korpuskulo qua portas la maxim mikra kargajo izolebla ek elektro generale negativa elektroskopo — Aparato per qua onu povas konstatar la elektrozeso elektroskopio — Studiado di la elektroskopi e di la aplikokazi elektroskopala elektuario (medic.) — Medikamento koheranta mola, ek substanci diversa (pulvero, pulpi) interligita per siropo o vino elemento — (che la antiqui) Parto konstitucanta di kozo elevar (trans.) — Transportar a nivelo supera. (anke metafore) elevaciono — Desegnuro di la formi extera di ula korpo vidata en direciono horizontala elevatoro — (anat.) Muskulo qua levas ulo elfo (mitol. Skandinava) — Koboldo di atmosfero eliminar (trans.) (tekn., matem.) — Ekirigar, eskartar elipso — (gramatiko) Figuro di retoriko qua konsistas ye supresar un o plura vorti quin la lektero od askoltero devos suplear elipsoida — Elipso-forma elito — To quo selektesas ek korpo kom lo maxim bona elitro (zool.) — Alo rezistiva qua kovras, che ula insekti, ali plu dina e plu tenua elixiro — Preparajo farmaciala, qua rezultas de la mixo de ula siropi kun alkoholaji elizeo — (che la antiqui) Regioni di inferno ube, segun la antiqui, la homi vertuoza, la heroi, sejornis pos lia morto ed ube printempo esis eterna elongaco — Angulo-disto, mezurata de la centro di Tero, inter Suno e ta o ca planeto eloquenta — Tre talentoza pri parolar eludar (trans.) — Evitar habile, rapide e ruze elzevir (imprim-arto) — Tipo gracioza, derivita de ta tipo karakterizata da linei perpendikla (substitucita, en 1466, da du imprimisti Romana, a la tipi gotika) -em- — Sufixo qua signifikas « qua tendencas a… » emalio — Verniso qua rezultas de la vitrigo di substanci fuzebla (silico, plomb-oxido, natroxo, potaso) quan onu aplikas, per fuzo, sur la terakotajo, la fayencajo, la metalajo, ed a qua onu adjuntas metal-oxidi pulverigita, por kolorizar lu diverse emanar (netrans., de) — (aludante partikuli nepalpebla) Eskapar de korpo sen ke la korpo percepteble deskreskas substancale emancipar (trans.) — (legaro di la Roma antiqua) Liberigar de la autoritato patrulala embalmar (trans.) — Prezervar (kadavro) de putro, per enpozar substanci aromata, sikigiva ed antisepsiiva embarasar (trans., per, pro) — Jenar (pri agar, movar) embargar (trans.) — (yuro marala) Sorto di sequestro da guvernantaro sur la navi di naciono stranjera kun qua lu militas embarkar — (trans.) Pozar en barko, en navo; enirar navo por voyajo sur aquo. (anke : enirar treno, veturo) emberizo (zool.) — Genero de uceli, di qua la speco tipa esas pasero « kornirostra », analoga a la verdrono emblemo — Signo videbla, selektita konvencione por repreesentar ideo, kozo abstraktita, ed ulakaze akompanata da subskriburo explika embolo (patol.) — Korpo stranjera qua produktas la fenomeno « embolio » embolio (patol.) — Sanga koagulajo fibrinoza, kuntirata da la sango-cirkulado aden le arterii plu mikra, quin lu povas obstruktar embotar (trans.) (tekn.) — Fasonar, per martelago, metalo por formacar sur olca la reliefo de puncuro ube la reproduktendo esas kava embracar (trans.) — Prenar e klemar en sua brakii. – (aludante kozo). Cirkondar per sua korpo – quaze kovrar embragar (trans.) — Igar komunikar la motoro di mekanismo kun la parti di olca quin onu volas movigar, per glitigar kulise rimeno de libera pulio adsur fixa pulio (samaxo e sama-periferia), dento-roto ad piniono, e c. embrazuro — Vakuo en parieto embriogenio — Formaceso, developeso di la embriono che la animali embriologio — Parto di la natur-historio qua traktas la formaceso e la developeso di la embriono embriono (fiziol.) — Jermo naskanta, produktita da la fekundigo embrokar (medic.) (netrans.) — Fomentar, per varsar lente liquido grasa sur korpo-parto malada embuskar (trans.) — Postenizar en loko de ube lu povas surprizar la enemiko (od ulu altra) emendar (trans.) — Plubonigar per modifikar to quo esas mala, defektoza emerita — Qua pensionesas kom retretinta pos sua tota kariero emersar (netrans.) — Ekirar de loko ube lu submersesis ed aparar trans la surfaco emetiko — Substanco, preparajo por vomigar emetropa (oftalm.) — Dicesas pri okulo homala qua vidas normale. (La okulo emetropa esas, do, nek miopa, nek presbita) emfazar (trans.) — Exajerar la tono, la termini, por importigar la kozi eminenco — Titulo quan onu uzas a la kardinali ed a la chefa sacerdoto di Malta eminenta — Qua situesas aparte pro ta o ca traito di supereso. (propr. e metaf.) emiro — Che la Arabi, guvernisto di provinco; chefo di tribuo emisar (trans.) — (fiziko) Produktar adextere emocar (netrans.) — Ekirar de quieteso empalar (trans.) — Tormente trapikar per paliso, sinkante ica aden la rektumo emperialo — La suprajo di veturo, aranjita por recevar voyajeri empireo — Segun ula teorii kosmologiala di la antiqui, la sfero ciela maxim granda, maxim alta, sama-centra, ta qua kontenis la fairo eterna, o la astri empiriko — Metodo fondita sur la experimentado; metodo neciencala fondita sur experimentado nekompleta employar (trans.) — Uzar (sua-profite) ulu per igar lu laborar emposto — Strato de petro qua kronatrizas fosto o pilastro sur qua su apogas la vulto di arkado emula — Qua penas por egalesar o superesar la ceteri en kozi laudinda od en konkurso loyala emulsar (trans.) — Adjuntar a drinkajo liquido laktatra quan onu extraktas de la semini ek qui onu povas ekpresar oleo emulsino — Substanco albuminoida quan onu extraktas de la mandeli emundar (trans.) — Purigar (arboro) de lua branchi mortinta, de lua planti parazita emuntorio (fiziol.) — Tubo, organo, per qua evakuesas la humori superflua en — Qua esas inter limiti, spacale o tempale enartroso (anat.) — Artiko movebla encefalo (anat.) — La ensemblo ek cerebro e cerebelo encefalito (patol.) — Influro di la encefalo encikliko (eklezio katolika) — Letro cirkulera da la papo, pri punto di doktrino, di dogmato enciklopedio — Libro qua kontenas expozita, segun ordino metodala, La toto di la savaji homala -end- — Sufixo qua signifikas « quan onu devas », « quan oportas » endemio (patol.) — Morbo, di qua ula kazi renkontresas intermite en ca o ta regiono endemika — Dicesas pri morbo qua esas specala ye regiono, ube lu regnas preske sencese endermika — (medic.) Di qua la fonto esas en la dermo endetala (pri vendo o kompro di vari) — Mikra-quantope endivio (bot.) — Cikorio gardenala endodermo (embriol.) — Strato interna di la blastodermo qua, pose, divenos la digesto-tubo, e la kovro-epitelio e la glandi anexa di ica endogena (bot.) — Qua kreskas interne di su ipsa endokardio (anat.) — Membrano qua tapetatre kovras la internajo, la kavaji di la kordio endokarpo (bot.) — Un ek la tri strati o membrani ye qui konsistas la envelopilo (perikarpo) di la frukto, olta qua konstitucas la surfaco interna endoparazito — Parazito qua habitas interne di sua hosto endoplasmo — Parto centrala od interna di la korpo celula di la enti monoplastida endospermo — Mikra organo, funcionanta kom kotiledono en la graminei, la liliacei, e c. eneagono (geom.) — Poligono qua havas non edri e non anguli enemiko — Homo qua havas sentimenti des-amikala energetiko — Teorio fizikala, defensita da Duhem e Wilhelm Ostwald, qua konsideras, en la fenomeni, nur la manifesti mezurebla, abstraktante la naturo propra di la kozi energio — Forco vivaca, agera, di la organismo o di la psiko enfilar (trans.) (milit.) — Kanonagar enemiki trupa o nava, tale ke li trairesas longesale engajar (trans.) — Ligar ulu kom employoto per kontrato engrosa (pri vendo o kompro di vari) — Granda-quantope enigmato — Ulo divinenda segun defino-frazi obskura enkaustiko — (che la antiqui) Farbo facita ek vaxi koloroza, liquidigita per fairo enkilemo (citologio) — Liquido o suko nukleala en qua balnas la grani kromatika enklitiko (gram.) — Vorto qua, en la skribo, unionesas a la vorto preiranta tale ke, aspekte, lu esas quaze una kun ita, e qua ne acentizesas. Kom ex. : L. que en neque; ne en venisne; F. ce en est-ce; je en sais-je enluminar (trans.) — Piktar ye kolori vivaca, aplikata plata-nuance enorma — Qua ecesas omna grandeso o quanteso mezurebla enoyar (netrans.) — Esar la objekto di ta deskomforto quan sentas la psiko kande nulo interesas, okupas lu enrejistrar (trans.) — Enskribar o transkribar oficale en registri ensemblo — Asemblajo de personi, de kozi, qui omna formacas toto ento — To quo existas entablamento (arkitekt.) — Saliajo an la suprajo di la muregi di edifico, sur qua su apogas la karpenturo di la tekto entamar (trans.) — (pri kozo til lore netushita) Agar la trancho, frapo, brecho, nocho ye lu, dat-unesme enterito (patol.) — Influro di la mukozo qua tapete kovras la kanalo intestina enternar (trans.) — Koaktar a rezido en ta o ca urbo, regiono, la ekiro esante interdiktita entimemo (logiko) — Silogismo en qua un ek la premisi esas tacita, pro ke lua evidenteso posibligas suplear lu entomofilo (planto) — Di qua la fekundigeso devenas de la transporteso, da la insekti, di la poleno entomologio — Parto di la zoologio, qua traktas la insekti entraprezar (trans.) — Asumar la direkto, la exekuto (di afero, di tasko) entratenar (trans.) — Igar provizata ye la kozi qui esas necesa por vivo e por komforto entravar (trans.) — Impedar o jenar la marcho di animalo per irga moyeno entreo — Disho qua venas pos la fisho-disho ed ante la rostajo entrechato (danso) — Salto dum qua la pedi intershokas rapide entremeso — Disho qua venas inter la rostajo e la desero entrenar (trans., pri, por, per) — Preparar, per exerci e per rejimo specala, ad ago tre energio-konsumanta entresolo (arkitekt.) — Lojeyo inter la ter-etajo e la etajo unesma entuziasmar (netrans.) — Sentar sua psiko exaltata enuklear (trans.) (kirurg.) — Extirpar tumoro quan, per presar, onu ekirigas tra incizuro enumerar (trans.) — Enuncar unope omna parti di ensemblo enuncar (trans.) — Adexterigar, donante a lu formo determinita, to quon onu havas en sua spirito envelopar (trans.) — Cirkondar ye ulo qua kovras (lu) omnapunte enverguro — Larjeso di seglo par-desvolvita envio — Fragmenteto qua su separas de la pelo cirkum la ungli envidiar (trans.) — Dezirar (kozo, quan altru posedas) enzimo — Fermento solvebla eogena (geol.) — Dicesas pri la grupo maxim anciena ek la sulo-strati terciara eolipilo (tekn.) — Sfero kava, kun orifico streta, qua – plenigite ye aquo varmigita til bolio – igas olca ekirar per sprico kontinua, forta; se instalite sur quar roti, la shoko da vaporo kontre la aero extera igas la aparato avancar eozimo (kemio) — Materio reda koloriziva (tetrabromofluoreceino) eozinofila (citologio) — Leukocito tre grosa, di qua la nukleo esas polimorfa, maxim ofte duopla, mem triopla epakto (kosmol.) — Nombro qua indikas quanta dii esas adjuntenda a la Luno-yaro por ke lu egalesez la Suno-yaro, tale indikanta la evo di Luno kande finas yaro eparko — (che la Romani antiqua) Guvernisto di provinco en lando Greka eperlano (zool.) — Mikra marfisho, briloze perlomatrea, di qua la karno esas delikata epicena — Qua indikas sen-distinge la ento maskula, e la ento femina qua korespondas epiciklo (astron.) — En la astronomio olima : mikra cirklo qua (lore-konjekte) parkuris la periferio di cirklo plu granda, tale justifikante la neregulalaji videbla quin onu deskovris en la movi di la astri epicikloido (geom.) — Kurvo produktata da la rotaco di punto selektita sur kurvo movanta qua rulas sen glito cirkum kurvo fixa epidemio — Morbo qua atakas, en un loko, en la sama instanto, granda quanto de personi, ed aspektas kom dependanta de kauzo qua efikas generale epidermo (anat.) — Strato surfacala di la pelo, membrano dina e diafana qua kovras la dermo epifanio (religio kristana) — Aparo di Yesu a la Reji Maga qui venis adorar lu epifita — Qua vivas sur altra planti, sen tirar de li sua nutrivi epifizo (anat.) — Saliajo ostatra qua, ligita – che la infanto – a la osto per kartilago, divenas pose apofizo epigastro (anat.) — Parto supera di la abdomino, situita an-super la umbiliko epigenezo — Doktrino segun qua onu konceptas la formaceso di la korpi vivanta per la adjunto sucedanta di parti qui ne preexistis en la jermo epigloto (anat.) — Valveto ye la parto supra di laringo, di qua lu klozas (per sua abaseso) la orifico supra lor la engluto, por impedar la eniro di la nutrivi aden la tubi respirala epigono — (mitol.) Singla de la heroi di la milito duesma di Tebo epigrafo — La skriburo quan onu renkontras o pozas sur la monumenti epigrafio — La cienco di la epigrafi epigramo — Mikra versajo qua kontenas espritajo pikanta epika — Qua naracas per versi ago heroala epikarpo — Shelo extera di la frukto epilepsio (patol.) — Morbo di la encefalo, karakterizata da acesi dum qui la malado esvanas subite e kaptesas da konvulsi epilogo — (che la antiqui) Kurta diskurso recitita da la aktoro lor la fino di la pleo, e per qua lu demandis de la spektinti aplaudi epistologismo (filoz.) — Sorito du-silogisma, rezono dum qua onu prenas kom un ek la premisi lo konkluzita de silogismo preiranta episkopo — Alt-oficiero di la Eklezio kristana, chefo e pastoro di diocezo epistemologio — Kritikado di la cienci epistolo — (literaturo) Letro versa epitafo — Skriburo sur tombo epitalamio — Mikra poemo, kompozita okazione mariajo, honore di la jusa spozi epitelio (anat.) — Quaza epidermo qua kovras la membrani mukoza, seroza, vaskulala e glandala epiteto (gram.) — Vorto quan onu adjuntas a substantivo por plusaliigar la ideo quan ica expresas epitomo — Abreviuro de libro epizodo — Agado acesora qua ne ligesas rigoroze a la temo epizootio — Morbo epidemiala, o kontagiala, qua afektas tota klaso de animali domestika en un foyo epodo — En la poezio Greka e Latina : la dividuro triesma e lasta di la odo, qua venas pos la strofo e la anti-strofo epoko — Tempo-parto qua havas kom distingivo ulo historio-importoza epoleto — Insigno armeanala, an la shultro, ek bendo di qua la extremajo mi-cirkla garnisesas ye franjo epruveto — Tubo ek vitro o kristalo, di qua un extremajo esas klozita, qua uzesas por mezurar la volumino, la elastikeso di la gasi, por agar experimenti kemiala diversa, por determinar la koncentreso-grado di ula liquidi, e c. epuliso (patol.) — Surkreskajo di la jenjivo equaciono (algebro) — Formulo qua expresas egaleso inter du quanti algebrala, e qua kontenas ordinare un o plura nekonocaji equatoro — Granda cirklo di la Ter-sfero, perpendikla ye la rotac-axo, e qua dividas la globo a du mi-sferi equi- — Prefixo uzata exkluzive en la vorti ciencala, qua signifikas « egala » equilibrar (netrans.) — Esar en la situeso di korpo, di punto materiala, qua – atraktate da forci inter-egala ed inter-kontrea – permanas sen movo equinoxo — Singla ek la du periodi di la yaro dum qua (pro ke Suno pasas en la equatoro), la dio-duro egalesas la noktoduro sur la tota Ter-globo equipar (trans.) — Provizar (navo) per omno necesa por la manovro, e por la nutro e la armizo di la homi embarkota equipolar (trans.) (matem.) — Equilibrigar segun la metodo da Giusto Bellavitis equiseto (bot.) — Planto kriptogama, di qua la stipo esas rugoza equitato — Yusteso naturala, segun la komuna raciono, quan onu opozas a la yusteso legala, a la legaro civila equivalar (trans.) — Esar sama-valora (kam) -er- — Sufixo qua signifikas « qua su okupas ofte pri » (ma sen agar lo profesionale) ero (kronologio) — Epoko konvencionita, de kande onu komencas kontar la yari di naciono eratika (geol.) — Stranjera en la loko ube onu observas lu, e qua konjekteble adportesis ibe de fore (kom ex. grosa, enorma fragmenti de roki, e c.) erco — Substanco minerala qua kontenas un o plura metali erektar (trans.) — Stacigar – per equilibrigar vertikale ergatoplasmo (biol.) — Parto di la plasmo qua efektigas la laboro celulifala – opoze a la trofoplasmo, di qua la rolo esas nutrala ergoto (bot.) — Produkturo vejetala parazita, venanta forme di mikra pinto, di sporno, sur la spiki di ula graminei, e qua esas venenoza ergotino (kemio) — Bazo extraktita de la sekal-ergoto, ed uzata medicinale kontre la hemoragii ergotismo — Venenago per la sekalo ergotoza -eri- — Sufixo qua signifikas « butiko, butikego en qua onu ofras kom varo… », « establisuro ube onu (agas to o co). » eriko (bot.) — Arbusto de la familio « erikacei », qua kreskas en la suli sabloza eringo (bot.) — Genero de planto umbelifera, pikantoza eritroblasto (histol.) — Globulo reda prima, kun nukleo ed hemoglobino, quan onu renkontras dum la periodi di regenero di la anemii grava, en la kakexio, e mem quik pos la nasko eritrocito (histol.) — Globulo reda nukleoza, di qua la divideso produktas la globuli reda sen-nuklea (hematii) eritrofila (biol.) — Qua prizas la koloro reda erizipelo (patol.) — Inflamuro surfacala di la pelo, kun tenseso ermino (zool.) — Martro blanka, mamifero digitigrada di qua la pelo, kovrita subventre da pili blanka tre tenua, esas furo tre chera ermito (religio) — Solitaro, retretinta a loko dezerta, por ibe exercar su a pieso erodar (trans.) — Rodar per efiko korodiva erorar (netrans.) — Forirar de lo exakta erotika — Qua koncernas amoro erste — Ne ante (ta o ca dato, ta o ca evento) erudar (trans., pri) — Exercar pri la cienco di la dokumenti qui koncernas ta o ca ek la savaji homala eruptar (netrans.) (pri kozo) — Ekirar, desintrikar su bruske de to quo kontenas lu ervo (bot.) — Genero de leguminosi, di qua la speco tipa esas la lentilio -es- — Sufixo qua indikas la qualeso, la estado, la stando esar (netrans.) — Verbo qua ligas la atributo a la subjekto di la propoziciono, afirmante la qualeso di olca esamo — Grupo de abeli, de vespi, qui vivas socie esayo — Libro en qua la autoro traktas surfacale temo, sen vizir a traktar lu profunde esbosar (trans.) — Komencar laboro, verko, indikante lua formi, kolori, e c., sen par-facar ula ek li esenco — (filoz. e teol.) Quo konstitucas la fundo di la ento esforcar (netrans.) — Uzar sua vigoro por rezistar o por vinkar rezistanto eshafodo — Konstrukturo qua subtenas la gradi por la spektanti eshelono (armeo) — Personi, kozi, dispozita ye intervali -esk- — Sufixo qua indikas « divenar », « komencar… » eskadro (navaro) — Asemblajo de milito-navi komande da admiralo eskadrono (armeo) — Trupo de armeani kavaliera; dividuro de regimento di la kavalrio, komandata da oficiro supra-grada eskalar (netrans.) (pri navo) — Haltar en portuo, dum voyajo, por embarkar o desembarkar pasajanti o vari eskaldar (trans.) — Brular per aquo varmega eskalero (en edifico) — Serio de gradi sequanta, fixigita, uzata por acensar o decensar de etajo ad altra eskamotar (trans.) — Habile desaparigar objekto, per subtila procedo qua eskapas la regardo de la spektanto eskapar (trans.) — Tirar su de to, en quo onu retenesas eskaro (medic.) — Krusto nigratra, quan formacas la desorganizeso di la tisui en parto atakata da gangreno o da la efiko di korodivo eskarbilo — Fragmento de terkarbono, ne par-kombustita e mixita a cindri eskarolo (bot.) — Varietato di cikorio kultivata, quan onu manjas kom salado eskarpa — Di qua la pento esas preske vertikala eskartar (trans.) — Pozar (la parti di kozo) tale ke li kelke interdistas eskombro — To quo restas de objekto ruptita eskopeto — Speco di funel-fusilo, quan onu *weris bandolieratre eskorto — Trupo qua akompanas persono de loko ad altra, por surveyar lua sekureso o por honorizar lu per lo; kaptiton, por impedar lua eskapo; konvoyon, por protektar lu eskoto (navo) — Grosa kordego manuo-movebla, fixigita an la angulo di basa segli por desvolvar od extensar li eskrokar (trans.) — Furtar (ulo de ulu) per dupigar (lu) eskudelo — Vazo kava, ligna, terakota o metala, e c., en qua onu servas buliono, supo, por manjar li eskupar (trans.) — Vakuigar per ligna shovelo kava (la aquo qua eniras la navi) -esm- — Sufixo qua signifikas la numero esmerilio (zool.) — Speco di falkono, remarkinda pro la mi-kreso di lua staturo, la lejereso di lua flugo e la rapideso di lua movi esotera (filoz.) — Qua esas la objekto di docado partikulara, intima espado — Atak-armo, ek lamo akuta ek stalo, muntita aden mancho konkoza, e quan onu *weras an la flanko, en gaino espalero — Muro garnisita maxim-multa-kaze ye lato-greto alonge qua onu plantacas frukt-arbori di qui la branchi esas aplikita a lu esparo (navo) — Stango, min forta kam la masteto, qua suportas la paviliono, ek qua onu facas la stangi per qui onu impedas la altra navi venar kolizionar od abordar atakoze esparseto (bot.) — Planto foreja, analoga a la luzerno, di qua la floro esas granda, purpuratra e flavatra, e dispozita spike od axo-grape esparto (bot.) — Gramineo qua kreskas en la nordo-parto di Afrika, di qua la stipeti uzesas por facar objekti diversa (chapelo-frami, e c.), papero, e c. espelar (trans.) — Lektar la vorti literope, e formacante la silabi esperar (trans.) — Konsiderar (to quon onu deziras) kom realeskonta espino (bot.) — Arboreto dornoza espineto (muziko) — Muzik-instrumento portebla, kordoza, quan onu pleis per plumo-pinto esplanado (armeo) — Tereno plata e nuda qua, en la fortifikaji, esas situita de la rempari a la domi di la urbo espreso (treno) — Qua iras rapide a sua destino-staciono, haltante intervale nur ye kelka stacioni esprito — Vivaceso pikanta di la spirito espruva — Qua ne lasas … efikar a su esquado — (armeo) Parto di kompanio de infantriani o de kavalriani esto — Un ek la quar punti kardinala, olta qua esas ube Suno su levas establisar (trans.) — Fondar kom duronta multa-tempe estado — Eso mentala, anmala, psikala, od aferala di la individuo koncernata estafeto — Kuriero qua portas la depeshi de ca a ta posto-kontoro estakado — Asemblajo de palisi, interligita da kateni, da ferstangi, e c., en la enireyo di portuo, di kanalo, por barar lu estalar (trans.) — Expozar, sur surfaco plu o min granda, vari vend-ofrata estampar (trans.) — Markizar (metalo, ledro, petro-kartono) per la traco (reliefe o kave) di mulduro, di modelo, di matrico, di qua lu subisas la preso estanchar (trans.) — Haltigar la fluo di liquido estayo (navo) — Grosa kordego, tensita de la parto avana di la navo til la kapo di omna masto, por fermigar ica avane, quale la vanti fermigas lu dope estetiko — Parto di filozofio, qua traktas lo bela en naturo ed en arto estimar (trans.) — Opinionar favoroze pri la valoro (etikala, morala, karakterala) di persono estivar (netrans.) (pri la bestio-trupi) — Vivar dum somero en la pastureyi di la monti estompar (trans.) — Dilutar la traci de krayono e pastelo, sur desegnuro, per rolero fela o papera, di qua la extremaji esas ordinare pinta -estr- — Sufixo qua signifikas « chefo di », « mastro di » estrado — Parto elevita super la planko-sulo di chambro, di chambrego, di salono, sur qua onu lokizas lito, trono, katedro, e c. estragono — Planto herba, aromata, uzata kom kondimento estribo — Quaza triangulo de fero, pinta-baza, qua, suspendate an singla latero di la selo per rimeno, subtenas la pedo di la kavalkanto estuario (geogr.) — Larja ekflueyo di fluvio, gulfatra estublo — Parto di la stipo qua restas stacanta kande onu falchas la frumento, la sekalo esturjono (zool.) — Grosa fisho qua iras de la mari a la granda fluvii, e di qua la ovi uzesas por facar kaviaro esvanar (netrans.) — Ne plus konciar sua vivo etajo (arkitekt.) — En domo, en edifico, konsistanta ye plura apartmenti superpozita : omna parto sama-nivela etajero — Moblo ek montanti qui portas tabuleti horizontala, dispozita etaje, sur qui onu pozas libri, art-objekti, e c. etalono — Tipo legale di la mezurili e ponderili etamino — Stofo ek lano lejera. etapar (netrans.) (pri armeo) — Haltar en loko ube la trupi marchanta repozos dum nokto etato — To quo konstatas la estado di la kozi en ta o ca instanto etero — La parto maxim subtila di atmosfero, ye qua (krede da la antiqui) konsistas fairo eterna — Qua nek komencis nek finos etiko — La cienco pri la mori etiketo — Indiko-texto fixigita sur objekto, por savigar la naturo, la kontenajo, la preco, la destineso, e c. di ica etimologio — Decendo de vorto relate un o plura vorti altra de qui lu derivesas etiolar (trans.) — Igar (planto) febla e senkolora per kreskigar lu en loko obskura etiologio — (filoz.) Exploro di la kauzi etmoido (anat.) — (osto kraniala) di qua la lamo supra esas truoza, inkastrita en la sesguro infra di la osto frontala, e qua kontributas a formacar la naztrui etnografio — Deskripto di la populi etnologio — Cienco di la origino e di la deveno di la populi etologio — Cienco di la mori. etuyo — Sorto di buxo adaptita a la formo di la objekto quan lu kontenos eudiometro — Instrumento uzata por determinar la proporcion di la parti qui kompozas aero od irgaltra mixuro de gasi eudiometrio — Analizo di aero, di mixuri de gasi, per eudiometro eufemismo — Figuro de vorti, qua konsistas ye diminutar – per la termino o la frazoformo quin onu uzas – to quo esas shokiva en la vorto propra eufonio — Sorgo por evitar la soni orelo-harda en la pronunco euforbio (bot.) — Planto di qua la suko esas laktatra, akra e korodiva eukalipto (bot.) — Arboro balzamoza, de la familio « mirtacei », deveninta de Oceania, di qua la ligno esas veinoza, e la folii uzata kom astriktivo e kontre-febro eukaristio (religio kristana) — Sakramento di la religio katolika, qua kontenas substancale la korpo, la sango, la anmo e la deeso di Iesu-Kristo, en la formo di pano e di vino, por servar a la fideli kom nutrivo anmala eunuko — Viro kastrita, di qua la ofico, en Oriento, konsistis ye surveyar la mulieri en la haremi evar (trans.) — Existar de (ta o ca quanto de tempo) evakuar (trans.) — (medic.) Ekpulsar (materii akumulita en parto di la korpo) evaluar (trans., ye) — Determinar aproxime la valoro o la quanto, per kalkulo o konjekto evangelio (religio kristana) — Doktrino e lego da Iesu-Kristo eventar (netrans.) — Divenar fakto eventuala — Qua povas eventar, realeskar, se ula cirkonstanci existas evidenta — Qua posedas ta klareso quan la exaktaji prizentas a la spirito eviero — Speco di tablo kava, o kuvo ek petro o ceramikajo, sur qua onu lavas (generale en koqueyo) e qua havas truo por la ekfluo di la aquo reziduo eviktar (trans.) (yuro-cienco) — Expropriar legale, kun la yuro a rekurso kontre la vendinto, ta qua aquiris sincere to quon onu ne havis la yuro vendar a lu evitar (trans.) — Probar ne-renkontror (ulu) o ne atingesor (da ulo) evolucionar (netrans.) — Manovrar turnante cirkum su ex- — Prefixo qua signifikas « qua ne plus esas » ex libris — Enskriburo da ulu sur la libri di sua biblioteko, por indikar ke li apartenas a lu; ta enskriburo, maxim-multa-kaze, agesas per la glutino di desegnuro artala sur papero-folio, kun indiko di la nomo di la proprietanto exajerar (trans.) — Igar ulo transirar la limiti qui konvenas, parole, pense, age exakta — Rigoroze konforma a la fakti exaltar (trans.) — Laudar (la merito di ulu) til alta grado di glorio examenar (trans.) — Submisar (kandidato) ad experimenti por saveskar lua valoro exantemo — Erupto pelala exarko (epoki antiqua) — Reprezentero di la imperiestro di Oriento en provinco fora exasperar (trans.) — (medic.) Igar (morbo) atingar sua kolmo exaucar (trans.) — Satisfacar (ulu) per grantar a lu to quo esas la objekto di lua deziri, di lua pregi exegezo — Interpreto di texto (historiala, yurala, e c.) exekutar (trans.) — Efektigar to quo konsequas (de rezolvajo, de projetajo, de verdikto) exemplo — Maniero esar, agar, di ulu, konsiderata kom imitinda exemplero — Singla de la objekti formacita per tipo unika quan onu *reproduktis exequatur — (yuro-cienco) Permiso legala necesa por ke verdikto da arbitri, da tribunali, stranjera divenez exekutebla exercar (trans.) — Formacar, fasonar (ulu) por igar lu praktikar exergo (numismatiko) — Spaco rezervita maxim-multa-kaze en la infra parto di medalio, por recevar surskriburo (moto, devizo, dato, e c.) exfoliar (trans.) — Deprenar foliope, lamelope (ula parti di substanco) exhalar (trans.) — Emisar (gaso, vaporo, odoro) exhaustar (trans.) — Sikigar per par-cherpo exhortar (trans., pri) — Probar igar (ulu) volar ulo, per diskursi persuadiva exilar (trans.) — Koaktar (ulu) a livar lua patrio, interdiktante a lu retrovenor en olu exino (biol.) — Strato extera, transformita a kutino (C₆H₁₀O) e neegale dikeskinta (pinti e kresti, pori e plisuri), di poleno-grano existar (netrans.) — Apartenar a la nuna realaji exkavar (trans.) — Facar, kavigante exkluzar (trans.) — Pozar (ulu) exter kozo kom ne esante plu partoprenonta olu exkomunikar (trans.) (religio kristana) — Forjetar (ulu) de la komuniono (katolika) exkoriar (trans.) (medic.) — Skrachar surfacale, entamante nur la pelo exkremento (fiziol.) — Materio liquida o solida (sudoro, muko nazala, urino, feko) quan ula organi ekpulsas de la korpo exkursar (netrans.) — Cirkular explorante ula quanto de la surfaco, de la areo di lando exkuzar (trans.) — Alegar, favore di ulu, motivi por mingravigar to quon onu reprochas a lu, o por justifikar lu pri lo exodo — (pri la Hebrei antiqua) Libro duesma di Biblo, qua kontenas la historio di la ekiro de Egiptia exogena (bot.) — Di qua la kresko eventas adexter su ipsa, per la strati extera exorcisar (trans.) (teol. kristana) — Agar a la demoni (por expulsar li de la korpo di demonozi), od a la demonozo, la pregi, la ceremonii di la eklezio katolika exordiar (trans.) (retor.) — Pri diskurso : komencar, preparante la atenco e la afableso-sentimenti exostoso — (medic.) Surkreskajo morbala sur la surfaco od interne di osto exotera — (filoz.) Dicesis pri la dicipuli qui vartis sua inicieso pri ula doktrini neprofunda – pri ula libri kompozita tale ke lia kontenajo esis komprenebla da la plebeyo exotika — (natur-historio) Qua ne esas produkturo naturala di nia klimati expansar (netrans.) — (cienco) Agar ta movo per qua gaso, vaporo dilatesas; agar ta movo per qua parto organa developesas, divenas plu voluminoza, o transformesas ad altra parto organa expediar (trans.) — Sendar ulo (ordinare vari) a destinario expedicionar (trans.) — Sendar homi, komisar li, por militar o por explorar regiono expektar (trans.) — Mente anticipar ula evento expektorar (trans.) — Ekjetar de la tubi respirala, per la boko experiencar (trans.) — Konocar (ulo), savar (pri ulo) per uzir lu praktikale experimentar (trans.) e (netrans., pri, per) — En la observo-cienci : operaco quan onu agas por verifikar o por demonstrar ulo per praktiko experta — Qua savas tre multe (pri ulo) per praktikado expertizar (trans.) — Submisar a la evaluo da experti. (pri experti) Evaluar la preco, la qualesi di (ulo) expiacar (trans.) — Lavar per ceremonio religiala, per sakrifiko (krimino pro qua onu esas despurigita.) expirar (netrans.) — Ekpulsar de la pulmoni (la aero qua uzesis por respiro) explicita — Par-enuncita explikar (trans.) — Klarigar per developo (la senco di ulo) explorar (trans.) — Observar minucioze e detaloze, esforcante penetrar til la esenco di la kozi explotar (trans.) — Valorigar (kozo) per extraktar profito de lua produkturo explozar (netrans.) — Spliteskar violentoze exponento (matem.) — Mikra cifro dextre e kelke super nombro, por indikar ye qua potenco lu egardesas exportacar (trans.) — Transportar a lando stranjera ed ibe vendar (la produkturi da la sulo o da la laboro nacionala) expozar (trans.) — Prizentar, lokizar tale ke (la kozo) esas facile videbla expresar (trans.) — Manifestar (penso, sentimento) per parolo, gesto od irgaltra signo extera expropriar (trans.) — Desposedigar (ulu) legale de la proprieto di ulo extazar (netrans.) — Havar sua anmo, sua psiko, ravisata tale ke dum kelka tempo, ica ne plus koncias su extensar (trans.) — Developar longesale, larjesale extenuar (trans.) — Igar magra extreme, per exhausto di la vigoro exter — Esar en la spaco-parto qua komencas ube finas la korpo exterminar (trans.) — Destruktar til la lasta uno (di raso, di speco) externo — Skolano (lernanto) qua ne habitas la lerneyo extingar (trans.) — Cesigar la kombusteso o la lumizo extirpar (trans.) — Arachar kun lua radiki (planto) por ke lu ne povez ri-kreskar extorsar (trans.) — Koaktar ulu cedar ulo (generale pekunio) per minaco, per violento nemateriala extra — Di qua la qualeso esas extraordinara extradar (trans.) (aludante guvernerio) — Livrar persono akuzata ye krimino, refujinta sur olua teritorio, a guvernerio stranjera qua demandas lu extradoso (arkitekt.) — Surfaco konvexa quan vulto prizentas ad-extere (opoze a « intradoso ») extraktar (trans.) — Retrotirar (kozo) de loko ube lu esas sinkita, stekita, nature od acidente extraordinara — Qua ne resortisas a la regulo, a la normo extravagar (netrans.) — Agar, dicar kozi qui ne korespondas a la raciono komuna extrema — Qua esas tote ye la fino extrinseka (filoz.) — Qua tiresas, cherpesas, ne de la kozo ipsa, ma de cirkonstanci acesora, extera exudar (netrans.) — Ekfluar preske nesenteble, quale sudoro exulcero (medic.) — Ulcero neprofunda exultar (netrans.) — Kaptesar da joyo profunda o da sentimento (amo, amoro) qua su expresas per movi, kanti, e c. exutorio — (medic.) Ulcero artificala, destinita a plear la rolo di deturnivo, por produktar ed entratenar pusifo lokala -eyo — Sufixo qua signifikas « loko destinita por » -ez (gram.) — Dezinenco di la imperativo ezofago (anat.) — Tubo membrana qua iras de la faringo an la stomako, e duktas ad ica la nutrivi fa (muziko) — La noto quaresma di la « do »-gamo fabo (bot.) — Planto ek la familio « leguminosi », kun shelo grosa, qua kontenas grano oblonga, uzata kom nutrivo fablo — Naraco kurta, proza o versa, di qua la protagonisti esas, maxim-multa-kaze, od enti imaginita, od animali, e qua uzesas kom pruviva pri leciono di etiko praktikala fabrikar (trans.) — Facar, per materii prima quin onu laboras, ula kategorii de objekti destinita a livresor engrose a la komercisti, segun procedi mashinala o mekanikala facar (trans.) — Tirar kozo ek altra, adaptante lu a destineso nova faceto — Latero di objekto plura-angula facio — La parto « vizaja » di irga korpo facies (cienco) — Aspekto, fizionomio facila — Facebla od agebla sen peno facinar (trans.) — Seduktar nerezisteble per la povo di la regardo facionar (netrans.) (pri soldato) — Komisesir sorgor por la sekureso di posteno, di institucuro publika avan qua lu stacas armoze dum plura hori til remplaseso da altru fago (bot.) — Arboro granda, ek la familio « amentacei », di qua la kortico esas grizatra, la foliaro densa fagocito (biol.) — Celulo qua povas inglobar e digestar la partikuli neorganika ed organika fagocitoso (biol.) — Rolo di la fagocito, deskovrita da Mechnikof fairo — Emanajo de kaloro e de lumo, quan produktas la kombusteso di ula korpi, quan la Antiqui konsideris kom un ek la quar elementi fakiro — Nomo (en India) di la asketi mendikera di omna sekti (Mohamedisti, Civaisti, Vishnuisti) qui probas aquirar santeso per kontemplo e su-mutili faksimilo — Reprodukturo exakta de skriburo, de desegnuro, sive manuale, sive per imprimo, grabo, e c. fakto — To quo existas reale faktitivo (gram.) — Qua indikas ke la subjekto di la verbo eventigas la ago faktoro — (matem.) En la multipliko, la multiplikanto e la multiplikendo faktorio — Kontoro di agenti di kompanio komercala en lando stranjera faktorialo (matem.) (algebro) — Produto di qua la faktori esas segun progresiono geometriala faktotum — La homo qua, serve di ulu, agas irgo por plezar a lu fakturo (komerco) — Noto quan la vendisto furnisas a la komprinto di la vari quin ita livras, sur qua indikesas la preco di ta vari fakultato — (filoz.) Povo di ento libera pri uzar sua agiveso. funcionala fakultativa — Quan onu darfas agar o ne agar falar (netrans.) — Irar de supre ad infre, pro la efiko da gravito falango — (anat.) Singla ek la mikra osti longa, ye qui konsistas la fingri di la manui e di la pedi falangino (anat.) — Falango duesma di la fingri trifalanga falansterio (sociologio) — En la sistemo sociala da la Franco Fourier : habiteyo di singla grupo de cent familii falbalo — Bendo de stofo plisita, frunsita, e c., qua uzesas por ornar jupo, manteleto, shultro-tuko, qua fixigesas sur ici per lua parto supra falco — Entaliuro en la kadro di pordo, di fenestro, por ke la bordo di la klapo qua klozas lu esez kontre-aplikebla sen lasar lum-lakuno falchar (trans.) (agrokultivo) — Tranchar (la feno, la cereali) per instrumento ek longa mancho ligna e granda lamo arkatra faldar (trans.) — Igar duopla unfoye o plurafoye (materio flexebla, stofo, papero, e c.) per abatar ica parto sur ita faleno (zool.) — Nokto-papiliono faliar — (trans.) Ne atingar to quon onu vizis falko (navo) — Plankaro extera per qua onu plualtigas la bordo di navo kande la ondi esas tro granda falkono (zool.) — Raptucelo – genero di la klaso « rapteri » – quan onu dresis olim por chasado falsa — Qua havas, di kozo, nur la semblo falseo — Voco akuta, produktita da la vibro di la kordi supra di la laringo falva — Flava rufe famo — Favoreso, segun-modeso, quan la nomo di ulu (o di ulo) obtenis familio — Asemblitaro de la personi quin unionas la sango o la alianco, qui vivas en un hemo, partikulare la patrulo, la patrino, e lia filii familiara — Qua relatas ad ulu libere, sen jeneso, sen ceremonialo famino — Sufrado generala, produktita da la indijo di nutrivi fanar (trans.) — Netigar, purigar (frumento) per sukusar lu sur sorto di korbo plata, di qua la bordo esas basa, por forjetar la polvo, la brano, la palio-peceti fanatika — Qua kredas inspiresar deale fanerogamo (bot.) — Planto di qua esas videbla la organi di la fruktifado fanfaro (muziko) — Ario armeala kurta, tre ritmoza, pleata per trumpeti od altra muzik-instrumenti kupra fanfaronar (netrans., pri, pro) — Exajerar sua avantaji, sua forteso, e c., per parolo od altre, por trompar sua kun-homi fango — Tero, polvo, dilutita dense da aquo sur sulo, en la stradi, voyi fantasmagorio — Produkto, en loko obskura, di figuri lumoza, di qui la imaji grandeskas e semblas marchar ad la spektanti fantastika — Kreita da fantazio, da kaprico, da la imagino-fakultato exter la posiblaji e la realaji fantaziar (trans., pri) — Konceptar, vidar la kozi, havar idei qui naskas de imaginado-kaprico fantazia — Sorto di distrakto, di amuzo, en qua la kavalieri Araba agas galope evolucioni diversa, pafante fantomo — Aparajo qua aspektas quale la imajo de persono qua ne plus vivas, o quale la imituro di persono reala faro — Turmo erektita sur litoro, ye la somito di qua esas fairo lumo-fonto qua uzesas por guidar (dum nokto) la iro di la navi farad (elektrotekniko) — Kapaceso di konduktivo di qua la potencialo kreskas per un volt po charjuro de 1 coulomb. (La farad equivalas 10. kapaceso-unaji C.G.S.) faradizar (trans.) — Elektrizar por skopi medicinala o terapiala, per elektrofluo induktita ed interruptita farandolo — Danso Provenciana, quaza marcho ritmoza, segun movado vivaca, agita da longa lineo de danseri qui intertenas per la manui faraono — Titulo di la suvereno, en Egiptia antiqua farbo — Substanco quan onu aplikas sur ula objekti por produktar la sento di koloro farcino (patol.) — Inflamuro, ofte kontagiala, akompanata da molesko di la ganglioni e di la vaskuli limfala, qua afektas la kavali, la muli fardo — Kompozajo quan onu aplikas sur la pelo por plubeligar la karnaciono farino — Substanco nutriva di ula grani de cereali, pulverigita faringo (anat.) — La dopa parto di la boko faringito (patol.) — Inflamuro di la faringo farizeo — La homo qua agas la gesti religiala, ma di qua la pieso esas plu semblanta kam reala farmar (trans.) — Signatar la konvenciono per qua proprietero lugas ter-domeno ad ulu qua explotos olu po preco yarala farmacio — La arto preparar la medikamenti farmakopeo — Libro qua traktas la arto preparar la medikamenti farso — Hachajo de karni spicizita ye qua onu garnisas la parto interna di pultro, di pasteto, e c. fasado — Parto avana di konstrukturo, ube esas la enireyo precipua fascia (histol.) — Termino per qua indikesas formacuri aponevrosala, veli sive fibra sive celulara, qui kovras od envelopas muskuli o regioni fashino — Branchari asemblita a faski, quin onu uzas por plenigar la fosati di fortifikajo, shirm-apogar kanono-baterii, impedar la krulo di tero, e c. fashismo — Sistemo politikala, qua havas karaktero nacionalista, antisocialista, antiparlamentista, instaurita (en 1922) en Italia, da Benito Mussolini fasiacar (netrans.) (bot.) — Deformesar teratologie per aplasto (stipi, rami, pedunkli) fasko — Asemblajo de ula quanto de kozi simila, longa, interligita fasonar (trans.) — Laborar ula materio por fabrikar objekto definita (fasono di vesto, di juvelo) fastar (netrans., dum) — Abstenar plu o min komplete nutrivi fato — Rango atribuita ad homo da potento qua (imaginate) decidas segun sua arbitrio pri la destineso di singla homo fatigar (trans.) — Abatar per spensigar lua energio fatua — Qua stulte kontentesas pri su ipsa fauco (anat.) — Parto extera ed avana di la kolo (do, anke la laringo, ma vidata extere) fauno (mitol.) — Deo agrala, ordinare reprezentata kom kornoza, e kapro-pedoza favo (patol.) — Tinio produktita da fungo. (achorion Schoenleini) favorar (trans.) — Avantajizar ulu, prefere kam la ceteri fayo — Silko-stofo gros-grana fayenco — Terakotajo vernisita od emaliizita fazo — Singla de la aspekti sucedanta di Luno e di la planeti dum lia rotaco, e segun la situeso (relate Tero) di la parto lumizata da Suno fazano (zool.) — Ucelo, genero ek la familio « galinacei », sen kresto sur la kapo, di qua la kaudo esas longa, etajoza, di qua la plumaro esas, che la maskulo, extreme brilanta fazeolo (bot.) — Planto leguminosa feo — Ento fantastika, quan onu reprezentas kom muliero dotita ye povo supernatura febla — Qua ne plus povas tre efikar. (anke metafore) febrar (netrans.) — Esar en la stando di maladatreso quan karakterizas pulsi tre, tro frequa, plumulteso di la kaloro korpala, e generala deskomforto februaro — Monato duesma di la yaro, qua kontenas 28 dii en la yari ordinara, e 29 en la yari bisextila federar (trans.) — Unionar (populi, societi, sindikati, e c.) per obligo reciproka feko — Exkrementi anusala fekulo — Sedimento amilatra quan depozas la suki di ula materii vejetala, o quan formacas la farino lavita di la grani de cereali, leguminosi, di la tuberkuli de terpomi (= *kartofli), di la rizomi de manioko fekunda — Apta produktar enti simila a su. (anke metaf.) felo (tekn.) — Pelo deprenita de animalo mortinta, e preparita por skopi diversa feldo (tekn.) — Spaco, areo, en qua eventas ula distributo di forci (elektrala, magnetala, e c.) felgo (tekn.) — Singla ek la sis peci de ligno kurvigita qua, en roto, formacas la cirklo-kurvo extera en qua inkastresis la spoki felica — Di qua la anmo, la psiko, esas satisfacita komplete felina — Di qua la movi e gesti esas dolca e flexebla quale olti di la kato felpo — Stofo de lano, de kotono, de silko qua imitas plusho, ma di qua la pili esas plu longa e min densa felto — Texuro forta, densa, ek lano e pili, aglutinita e fulita femina — Qua apartenas a la sexuo organizita por konceptar e parturar, o por pondar ovi femuro (anat.) — Osto di la kruro feno — Herbo quan onu falchas e lasas sikeskar, uzata kom nutrivo por la kavali, la brutaro fenacetino — C₂H₅O . C₆H₄ . NH . CO . CH₃ fenco — Barilo qua klozas fendar (trans.) — Dividar longesale fenestro — Aperturo di qua la formo e la grandeso esas diversa, facita en la muri di konstrukturo por lasar aero e jorno penetrar fenikulo (bot.) — Planto aromata de la familio « umbeliferi » fenolo (kemio) — Substanco desinfektiva, extraktita de la olei tre pezoza, devenanta de la distilo di minkarbono e di gudro fenomeno — Modifikeso di korpo quan perceptas nia sensi fenomenologio — Traktato, diserturo, pri la fenomeni, pri to quo povas frapar la sensi fero — Metalo blanka, grizatra, fuzebla per alta temperaturo, tenaca, duktila, forjebla, magnetala, uzata tre diverse en industrio ferdeko (navo) — Plankaro fixigita sense di la longeso di navo, por kovrar la holdo o por formacar etaji ferio — Granda merkato ube vendesas vari omnasorta, qua eventas unfoye o plurafoye singlayare, en regiono, ordinare lor ed en la loko ube celebresas la festo lokala ferma — Qua ne flexas, qua ne shancelas fermento — To quo produktas ula transformi molekulala (diastazi, e c.) fermentacar (netrans.) — Subisar la transformo molekulala quan produktas fermento. (anke metaf.) feroca — Di qua la karaktero esas kruela, sango-durstanta fertila — Qua produktas multo (exemple : agro) fervorar (netrans., pri, pro, por) — Qua ardoras.vivace fes — Noto quaresma di la « do » gamo, bemoloza festar — (trans.) Agar la solenaji religiala, memorigala, quin onu celebras en ula dii di la yaro; joyo-manifestar honorize di eventajo memorinda festinar (netrans.) — Agar repasto festala, pompoza, honorize di ulo o di ulu festono — Envolvajo ek folii e flori, arkoforma, quan onu suspendas intervalope, kom festo-ornivi festuko — Stipeto de palio feto — Che la animali vivipara : la produkturo de la koncepto, kande lu ne plus esas embriono e komencas formacesar fetida — Mal-odoranta repugnante fetisho — Objekto materiala, deigita da ula populi sovaja feudo — Terdomeno di nobelo, di qua la posedanto resortisas a la sinioro di altra terdomeno, debas ad ilca sincereso e homajo, ed obligesas a lu pri ula servi e debi fezo — Boneto reda kun grosa fasketo ek lano o blua silko, uzata en la landi Mohamedista fi! — Interjeciono qua expresas la desprizo di ulo fiakro — Lugo-veturo qua halte-vartas sur la placi, e quan onu lokacas iro-forfete o segun-dure fialo — Recipiento analoga a flakono, ma min granda, e kun streta « boko », quan onu uzas precipue por la liquidi farmaciala fiancar (trans.) — Obligar per promiso reciproka di mariajo, agita solene koram sacerdoto, e koram parenti, amiki fiasko — Nesuceso di autoro, di artisto, ye lua publiko fibro — Singla de la elementi tenua, longa, flexebla, di qui la interplekteso konstitucas ula substanco animala, vejetala o minerala fibrilo (bot.) — Filamenti tenua ye qui konsistas la radiketi fibrino — Substanco organika, liquida, sen-odora, sen-sapora, grizatra-blanka, quan onu renkontras partikulare en la sango, en la chilo, de qua lu separas su per koagulo kande ta liquidi esas ekpasinta fibroino (kemio) — Substanco albuminoida, homogena e diafana, ye qua konsistas parte la silko di la kokono di la insekti silkifera fibulo (en la epoki antiqua) — Brocho, agrafo ek metalo, por retenar la extremaji di vesto ficho — Lamo de ivoro, de osto, de perlomatro, qua uzesas, dum karto-ludo, e c., por la konto di la punti quin singlu ganas, e qui pagesas lor la fino di la ludo fidar (netrans., ad) — Tale estimar (ulu) ke onu konfidas a lu la sorgo okupor su senkontrole pri ulo fideikomiso (yuro-cienco) — Donaco o legaco ad ulu, konfidita a lu kom honesto, por transmisesor ad altru fidela — Qua ne falias pri to quon expektas de lu persono a qua lu ligesas per su-obligir fiera — Ta qua havas alta (ma generale justa) opiniono pri sua valoro, merito, povo, e qua manifestas lu extere fifro (muziko) — Mikra fluto sis-trua, di qua la sono esas tre akuta, uzita olim kom akompananto di la tamburo dum marchi armeala figo (bot.) — Frukto di qua la pulpo esas mola e sukroza, produktata da arboro de la familio « urticei », di qui la flori esas asemblita en recevuyo komuna figuro — Formo videbla di korpo figuranto — La homo qua, en teatro, engajesis por plear la rolo di la protagonisti qui ne parolas od esas tre acesora fijo — Karto sur qua onu skribas la tituli di la libri di biblioteko, noti, dokumenti, quan onu klasifikas alfabetale o numerale, en buxi, por rekursar a lu kande onu bezonas ta o ca libro, dokumento, e c. fiko (patol.) — Surkreskajo karnoza, kun pedunklo streta, e somito inflata figatre fikario (bot.) — Planto herbacea di qua la flori esas flava, di la genero « ranunkuli » fiktiva — Di qua la valoro, la realeso, esas nur konvencionala filo — Brino tenua, longa, ek texo-materio, metalo filamento — Elemento longa e tenua ye qua konsistas ula tisui vejetala, animalala o minerala filandro — Filo lejera qua flugetas en aero filantropo — La homo qua amas homaro filaso — Materio texebla (kanabo, lino, e c.) ne ja filigita filatelio — Cienco, studio, sercho di la posto-marki (*timbri postala) fileto — Spiralo qua cirkondas skrubo filetika — Qua apartenas a, o relatas, sive la ancestraro di speco, sive la procedi qui abutis a la formaceso di la speci, sive la diversa lineaji di la grupi di la klasifiko naturala filharmonio — Amo pasionoza pri muziko filheleno — Partisano di la Greki antiqua, di la arti e di la civilizeso-sistemo di Grekia antiqua filio — Persono konsiderata pri la ligilo qua unionas lu a ti de qui lu naskis filialo — Firmo fondita da firmo « patra » filigrano — Laboruro ek fili de oro, de arjento, de vitro, interplektita ed interligita per solduri preske neperceptebla filiko (bot.) — Planto senkotiledona, kriptogama, herbacea, di qua la semineti kontenesas da kapsuli an la surfaco reversa di la folio, di qua la folii volvesas krosatre ante lia desklozeso, e di qua ula speci divenas arboratra en la regioni tropikala filipiko — Diskurso violentoza kontre ulu qua guvernas la Stato filistro — Nomo donata da la kulturozi, da la artisti, a la personi quin li konsideras kom nekapabla komprenar to quo esas spiritala, artala filmo — Bendo fotografala celuloida, uzata en la kameri obskura di la cinematografilo filologo — La cienco qua studias ta o ca linguo nacionala kom organo di la vivo mentala, spiritala, di la populo qua uzas olu filoxero (zool.) — Insekto qua rodas la radiko di la vito filozofo — La persono qua su konsakras a la cienco pri la origini e la kauzi filozofiar (netrans.) — Rezonar pri la origini e la kauzi filtrar (trans.) — Pasigar (liquido) tra korpo poroza (felto, stofo, papero, karbono, petro sponjatra, e c.) por purigar lu finar — (trans.) Par-facar, par-agar, per traktar til (ed inkluzite) la lasta parto financo — Provizuro de pekunio quan ulu (o Stato) disponas fingar (trans.) — Prizentar kom reala (eso-maniero di qua onu prenas la aspekto) fingro (anat.) — Singla de la prolonguri distinta, ek falangi artikoza, maxim-multa-kaze moviva, ube finas la pedi di la animali, la manui e la pedi di la homo e di la simio finisar (trans.) (tekn.) — Sorgoze perfektigar la detali maxim mikra finita — (matem.) (pri *grandoro) Qua esas quanto determinita; (pri progresiono) konsistanta ye nombro determinita de termini finko (zool.) — Ucelo kantera, pasero konobeka finto (skerm-arto) — Stroko per qua onu minacas ca latero por ke la adverso deskovrez ta latero quan onu volas atingar fiorituro (muziko) — Orno-traiti quin kantisto, exekutante, adjuntas a la frazo muzikala di la kompozisto firmo — Nomo komercala, adoptita da komerco-societo o da privato komercista firmamento — La vulto ciela fis — La noto quaresma di la « do »-gamo, diezoza fisho (zool.) — Animalo vertebroza qua vivas en aquo, respirante la aero qua esas dissolvita en ica, per organi partikulara (brankii) fisko — Administrantaro di la trezoro statala, di qua la tasko konsistas ye kolektar la imposto-revenuo fistulo (patol.) — Kanalo acidentala, formacita da ulcero, kavajo naturala fitar (netrans.) — Tale adjustigita (peci mashinala), ke li ne plus povas movar en ula direciono exter la axala. – (pri vesto). Adaptita perfekte a la formo di la korpo di la persono qua *weras lu – od a parto di lua korpo (manui, pedi) fiziko — La cienco di qua la studiajo esas la propraji generala di la korpi e la legi (*leyi) qui koncernas lia efiki extera, sen egardar la kompozanti fizognomonio — La arto determinar la karaktero di persono segun la traiti di lua vizajo fiziokratio — Doktrino ekonomikala qua konsideras ke tero (sulo) esas la fonto unika di richeso fiziologio — La parto di la natur-historio qua traktas la roli di la organi che la enti vivanta en lia stando normala fizionomio — Expresuro che la vizajo flado — Tarto moleta, ek kremo, farino ed ovi flago — Insigno (generale min granda kam standardo) qua indikas la lojeyo, navo o loko, di ula chefo o di ula establisuro flagelo (histol.) — Filamento moviva qua (che ula protozoi, e che la gameti maskula, ed anke che la celuli epiteliala) funcionas kom organo lokomocala flagrar (netrans.) — Kombustesar rapide kun flami granda e subita. (anke metaf.) flajoleto (muziko) — Fluto bekoza, sis-tono, quan onu pluperfektigas per adjuntar a lu klavi flako — Mikra marsheto de aquo, neprofunda flakono — Mikra botelo, ek vitro, kristalo, porcelano, kun stopilo generale vitra o metala flamo — Kombinuro de la oxo di aero kun la partikuli o la gasi qui eskapas de la materii kombustata flamingo (zool.) — Ucelo de la klaso « steltieri », di qua la suba parto di la ali esas fairo-reda flanar (netrans.) — Irar sen skopo, lasante su distraktesar da ta kozo, da ca kozo, por pasigar tempo flanelo — Stofo dolca, lanugoza, ek lano pektita o kardita, di qua la texuro esas kelke desdensa, simpla o krucumita flanjo (tekn.) — Parto diskatra, salianta, di tubi, stangi, e c., qua uzesas por ligar li per skrubi e bolti flanko — (anat.) Parto latera di la ventro, situita, an singla latero di la korpo, inter la lakuno kostala e la loko ube komencas la hancho flarar (trans.) — Probar dicerno segun la odoro. (anke metafore) flatar (trans.) — Probar sedukto per laudi, nemeritita od exajerita flatuar (netrans.) — Evakuar gaso intestinala, tra la sfinktero anusala flatulenta (medic.) — Che qua gasi, venti, akumulesis en la kanalo digestala flava — Di qua la koloro esas olta di oro, di safrano, di citrono, e c. flebito (patol.) — Inflamuro di la membrano interna di la veini flecho — Armo, ek stango ligna, garnisita, an un ek la extremaji, ye ferpeco, pintoza, an la altra ye aleti ek plumi o metalo, e quan onu lansas per arko od arbalesto flegar (trans.) — Sorgar atencoze por la komforto di malado, di infanteto o di infanto flegmo — Karaktero di la persono kalma, qua su dominacas flegmono (patol.) — Centro pusifanta qua rezultas de la inflameso di la tisuo celuloza subpela flereto — Speco di espado, di qua la lamo esas quadrato-seciona, tenua e flexebla, generale kun buleto ye la pinto, garnisita ye felo, uzata por exercar su pri skermo flexar (trans.) — Kurvigar per preso qua interproximigas la du extremaji flexiono (gram.) — Modifikeso di vorto, da la chanjo di lua dezinenci (en la deklino, la konjugo, che ula lingui nacionala) flintglaso — Kristalo pura, por la lensi akromata, kompozita ek plumbo-silikato e kalio-silikato, e tre refraktiva flirtar (netrans.) (aludante personi di sexui interdiferanta) — Manovrar (per vorti o per konduto pleziva) por seduktar flitro — Lamelo de oro, de arjento, o de kupro orizita od arjentizita, per qua onu plubriligas broduri, galoni, rubandi, e c. flogar (trans.) — Batar per ledro-bendo o kordeto, agitante la mancho ye qua fixigesas un ek la extremaji floko — Mikra tufo lejera ek lano, silko, kotono floro (bot.) — Parto di la planto, qua su developas pos la folii, desklozas sua korolo ofte odoroza, ornita ye kolori plu o min briloza, e, pos existo provizora, remplasesas da la frukto florino — Moneto-peco (olim ora, nun arjenta) uzata en Nederlando, e c. florono — Ornivo imitanta la formo di floro floso — Apendico membranoza per qua su movas en aquo la fishi e kelka altra animali aquala floto — Asemblajo plu o min granda de navi militala o komercala qui navigas kune, ed havas un iro-skopo (generale komandata da un chefo) flotacar (netrans.) — Portesar sur liquido segun la arbitrio di la ondi, di la fluo flotilio — Floto de mikra navi floxo (bot.) — Planto di qua la infloresenco esas piramidatra flozelo — Buro de silko, reziduo de la kokoni desvolvita fluar (netrans.) (aludante liquido) — Irar de loko ad altra loko, per movo kontinua. – (anke metaf.) flugar (netrans.) — Sustenigar su e movar su en aero atmosfero per ali (naturala od artificala). (ex. : la uceli e la maxim multa insekti; la aviacili : aeroplani, helikopteri) fluida — Di qua la molekuli, poke inter-adheranta, ne rezistas mem nur mikra esforco qua tendencas a diplasar li fluktuar (netrans.) — Quaze ondifar en aero atmosfero, segun la arbitrio di vento o di altra impulso variiva. (kom ex. : standardo, hari.) – (anke pri objekto imersita) flundro (zool.) — Nomo di fisho de la genero « pleuronektoidi » fluoro (kemio) — Korpo simpla, metaloida, qua deskompozas aquo ye la temperaturo ordinara, e korodas preske omna metali fluorecar (netrans.) (pri ula dissolvuri) — Kovreskar ye envelopilo lumoza qua aspektas analoge kam opalo kande onu lumizas li per suno-radii en chambro obskura fluorino (kemio) — Kombinuro de fluoro e kalcio fluro (arkitekt.) — Platformo en eskalero, ye la punto ube finas etajo fluto (muziko) — Muzik-instrumento ventala, cilindro apertata supre, klozata infre, qua havas, apud la parto supra, aperturo qua uzesas kom boko-peco ube onu suflas, e longesale provizita ye trui sur qui onu pozas la fingri por apertar e klozar ta trui segun la noto quan onu volas produktar fluvio — Granda aquofluo qua konservas sua nomo til la maro ube lu debushas fluxo — La mareo adlitora fluxiono — (patol.) Adfluo di sango o di altra liquido ad ula tisui, ad ula organi, konseque de stando inflamala foko — (optiko) Punto a qua konvergas la lumo-radii reflektita o refraktita fola — Termino vulgara qua aplikesas precipue a la formi maxim videbla e shokiva di alienaco, a ti qui su manifestas per parolo sencesa, agiteso e violento folado (zool.) — Molusko bivalva qua perforas la roki folio — (bot.) Lamelo verda qua naskas de la stipi, de la rami folietono — Parto rezervita, infre de jurnalo-pagino (cirkume la triimo di la alteso) por la publikigo di artikli kritikala, di romani, e c. folikulo — (anat.) Mikra sako membrana en la tegumento folium (matem.) — Kurvo di qua parto esas pasable analoga a la formo di arboro-folio folkloro — Civilizeso-formo materiala, strukturi sociala, tradicionaji e literaturo-sorti parolala, metodologio (ca fako inkluzante la tekniki yena : bibliografio, kartografio, enrejistro sonala, inquesti, muzeografio) fomentar (trans.) (medic.) — Remediar (parto di la korpo) per aplikar e mantenar sur lu topiko varma fono (fiziko) — Un ek la serio de movi alternanta, tre rapida, da korpo solida, liquido o gaso, quin la nervo audala sentas per la orelo fondar (trans.) — Apogar sur ulu, sur ulo (to quon onu entraprezas, esperas, kredas, e c.) fonetiko — La parto di linguistiko, qua traktas la son-uni (foni) fonetismo — Reprezento exakta, per skribo, di la foni vocala fongo (patol.) — Surkreskajo karnoza, sponjatra, quale fungo (en ulcero, vunduri) fonografar (trans.) — Enrejistrar voco per aparato qua konsistas ye disko vibranta, provizita ye stalo-stilo qua imprimas sur cilindro o disko rotacanta la vibri recevita, tale ke esas reproduktebla segun-vole, kande onu rotacigas la cilindro o la disko, la vorti dicita avan la aparato fonolito (mineral.) — Roko volkanala qua resonas sub martelofrapi fonometro (tekn.) — Aparato por mezurar la intenseso-grado di la foni fonometrio — La arto mezurar la intenseso di la voco-foni fonto — Origino di aquofluo, di fonteno – aquo-veino qua produktas lu en la loko ube lu komencas ekirar de sulo fontanelo (anat.) — Che la infanteti, lakuno inter la osti kraniala, plenigita ye tisuo mola, flexebla, qua osteskas erste kande la homo esas plu evoza fonteno — Aparato qua varsas, per robineto, la aquo ye qua onu plenigis lu o quan onu adduktas per tubi for — Prepoziciono qua signifikas eskarteso, plu o min granda, de… forco (fiziko) — La kauzo di movo forcato — Persono qua subisas puniso afliktiva ed infamiganta qua konsistis, olim, ye remar sur la galeri rejala; nun, ye deportesar en remparo-cirkuito fortifikita forcepso (medic.) — Instrumento ek fero, du-brancha quan uzas la akushisto en la kazi di desfacileso, por sizar du-latere la kapo di la infanti ed atraktar lu ad su forejo — Feno di la prati naturala od artificala, herbi, vejetanti qui uzesas por nutrar la brutaro foresto — Vasta surfaco, areo, de tereno arboroza forfeto (yuro-cienco) — Kontrato inter du personi, ek qui ica su obligas prenor – ita, livror, po preco determinita anticipe, ula laboruri, ula servi forfikulo (zool.) — Insekto ortoptera, di qua la ventro finas per du hoketi pincatra forjar (trans.) — Laborar (metalo) sur amboso, per fairo e martelo forko — Instrumento kun longa mancho ligna, finanta per du o tri branchi pintoza, ek ligno o fero (por inversige agitar feno, palio, movar sterko, deprenar o kargar garbi) formo — Aspekto extera di korpo formacar (trans.) — Facar (ulu, ulo) donante a lu la eso e la formo formalino (kemio) — H. CO₂H formato — Dimensiono quan onu donas a libro, a jurnalo, segun ke onu faldas la imprimo-folio unfoye, dufoye, trifoye formiko (zool.) — Mikra insekto ek la klaso « himenopteri », qua facas por su (en la kavaji di la olda arbori) lojeyo ube lu vivas societane formulo — Formo determinita segun qua onu expresas kozo konvencionita formulario — Kolektajo de formuli forno — Masonuro vultoza, cirklatra, kun un aperturo avana, ube onu bakas pano, kuki, e c. fornikar (netrans.) (religio) — Pekar sexuale foronomio — Geometrio di movo, o cinematiko geometriala forsar (trans.) — Kurvigar, torsar, apertar (ulo) per violento forsan — Adverbo qua signifikas « povas eventar ke… ma lo ne esas musto » forta — (aludante korpo o parto di korpo) Di qua la povo di impulso, di rezisto, esas tre efikiva fortifikar (trans.) — Provizar ye defensili ek masonuri, teramasigi, e c. fortreso — Placo fortifikita fortuno — Deino quan la pagani reprezentis forme di muliero qua tenas en sua manuo abundo-korno, di qua la okuli esis linjo-bendizita, sidinta sur roto, por indikar ke elu distributas la bonaji e la malaji blinde e kapricoze forumo — (che la Romani antiqua) Placo ube la populo diskutis pri la aferi publika foso — Kavajo od exkavajo plu o min larja e profunda (en sulo), uzata kom recevuyo fosato — Kavajo linea, en sulo, uzata por limitizar, por separar tereni, por plufaciligar la ekfluo di la aquo pluvala o drenala fosfo (kemio) — Korpo simpla, tre inflamebla, venena, qua lasas eskapar, ye la temperaturo ordinara di atmosfero, vapori alie-odoranta e lumetas en loko obskura fosfato (kemio) — Kombinuro de la fosf-acido kun korpo qua igas lu salo fosfeno (fiziol.) — Fenomeno lumala, quan onu povas produktar sur la retino per kompresar la okul-globo fosforecar (netrans.) (kemio) — Lumar en loko obskura. (ex. : fosfo) fosilo — Qua permanis enfosigita en la strati sedimenta anciena di la Terkortico fosto — Peco de karpenturo, pozita vertikale foto (fiziko) — Radiado de ula korpi, qua videbligas la objekti fotelo — Granda stulo, kun dors-apogilo e brakii fotofono — Aparato de ube la son-ondi, recevite sur spegulo vibranta qua transformas li ad lum-ondi, departas por re-produktar su kelka-diste fotogena — Dicesas pri irga parto di organismo qua produktas ed emisas lumo-radii fiziologiala fotograbar (trans.) — Aplikar la fotografado e la grabado per vitro-plako lumo-impresebligita fotografar (trans.) — Fixigar la imajo de korpi, obtenita per kamero obskura, sur vitroplako (o filmo) garnisita ye substanco impresebla da lumo fotokemio — La cienco di la reakti kemiala quin produktas la lumo-radii fotolitografar (trans.) — Aplikar la fotografado a la litografado per fotografuro dekalquebla sur petro fotometro — Instrumento por mezurar la intenseso-grado di lumo fotometrio — Parto di fiziko, qua traktas la mezuro di la intenseso-gradi lumala fotosfero (astron.) — La atmosfero lumoza qua cirkondas Suno fotosintezo (bot.) — Sintezo qua eventas en la folii di la planti verda, influe da la lumo-radii fototaktismo — Movo (influe da lumo-radii) da korpi moviva (zoospori, e c.) fototerapio — Uzo di la lumo-radii kom agento terapiala fototipio — Procedo di *reprodukto fotomekanikala per imprim-inki, en qua uzesas substanci koloida (gelatino, albumino, bitumo) extensita sur fundi diversa (vitro, kupro, petro, zinko) ed igita inkizebla per la lumo-radii fototropismo — Efiko da la lumo-radii a la kresko di la planti foxo (zool.) — Quadripedo karnavida, ek la genero « hundi », di qua la muzelo esas dina, la kaudo longa e tufa foxtroto — Danso (zoologiala, ek Usa) quar-tempa, segun ritmo inter marcho e polko foyo — Singla de la kazi ye qui fakto eventas foyero (teatro) — Loko ube la spektinti iris olim por varmigar su dum la inter-akti, en la epoki dum qui la pleo-salono ne esis kalorizata fraciono (matem.) — Un o plura parti di la uno dividita o subdividita a parti inter-egala frago (bot.) — Frukto multa-bera, qua devenas de planto herbacea de la familio « rozacei » fragmento — Peco de kozo ruptita o dislacerita frajila — Ruptebla facile frako — Viro-vesto nigra kun baski moruo-kaudatra, uzata por la vesper-festi mondumala, la ceremonii frakasar (trans.) — Ruptar splitige framo — Menuzuro quaza-kadra; asemblajo de montanti e de traversi; envelopilo buxatra framasono — Persono qua iniciesis en asociitaro (olim sekreta) qua profesas principi di interfrateso, havas kom emblemi ula instrumenti di masonisti, e di qua la membraro konsistas ye grupi diversa (« logii ».) frambo (bot.) — Frukto multa-bera, tre parfumoza, devenanta de arboreto dornoza ek la familio « rozacei » francisko (arkeol.) — Hakilo militala, kun du tranchivi, uzita da la Franki antiqua franciskano — Reguliero di la ordeno (religiala, katolika) quan fondis santa Franciscus di Assisi frangulo (bot.) — Arboreto qua kreskas inter la boski e la hegi, en la tereni humida, di qua la ligno esas transformebla a karbono lejera quan onu uzas por fabrikar la kanonpulvero, di qua la kortico interna esas purgiva, e di qua la beri esas verda o reda, segun la grado di matureso franjo — Ornivo ek serio de brini, de torsadi pendanta (kotona, lana, silka, orfila, arjenta, e c.) franjipano — Sorto di aromo franko — Unajo monetala di la sistemo decimala qua korespondas a moneto-peco ek arjento aloyita a 0 fr.165 de kupro, qua pezas 5 grami, dividita a 10 dekimi o 100 centimi frankolino (zool.) — Ucelo de la genero « perdriki », samastatura kam la fazano, di qua la gambi esas longa, la beko forta e longa frapar (trans.) — Shokar unfoye o plurafoye per apliko violentoza frato — Persono konsiderata relate lua parenteso kun altru qua naskis de la sama gepatri fraudar (trans.) — Trompar (ulu) por prokurar a su, detrimento di ta ulu, ca o ta avantajo fraxino (bot.) — Arboro de la familio « oleacei », di qua la ligno, kompakta, blanka e veinoza, uzesas en industrio frayo — Fish-ovi fekundigita frazo — (gram.) Propoziciono simpla od asemblajo de propozicioni qua facas senco kompleta frazeologio — Maniero konstruktar sua frazi, qua karakterizas linguo o skriptisto fregato (navig.) — La maxim granda de la milito-navi kun un ferdeko o tota baterio, qua, importale, situesas dop la kombatonavo fremisar (netrans., de, pro) — Agitar su bruisetoze freno — Mekanismo uzata por lentigar o haltigar la movo di mashino frenezio — Deliro furioza frenologio — Doktrino segun qua singla de nia fakultati od instinti havas kom situeso ta o ca parto di la cerebro, ed esas konocebla per la observo di la protuberanci o di la kavaji korespondanta che la kranio frequa — Qua eventas multafoye, tre mikra-intervale frequenco (elektrotekniko) (pri la elektro-flui alternanta) — La nombro de ocili dum un sekundo frequentar (trans.) — Venar (a loko) granda-nombre fresha — Qua ne esas velkinta fresko — Pikturo sur muro, qua, facite per aquo-farbi sur induturo tre recenta, sikeskas e hardeskas kun lu fretar (trans.) — Lokacar navo por transportar vari frezar (trans.) (tekn.) — Mi-bizelizar la orifico di truo en qua esas insertota skrubo od irgaltra objekto friabla — Qua esas facile reduktebla a peceti frianda (kozo) — Qua luras per ulo delikata segun quante koncernesas la palato fricionar (trans., per) — Frotar parto di la homo-korpo por igar plu rapida la cirkulo di sango, por kuracar doloro, e c. frigoro — To quo rezultas de la basigo di temperaturo; absenteso kompleta o parta di kaloro frikasar (trans.) — Koquar en sauco (legumi, o karno pecigita) frikaseo — Raguto de karno pecigita, e koquita en sauco fripo — Vesti, linjo, mobli olda, de qui onu su desembarasas per vendar li a brokantisti fripono — Persono qua habile furtas mikra kozi friso — En la monumenti di stilo Greka : parto di la entablamento inter la arkitravo e la kornico friskar (netrans.) — Agitar (su) per movi vivaca e kurta fristo — Tempo-quanto grantenda o grantita por efektigar ulo fritar (trans.) — Koquar per padelo, en graso, oleo od en butro bolianta fritilario (bot.) — Planto liliacea, di qua la floro havas la formo di korneto subversita, e di qua la bulbo pulpoza kontenas elemento akra, drastika frivola — Tante vana ke lu ne meritas ke onu fervorez por lu frizar (trans.) — Volvar (hari, pili, e c.) cirkum li, preske lokle frogo — Sorto di kazako kun longa maniki, di qua la uzo-kustumo venis de Brandeburgia, lor la rejo Ludovikus XIV. di Francia, ordinare garnisita ye butoni olivatra, interligita per galoni froko — Vesto di monako katolika frolar (trans.) — Tushar lejere la bordo, la extremajo di ulo fromajo — Substanco nutrala quan onu obtenas de preparar di-verse butro, la parto kazeatra di lakto, o ta du materii kombinita frondo — Lans-armo, posho, quan onu igas jirar per du kordi qui lu suspendesas, e qua kontenas stono o globeto quan onu lasas eskapar bruske fronto — La parto supra di la vizajo homala, inter la brovi e la lineo ube komencas la hararo frontiero — Limito qua separas la teritorio di stato de olta di stato kontigua frontispico — (arkitekt.) Facio precipua di edifico frontono — Ornivo qua quaze kronizas la enireyo precipua di edifico, e qua havas kom bazo la kornico di la entablamento frostar (netrans.) — Transformesar a glacio frotar (trans.) — Igar (korpo) kontaktar kun altra korpo, quan onu igas pasar sur ita presante frua — Ante la instanto kande onu kustumas agar lo ordinare; ante la instanto kande onu expektas lua evento. (*anticipa) frugala — Qua saciesas per nutrivi simpla frugilego (zool.) — Korvo di qua la beko esas rekta, akuta, ne garnisita ye plumi frukto (bot.) — Produkturo de la vejetanto, qua sucedas a floro frumento (bot.) — Planto cereala, de la familio « cereali », di qua la spiko esas kompozaja, kontenanta grano manjebla de qua onu facas farino frunsar (trans.) — Plisar (la brovi) per kontrakto frusta — Di qua la reliefo esas kruda, grosiera, vulgara frustrar (trans., de) — Privacar (ulu) de havo, de avantajo quan lu havas la yuro posedar ftizio — Deperiso pro morbo fudro — Tre granda barelo (de 800 litri e mem plu multe) fugar — (netrans.) Forirar hastoze por evitar (ulu, ulo) fugaso (milit.) — Min-truo provizora quan onu facas dum ula *asieji, por destruktar exploze peco de remparo-murego, e c. fuino (zool.) — Mamifero karn-avida, de la genero « martri », di qua la korpo esas tenua e la muzelo longa fuko (bot.) — Algi marala quin la ondi jetas sur la litoro fular (trans.) — Presar iteroze per la pedi, la manui, rolero, e c. (kom ex. : drapo) por igar lu plu densa fulardo — Silka texuro lejera fulgurar (netrans.) — Produktar la lumesko elektrala qua eventas en la alta regioni di atmosfero, sen akompaneso da tondro fulgurito — Vitriguro da fulmino qua trapasas sablo-strato fuligino — Materio nigra qua devenas de la kombusto nekompleta di materii organika, quan la fumuro depozas sur la surfaco di korpo kun qua lu kontaktas fulko (zool.) — Marsh-ucelo, de la klaso « steltieri », analoga a la galinelo (gallinula chloropus) fulminar (trans.) — Frapar per la fairo elektrala qua explozas en spaco, aspekte di sulko lumoza kun tondro, ofte konsiderata (che la Antiqui e la Moderni) kom cielo-fairo lansita da deo iracoza fumar — (trans.) (aludante korpo kombustata) Emisar gasatrajo ek gaso, aquo-vaporo partikuli plu o min tenua (cindro, fuligino, e c.), grizatra o nigra, akra, plu o min densa fumario (bot.) — Genero de planti, tipo di la familio « fumariacei », planto farmaciala, sen-pila, kun flori purpurea e di qua la suko bitra uzesas kom kontrefebro urinifigiva fumarolo (geol.) — Krevisuro di sulo volkanala, de qua eskapas fumuro, vapori funcionar — (aludante organo, aparato, mashino, administrantaro) Agar to quo resortisas a lu fundo — La loko maxim infra en to quo esas kava fundamento — Masonuro quan onu establisas, en sulo, kom bazo solida di edifico funelo — Implemento ek tubo an qua esas muntita la somito di la kono qua formacas lua parto supra, per qua onu varsas liquido aden barelo, e c. funero — Ensemblo de la ceremonii qui relatas la sepulto di homo jus-mortinta funesta — Qua adportas desfortuno fungo (bot.) — Planto kriptogama qua, en medio apta, kreskas e su *reproduktas rapide, e di qua ula speci esas manjebla, la ceteri esante venenoza funikulara — (aludante relvoyo) Di qua la vagoni, por acensar rampo grand-angula, movesas per kordego spulita sur vindilo fuorto (milit.) — Laboruro de tero o de masonuro por protektar urbo, paseyo, defileo, portuo, e c. furo — Pelo de ula animali, kun lua pili, preparita e fasonita por garnisar od uzesar kom futero di korpo-vesti, kapo-vesti, mufi, e c. fureto (zool.) — Mikra mamifero karnivora, de la genero « martri », quan onu povas dresar por chasar la kunikli, en la tertruo di qua onu enirigas lu furgono (armeo) — Longa veturo, *kluza (klozita), per qua onu transportas la bagaji, la provizuri de nutrivi furiar (netrans.) — Kaptesar da iraco dum qua onu ne plus dominacas su. – (metaf.) Esar violenta extraordinare furiero — Oficiro qua, dum voyajo, preiras princo ed agas lo necesa pri la lojeyi furnelo — Aparato en qua onu facas fairo, por koquar la nutrivi; ulakaze lu kontenas forno furnazo — Forno inkandecanta. (anke metaf.) furnisar (trans.) — Livrar sufico-quante, sive vende, sive donace furtar (trans.) — Proprigar a su, per ruzo o per violento, to quo savate esas la proprajo, la proprietajo, di altru furunklo (patol.) — Tumoro inflamala limitoza, kun saliajo en lua centro, qua tempo-finas per pusifo fushar (trans.) — Exekutar tasko neglijoze fusilo — Paf-armo portebla, ek fer-tubo muntita sur ligna stango krosoza, provizita ye mekanismo di qua la deskuplo acendas la kargajo pulvero di la armo fusto — (arkitekt.) Stango di kolono, inter la bazo e la kapitelo fusteno — Stofo di qua la fili esas krucumita – la fili longesala ek lino, la fili transversa ek kotono, uzata por facar subjupi, kamizoli, e c. futero — Stofo ye qua onu garnisas la parto interna di vesti futuro — (gram.) Tempo di verbo, qua expresas to quo esos fuxio (bot.) — Orno-planto di qua la flori esas pendanta, genero de la familio « enoterei » fuxino (kemio) — Farbo reda, preparita ek anilino fuzar (trans.) — Liquidigar (korpo solida) per la efiko di kaloro fuzeo — Pirotekno-kozo inkluzita en kartono (kartocho) qua acendesas stratope, e lansas spricaji ek partikuli kombustata fuzelo (geom.) — Parto di surfaco sferala, inter du duima granda cirkli – di surfaco cilindrala o konala, inter du plani facita segun la axo fuzeno (bot.) — Arboreto di qua la ligno uzesas por fabrikar spindeli lardo-spici, e c., e di qua la rameti karbonigita donas krayoni lejera por skisado fyordo — Singla de la sesguri streta e profunda qui festonizas la litoro westala di Skandinavia e di Skotia g (muziko) — Noto kinesma di la « do »-gamo gabano — Kapoto di navano, vesto de lano, kurta, kun maniki e kapuco kovrita per gudro-telo gabaro (navig.) — Navo segloza o remiloza, por charjar o descharjar la navi gabiono (milit.) — Granda korbo cilindratra, plenigita ye tero, uzata por protektar la armeani e la laboranti en la tranchei gabro (geol.) — Roko granoza, kun plagioklazi qui kontenas egalquante minerali koloroza e minerali senkolora, od en qui iti esas la plu multa gado (zool.) — Genero de fishi (moruo, merlano, e c.) gafo — Stango kun pinto fera, garnisita ye hoko laterala, por pulsar barko, adtirar ulo adsur altra navo, sondar, e c. gagato — Lignito brilo-nigra quan onu talias a tabuleti, ornamenti traurala gaino — Etuyo (di la lamo di instrumento tranchiva od akuta) tre longa, streta, en qua la objekto eniras tra la extremajo gajo — Objekto depozita por garantiar la rimborsoteso di debajo galo (bot.) — Surkreskajo produktita sur la folii, sur la stipi di la vejetanti (pro la ekfluo di sapo) da la pikuro da ula insekti qui venas pondar ibe sua ovi gala- — Prefixo qua signifikas « kun la pompo di festo » galanta — Zeloza pri plezar a la mulieri galanteno — Disho ek karno de pultro, de bovyuno, e c., koquita kun spici, quan onu servas kolda kun jeleo galbano (farmacio) — Gum-rezino balzamoza, devenanta de arboro di Siria galeo (imprim-arto) — Tabuleto rektangula e rebordoza, sur qua la kompostisto pozas la lineedi asemblita en la kompostilo galeno (kemio) — Plombo-sulfuro naturala galero — (che la antiqui) Milito-navo kun un o plura rangi de remili e segloza galerio — Spaco tektoza cirkum edifico, apartmento, chambrego, o longesale, uzata kom promeneyo, paseyo galeto — Sorto di kuko, ordinare ronda e plata, ek pasto kompakta e foliatra, aplastita per rolero, e bakita galio (kemio) — Metalo analoga a zinko, blanka, harda, poke forjebla galicismo — Idiotismo di la linguo Franca galikana (historio religiala) — Qua koncernas la eklezio katolika di Francia, egardata kom nedependanta (ula-punte) de la autoritato di la papo galimatiaso — Diskurso, skriburo, qua esas korekta gramatikale, ma konfuza ed obskura de la vidopunto « stilo » galinelo (zool.) — Speco di ucelo ek la « steltieri » galiono (navig.) — Charjo-navo uzita precipue olim da la Hispani por lia komerco kun Amerika, e specale por querar la oro di Peru galioto — Mikra galero remiloza e segloza galono — Texajo (lana, silka, ora), rubandatra, per qua onu ornas la uniformi, la kostumi, la chapeli, la kurteni, la mobli galopar (netrans.) (pri kavalo) — Agar serio de salti longesala qui exekutesas sucede en tri tempo-parti, pozante unesme un ek la gambi dopa, pose un ek la gambi avana e la altra gambo dopa, fine la gambo avana qua restas – por obtenar la irorapideso maxima che kavalo galosho — Pedovesto, di qua la parto supra esas ledra, e la suolo ligna, uzata por prezervar la pedi de la humideso mediala galvanala (fiziko) — Qua relatas la elektro qua naskas de la kontakto di du korpi heterogena galvanizar (trans.) — Igar (muskuli inerta) kontraktar per la elektro quan produktas en li la kontakto di du korpi heterogena galvanometro (fiziko) — Instrumento qua uzesas por mezurar la intenseso-grado di la fluo galvanala galvanoplastar (trans.) — Aplikar strato de oro, arjento, zinko, e c., per la efiko di baterio galvanala galvanotropismo (biol.) — Efiko nemediata, da la elektro (fluo kontinua), a la protoplasmo di ula celuli e, partikulare, di la protozoi gamo (muziko) — Serio de la sep noti di la skalo muzikala, dispozita segun lia sucedo naturala, acensanta o decensanta, per toni e mi-toni, intervale di un oktavo gambo — (anat.) Parto di la membro infra di la homo, qua prolongas la kruro, de la genuo til la pedo. – La tota membro gambitar (trans., ulu) — Pasar sua gambo cirkum olta di persono, por renversar ica gambolar (netrans.) — Saltar agitante sua gambi gamelo — Granda skudelo en qua plura navani infra-grada, plura soldati, kunmanjas gameto (biol.) — Celulo reproduktera, maskula o femina gametofito (biol.) — Gameto di la planti, en la periodo en qua la du pronuklei maskula e femina ne ja esas aglutinita (sporofito) o kunfuzita (maxio) ganar (trans.) — Aquirar (profito-quanto) gango — (teknol.) Materio stranjera solida en qua kontenesas erco o lapido gangliono (anat.) — Organo globatra ek tubero de fibri nervala o de faskuli limfala gangrenar (netrans.) (aludante la tisui animalala) — Dissolvesar putrante. (anke metafore) ganso (zool.) — Ucelo palmipeda, de la sama familio kam olta di la anado ganto — Envelopilo de felo o de texajo lina, lana, silka, e c., qua kovras la palmi di la manuo ed omna fingri single, tale ke la manui protektesas sen cesar esar libera gapar (netrans.) — Cirkular en stradi, haltante (pro kuriozeso) mem avan kozi qui ne meritas regardeso garar (trans.) — Lokizar (navo) shirme en doko garantiar (trans.) — *Certenigar ulu pri (ulo) sua-response; certifikar sua-response garbo — Fasko de spiki falchita, en qua omna kapi dispozesas samapunte, qua plularjeskas inter la pedo e la kapo. (anke metafore, pri flori, pirotekno, aquo-sprico) garbanzo (bot.) — Nomo di varietato di pizi gardar (trans.) — Surveyar por ke ulu, ulo, ne departez, ne egaresez, ne perdesez, ne domajesez gardeno — Tereno sur qua esas plantacita vejetanti utila o plezurala gardenio (bot.) — Arboreto de la familio « rubiacei » gardio (zool.) — Mikra fisho qua vivas en la aquo sen-sala, e di qua la karno tre manjo-prizesas gareno — Loko rezervita por la pesko, la chaso gargarar (trans.) — Humidetigar (la enireyo di la guturo) per liquido quan onu lasas ibe sejornar dum kelka instanti, agitante ica per aspiro-movo garito — Lojeyeto de ligno o de petro ube sentinelo shirmas su kontre la domaji veterala garnisar (trans.) — Cirkondar per ulo qua protektas garnituro — Ensemblo de la acesoraji qui kompletigas kozo, od ornas, dekoras lu garnizono — Ensemblo de la armeani qui okupas fortifikajo por defensar lu garoto — Ligno-peco quan onu pasigas en kordo por klemar ica per tordo garsono — Employato infra-klasa qua servas en balneyo, kafe-drinkerio, restorerio, kontoro, apartmento gartero — Kordono, rubando, e c., per qua onu fixigas la kalzi an-super od an-sub la genuo gaso (kemio) — Fluido aeroforma (ye la temperaturo ordinara) gasometro — Aparato per qua onu mezuras la volumino di gaso gasto — (antique) La persono qua profitis la yuro reciproka pri lojar, kande onu voyajis, iti che ici, yuro aplikita segun konvencioni inter privati, familii, urbi gasteropodo (zool.) — Klaso de moluski, di qui la ventro esas diskoida e sur qua li reptas o su tranas gastralgio (patol.) — Morbo inflamala di la stomako gastronomo — Persono qua havas gusto subtila e savas dicernar la qualesi di la manjaji e drinkaji gastronomio — Quaza arto di la gastronomo gastrula (biol.) — Fazo duesma di la evoluciono di la ovo, qua donas formo larva ad omna metazoi gaujar (trans.) — Mezurar la kapaceso-grado gavar (trans.) — Saturar ye nutrivi (la pultruni quin onu volas repletigar) gavialo (zool.) — Speco di krokodilo, di qua la muzelo esas longa, qua, en la regiono di la fluvio Gange (India), su nutras ye fishi gavoto — Danso du-tempa, kun du iteri de 4 ad 8 tempi gaya — Di qua la humoro esas ridemeso gayako (bot.) — Arboro exotika, di qua la ligno esas extreme harda e rezinoza gazo — Stofo ek texajo lejera e diafana gazelo (zool.) — Speco di antilopo qua habitas Afrika ed Azia gazolino (kemio) — Petrol-etero, la elemento maxim volatila di la petrolo kruda gazono (bot.) — Herbo tre tenua ek graminei diversa, qua, sur sulo, formacas quaza tapiso de verdajo ge- — Prefixo qua signifikas « maskulo e femino, samasorta egardata pare » geblo (arkitekt.) — Parto supra di la muro, qua finas per pinto qua portas la extremajo di la kolmo-trabo di la tekto-karpenturo geheno (biblo) — Inferno geisha — Dansistino e kantistino Japoniana gelatino — Substanco azotoza quan onu extraktas de la osti, de la kartilagi di la animali, e qua formacas, kun aquo, jeleo gelto — Parto proporcionala de la pekunio qua rezultas de la vendo di la vari, grantata a sua komizi (ultre la salario-quanto fixa di ici) da ula butikegi gemo — Lapido tre precoza gemulo (bot.) — Rudimento di la stipo, qua aparas lor la jermifo genciano (bot.) — Planto de la familio « genciani », di qua la suko esas bitra, qua kreskas en la monti genealogio — Decendo-lineo pri un o plura personi, quan produktas la suceso da lua o lia ancestri genero — Grupo naturala de enti qui intersimilesas pri ula traiti esencala generaciono — La homi qui vivas en la sama periodo (evaluata segun la meza duro di la homo-vivo) generalo (armeo) — Milito-chefo qua komandas armeo, diviziono o brigado generalisimo (armeo) — La generalo qua esas la chefo di omna generali cetera generatoro (tekn.) — Termino teknikala, kelke sinonima ye « kaldiero », qua tante plu uzesas, quante plu la tipi difereskas de la tanki cilindra, tre kapaca, quin onu nomizas « kaldieri »; la generatori esas generale aquo-tuboza e rezistas a presi normala ye 80 kilogrami sur omna centimetro quadrata genezo — Produktado di la enti organizita genio — Ento supernatura, benigna o maligna, qua (krede da la pagani) direktis la fato di la individui, familii, nacioni genitar — (trans.) Produktar per la fekundigo di la femino genitivo (gram.) — Kazo di vorto deklinebla, qua expresas lua relato ad altra vorto qua indikas kozo qua apartenas ad ita genitori — Gepatri genro (gram.) — Formo specala, uzata da ula lingui, por distingar la enti maskula, la enti femina e la kozi sensexua gento — (che la Romani antiqua) Familio o grupo de familii qua havis origino komuna, patrica genuo (anat.) — Artiko di la gambo e di la kruro, ye la parto avana geocentrala (astron.) — Mezurata relate Tero quan onu konsideras kom centro di la cielo-sfero geodezio — Cienco pri la mezuro di la Terglobo o di lua parti geognozio — Cienco pri la kompozeso mineralogiala di la Terglobo geografo — La persono qua su okupas pri geografio geografio — Cienco di qua la studiajo esas la deskripto di la Teresurfaco geologo — La persono qua su okupas pri geologio geologio — Cienco qua havas kom studiajo la strati ye qui konsistas la Ter-kortico, lia estado nuna e lia formaceso geomanciar (netrans.) — Divinar lo futura segun la figuri quin formacas manuedo de tero jetita sen-vice geometro — Persono experta pri geometrio georgismo (ekonomiko) — Doktrino ekonomikala (da Henry George) qua kontestas la yuro a la proprieto privata di la Ter-peci, e propozas, kom moyeno praktikala por remediar la nuna estado qua naskis de ta yuro, taxar la valoro di la sulo-peci « nuda », t.e. sen inkluzar en la evaluo la valoro di la pluboniguri da la proprietero koncernata pro ke oli rezultas de lua laboro, kontre ke la sulo-peci « nuda » facesis da Naturo ipsa – ed impostar ta valoro – komence ye kelka-%, e pokope plumulta-%, til atingar 100%. Lo posibligus la tota supreso di omna imposti cetera geotaktismo (biol.) — Movi da ula protoplasmi (ex. : la plasmodo di la mixomiceti) kande li influesas da gravito geotropa (biol.) — Qua koncernas la proprajo di ula korpi (precipue la radiki e la stipi) kreskar uladirecione pro influeso da gravito gepardo (zool.) — Animalo karnavida, qua vivas en India, de la genero « kati », kun krinaro, e di qua la ungli esas ne-retrotirebla geranio (bot.) — Gardeno-planto, di qua la folii esas rondatra e la flori umbela gerfalko (zool.) — Rapt-ucelo, quaza falko, granda-statura, audacoza e tre ajila germanio (kemio) — Metalo griza, metal-briloza, volatila kande varmigita til redegeso ges — Noto kinesma di la « do »-gamo, bemoloza gestar (netrans.) — Movar brakio, manuo, kapo, e c., por expresar ula pensi, ula sentimenti, e por igar plu expresiva la dicatajo getro — Envelopilo drapa, ledra, klozebla per bukli o per butoni super la shuo e la infra parto di la gambo geyser (geol.) — Fonto di aquo naturale bolianta qua spricas tre alte ghetto — Olim, en Italia : quartero ube la Judi koaktesis rezidar gibo — Che la animali : protuberanco dorsala naturala, ek amaso grasa gibelino (historio di Italia) — Dum la Mezepoko, partisano di la imperiestro Germana, opoze a la guelfi, partisani di la papo gibono — Granda simio di India gicheto — Mikra aperturo tra qua onu komunikas kun la oficieri en la kontori postala, kun la kasieri en la firmi banka e komercala giganto — Persono di qua la staturo esas extraordinare longa gildo — Ensemblo de sama-speca mestieristi gilochar (trans.) (tekn.) — Ornar per interplekturo de traiti grabita gilotino — Instrumento por tranchar la kapo di la personi kondamnita ad ocideso legala – ek lamo tre pezoza qua, glitante inter du fosti, falas bruske sur la kolo di la ocidoto sternita sub olu gimbardo (muziko) — Muzik-instrumento, ek mi-cirklo stala o latuna qua finas per du branchi paralela, inter qui esas langeto stala quan onu agitas per la fingro dum ke onu tenas la instrumento inter la maxilo e la mandibulo gimnastikar (netrans.) — Exekutar la exerco-movi apta plufortigar e plu-flexebligar la korpo gimnazio — Nomo donata, en Germania, a la kolegii ube onu edukesas klasikale gimnospermo — Di qua la semini aspektas quaze « nuda » gimnoto (zool.) — Fisho ek la regioni tropikala di Amerika, sen floso dorsala, e qua havas, an omna flanki di la kaudo, lami membrana qui emisas elektro ginandra (bot.) — Di qua la stamini insertesas sur la pistilo gineceo — (antique) Parto de la domo qua rezervesis a la homini ginesto (bot.) — Arboreto, di qua la floro esas flava, de la familio « leguminosi » ginodioika (bot.) — Planto qua havas flori hermafrodita e florini sur du stipi ne-sama gipaeto (zool.) — La maxim granda ek la raptuceli di Europa gipso (kemio) — Kali-sulfato, maxim-multa-kaze hidratoza gipuro — Dentelo ek filo e tordita, di qua la desegnuri interplektita formacas la texajo, sen reto distinta da la ornivi girlando — Kateno de flori, de folii tresita, quan onu suspendas kom ornivo girometro — Aparato uzata por mezurar la rotaco-rapideso di la mashini giroskopo (fiziko) — Aparato por demonstrar la rotaco jornala di Tero cirkum sua axo, per la deviaceso, relate punti fixa selektita sur la Terglobo, di korpo libere suspendita per lua baricentro e qua rotacas cirkum axo gis — Noto kinesma di la « do »-gamo, diezoza gisar (trans.) — Fabrikar (ulo : klosho, e c.) per substanco fuzanta gitago (bot.) — Nomo di mesono-kariofilaceo di qua la semini, se mixita hazarde a la frumento, igas pano saporar bitre ed aspektar nigra gitaro (muziko) — Instrumento analoga a violino, kun sis kordi, quan onu pleas per pincar ici per la manuo dextra, e kun mancho dividita a mi-toni per mikra klavi qui indikas la loko ube esas pozenda la fingri di la manuo sinistra gizardo (zool.) — Stomako duesma di la uceli, qua venas dop la kropo, ed en qua la nutrivi trituresas e reduktesas a pasto glacar (trans.) — Indutar per verniso glata, diafana, qua aspektas quale glacio glacio — Aquo konjelita da frigoro glaciero — Amaso permananta de glacio, qua formacesas en la vali grand-altituda di la monti glacizo (milit.) — Pento mikr-angula qua, en fortifikajo, abutas a la ruro cirkondanta gladiatoro (en la Roma antiqua) — Viro quan onu igis kombatar, en cirko, kontre altra viri o kontre bestii feroca, por amuzar la plebeyo spektanta gladiolo (bot.) — Planto analoga ad irido glano — (bot.) Frukto di la querko, di qua la perikarpo, unionita a la semino, kovresas da involukro squamoza glando (anat.) — Organo ek mikra utrikuli, qua sekrecas ula liquidi aden la korpo animalala glaso — La vazo ordinara, pedoza, (generale ek vitro), en qua onu drinkas vino od aquo glata — Qua ne sentigas asperaji kande onu igas lu glitar sur sua pelo glaukomo (patol.) — Okulo-morbo, pro qua la humoro vitratra divenas opaka, e la okul-fundo verdatra glaukonito (mineral.) — Hidroza silikato de fero, de alumino e de kalio, quaza kreto verdatra glavo — Espado tranchiva, kun lamo kurta e rekta, di qua la extremajo esas du-bizela glebo — Mikra maso de tero kompakta gleno (anat.) — Kavajo poke profunda di osto en qua esas inkastrita altra osto glezar (trans.) — Aplikar (sur terakotajo, ceramikajo) induturo vitrigebla glicerio (bot.) — Genero de planti perena, ek la familio « graminei » glicerino (kemio) — Korpo neutra, siropatra, quan onu obtenas per la duimigo di grasajo (stearino, oleino, e c.) glicino (bot.) — Arbusto klimera, de la familio « papilionacei » glikogena (fiziol.) — Qua produktas sukro glikogenezo (kemio biologiala) — Formaceso di la sukro (ex. : en la hepato) glikolo (kemio) — Substanco sukroza, kristaligebla, quan onu obtenas per duimigar (per saponigo) la acidi qui kompozas bilo, o per traktar la gelatino per sulfacido glikoproteido (kemio biologiala) — Asociuro molekulara ek proteino e komplexo hidrokarboza glikoso (kemio) — Elemento sukroza di la vito, di amilo, e c. glikosido — Nomo generala di la kompozaji naturala quin onu renkontras che la vejetanti, e qui per hidrolizo, influe da fermenti, produktas glikosi e substanci diversa-natura (acidi, fenoli, alkoholi, e c.) glinar (trans.) — Rekoltar en agro (la spiki qui restas pos la mesono) gliomo (patol.) — Tumoro di la tisuo nervala gliptar (trans.) — Skultar medalie lapidi, kave (intalii) o reliefe (kamei) gliro (zool.) — Mikra mamifero rodera, qua torporas dum vintro glitar (netrans.) — Movesar, movar, kontinue sur la surfaco di korpo glata, konseque de pulso globo — Korpo sfera o sferoida globoido (bot.) — Korpo globatra od ovatra, qua ulakaze esas inkluzita en grano di aleurono, e qua judikeble konsistas ye glicerofosfato di kalko e di magnezio globulo (anat.) — Korpuskulo plu o min ronda, suspendita en sango globulino (kemio biologiala) — Materio albuminoida, qua diferas de la albumini pro esar nedissolvebla en aquo distilita, ma dissolvebla en medii alkali-saloza glorio — Brilo de famo, de grandeso gloso — Expliko di la vorti di autoro literaturala, di qui la senco divenis obskura pro lia obsoleteso glosario — Vortolibro kontenanta la vorti di qui la senco divenis obskura pro lia obsoleteso, e pri qui expliko esas nekareebla gloto (anat.) — Fenduro an la parto supra di laringo, qua uzesas por la emiso di la voco gluo — Materio viskoza, de qua strato extensita inter du objekti, igas li inter-adherar gluglar (netrans.) — Bruisar quale la vino qua ekiras ek la kolo di botelo glumo (bot.) — Envelopilo florala di singla ek la spiketi qui konstitucas la spiko di la gramini. (En la linguo ne-ciencala : brano) glutar (trans.) — Decensigar en la guturo gluteo (anat.) — Parto mi-sferatra, karnoza, qua formacas singla latero di la regiono dopa di la korpo di homo o di animalo gluteino — Materio viskoza qua restas en la farino de la cereali, kande onu deprenis de ici la amilo gluteno — Substanco tenaca qua glutinas, interligas ad ensemblo, la parti dividita di la korpi solida glutinar (trans.) — Adherigar per gluo gneiso (mineral.) — Roko ek feldspato, mikao, e c., ma di naturo skistatra gnomo (mitol.) — Mikra genio qua regnas tero e la kontenajo di ica gnomiko (antique) — Skriptisto Greka qua versigis sentenci etikala o morala gnomono — Stango vertikala di qua la ombro, projektate sur plano, igas savar, per sua longeso, la alteso di Suno, ed indikas la kloko per sua situeso gnoso — Doktrino (religio-hereziala) segun qua la enti spiritala, ekirinte de la sino di Deo, retroeniros lu gnostiko — Adepto di gnoso gnuo (zool.) — Speco di granda antilopo di Afrika gobio (zool.) — Mikra fisho manjebla, de la genero « ciprini », qua vivas trupe apud la fundo di la riveri gobleto — Drinko-vazo, alta, cilindratra, sen anso, ed ordinare sen pedo godrono — (tekn.) Muluro ye seciono ovala, borde di la repastovazaro arjenta goeleto (navig.) — Navo lejera, du-masta *golfo — Ludo quan partoprenas 2 o 4 personi, en qua li uzas quaza biliardo-buli, mikra e tre harda, quin onu duktas, per bastono-frapi, rulige sur sulo, ad 9 o 18 trui en ica gonagro (patol.) — Goto di la genuo gondo — Fer-peco axala, kudatra e pivotoza, qua sustenas la bendo sur qua rotacas la pordo, e c. gondolo — Vehilo suspendita sub aerostato (direktebla o ne) gonfalono — Banero militala, suspendita an la supra parto di lanco, di standardo goniometrio — Cienco pri la mezuro di la anguli goniometro (geom.) — Instrumento por mezurar la anguli (di la kristali, precipue) gonokocio (patol.) — Nomo di la ensemblo de la morbi quin produktas la gonokoko od en qui la gonokoko pleas rolo certa : blenoragii, metriti, oftalmii blenoragiala, e c. gonoreo (patol.) — Ekfluajo de la membrano genitala ed urinifala gorgear (netrans.) — Bruisar quale aquo qua falas de tekto-pluvkanalo gorilo (zool.) — Simio di Afrika, analoga a chimpanzeo gorjereto (kirurg.) — Instrumento kanaloza, kun kanalo streta, por litotomiar od operacar ulu pri fistulo goto (patol.) — Morbo qua atakas ordinare la artiki, iras de ica ad ita, ed ulakaze a la viceri gotika — (arkitekt.) Ogivala, qua sucedis la Romanala grabar (trans.) — Trasar sur materio harda (per stilo, cizelilo) (figuro, epigrafo) graco (teol.) — Sokurso supernatura quan Deo donas a la homo por helpar lu salvar su gracio — Agreablajo, plezivajo, en persono, en la kozi gracila — Gracioze tenua ed alta-statura grado — La parto di eskalero, di skalo, sur qua onu pozas la pedo por acensar o decensar gradiento (meteorol.) — Difero di la preso atmosferala, evaluata per milimetri e per grado geografiala, inter punto e la centro maxim apuda di ciklono o di anticiklono grafika — Qua trasas per desegno grafismo — Maniero skribar la vorti di linguo grafito (mineral.) — Substanco (ferkarburo) de qua onu facas la krayoni ordinara grafologio — Studiado di la karaktero di la homi segun lia skribo-stilo, di lia grafismo grafometro — Mi-cirklo kun dioptro ed alidado, por mezurar la anguli lor agromezuro, mapo-relevo gramo — Ponder-unajo di la metro-sistemo, to quon pezas un centimetro kuba de aquo distilita, ye 4 gradi Celsius gramatiko — Cienco pri la reguli di linguo gramino (bot.) — Familio de planti monokotiledona, qui havas kom stipo palio kava, nodoza, kun flori dispozita spike grano — Singla de la frukti kontenita en la spiko di la cerealo granario — La parto interna maxim supra di domo, uzata kom depozeyo desembarasala granato — Lapido, vino-reda, qua povas striizar quarco granda — (ecepte pri la staturo homala) Qua transiras la dimensioni ordinara (partikulare pri alteso o longeso) grandioza — Qua havas karaktero impozanta di grandeso granito (geol.) — Roko fairala, ek feldspato, mikao, quarco, asemblita en maso kompakta granivora — Qua su nutras per cerealo-grani grantar (trans., ad) — Donar o koncesar ulo kom favoro (do demandita o dezirita) granulo (farmacio) — Pilulo extreme mikra granulomo (patol.) — Mikra tumoro globatra, irgequala : sifilisala, tuberklosala, inflamala, e c. grapo (bot.) — Asemblajo de flori, de frukti, dispozita etajatre sur pedunklo komuna grapino — (navig.) Abordo-hoko graso — Substanco oleoza, uncion-apta, dispersita en la tisuo celulara di la homo-korpo e di la animali gratar (trans.) — Frotar, skrapante la surfaco gratifikar (trans.) — Donacar pekunio ad ulu kom atesto pri sua satisfaceso, ultre to quo debesas a lu po lua laboro gratino — Parto di ula disho, qua adheras e risolas sur la parieto di la vazo lor koqueso gratitudar (trans., pri, pro) — Atestar ke onu etiko-debas ad ulu pro ke onu recevis de lu bonfaco od helpo gratuita — Quan onu profitas sen pagar gratular (trans., pri, pro) — Dicar politeso-vorti (ad ulu) pri la fortuno quan lu profitas grava — Desfacile movebla, levebla, pro lua pezo gravelo (patol.) — Konkreciono qua naskas en la reni gravio — Sablo grosa-grana, qua devenas de la desagrego di roki stonoza gravida — Qua portas filio (yuno) en sua ventro gravitar (netrans.) — Obediar la forco pro qua la molekuli interatraktas proporcionale ye lia maso greftar (trans., sur) — Insertar sproso di planto sur altra planto, por ke ica portez la floro, la frukto dicita grelar (netrans.) — Falo di pluvo-guteti konjelita, grano-forma, partikulare dum sturmo-vetero gremio — Che persono sidanta : parto di lua korpo qua iras de la tayo an la genui grenado — (bot.) Frukto sferoida qua kontenas semini reda, enklozita en mikra celuli, produktita da arbusto de la familio « mirtacei » greso (mineral.) — Roko ek sabl-uni quarcoza greto — Asemblajo ajuroza ek stangi de fero o de ligno, uzata kom klozilo di gardeno, parko, e c. gribo — Peco de panikulo o di lardo de porko, fritita en padelo grifono — (mitol.) Animalo mi-agla, mi-leona grilar (trans.) — (koquarto) Bruletar, per fairo vivaca, nutrivo (karno, fisho, pano) pozita sur koquo-utensilo ek dina stangi de fero grilio (zool.) — Insekto de la klaso « ortopteri », che qua la maskulo produktas bruiso akuta per interfrotar sua elitri, e qua tre prizas la loki suno-radioza, varma griliotalpo (zool.) — Insekto qua devastas la gardeni, vivas sub la tersurfaco, e bruisas analoge a grilio grimar (trans.) (teatro) — Rugizar (ulu) por igar lu aspektar plu olda grimasar (netrans.) — Quaze tordar sua vizajo grincar (netrans.) (pri mekanismo) — Bruisar akre pro tre streta kontakto sen interpozeso di oleo-strato grindar (trans.) — Submisar (korpo generale harda : torn-utensilo, frezo-cilindro) a la efiko di grosa disko qua rotacas rapide (ordinare ek petro tre harda : karborundo, smerilo, diamanto-polvo) por quaze limar lu gripo (patol.) — Quaza kataro epidemiala griza — Koloro meza inter blanka e nigra grogo — Drinkajo ek aquo kolda o varma, en qua onu varsas sukro, brandio od altra alkoholajo, adjuntante citronolonchi grondar (netrans.) — Audigar bruiso duroza e nelauta, quale la tondro fora od ula animali iracoza gropo (anat.) — Che ula animali, parto dopa, sferatra, de la hancho til la loko ube komencas la kaudo grosa — Qua transiras la volumino ordinara grosdekeduo — Dekeduo de dekedui. (t. e. 144) grosiera — (pri kozo) Facita ye maniero vulgara, o fasonita krude groto — Exkavajo pitoreska, naturala o manuo-facita groteska — Rid-ecitanta pro lua aspekto baroka, stranja grozelo (bot.) — Frukto redatra o verda, plu grosa kam la ribo (uzata, kande lu esas ankore nematura ed acido-saporanta, por facar sauco qua akompanas makrelo-disho) qua kreskas sur arbusto qua formacas genero de la familio « grosulariei » gruo (zool.) — Granda ucelo voyajera, de la klaso « steltieri » grucho — Bastono suportila di qua la extremajo supra esas garnisita ye traverso, sur qua la infirmi su apogas (per la manuo o per la axelo) por marchar gruelo — La parto di la frumento maxim glutenoza, qua envelopas la jermo di la grano e – pro esar plu harda kam lo cetera – trituresas neperfekte sub la muelilo grumo — Yuna lakeo da qua onu sequigas su, kavalkante, ed a qua onu donas la reini kande onu decensas de kaval-movata veturo quan onu duktas grumelo — Mikra amaso de substanco pulveratra aglomerita, o de substanco liquida koagulita grunar (netrans.) — Murmurar kom manifesto di nekontenteso grupo — Ensemblo de personi, kozi, statuo gruzo (zool.) — Ucelo galinacea, de la genero « tetrasi », qua vivas en la monti alta guacho — Induturo ek farbi dilutita kun gumo, ed igita pastatra per mielo od altra substanci guano — Dungo tre efikiva, ek la amasi de mar-ucelo-feko sur la litoro, precipue di Chili guanino (kemio) — C₅N₅H₅O guardo — Korpo ek soldati di qua la rolo konsistas precipue ye servar apud la suvereno guatar (trans.) — Surveyar paciente por surprizar (ulu, ulo) guayakolo (kemio) — Etero extraktita de la gayak-rezino gubernio — Provinco direktata politikale e militale ye la nomo di la suvereno gudro — Mixuro de sapo e de suki rezinoza, quan onu extraktas de la olda abieto-ligno per kombustar lu en furnelo guelfo (historio di Italia) — La persono, la partisano qua, dum la milito civila lor la Mezepoko, favoris la papo (kontraste kun la gibelini, qui favoris la imperiestro Germana) gufo (zool.) — Nokt-ucelo de la familio « strigi » guidar (trans., ad, pri) — Montrar la justa voyo ad ulu (akompanante lu) qua ne konocas olu, e qua povas hezitar od erorar guindo (bot.) — Sorto di cerizo, nigra-reda gulo (mitol. orientala) — Genio qua devoras la korpi di la mortinti *gulfo (geogr.) — Maro-parto qua formacas larja konkavajo en la tero di litoro gulyasho — Bovo-karno, kun onioni hachita, papriko, alio, kumino-grani, majorano, muskado, e c., koquinta dum tri o quar hori : a la sauco adjuntesas kelka buliono e farino gumo — Substanco qua defluas de ula arbori, uzata por glutinar, apretar, briligar, o kom dolcigivo en siropi, pasti, pastili, e c. gumiguto — Gumo ek arboro di India gumlako — Gumo ek planti leguminosa di India gurdo — Botelo plata, sur la parto extera di qua aplikesis oziero-plektajo, en qua onu varsas vino, brandio, e c. gurmo — Flegmazio di la mukozo nazala, che la yuna kavalo gurmando (persono) — Qua prizas la dishi bona (bone-saporoza) e manjas multo de li gurto — Bendo de ledro o de telo, quan onu tensas por mantenar ulo gustar (trans.) — Perceptar la saporo (di ulo) guto — Mikra quanto de liquido qua su separas en la formo di globeto gutaperko — Materio gumoza, flexebla, plastika, uzata kom substanco nepermeebla guturo (anat.) — Prolonguro di la faringo (dopa boko) qua komunikas kun la ezofago guvernar (trans.) — Direktar la aferi di la stato guyavo (bot.) — Frukto (piroforma, di qua la pulpo esas sukroza e parfumoza) qua kreskas sur granda arboro exotika, qua formacas genero di la familio « mirtacei » ha! — Interjeciono qua indikas ke onu quik expresos ula emoco tre vivaca di psiko (joyo, doloro, iraco, e c.) habila (pri persono) — Apta sucesar en to quon lu agas o facas habilitar (trans.) (yuro-cienco) — Igar kapabla legale pri agor ulo habitar (trans.) — Rezidar permanante en domo propra o fixa habitaklo (navo) — Armoro, sur la kastelo avana, avan la guvernilo-roto, en qua enklozesas la busolo, la horlojo e la lanternego hachar (trans.) — Tranchadar a peceti, per hakilo, hakokultelo, e c. (anke metaf.) hagiografo — Autoro qua naracas la vivo-maniero e la agi di la santi (di la eklezio katolika) hagiografio — Cienco qua traktas la vivo-maniero e la agi di la santi (di la eklezio katolika) hakar (trans., per) — Abatar, tranchar, fendar, per instrumento fera, lamo larja ye formo di triangulo kurvolinea; konvexa, ye lua bazo (qua esas tranchiva); konkava, ye lua lateri, e qua esas fixigita an mancho halo — Chambro, salono, extreme vasta halbardo — Shaft-armo, kun mancho longa, ferlamo tranchiva e pintoza, plus du ferlami laterala (ali), de qui un esas krecentatra, la altra pinta halofito (biol.) — Nomo generala di la vejetanti qui kreskas naturale en sulo tre mar-saloza, sive an maro, sive apud salini halogena — Nomo donita da Berzelius ad irga ek la korpi ye qui konsistas la familio di kloro : fluoro, kloro, bromo, iodo, qui esas apta formacar sali per kombinar su kun la metali halono — (astron.) Cirklo lumoza, maxim-multa-kaze koloroza, qua aparas ul-instante cirkum la disko Suna, Luna o planeta kande li brilas tra atmosfero vaporoza haltar (netrans.) — Cesar sua avanco, sua marcho, ne irar plu-fore; cesar funcionar haltero (gimnastiko) — Kurta stango di qua la du extremaji finas per fer-bulo, quan onu elevas ed abasas por exercar la muskuli di la brakii haltiko (zool.) — Insekto koleoptera, plantivora, saltera, ek la familio « krizomelidei », qua devoras la planti leguma e la vito halucinar (netrans.) (patol.) — Subisar quaza alienaco neduriva dum qua onu perceptas sento, kontre ke ne existas extera objekto apta produktar ta sento haluxo — La grosa pedo-fingro hamadriado (mitol.) — Nimfo di la boski, di qua la fato esas ligita ad olca di arboro, e qua naskas e mortas kun ica hamako — Telo o reto suspendita horizontale per lua du extremaji, tale ke lu formacas lito portebla en qua onu su kushas o su ociligas hamstro (zool.) — Mikra mamifero rodera, di Rusia e di la nordo-regioni di Germania hano (zool.) — Pultro de la klaso « galinacei », di qua la maskulo havas sur la kapo kresto reda, kun tarsi forta e garnisita ye sporno hokatra, e kantas per sorto di krio klara e penetranta hancho (anat.) — Singla de la du parti simetra di la homo-korpo, qua salias adextere, inter la kruro e la kosti, e produktita da la expansuro di la iliak-osto, ube lu formacas artiko kun la femuro handikapar (trans.) — (kavalkur-konkurso) (en kur-konkurso pri qua onu admisas kavali irge-evoza ed irge-quala) kargar ula ek li per pez-masi qui esas diversa segun lia evo, forteso (grado, por egaligar la suceso-chanci) hangaro — Tekto pozita sur fosti o pilastri, sub qua onu shirmas veturi, ligno, e c. hanso (olim) — Korporaciono de la komercisti (exemplo : la hanso Teutonika) haptiko — La cienco qua traktas la fenomeni pri tushado haraso — Trupo ek kavaluli e kavalini di raso la maxim bona, asemblita skope di genito haro (anat.) — Singla de la pili qui garnisas la kranio-pelo (che la homo) harda — (aludante kozo) Qua tre rezistas lor tusheso haremo — Che la Mohamedisti : apartmento di la homini haringo (zool.) — Mar-fisho de la familio « klupi » qua decensas singla-yare, en trupi nekontebla, de la Oceano Glaciala Arktika harmoniar (netrans., kun) — Havar sua parti tala, ke singla de li konkordas kun la ceteri. (anke metaf.) harmoniko (matem.) — Proporciono ek tri nombri tala ke la eceso di la unesma ye la duesma relatas la eceso di la duesma sur la triesma quale la duesma ye la unesma harmoniko (muziko) — Muzik-instrumento antiqua, de kalici vitra, neegale plenigita ye aquo, e rotacanta, e qua, per la froto di la bordo di la kalici da la fingri, bruisas vibre harneso — Equipo-kozi di sel-kavalo o jungo-kavalo harpo — Muzik-instrumento tri-angula, kun kordi vertikala, quin onu pincas per la du manui e quin onu vibrigas harpio — (mitol.) Ento quan onu reprezentis kom havanta la vizajo di muliero e la korpo di vulturo harpuno — Instrumento fera, uzata por akrochar, pikar hashisho — Kanabo di India, di qua onu mastikas o fumas la folii sekigita hastar (netrans., pri) — Ne disipar sua tempo (lor agar o facar ulo) hauo — Plug-instrumento fera kun ligno-mancho, por exkavar tero; la fera parto esas larja, plata e tranchiva, kun aristo en plano perpendikla ye la mancho haular (trans.) — Tirar (batelo) ad su per kordo (por igar lu avancar alonge rivero, kanalo) havar (trans.) — Expresas la relato di ento kun to quo apartenas a lu hazardo — Kauzo blinda atribuita a la fakti di qui la kauzo reala eskapas ni he! — Interjeciono por vokar, avertar, atraktar la atenco, expresar la kompato hedero (bot.) — Arbusto konsakrita da la Antiqui a Bako, planto klimera qua su ligas per radiketi acesora a la arbori, a la muri, quin lu kovras ye sua foliaro briloza e sempre verda hederaceo — Genero de « labiei », mikra herbo perena, kun stipi reptera, flori mikra klar-violea, qua vivas en la loki koldeta hefo — Parto de pasto quan onu lasis fermentacar, e quan onu mixas a la pasto fresha de qua onu facas pano, kuki, por ke ica (pos fermentacir kelke) inflez e divenez plu lejera hego — Barilo o klozilo (cirkum agro, gardeno), formacita ek arbusti qui interplektas hegemonio — Speco di dominaco o di prepondero, da un naciono inter altri, de la vidopunto historiala e politikala hejiro — Ero di la Mohamedisti, qua evas de kande Mohamed fugis de Mekka (yaro 622 pos I. K.) hekatombo — (antique) Sakrifiko di cent viktimi, di granda quanto de personi hektaro — Cent ari hektika (patol.) — (febro) karakterizata da deperiso progresanta hektografar (trans.) — Imprimar (per aparato) skriburo, desegnuro, muziko-noti quin onu preliminare trasis, per perforo, sur *stencilo ek vaxofolio o parafino-folio quan onu aplikas sur la inkizorolero di ta aparato; onu pasigas sub la rolero la paper-folii virga : la inko trairas la perforuro- e lasas la traco necesa hektogramo — Cent grami hektolitro — Cent litri hektometro — Cent metri hektowato — Cent « watt » heleboro (bot.) — Planto herbacea de la familio « ranunkulacei », di qua la stipi esas rametoza, la flori verdatra, e la radiko uzata medicinale por la morbi nervala helio (kemio) — Gaso di atmosfero, deskovrita sur Suno (per la analizo spektrala) e pose sur Tero (en uranio-erco) helianto (bot.) — Genero de planti de la familio « kompozaji », a qua apartenas la sunfloro e la topinamburo heliantemo (bot.) — Genero de planti ek la familio « cistacei » helico — (geom.) Lineo du-kurva, trasita filetatre cirkum cilindro helicoido (geom.) — Surfaco produktita da rekto perpendikla ye la axo vertikala di cilindro rekta, e turnanta alonge la helico trasita sur la cilindro heliko (zool.) — Molusko gasteropoda, reptera, di qua la konko esas helicatra helikoptero — Aviac-aparato qua su elevas preske vertikale en atmosfero (e decensas de ibe) per surfaci rotacanta quin movas motoro heliocentrala (astron.) — Qua relatas la centro di Suno heliofilo — Qua prizas la lumo-radii heliofoba — Qua patologie timas la lumo-radii heliograbar (trans.) — Reproduktar imaji fotografura per imprimo de sika graburo heliografar (trans.) — Aplikar la procedi per qui reproduktesas, sur paperfolii fotografala, kalquo-desegnuri di qui la linei esas nigra sur fundo blanka heliometro (astron.) — Aparato uzata por mezurar la diametro semblanta di Suno e di la planeti helioskopo (astron.) — Vitro-peco koloroza per qua onu povas regardar Suno heliostato (tekn.) — Aparato optikala qua mantenas en konstanta direciono sunoradio enduktita en kamero obskura heliotropo (bot.) — Planto de la familio « boraginei », di qua un speco havas flori qui odoras dolcege helixo (anat.) — La rebordo di la orel-funelo heller (ante la milito universala di 1914-18) — Moneto-peco ek bronzo e nikelo, adoptita da Austria-Hungaria, centima parto di la « krono » helmo — (olim) Kasko pintoza qua kovras la kapo e la vizajo, kun aperturo por la okuli helpar (trans.) — Partoprenar lo facata od agata da ulu qua ne povas facar od agar lo sole hem! — Interjeciono qua expresas dubito, hezito hemo — La loko intima ube onu vivas (kontraste kun loko ube onu vivas, en hotelo o lojeyo) hematito (mineral.) — Sanguino, erco reda brunatre hemerokalo (bot.) — Planto liliacea, di qua la speco precipua esas la konvolvulo hemiopa (patol.) — Malada de ta perturbeso vidala, pro qua onu dicernas nur la duimo sinistra o dextra di la objekto hemiplegio (patol.) — Paralizeso di duimo laterala di la homo-korpo hemiptero (zool.) — Insekto karakterizata da mi-elitri qui kovras la parto avana di la ali hemistiko (prozodio) — Duimo de verso, separita de la altra duimo per silenceto (cezuro) hemoglobino (kemio biol.) — Pigmento nitroza e feroza, reda, quan onu renkontras en la hematii di la vertebrozi ed en la hemo-limfo di ula senvertebri hemolizo (biol.) — Destrukto di la sango-globuli reda hemoptizio (patol.) — Sputado di sango hemoragio (patol.) — Fluo di sango ek la vaskuli, kun o sen rupteso di la parieti hemoroido (patol.) — Tumoro di la veini di la anuso, de qua sango eskapas intervalope henry (elektrotekniko) — Unajo di indukto reciproka o di autoindukto, di qua la valoro egalesas 109 g unaji elektromagnetala C hepato (anat.) — Vicero situita, che la homo e la precipua vertebrozi, an la parto supra di la latero rekta di la abdomino, organo qua sekrecas bilo, e produktas materio sukroza de qua lu richigas la sango hepatiko (bot.) — Genero de « ranunkulei » de qua un speco rekomendesas kontre la hepato-morbi hepatito — (mineral.) Lapido hepatea heptaedro (geom.) — Solido sep-edra heptagono (geom.) — Poligono qua havas sep lateri e sep anguli heraldo (olim) — Oficiro di qua la rolo konsistis ye portar la mesaji (defii, sumni, milito-deklari, e c.), agar la proklami, regulizar la festi chevalierala, sorgar pri la blazoni herbo (bot.) — Planto di qua la stipo esas ne-ligna e maxim-multa-kaze verda herbario — Kolektajo ek planti sikigita e konservata inter paper-folii herbivora — Qua su nutras per herbo herboro (bot.) — Planto medicinala, sikigita o preparita (ye la formo ye qua olu vendesas da herboristo) herdo — Parto petro-plakizita di la kameno-sulo, sur qua onu produktas fairo heredar (trans.) (yuro-cienco) — Posedeskar ulo per sucedo di persono (generale ek la gepatri o parenti) qua mortis. – (anke metaf.) herezio (religio katolika) — Doktrino di ula dogmati Kristana qui esas kontrea a la kredo katolika e, do, kondamnita da la eklezio katolika herisar (trans.) — (aludante homo od animalo) Igar rekta e rigida (sua hari, sua pili, sua plumi) herisono (zool.) — Mamifero insektivora, di qua la dorso-pelo esas kovrita ye pikivi longa e rigida ek pili aglomerita quin lu herisas per bulatreskar kande onu proximigas su a lu herkogamio (bot.) — Nomo donita da Axell por signifikar la tipo de flori qui esas organizita tale ke la autopolenizo impedesas e ke la transporto di la poleno adsur la stigmato povas eventar nur per la insekti herkulo — Mi-deo di la Panteono Romana, simbolo di forteso e vigoro hermafrodita (homo) — A qua onu atribuas la du sexui; (planto) qua unionas en su la organi di la du sexui hermetika — Dicesas pri la klozeso di recipiento, klozeso perfekta qua (ideale) obtenesas per kunfuzar la bordi di la orifico kun olti di la stopilo hernio (patol.) — Tumoro quan produktas parto de la viceri abdominala qua ekiras tra orifico irga, kunportante parto di la peritoneo, ica formacante quaze sako en qua lu su lokizas heroo — (mitol.) Mi-deo herono (zool.) — Granda ucelo ek la klaso « steltieri », di qua la beko esas tre longa, la gambi magra e tre longa, e qua su nutras generale ek fishi herpeto (patol.) — Morbo konstitucionala ed heredebla, nekontagiala, quan karakterizas desordini nervala herso — (agrokultivo) Instrumento provizita ye denti fera o ligna, quan onu tranas sur sulo, pos plugo, por ruptar la glebi – pos semo, por kovrar la semini heteroblastika (biol.) — (fenomeno) qua konsistas ye la formaceso, en la sama punti, che animali inter-parenta, di organi interequivalanta, ma di qui la origino embriologiala esas tamen inter-diferanta heterodoxo — Qua deviacas de la ortodoxeso heterofila (bot.) — (planto) di qua la folii o la kalico-folio esas kelke polimorfa heterogama (biol.) — Di qua la du elementi sexuala interdiferanta esas fuzita heterogena — Qua esas di naturo altra kam to a quo lu esas unionita heterogenezo (biol.) — Produkto di ento vivoza, da enti vivoza pre-existanta, ma di qui la naturo diferas heterokromosomo (biol.) — Kromosomo qua diferas de la cetera kromosomi normala di la spermatozoido per sua formo e sua dimensioni (plugrandeso o plumikreso) heteromorfoso (biol.) — Regenero anormala di parto di la korpo heterosexuala — Di qua la sexui esas nesama heterostila (bot.) — Di qua la stili esas longa ne-egale heterotipa (teratol.) — Monstro duopla en qua un ek la unaji, acesora e parazita, nekomplete developita, esas enplantacita en la parto avana di la korpo di la unajo precipua heuristiko — Parto di la historio-cienco qua traktas la serchado di la dokumenti hexaedra (geom.) — Sis-edra hexagono (geom.) — Figuro geometriala kun sis anguli e sis lateri hexagramo — (filoz.) Singla ek la 64 divino-kombinuri di la Chiniani, kombinuri ek du de la 18 trigrami dispozita vento-roze, e di qui singla konsistas ye la kombinuro ek tri linei hexametro (metriko) — Sis-peda verso hezitar (netrans., pri, pro) — Ne-decidar pri la adopto di selekto, di rezolvo hiacinto — (bot.) Planto ek la familio « liliacei » hialoplasmo (biol.) — Parto homogena, amorfa e fluida di protoplasmo hiato — (gram.) Son-uno quan produktas la renkontro di du vokali, ica finanta vorto, ita komencanta la vorto sequanta hibernar (netrans.) (pri ula animali) — Vivar dum vintro, partorporante hibrida — (planto od animalo) qua devenas de du speci hido (kemio) — Korpo simpla, gaso, di qua la kombino kun oxo produktas aquo hidalgo — Nobelo Hispana qua asertas decendar de familio Kristana anciena hidatodo (biol.) — Nomo kreita da Haberlandt por signifikar organo mikroskopala qua ekpulsas la aquo quan kontenas la planto hidro — (mitol.) Serpento sep-kapa, qua produktis sep altra kapi kande onu tranchis un ek la sep hidramnioto (anat.) — Hidropso di la amniono; hiper-abundo di la liquido amnionala hidranto — Buxo ek gisfero, qua kontenas junto-tubo e robineto por aquo-cherpo, instalita sive borde di la choseo, sive an muro, ed uzata da la extingisti di incendii hidrato (kemio) — Kompozajo derivita ek aquo, per substituco, o formacita per la kombino nemediata di substanco kun aquo hidrauliko — La parto di fiziko qua traktas la *leyi (legi) pri la movo da la liquidi hidrocefala (anat.) — Hidropso di la kapo hidrodinamiko — La parto di hidrauliko qua traktas la movi e la presi da la fluidi hidrofila — Qua esas avida ye aquo, qua absorbas aquo hidrofobio (patol.) — Hororo di la liquidi, qua karakterizas ula morbi (kom ex. : rabio) hidrogeno (kemio) — Sinonimo di « hido » hidrografio — Cienco qua havas kom temo la studio e la deskripto di la riveri, fluvii e mari hidrografo — La persono qua esas kompetenta pri hidrografio hidroleucito (biol.) — Vakuolo kontenata en la celuli di la protoplasmo di la vejetanti, provizita ye membrano propra (*tonoplasto) e qua su *reproduktas per dupartigo hidrolizo — Reakto di duimesko di molekulo per la efiko da aquo hidrologio — Parto di la natur-historio qua traktas aquo, e, precipue, la aqui mineraloza hidromancio — Divinado per aquo hidromekaniko — Cienco pri la aparati en qui aquo uzesas kom forco hidrometro — Instrumento per qua onu mezuras la dikeso di la aquo-strato qua pluve falis dum un yaro en ta o ca loko hidrometrio — La cienco qua traktas la mezuro di la denseso e di la fluo-rapideso di la liquidi hidropatio — Sistemo terapiala di la mediki qui probas kuracar nur per la uzo (sur ed en la korpo) di aquo pura hidropso (patol.) — Akumulajo morbala ek liquido seroza en kavajo di la korpo, od en la tisuo celulara hidroquinono (kemio) — C₆H₄ (OH)₂ hidroskopo — La persono qua profesione okupesas per la arto deskovrar la aquo-fonti hidroskopio — La arto deskovrar la aquo-fonti hidrostatiko — La parto di hidrauliko qua traktas la equilibro di la gasi e di la liquidi, e la presi da li sur la parieti di la recipienti qui kontenas li hidroterapio (medic.) — Kuraco di ula morbi per apliko di aquo sur la korpo (balni, dushi, vapor-ago, e c.) hieno (zool.) — Mamifero karnavida, digitigrada, analoga a volfo hiero — La dio qua preiras nemediate olta en qua onu vivas hierarkio — (kristanismo) Ordino di la subordineso di la ciel-kori, di la anjeli hieratika — Qua koncernas la kozi sakra. – (che la Egiptiani antiqua). (skribo-stilo) trasebla rapide, por la linguo hieroglifala hieroglifo — (arkeol.) En la skribo-stilo di la Egiptiani antiqua, signo sakra qua expresis simbole la idei, per la reprezento di ula objekti naturala high life — Granda mondumo, ek la aristokrati di la socio higieno — Parto de medicino, qua traktas la rejimo adoptenda da la homo por konservar lua saneso higrometro — Aparato per qua onu mezuras la quanto de aquo-vaporo qua existas en atmosfero, per korpo quan humideso igas modifikesar pezale, voluminale higrometrio — Parto di fiziko, qua mezuras la quanto de aquo-vaporo quan kontenas atmosfero higroskopo — Aparato per qua onu konstatas la humideso-grado di atmosfero hike — En la loko ube esas la persono qua pronuncas ca vorto hilo — (bot.) Marko di la ligo-punto di la grano sur la *funikulo hiloto — (epoki antiqua) Sklavo, che la Spartani himeno — (anat.) Membrano qua klozas parte la vagino, che la virgini himeneo — Kanto mariajala, che la Greki antiqua, e che la Romani lora himenio (bot.) — Che la fungo, la mikra membrano en qua esas la spori himenoptero (zool.) — Insekto di qua la ali esas membrana (abeli, vespi, formiki, e c.) himno — Poemo religiala, honore di la dei, di la heroi hioido (anat.) — (osto) qua esas horizontale inter la bazo di la lango e la laringo hipar (netrans.) — Sentar ta kontrakto intervalopa qua sukusas la diafragmo ed akompanesas da bruiso ne-artikulata partikulara hipalago (retor.) — Stilo-figuro qua atribuas a vorto to quo konvenas ad altra vorto. (kom ex. : retrodonar ulu a vivo, vice : retrodonar vivo ad ulu) hiper- — Prefixo qua signifikas « super, trans, ecese » hiperbato (retor.) — Figuro qua konsistas ye permutar la ordino naturala di ula vorti en propoziciono hiperbolo — (geom.) Kurvo qua esas la loko di la punti qui distas de du punti fixa konstante hiperboloido (geom.) — Surfaco di la grado duesma, kun centro unika, produktita da hiperbolo hiperboreo — Habitanto di la regioni qui esas extrem-norde hiperemio (patol.) — Prezenteso di tro multa sango en organo o parto de organo hiperestezio (patol.) — Hiper-sentiveso hipermetropo (patol.) — Qua afektesas da ta anomaleso di refrakto pro qua la lumo-radii paralela, vice konvergar a la retino, formacas sua foko trans ica kande la binokl-efiko ne intervenas hipertonika (biol.) — Dicesas pri la *solutei injektebla di qui la koncentreso-grado molekulala superesas olta di la sero sangala hipertrofiar (trans.) — Produktar hiper-kresko che organo o parto de organo, sen altero minboniganta hipnotar (netrans.) — Submisesar a dormo artificala, produktita da la vido longa-dura di objekto briloza hipo- — Prefixo qua signifikas « sub-, diminutanta, nesuficanta » hipocikloido (geom.) — Kazo en qua la cirkli movanta di la epicikloido esas extera hipodermo (anat.) — Tisuo sub-derma hipodromo — (en la epoki antiqua) Cirko por la kavalo-konkursi e la charo-konkursi hipofizo (anat.) — Organo glanda, an la edro infra di la cerebro ed inkluzita en la kavajo di la osto sfenoida, infre hipogastro (anat.) — Infra parto di la ventro hipogeo (arkeol.) — Sepulteyo masonura sub-sula hipogrifo (mitol.) — Animalo fantastika, mi-kavala, mi-grifona, rezultinta de la kopulaco da grifono kun kavalino hipokampo (zool.) — Genero de fishi, tipo de la familio « hipokampidei », kun formo longa, korpo dividita ad-ringe, e poligonala-secione, kovrita ye plaki harda hipokondro (anat.) — Singla de la du parti laterala di la regiono epigastrala, sub la « falsa kosti » hipokondrio (patol.) — Stando morbala qua igas melankoloza, trista hipokrito — Persono qua fingas havar sentimenti religiala, vertuala hipopiono (patol.) — Pusifo en la chambro avana di la okulo hipopotamo (zool.) — Mamifero pakiderma, kun korpo enorma, kovrita da pelo senpila tre dika, kurta-gamba, quan onu renkontras en la granda fluvii di la sudo-regioni di Amerika. Afrika hipostazo (filoz.) — Persono. (Segun la teologiisti katolika, en Deo existas tri hipostazi ed un naturo, ed en Iesu Kristo un hipostazo e du naturi) hipoteko (yuro-cienco) — Yuro di prestinto, ad imoblo quan la prestario destinis a la pago di sua debajo – qua sequas ta imoblo che omna olua proprieteri hipotenuzo (geom.) — Latero di triangulo ort-angula, opozita a la orta angulo hipotezo — Supozo, de qua onu deduktas konsequi verifikenda hipsometro (fiziko) — Aparato per qua onu mezuras la altitudo di loko, per la temperaturo ye qua bolieskas aquo ibe hipsometrio — Mezuro di la altitudo di loko, per observi barometrala o geodeziala hirundo (zool.) — Migr-ucelo, de la klaso « paseri », qua arivas en printempo, nestifas en la kameno-tubi o sub la tekto-karpenturi, ed autune migras a landi varma hisar (trans.) — Suprigar per tiro (seglo, barelo, e c.) hiskiamo (bot.) — Planto de la familio « solanei », di qua la speco maxim ordinara esas la hiskiamo nigra, veneno tre efikiva qua esas narkotigiva histerezo (elektrotekniko) — Proprajo karaktera di la substanci fero-magnetala : lia indukteso, en ca o ta instanto, dependas (en la specimeno konsiderata) ne nur de la feldo magnetala qua esas efikanta, ma anke de la estadi magnetala antea di la specimeno histerio (patol.) — Morbo nervala quan karakterizas sufoki, konvulsi, e c., judikita (nejuste) kom partikulara ye la homini histerezometro (elektrotekniko) — Aparato per qua onu mezuras la qualeso di la fero uzata elektrale, de la vidopunto « histerezo » histerotomio (kirurg.) — Disseko di la utero histogenezo (biol.) — Formaceso e kresko di la tisui diversa di la embriono, de la blastomeri komencala histolizo (biol.) — Destrukto di la tisui vivanta, precipue en la komenco di la metamorfosi histologio — La parto di anatomio qua studias la formaco, la evoluciono e la kompozeso di la tisui vivanta historio — Biografio di populo, di naciono historiografo — La persono qua komisesis oficale da princo, pri kompozar la historio di la regno-duro di ica historiografio — La arto di la historiografo histriono — (en la epoki antiqua) Aktoro qua pleis farsi grosiera hivernar (netrans.) — Travivar la vintro-tempo shirmate ho! — Interjeciono per qua onu advokas *ho- — Prefixo qua signifikas « (radiko) dum qua ni vivas nun » (kom ex. : hodie, homonate, hosemane) *hobio — Ideo quan onu preferas traktar, o pri qua onu preferas informesar; kozo pri qua onu su okupas prefere e kom distraktivo, amuzivo hoboyo — Muzik-instrumento vento-funcionanta, langetoza, sen beko, kono-forma, qua finas per mikra funelo, e qua emisas foni klara e tre dolca hodografo (matem.) — De punto fixa O, onu trasas singlainstante vektoro qua equipolas la rapideso-vektoro. La extremajo di ta vektoro deskriptas kurvo qua esas la « hodografo » di ta movado hodometro — Instrumento horlojo-forma, di qua la indexo quik kande lu movesas, indikas la quanto de pazi ed anke la disto parkurita da ped-iranto dum ta o ca quanto de tempo hoko — Instrumento kun la extremajo kurva, per qua onu povas tirar ulo ad su hola! — Interjeciono por advokar, por incitar ad halto holdo (navig.) — La parto maxim infra di la internajo di navo holoblastika (biol.) — Dicesas pri la ovo qua su dividas tote ed en parti inter-egala (ovo *alecita, sen nutro-provizuri.) holografa (pri testamento) — Tote skribita per la manuo di la testamentanto holokausto — Che la Hebrei antiqua : sakrifiko en qua la viktimo esis tote kombustata holometro (matem.) — Instrumento per qua onu mezuras la altesoangulo di punto super horizonto holoturio (zool.) — Genero de *radiarii ekinoderma homo (zool.) — Mamifero bimanua, qua stacas vertikale, dotita ye la fakultato parolar e ye raciono homajo — (epoki feudala) Ago da la vasalo qua su deklaras devota a lua sinioro e promisas ad ica servor lu fidele e sen restrikto homardo (zool.) — Genero de krustacei dek-peda, di qua la du gambi avana esas grosega e similesas pinci homeopatio (medic.) — Sistemo terapiala – da S. Hahnemann, 1755-1843 qua konsistas ye traktar la morbi per dozi medikamentala infinitezima, qui produktas, en la individuo sana, la simptomi di morbo analoga ad olta quan onu probas kombatar homeosexuala (patol.) — Individuo qua sentas afineso sexuala nur kun la personi di sua propra sexuo homerala (rido) — Nerepresebla (quan Homeros, en la fino di la kanto unesma di Iliado, atribuas a la dei) homilio — (liturgio katolika) Instruktado familiara di la populo pri evangelio e pri la materii religiala homocentro (matem.) — Centro komuna di plura centri homogena — Di qua la elementi konstitucanta esas sama-natura homografio (geom.) — Interdependo partikulara di du figuri geometriala homologio (geom.) — Karaktero di la figuri tala (segun Poncelet) ke la punti interkorespondanta di ica e di ita esas duopa sur la rekti qui kunkuras ad un punto (centro di homologio) e ke la rekti qui juntas du punti ek ica e la du korespondanti di la altra iras krucumar sur rekto una (axo di homologio) se la figuri esas plana, o sur un plano (plano di homologio) se la figuri esas irgequala en spaco homologa (aludante un o plura termini) — Qui interkorespondas homonima (gram.) — Vorti qui esas intersama ortografiale ed pronuncale, ma interdiferas pri la senco. homoteta (geom.) — Donite un punto fixa O ed un konstanto k, se, ad un punto M ek la spaco onu korespondantigas un punto M', tala ke OM'/OM egalesas k, onu dicas ke la punti M e M' esas « homoteta » pri la punto O homotipa (anat.) — Di qua la organi, en un individuo, esas la analogi di altra organi. (kom ex. : la pedo-fingri kompare kun la manuo-fingri) honesta — Qua esas konforma a la devo, a vertuo honoro — Digneso etikala qua naskas de la bezono di estimeso da la kunhomi e da ni ipsa honorario — Pago-pekunio po la servi da persono qua havas profesiono honorizanta (advokato, mediko, sacerdoto, e c.) hop! — Interjeciono uzata por stimular, ecitar a kuresko, o saltigar trans obstakli hoplito (en la epoki antiqua) — Infantriano di qua la armi esis tre pezoza *horario — Tabelo qua indikas la kloki di la departo ed arivo pri la treni, tramveturi, autobusi, aeroplani, e c. – o la tempopunti ye qui ulo agesos, facesos (segun programo) horo — La parto 24-esma di un dio; « horo » mezuras duro o tempo-intervalo hordo — (che la Tatari) Homo-trupo vaganta, nomada hordeo (bot.) — Planto cereala singlayara, herbatra, di qua la stipo perpendikla esas garnisita ye folii alterna, lineatra. e la flori dispozita spiko-forme. horizonto — Limito di la vido omna-direcione, che la observanto; lineo cirklo-kurva di qua lu esas la centro, ed ube cielo semblas juntar su a la Terglobo horlojo — Instrumento uzata por indikar qua kloko esas hornblendo — Silikato naturala di aluminio, di kalio, di fero e di magnezo, apartenanta a la genero « amfibola »; ta mineralo esas opaka, obskur-verda, od obskur-bruna o perfekte nigra horniso (zool.) — Granda vespo ferea, qua militas kontre la abeli por furtar de ici lia mielo hororar (trans.) — Fremisar pro repulseso e pavoro, di qua la kauzo esas la vido di objekto abomininda horoskopo — Observo di la situeso di ula planeti, di ula stelari, lor la nasko di infanteto, segun qua la astrologi asertis pre-anuncar la futuro di ta jus-naskinto hortensio (bot.) — Arboreto de la familio « saxifragei », kultivata kom plezur-planto hospico — Gastigo-habiteyo kreita da regulieri por la regulieri stranjera, la pilgrimanti, la voyajanti hospitalo — Gastigo-domo ube aceptesas la maladi mizeroza por kuracar li hosto — La persono qua gastigas hostio (liturgio katolika) — Pano-peco dina, sen-hefa, destinita a la meso-sakrifiko hotelo — Domo di qua onu lugas la chambri, la apartmenti, mobloza ed ube onu restoras la voyajeri hozanna — (liturgio Hebrea) Refreno di himno di la sinagogo hu! — Interjeciono uzata por shamigar, por mokar, ulu huo (zool.) — Rapt-ucelo noktala quan onu dresis por chasado hufo — Envelopilo korno-harda qua cirkondas la pedo di la rumineri, pakidermi, solipedi hugenoto (uzita desprizoze da la katoliki) — Partisano di la herezio da Calvin hum! — Interjeciono por indikar desfido, dubito *humanismo — Doktrino di la *humanisti di Renesanco, qui igis tre prizata itere la lingui e la literaturo-verki di la Grekia e la Roma antiqua *humanisto — Persono qua par-savas la lingui, ed esas erudita pri la literaturo-verki, di la Grekia e la Roma antiqua humero (anat.) — Osto di la brakio, de la shultro til la kudo humida — Qua kontenas en sua materio substanco aqua od aquatra humila — Qua su abasas volunte koram la kunhomi humoro — Liquido qua renkontresas en korpo organika humuro — Gayeso flegmoza, ulakaze akompanata da ironio humuso — Materio bruna o nigratra, qua produktesas en sulo, da la deskompozeso di la materii organika hundo (zool.) — Genero de mamifero digitigrada, domestika, qua aboyas; e di qua existas multa varietati hungrar (trans., ulo) — Bezonar manjo hura! — Klamo da la navani Britaniana honorize di chefo, di personego qua eniras la navo hurdo — Ozier-treliso ajuroza (sur qua onu sikigas frukti, e c., od uzata kom greto por la brutaro-parki) huronala (geol.) — Nomo di la strati ek graniti e gneisi ye qui konsistas la somito di la arkeano husaro — Armeo-kavaliero Hungariana hutingo (zool.) — Fisho qua vivas en aquo sen-sala, de la familio « salmonidei », qua habitas la granda lagi di Mez-Europa (Suisia, Germania, nordo-regioni di Italia) -i- — Sufixo qua indikas « lando, regiono, domeno qua dependas de… e, konseque, la resortiso di, la autoritato di… » -i — Dezinenco plurala di la nomi e di la pronomi iambo — (metriko antiqua) Pedo ek du silabi, la unesma, kurta; la duesma, longa ibe — En ta loko (quan onu indikas), kontraste kun olta en qua onu esas ibiso (zool.) — Ucelo steltiera, longa-beka, di qua un speco esis sakra, che la Egiptiani antiqua ica — ca -id- — Sufixo qua signifikas « homo, decendanto di… » idanto (biol.) — Segun la teorio di Waismann : partikuli qui reprezentas e transmisas atavisme la partikularaji di la strukturo di la enti vivoza ideo — Imajo, en spirito, de ula ento o de ula eso-maniero identa — Di qua la naturo esas absolute sama kam olta di altra kozo ideografio — Reprezento di la idei per signi qui esas la imajo de la objekto ideologio (filoz.) — La cienco pri la origino, la formac(es)o di la idei idilio — Mikra poemo pastorala idioblasto (bot.) — (segun Sachs), celuli neregulale branchigita, izolita meze di tisuo tre diferanta idiomo — Linguo di naciono idioplasmo (biol.) — Parto di la plasmo, qua kontenas omna partikuli qui reprezentas la karakterizivi di la speco idiota (patol.) — Di qua la cerebro esas nur hipo-kreskinta; di qua la kompreniveso esas tre poka idiotismo — Frazo-formo di qua la senco ne esas deskovrebla per la analizo, pro ke olu ne rezultas logikale de la senco e di la kombinuro de la elementi uzata; anke pri vorto e lua elementi. (Louis Couturat) idolo — Figuro, statuo, qua reprezentas deo o deajo, e qua kultesas. – (metaf.) Persono o kozo por qua onu profesas quaza kulto, amo, amoro pasionoza -ier- — Sufixo qua signifikas : Etuyo qua kontenas o sustenas la kozo indikata da la radiko -if- — Sufixo qua signifikas « produktar, genitar, sekrecar » (to quon indikas la radiko) -ig- — Sufixo qua signifikas : kun radiko nomala : « donar la qualeso quan expresas la radiko »; « transformar a… » ignorar — Refuzar saveskar, konoceskar; vole nesavar, vole nekonocar iguano (zool.) — Granda saurio di la tropiko-regioni di Amerika -ik- — Sufixo qua signifikas « qua esas malada de…, pro… » ikneumono (zool.) — Insekto himenoptera qua perforas la pelo di la raupi por depozar en oli sua ovi ikono (en Rusia caroza, ed en la eklezio Greka) — Imajo kolorizita qua reprezentas la virgino Maria (di la katoliki) e la santi ikonogeno (fotogr.) — Natro-salo ek la acido amino-1-naftolo-2, sulfonala-6, uzata kom revelilo fotografala ikonografio — La cienco pri la monumenti figuroza, pikturi, statui, medalii, e c. ikonoklasto (historio religiala) — Hereziano qua ruptas la santa imaji, qua ne admisas la reprezento figurala de la personi dea(la) ikonometro (fotogr.) — Vizilo per qua onu povas determinar la disto fokala di la objektalo fotografala, apta donar (ye dimensioni donita) la imajo de fotografoto o de fotografotajo ikosaedro (geom.) — Solido 20-edra iktero (patol.) — Morbo qua flavigas la pelo, qua devenas de perturbeso di la sekreco e di la fluo di la bilo iktiokolo — Substanco diafana, solida, preparita ek la natoveziko di la esturjoni, uzata por facar kapsuli gelatinatra, o la gumo-tafto iktiologio — La parto di la natur-historio, qua traktas la fishi iktiosauro — Reptero fosila, kun fisho-vertebri iktuso (patol.) — Afekto subita, qua frapas quale stroko. (kom ex. : iktuso apoplexiala, epilepsiala) iktus (metriko) — Frapo qua perceptigas la tempo forta di verso-pedo -il- — Sufixo qua signifikas « instrumento por… » (ne « mashino por… ») il(u) — Pronomo personala maskulala, persono triesma (uzata kande onu volas emfazar la sexuo) ileono (anat.) — La lasta e maxim longa parto di la intestino tenua ilexo (bot.) — Arboro di la familio « ilicinei », sempre verda, di qua la folii esas briloza e dornoza iliako (anat.) — La maxim granda ek la tri osti flankala iliterata — Qua ne savas lektar iluminar (trans.) — Ornar (manuskripto, libro imprimita) ye miniaturi, graburi, e c. iluzionar (netrans.) — Subisar ta eroro sensala o spiritala, qua igas aceptar lo semblanta kom lo reala -im- — Sufixo qua signifikas nombro fracionala imaginar (trans.) — Reprezentar ulo en sua spirito imaginara (matem.) — Simbolo algebrala, ek radikalo duesma-grada pri nombro negativa imajo — Aparajo videbla ek objekto lumoza, konsistanta ye la radii lumala qui spricas de olca imanar (netrans.) — Efikar konstante, vice efikar provizore (aludante Deo) imbastar (trans.) — Sutar per longa steburi ed (ordinare) per filo blanka, por pose probar (la vesto, la robo, e c.) imbecila — Di qua la spirito esas febla imbibar (trans., ulo, ye) — Humidigar, per igar absorbar liquido maxima-quante imbrikar (trans.) — Dispozar, aranjar quale la teguli di tekto imensa — Di qua la grandeso-grado impedas la mezuro imersar (trans., aden) — Parte sinkar (korpo) aden liquido imitar (trans.) — Agar quale ulu; facar (ulo) segun, (kom modelo), la verko da ulu imoblo (yuro-cienco) — Havajo nemovebla (domo, agro, e c.) imolar (trans.) — Ocidar sakrifike por satisfacar la deajo imortelo (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la floro ne velkas, ed uzata por ornar la tombi impedar (trans., pri, per) — Entravar, embarasar (ulu) pri lua ago od agado; entravar la evento (di ulo) imperar (trans.) — Dicar (ad ulu) ke lu agez (to o co), kun implicita nuanco di puniso kaze di neobedio. (Ne uzesas pri la armeo-autoritato. Komp. « komandar ») imperativo — (gram.) Modo qua expresas la impero imperatoro (historio) — Komandanto di la armeo Romana antiqua imperfekto (gram.) — En ula lingui (kom ex, en la linguo Franca), tempo di la modo « indikativo » e di la modo « subjuntivo », qua indikas ago pasinta, egardata kom eventinta sama-instante kam altra ago anke pasinta; o la kustumo pri ago, la ofta itero di olca imperio — Naciono, o socio politikala, qua uzas sua autoritato a populi konquestinta da lu impertinenta — Qua manifestas desrespekto nekonvenanta impetuar (netrans.) — (pri kavalo) Eskapar de manuo-teneso, per movi violentoza e rapida implemento — Utensilo manuala (por suto, skribo, e c.) implicita — Kontenata en la senco, sen esar formale expresata implikar (trans.) (logiko) — Kontenar implorar (trans.) (ulu, pri ulo) — Suplikar emocigante importar (netrans., pri) — Implikar konsequaji grava pri ulu, pri ulo importacar (trans.) (komerco) — Igar (la produkturi da lando altra) enirar la lando impostar (trans., ye) (financo) — Determinar la parto di la spensi nacionala publika, quan la stato impozas a singla ek la civitani impotenta (fiziol.) — Quan naturo impedas uzar un ek sua membri impozar (trans., ulo, ad ulu) — Igar (ulu) subisar ne-voloze impregnar (trans., ye ulo) — Igar penetrar en omna parti (di korpo) imprekar (netrans.) — Dezirar ke ulu subisez desfortuno, mala chanco impresar (trans.) — Influar spiritale, mentale. (anke metafore) impresario — Chefo di entraprezo teatrala impresiono (pikt., e literat.) — Verko artala qua tendencas expresar o reprezentar la impresi recevita da la artisto, de la naturo o de la temo imprimar (trans., per) — Reproduktar per graburo-planki, per tipi inkizita improvizar (trans.) — Produktar quik e sen preparo (diskurso, versi, e c.) impulsar (trans., ad) (anke metaf.) — Komencar pulsar (korpo); pulsar (ulu) ad agar ulo imputar (trans., ulo, ad ulu) — Atribuar (la responso di ulo, ad ulu) imuna — Liberigita de devo, de obligeso, pro yuro (naturala od aquirita) -in- — Sufixo qua indikas « ento femina », kande onu volas emfazar la sexuo inaniciono (fiziol.) — Exhausteso pro ne-nutreso, o pro hiponutreso inata — Qua esis en ni lor nia nasko inaugurar (trans.) — Konsakrar per ceremonio oficala incendiar (trans.) — Facar granda fairo qua su extensas e ruinas incenso — Rezino odoroza, di qua la odoro exhalesas precipue lor kombusteso, e quan onu extraktas de multa arbori ek la familio « bursaracei » incestar (netrans., kun) — Koitar kun sua patro, filio, parento, o kun alianco-familiano, ye grado interdiktita da la lego inch — Mezur-unajo Britaniana ed Usana : 2,53995 centimetri incidar (netrans., kontre) (fiziko) — Arivar e butar kontre (ulo) incidento — Mikra eventajo qua intervenas acesore incitar (trans., ulu ad ulo) — Konsilar, exhortar vivace ad agor ulo incizar (trans.) — Fendar butono-truatre, per instrumento sekiva -ind- — Sufixo qua signifikas « qua meritas esar… -ata » indemno (yuro-cienco) — To quon onu donas ad ulu por kompensar lua perdi, lua spensi indentar (trans.) (imprim-arto) — Retropulsar (lineo tipografiala) aden la longeso-kadro, pozante avan olu « lakuno- »- tipi indexo — Tabelo alfabetala, fine di libro, en qua esas mencionita la vorti precipua e la propra nomi, uzita da la autoro, kun indiko pri la pagino ube esas singla de oli indico — Signo qua trovigas ulo indiciono (kronologio) — Determino di la yaro di la cikli di la periodo Julianala, por datizar la akti indieno — Kotono-stofo kun imaji imprimita, qua origine fabrikesis en India indiferenta — Qua ne tendencas ad ulo prefere kam ad altro indigo — Farbo blua quan onu extraktas de la folii e de la stipi di la L. indigofera indignar (netrans., pri, pro, kontre) — Etiko-revoltar pro la spekto di konduto tre nekonvenanta indijar (trans.) — Ne-havar ulo quon onu bezonas indijena — Qua naskis en la lando quan lu habitas indikar (trans., ad) — Montrar ube esas (ulu, ulo) indikativo (gram.) — Modo di la verbo, qua expresas la ago ye maniero absoluta indikatoro (tekn.) — Aparato qua indikas (la rapideso-grado, la direcioni, la situeso di la bifurk-aguli fervoyala, la aquo-quanto di kaldiero, e c.) individuo — Ento qua esas unajo distingebla ek speco, genero, irga membro ek societo o socio de homi indolenta — Qua evitas penar indosar (trans.) (komerco) — Skribar e signatar la transferoformulo reverse di mandato, di kambio-letro induktar (trans.) — (logiko) Rezonar, retroirante de la fakti observita, a la lego (*leyo) quan oli konjektigas, de la efekti a la kauzo induktoro (elektro) (en mashino elektrifala) — La aparato qua produktas la feldo induktera indulgar (trans., ulu, pri ulo) — Pardonar facile.sen postular rigoroze exkuzi induljenco (teol. katol.) — Remiso, tota o parta, di la punisi pro pekir, quan la eklezio katolika grantas ula-kondicione (fasto, prego, almono, e c.) indulto (yuro ekleziala) — Povo, autoritato, grantita da la papo, pri nominar ye ula benefici, o ye retenar ta benefici, kontre la yuro komuna industrio — Ensemblo ek la arti, mestieri, qui transformas la materii prima indutar (trans.) (ye ulo) — Kovrar ye farbo-strato inerta — Qua ne esas propre agiva infalibla — Qua ne povas ne-eventor infama — Stigmatizita da la opiniono sociala, da la lego infanto — Homo qua evas inter 1 e 7 yari infante — En Hispania ed en Portugal, nomo di ta ek la princi qua naskis nemediate pos la senioro infantrio (milit-arto) — Ensemblo ek armeani qui marchas, e kombatas pedo-stacante infarkto (patol.) — Infiltreso da tisuo ye ekfluo da sango infektar (trans.) — Impregnar ye jermi nociva inferar (trans., de, ek) — Ektirar (konsequajo) inferiora (en hierarkio) — Qua okupas rango suba, infra inferno — (mitol.) Loko subsula, habitata da la « ombri » di la mortinti, e di qua un regiono (Tartaro) esas rezervita por la maligni, ed altra (Elizeo) esas la lojeyo di la yusti infiltrar (netrans., aden) — Insinuar su pokope aden la pori, la interstici, la fenduri, di korpo solida infinita (matem.) — To quon spirito ne konceptas kom limitoza; to quo esas plu granda kam irga quanto evaluebla. – (anke metaf.) infinitezima (matem.) — Qua relatas la quanti infinite mikra infinitivo (gram.) — Verbo-modo qua expresas la ago verbala en maniero nepreciza infirma — Qua ne povas uzar (libere, normale) irga membro od organo infixo (gram.) — Elemento qua insertesas interne di la foni ye qui konsistas radiko, por modifikar la senco di olca inflar (trans., per ulo, ye ulo) — Distensar omna-sinse (korpo elastika) per preso interna. – (anke metaf.) inflacar (netrans.) (financo) — Emisar exajeroze moneto-papero inflamar (trans.) — Produktar ta estado di maladeso, quan karakterizas varmeso, doloro ed (ulakaze) la tumefakteso di la parto malada inflexar (trans.) — (gram.) Modifikar la pronunco-valoro di vokalo, influe da altra vokalo qua esas en la silabo qua sequas nemediate infloresenco (bot.) — Dispozeso di la floro sur la stipito influar (trans., per, pro, pri) (aludante kauzo nemateriala) — Efikar ad ulu, ad ulo, tale ke ica modifikesas influenzo (patol.) — Gripo tre grava influxo (biol.) — Forco, di qua la naturo esas nekonocata, qua cirkulas alonge la nervi informar (trans., ulu, pri ulo) — Igar (ulu) ne plus nesavar (fakti) infre (pri objekto vertikala) — Maxim apud-sule. – (pri objekto horizontala). Normale, maxim apud la regardanto infuzar (trans.) — Varsar sur (kafeo, teo, e c.) aquo, od altra liquido, bolianta por ke olca prenez la substanci esenca quin olta kontenas infuzorio (zool.) — Animaleto qua kreskas en la infuzuri vejetala ed animalala, en la aqui koruptita ingestar (trans.) (fiziol.) — Enduktar aden sua stomako inglobar (trans.) — Ne simple « unionar », ma : mixar en un substanco; inkluzar substanco (farmaciala) en altra (de altra naturo) ingranar (trans., ye) (tekn.) — Igar (la denti di roto) enirar la lakuni qui interseparas la denti di altra roto, por transmisar ad olca la movo di olta ingrediento — Elemento qua uzesas por la kompozo di mixajo o mixuro, di preparajo o preparuro inguino (anat.) — Parto di la homo-korpo, inter la infra ventro e la kruro inhalar (trans.) — Aspirar por englutar (vapori, gasi) inherar (trans.) — Tenar profunde an la ento di persono, di kozo inhibar (trans.) (biol.) — Diminutar od haltigar la funciono di organo, per la irito di fora punto di la organismo iniciar (trans.) — Admisar a la konoco, a la partopreno di la misterii religiala iniciativar (trans.) — Esar la dat-unesma qua spontane propozas, organizas, exekutas (ulo) injektar (trans., en, aden) — Lansar (liquido) aden substanco injeniar (netrans., por, pri) — Tre laborigar sua cerebro por abutar adulo injenioro — La persono qua konstruktas mashini, qua direktas la konstrukto di ponti, voyi, e c. inko — Liquido quan onu uzas kande onu skribas per plumo inkandecar (netrans.) — Qua esas tante varmigita ke lu aspektas blanka inkardinar (trans.) — Destinar, perpetue ed absolute, ula kleriko a la servo di diocezo determinata inkarnacar (trans.) (teol.) — Glitar su aden korpo ek karno homatra inkasar (trans.) — Recevar e pozar aden la kaso (di la afero) pekunio-quanto inkastrar (trans.) — Inserar (objekto) aden altra objekto qua entaliesis por recevar olu; fixigar (lapido) aden la kastono, per abatar la rebordo di olca adcirkum la lapido inklinar (trans., ad) — Igar lua axo kelke deviacar de lua vertikalo inkluzar — (trans., (ad) en.) Enpozar, cirkumklozar inkoativa (gram.) — Qua expresas la komenco di ago inkognito — Sen esar konocata, remarkata inkombrar (trans., ye) (aludante amaso de kozi) — Embarasar per esar obstaklo pri la cirkulo inkrustar (trans.) — Kovrar (objekto) ye strato petra e krustatra inkubo (teol.) — Demono qua kopulacis, lokizinte su sur la dormanto inkubacar (trans.) — Havar en su la jermo di morbo, qua kreskas til kande onu maladeskas inkulkar (trans.) — Igar par-enirar en la spirito inkunablo — Libro qua evas de la epoko kande onu jus inventabis la imprim-arto (generale til la yaro 1500) inkurar (trans.) — Igar su en la kazo subisor inkursar (netrans.) — Devast-irupto da militanti aden la lando enemika inocenta (pri) — Qua ne agis ulo mala inokular (trans.) (medic.) — Transdonar ad ulu (viruso, jermo di morbo kontagiala); o transdonar artificale la viruso (febligita) di morbo, kom prezervivo kontre la ipsa morbo inquestar (netrans., pri, che) — Serchadar por savar ulo, per questioni, per askolto di testi, e c. inquiziciono (historio) — Tribunalo di la eklezio katolika, instalita por serchar e persequar la personi di qui la sentimenti esis enemika a la kredo katolika inquizitoro (historio) — Judiciisto ek la inquiziciono insekto (zool.) — Mikra animalo sen-vertebra, ek la klaso « artropodi » insektivora — Qua su nutras ye insekti insertar (trans., ulo, aden) — Enpozar (kozo aden altra kozo) tale ke oli formacas quaze un korpo; enskribar (artiklo, klauzo) aden jurnalo, akto, e c. insidiar (trans.) — Ruzar kontre ulu, por venkar lu, per travestiar naturo, per simular insigno — Tabelo quan komercisto muntas sur sua butiko (maxim-multa-kaze kun emblemo o moto) por igar olca *rekonocebla insinuar (trans., su, ulo, aden) — Enduktar (ulo) dolce, gradoze; enduktar (ulu) habile, ruzoze insipida — Qua repugnas gustado, pro olua sensaporeso. (anke metaf.) insistar (netrans., pri, pro, por) — Presar (metaf.) vigoroze lor demando insolenta — Qua manifestas nerespekto insultoza, ofensoza inspektar (trans.) — Explorar atencoze (to quon onu devas surveyar) inspirar (trans., ad) — Naskigar en la kordio, en la spirito, (penso, rezolvo) instalar (trans. ulu) — Establisar solene en lua klapsidilo (episkopo, paroko); establisar solene en lua ofico (judiciisto, prezidero); establisar (ulu) en la lojeyo, en la loko, en la plaso qua destinesis por lu instanco (yuro-cienco) — Ago di persequo judiciala inter pledanto e defensanto instanto — Mikra tempo-fragmento instigar (trans., ad) — Pulsar ad ago instilar (trans. aden) (medic.) — Varsar gutope instinto — Impulsivo naturala; impulsivo interna qua instigas ento vivanta (homo o bestio) ad agi nerezonita, por la konservo di la individuo, di la speco institucar (trans.) — Establisar durive instituto — Korpo institucura ek literaturisti, ciencisti, artisti, e c. instruciono — Expliko por la direkto di afero, por la uzo di ulo instruktar (trans.) — Formacar la spirito, la mento, la psiko di (ulu) per lecioni, precepti instrumento — To quon onu uzas por produktar efekto materiala insulo — Extensajo ek tero qua, en maro, cirkondesas da aquo omna-latere, tota-cirkume insultar (trans.) — Ofensar extreme (generale per vorti) -int- (gram.) — Dezinenco di la participo pasintala aktiva intalio — Petro harda, gravita kave integra — Di qua la toto ne subisis diminuto integralo (matem.) — La integralo di diferencialo : quanto di qua la diferencialo esas infinitezima intelektar (trans.) — Konoceskar per la koncepto-fakultato pura *intelektuelo — Persono qua prizas prepondere lo pensala, lo spiritala inteligenta — Qua komprenas facile intencar (trans.) — Volar ad skopo intendanto (armeo) — Ensemblo ek la oficiri qui su okupas pri la servicii administrala di la armearo intendanto — La persono di qua la tasko konsistas ye jerar la aferi, administrar la menajo di richo, di sinioro intensa — Qua efikas energioze inter- — En la tempo o spaco qua separas du o multa personi, kozi, e c. interceptar (trans.) — Sizar, kande olu pasas, kozo qua esas destinita ad ulu altra intercesar (netrans., por, favore di) — Intervenar por ke ulu obtenez lua pardoneso, lua indulgeso interdiktar (trans., ulo, ad ulu) — Imperar ke ulu ne (agez ulo) interesar (trans., pri, ad) — Ecitar en ulu lua kuriozeso, lua emoci interesto — Ensemblo de la kozi qui esas avantajoza ye ulu interferar (netrans.) — (fiziko) (aludante lumo-radii) Renkontrar altra lumo-radii, de quo konsequas deskresko plu o min granda da lia lumo. interimo — Intervalo dum qua ofico o plaso (en hierarkio) vakas interjeciono (gram.) — Klameto qua expresas la emoco subita di la psiko intermezo — Distraktivo (baleto, danso, kanto) quan onu lokizas inter la akti di teatrajo intermitar (netrans.) — Cesar e rieventar pos intervali ne-samadura interna — Qua esas en, o qua apartenas a, la spaco qua existas inter la limiti di korpo internacionalo — Asociitaro generala ek salariati di landi diversa, por revendikar ula yuri qui esas komuna ye li interogativo (gram.) — Formo qua expresas la ideo di questiono interpelar (trans., pri, pro) — Paroleskar (vers ulu, ad ulu) por questionar lu pri ulo, o demandar ulo de lu interpolar (trans.) — Insertar aden texto (frazo qua ne esis parto di olu) interpretar (trans.) — Explikar to quo esas obskura e ambigua en texto interstico — Tre mikra spaco vakua inter la parti di korpo intervalo — Disto-quanto inter du loki interviuvar (trans.) (aludante la jurnalisti) — Vizitar personego famoza (aktuala), por questionar lu pri lua vivo-maniero, lua agi, lua idei, lua intenci pri lua agi balda, e c. intestat — Qua ne facis sua testamento intestino (anat.) — Vicero en la kavajo abdomina, tubo digestala ek mukozi e muskuli, qua iras de la stomako til la anuso intima — Qua esas tote interna intonar (trans.) — Komencar kantar (ario) por donar la tono a la personi cetera intoxikar (trans.) — Igar (ulu) absorbar substanco venenoza intracelula (biol.) — Qua esas interne di celulo (opoze ad « intercelula » : qua esas inter la celuli) intradoso (arkitekt.) — Kavajo interna, parto konkava di vulto intramolekula (biol.) — Qua esas interne di molekulo *intrenar (trans.) — La « shutro » centrala di la triptiko « komencar », « intrenar », « finar », uzata kande « -as », « -is », « -os » ne esas sat preciza intrigar (netrans.) — Mashinacar por igar sucesar intrikar (trans.) — Intermixar kozi tale ke onu povas nur tre desfacile liberigar o riordinar oli intrinseka — Qua ne dependas de konvenciono. (antonimo : « extrinseka ») introduktar (trans.) — Igar ulu darfar eniror e frequentor societo, klubo, mondumo, per prizentar lu kom aceptinda introitus (liturgio katolika) — Prego da la sacerdoto, lor celebro di meso, pos acensir la altaro, e kande la koristaro kantas, komence di meso granda intruzar (netrans.) — Enirar nedarfante intuicar (trans.) (filoz.) — Konocar nemediate, direte.- (metaf.) Komprenar la kozi rapide intumecar (netrans.) (patol.) — Infleskar intusucepciono (biol.) — Endukto, aden korpo organizita, di nutrivi quin olu absorbas ed asimilas inulo (bot.) — Planto perena, ek la familio « kompozaji », di qua la radiko uzesas medicine inulino (kemio) — Sorto di amilo quan onu extraktas ek la radiko di inulo inundar (trans., per, ye) — Kovrar per aquo. – (metaf.) Kovrar per homi multega invadar (trans.) — Okupar bruske, per violento, (teritorio) invaginar (trans.) — Retrofaldar lamo ek tisuo adinterne di altra tisui invalida — Qua ne esas tote vigoroza invektivar (netrans., kontre) — Diskursar violente, furioze, quankam mem decoze, kontre ulu od ulo inventariar (trans.) — Kontar ed enrejistrar specope la havaji transportebla, vari, komerco-trati, mandati, acioni, obligacioni di firmo, di persono, e c. inventar (trans.) — Krear ulo nova inversa — Qua esas, o qua venas, opozo-sinse invertazo (kemio) — Fermento solvebla, qua transformas sakaroso aden glikoso, e qua existas en vejetanti diversa investar (trans.) — Solene igar posedeskar feudo, granda ofico, per ceremonio alegoriala invetera — Qua lasis kreskar en su – til divenir neextirpebla pro lua ancieneso – kustumo mala. (ex. : lu esas fumero, hiper-drinkero, invetera) invitar (trans., ulu, ad ulo, pri) — Pregar (ulu) ke lu irez a loko determinita invokar (trans.) — Advokar per prego; advokar (ulu) por ke lu atestez favore di la advokanto involuciono — (geom.) Dui de punti AA'+BB'+BB'+CC' – selektita sur rekto, esas involuciono kande li dividas harmonioze un segmento MN di la rekto involukro (bot.) — Asemblajo ek braktei qui formacas, cirkum floro o kapitulo, quaze kalico inyamo (bot.) — Planto tropikala di qua la stipito esas klimera, ek la familio « amilacei », e di qua la radikaro esas nutriva iodo (kemio) — Korpo simpla, ek flitri briloza, bluatre-griza, metalea, saporanta feble quale kloro iodoformo (kemio) — Kompozajo (CHI₃) deskovrita en 1824 da Serullas iono (fiziko) — Partikulo qua portas elektro pozitiva (iono pozitiva) o negativa (iono negativa) ionika (arkitekt.) — (aludante la triesma ek la kin klasi arkitekturala antiqua) Karakterizata da la voluti di la kapiteli iota — La litero nonesma, e la maxim mikra, ek la alfabeto Greka, qua korespondas ad « y » ipsa — Qua esas ya, rigoroze, to (o : ta) quon (o : quan) onu jus nomis, mencionis -ir (gram.) — Dezinenco di la infinitivo pasintala irar (netrans.) — (aludante vivanto) Movar su ad ula loko (opoze a « venar »- « irar » signifikas for-esko di la spaco-punto ube esas la persono qua parolas, ad qua onu parolas, pri qua onu parolas.) iracar (netrans.) — Subisar violentoza ecito, psikala, desagreabla, efike da qua onu quaze eruptas (kontre ulu) irade — Reskripto, da sultano di Konstantinopolo, pri aferi min importoza kam olti qui bezonigas « hatt-i-hou-maloun » o « hatti-i-cheriff » iradiar (netrans.) (fiziko) — Difuzar su radie irga — Signifikas la nedetermineso maxima irido (bot.) — Genero de planti monokotiledona, qua konsistas ye quanto grandega de speci iridio (kemio) — Korpo simpla, metalo ruptebla, arjento-blanka quan onu renkontras en ula platin-erci, e di qua la dissolvuri esas irisea irigacar (trans.) — Arozar granda-quante, per kanaleti, tubi, e c. iriso — (anat.) Parto koloroza di la okulo, membrano cirkla, avan la kristalino irisito (patol.) — Inflameso di la iriso iritar (trans.) — Eventigar mikra inflameso ironio — Questiono quan Sokrates agis a la sofisti, por incitar li a su-kontredici, per qui lu demonstris a li lia eroro iruptar (netrans.) — Enirar subite e violentoze -is (gram.) — Dezinenco di la indikativo pasintala iskiono (anat.) — Parto infra di la osti hanchala, ube inkastresas la osto di la kruro islamo — Religio e civilizeso-formo di la Mohamedisti -ismo — Sufixo qua signifikas « doktrino », « partiso », « sistemo » -isto — Sufixo qua signifikas : « la persono qua profesione su okupas pri… » istmo (geogr.) — Streta lango de tero, inter du mari, e qua unionas peninsulo a la kontinento cetera -it — Dezinenco di la participo pasintala pasiva ita — La persono, la kozo, qua maxime distas de ta qua parolas; la persono, la kozo, quan onu nomis enumer-unesme *itemo — Singla ek la frazi (generale kun nombri) en enumero, etato, budjeto, fakturo, kalkulo iterar (trans.) — Ri-agar lo sama itinerario — Indiko pri la voyo uzenda -iv — Sufixo qua signifikas (soldite a radiko verbala) « kapabla, povanta, apta por… » -ivoro — Sufixo qua signifikas « qua su nutras ye… » ivoro — Materio ye qua konsistas la dentegi di elefanto -iz — Sufixo qua signifikas « provizar, garnisar, indutar, impregnar ye… » izabela — Pale-flava izobaro (fiziko) — Lineo ek la punti di la Terglobo ube la preso atmosferala esas sama ye instanto determinita izocela (geom.) — Di qua la lateri esas inter-egala izodinama (fiziko) — Di qua la forco esas inter-egala sur la du lateri izogama (biol.) — Dicesas pri la vejetanti inferiora, che qui la genito-elementi, qui interunionas por formacar la ovo, esas intersimila izogona (geom.) — Di qua la anguli esas inter-egala izoklino (magnet.) — Lineo ek la punti di la Terglobo ube la deviaco da la magnet-indexo esas intersama izokrona (fiziko) — Qua eventas sama-dure izolar (trans., de) — Separar de omna kozo : (a) igar (korpo) ne plus kontaktar kun korpi elektro-konduktiva; (b) separar korpi ek la elementi kemiala kun qui lu esas kombinita; (c) igar (ulu) vivar for lua kunhomi izomera (kemio) — Qua konsistas ye atomi qualeso-sama e quanteso-sama izometra (geom.) (pri perspektivo) — Olta en qua la axi komparala esas inter-egala izomorfa (kemio) — Di qua la formo kristala esas sama kam olta di korpo kemiala altra izoperimetra (geom.) — Dicesas pri la figuri di qui la perimetri esas inter-egala izotermo (fiziko) — Lineo, sur mapo, qua pasas tra omna punti di la Terglobo ube la temperaturo mezvalora dum la yaro esas inter-sama izotonika (biol.) — Dicesas pri la equilibro molekulala di du solvuri interseparita da membrano organika, e qui havas osmo-povo interegala izotopa (kemio) — Dicesas pri la kompozaji kemiala inter-identa, ma di qui la pezo atomala interdiferas izotropa — Qua havas la sama partikularaji fizikala omna-direcione ja — Sen vartar til kande fluabos multa tempo jaboto — Ornivo ek muslino, ek dentelo, muntita an la aperturo di kamizo, sub la fauco, e qua su extensas sur la pektoro jacar (netrans.) — Esar kushinta, sterninta, pozita jado — Lapido tre harda, bele olivea, sorto di silikato di alumino e kalko jaguaro (zool.) — Amerika-tigro, la maxim granda ek la felini pos la tigro e la leono, di qua la pilaro esas falva kun veinizuri ek nevusi nigra jako — Viro-vesto qua decensas kelke adsub la genuo, quan olim *weris la rurani, la plebeyi jakobino — Partisano di la doktrino qua agnoskas ke la plebeyo esas irgo-povanta, irgo-darfanta jakoneto — Speco di muslino mi-diafana, de qua onu facas robi, kolumi, muliero-kofii jalapo (bot.) — Konvolvulo di qua la radiko esas purgiva jaluza — Di qua la amoro esas desquieta pro suspektemeso, desfidemeso janicharo — Elito-soldato ek la infantrio Turka, ek la guardo di la sultano jansenismo (religio kristana) — Doktrino da Jansenius, ecese severa, kondamnita da la Roma-eklezio pro imputar tro multe a Graco, tro poke ad arbitrio, e qua duktas a la predestineso absoluta januaro — La monato unesma di la yaro (segun la maniero moderna) jaro — Granda vazo de terakotajo, kun du ansi, en qua onu konservas aquo, oleo jardiniero — Orno-moblo qua suportas kesto provizita ye flori jargonar (trans.) — Dicar ulo ye maniero nekomprenebla pro nekorekteso vortala, gramatikala, pronuncala, e c. jasmino (bot.) — Arbusto sarmentoza, genero tipo di la familio « jasminei », di qua la flori esas odoroza jaspo — Lapido harda ed opaka, sama-natura kam agato, koloroza ye reda, flava o verda, uniforme, bendope o makulope javelino — Armo dardo, longa e dina, uzita da la antiqui, qui lansis olu manue jeo (zool.) — Ucelo, genero « paseri konobeka », vicina ye la korvi jeleo (koquarto) — Suko de substanco animalala, qua solideskis per koldesko jelozio — Shutro, ma ek planketi paralela, horizontala, qui povas rotacar cirkum sua axo longesala, quan onu muntas avan fenestro, quan onu povas levar o deslevar per kordo o kordono; kande olu esas tote levita, la lati esas aplikita ici sur iti; e dop qua onu povas vidar sen videsar jemar (netrans.) — Agar lamento ne-artikulita jemelo — Qua naskis sama-parture kam altra filio (o yuno) jenar (trans.) — Igar nekomfortoza, nekomoda, per presar, klemar, opresar jendarmo — Soldato qua apartenas a korpo di qua la tasko konsistas ye sekurigar la vivo di la civitani jenio (armeo) — La korpo ek la oficiri e soldati qui aplikas la cienci a la fortifiko di la fortresi, a la konstrukto di navi, di ponti, e c. jenjivo — Tisuo karna qua garnisas la arkadi dentala e la perimetro di la denti per adherar a lia kolo jenjivito (patol.) — Inflameso di la jenjivi jenro-piktarto (arto) — Qua traktas fantazio-temi (opoze a la pikto di temi historiala, peizajala) jentila — Qua plezas delikate jerar (trans.) — Administrar kom reprezentero di la proprietero (domeno, industrio-firmo, entraprezajo, e c.) jermo — Rudimento di la embriono, destinita a *reproduktar la planto, la animalo jerzeo — Muliero-korsajo ek texajo elastika, qua tre strete fitas la busto jetar (trans.) — Sendar aden spaco per impulso rapida jezuito — Nomo di la membri di la Iesu-ordeno quan fondis Ignatius de Loyola jibeto — Asembluro ek fosto vertikala, e trabo horizontala sur la libera extremajo di qua glitas la kordo a qua onu suspendos la persono pendeso-kondamnita jigo — Ario dansala, rapida-ritma jileto — Parto di la viro-vesto, qua kovras la torso, sen maniki, qua weresas sub la paltoto o la redingoto jilfloro (bot.) — Planto, genero ek la familio « kruciferi », di qua la flori esas blanka, flava o redatra, e di qua la odoro memorigas olta di la kariofilo jino — Brandio distilita sur junipero-beri jineto — (zool.) Mikra mamifero di la genero « karnivori digitigrada », di qua la felo uzesas kom furo jinjero (bot.) — Planto de India, di qua la radiko aromata uzesas kondimente jirar (netrans.) — Parkurar cirklo-kurvo, o fragmenton di cirklo-kurvo jirafo (zool.) — Mamifero di qua la kolo esas tre longa, e la pilaro makuloza jiravolto — Jiro e retrojiro, agita rapide jokar (netrans.) — Agar o dicar ulo quo distraktas ridigive jokeo — Viro qua kavalkas kavalo en la kavalo-konkursi kurala, ed agas lo profesionale jonglar (netrans.) — Lansar adciele e simultane plura buli, plura objekti, qui krucifas pasante de la manuo dextra a la manuo sinistra, od inverse jonko — Navo, di qua la pruo esas alta e krosatre kurvigita, uzata en Chinia e Japonia jonquilo (bot.) — Genero di narciso, planto kultivata en la gardeni pro la eleganteso di olua su-teno e pro la dolceso di olua odoro jorno — Klareso quan Suno produktas sur tero jovdio — La dio kinesma di la semano joyar (netrans., de, pro, pri) — Tre plezur-impresesar juar (trans.) — Havar plezuro extreme granda de la posedo di ulo jubeo (trans.) — En kirko : quaza galerio inter la navo e la koreyo jubilear (trans.) — Celebrar festo, honore di la persono qua esas en sua ofico de kinadek yari judiciar (trans.) — Enuncar (pri ulu od ulo) decido, kom persono di qua la ofico konsistas ye aplikar la legi punisala, civila komercala judikar (trans.) — Enuncar opiniono per qua onu aprobas o blamas : opinionar pri persono o kozo jugulara (anat.) — (veini) qui apartenas a la fauco jujubo (bot.) — Frukto (nukleo du-celula, kontenata da envelopilo pulpa, e di qua la suko uzesas farmaciale kom pektorala) di arboro ek la familio « ramnei », vicina ye la ilexo e ye la fuzeno, sinuoza-brancha, kun forta dorni, qua kreskas en la sudo-regioni di Europa julepo (farmacio) — Pociono dolcigiva, ek aquo e siropi, a qui onu adjuntas mikra dozo di opiumo, e quan onu donas drinkenda kom kalmigivo o dormigivo julio — La monato sepesma di la yaro (segun la maniero moderna) julieno (koquarto) — Supo ek plura sorti di herbi e di legumi (karoti, napi, celerio, kauli, pizi, e c.), hachita tenue e koquita en buliono jungar (trans.) — Ligar (tir-bestii) a veturo, a plugilo; inteligar vagoni sur relvoyo junglo — En India : plana lando, marshoza, kovrita ye kani e ye bushi dika e dornoza junio — La monato sisesma di la yaro (segun la maniero moderna.) juniora (la persono) — Qua naskis pos (frato) junipero (bot.) — Arbusto ek la familio « cipresinei », di qua la beri esas aromatoza junko (bot.) — Genero tipa di la familio « junkacei », planto herbatra, rekta e flexebla, qua kreskas en la tereni humida juntar (trans.) — Proximigar du kozi ye un ek olia extremaji respektiva, por ke oli interkontaktez od intertenez jupo — Parto di la muliero-vesto, qua kovras de la zono til la pedi jurar (trans.) — Promisar, afirmar (ulo ad ulu) selektante (generale) deo kom testo pri lo juraso (geol.) — Tereno ye formaceso sekundara inter la strato liasa e la tereno kretatra, quan onu renkontras precipue en la Jura-monti (Francia) jurio (en la tribunalo kriminala) — Ensemblo ek la civitani qui devas decidar ka la akuzato esas (o ne esas) kulpoza juriskonsulto — La persono qua konsilas profesione pri la yuro-problemi jurisprudenco — Interpretado di la legi per la verdikti da la judiciisti : o, generale, maniero aplikar la legi a la kazi partikulara jurnalo — Edituro singladia o periodala, qua donas la niuzi politikala, literaturala, ciencala jus — Pasis nur kelka instanti de kande… justa — Qua precize fitas, su adaptas a to por quo olu destinesis. (Dicesas pri mezuro, balanco, voco, vorto, penso) justifikar (trans.) — Deklarar, demonstrar la inocenteso juto — India-kanabo, qua uzesas por facar fili e texuri ordinara juvelo — Ornamento tre valoroza, ek oro, arjento, lapidi, qua uzesas por la orno di la mulieri ka(d) — Konjunciono questionala, sive por la questiono direta, sive por la nedireta, e qua sempre komencas la propoziciono kabo (geogr.) — Pinto ek tero, montetatra, qua salias aden maro kabalo — Doktrino mistika, naskinta de la tradicionaji Biblala, qui modifikesis da la idei orientala kabano — Mikra habiteyo ek tero, ligno, e c. kabino — (navig.) Chambreto en navo kablo — Tre grosa kordego de kanabo (uzata en la navi) kabrar (netrans.) — (aludante kavalo qua pavoras e su defensas) Elevar sua gambi avana, per erektar su sur sua gambi dopa kabrioleto — Veturo lejera, un-kavala, kun aperturo avana e kun mi-tendo ledra, faldebla abanike kachuo — Substanco odoroza quan, en India, onu extraktas de la ligno, de la folii, de la sheli fresha di la akacio katechu, e quan onu uzas en la tint-industrio, kom kolorizivo; en medicino, kom astriktivo e tonizivo kadastro — Registro publika, qua kontenas la relevo generala, la mezuro-rezultajo e la evaluo pekuniala di la domeni, ter-havaji, uzata kom fundamento por kalkular la ter-imposto kadavro — Korpo mortinta, homala o bestiala kadencar (trans.) — Finar frazo, verso, hemistiko tale, ke la voco acentizas ta finalo per plufortigar olua pronunceso kadeto (armeo) — Singla ek la membri di ta kompanii qui konsistis ye la familio-juniori volontaria kadmio (kemio) — Korpo simpla, forjebla, duktila, di qua la rupto produktas fibri, di qua la koloro e la brilo esas olti di stano kadro — Bordumo irga-forma qua cirkondas pikturo, gravuro, spegulo kaduceo — Emblemo di Merkurio, vergeto kronizita ye du mikra ali, cirkum qua esas du serpenti plektita – simbolo di komerco, eloquenteso, paco kaduka — Vicina ye sua krulo, dekado kafeo (bot.) — Grano ek arboreto, sempre verda, ek Arabia, di qua la frukto esas grosa quale cerizo e konsistas ye shelo qua envelopas pulpo mucilajatra qua ipsa cirkondas du alveoli un-grana; ta grano, torefaktita, muelita ed infuzita, donas drinkajo agreabla, ecitiva e toniziva kafeino — Alkaloido naturala, kristaligebla, quan onu extraktas de kafeo, teo, kakao kaftano — Honor-peliso quan la sultani ofris a la oficiri precipua, a la ambasadisti stranjera, a personegi tre eminenta, e c. kom donaco kagulo — Quaza froko sen-manika, qua kovris la kapo e la parti cetera di la korpo, e qua provizesis ye aperturi qui korespondis a la okuli ed a la boko kaito — Puero-ludilo, ek framo lejera qua esas kovrita ye papero tensita, quan onu igas acensar aden atmosfero per kurar kontre-vento e tenante olu per kordeto kajo — Quaza chambro, garnisita ye stangi ek ligno, ek fero, en qua onu enklozas animali ne-amansita por gardar li en menajerio o por transportar li kakar (netrans.) — Vakuigar sua ventro de la grosa exkrementi kakao (bot.) — Grano kontenata da la frukto di arbusto ek la familio « malvacei » e qua, grilite e triturite kun sukro, donas chokolado kakatuo (zool.) — Speco di papagayo penachoza, ucelo klimera, di qua la plumaro esas bele blanka kakexio (patol.) — Stando maladatra, quan karakterizas deperiso generala kakofonio — Konsonanco qua lezas la oreli kaktuso (bot.) — Planto di la familio « kaktei », qua donas frukto laxigiva, figatra kalo (patol.) — Dikesko od hardesko di la pelo, produktita da fricionado, ye la palmo, ye la plando, sur la pedo-fingri kalamo — Fragmento de kano, quan la antiqui uzis por skribar kalamino (kemio) — Nomo vulgara di la hidro-silikato di zinko kalamito — Rezino qualeso-inferiora, quan onu rekoltas de la kanostipi kalamitato — Granda desfortuno qua unafoye frapas tre multa personi e mem populo kalandrar (trans.) — Pasigar sub cilindro glata la stofi, drapi, teli, e c. quin onu volas briligar, muarizar, e c. kalcedono (mineral.) — Varietato di agato, di qua la diafaneso esas laktatra kalcio (kemio) — Korpo simpla, metala, flave blanka kalcinar (trans.) — Transformar metalo aden oxido, per submisar olu a la efiko da fairo intensa, en aero libera kaldiero — Vazo klozita (apartenanta, generale, a vapormashino) en qua onu boliigas aquo por obtenar vaporo kaldrono — Mikra recipiento, ordinare de kupro, en qua onu koquas la nutrivi o boliigas aquo kalefaktar (netrans.) (fiziko) — Aquo-guteti, disjetita sur metala plako kelke varmigita; vaporeskas tre rapide; ma se la surfaco esas tre varma, nula ebulio eventas, e la guteti « kalefaktas », t.e. li inter-asemblas e formacas globeto sfera kalemburo — Vorto-ludo fondata sur la senco-difero inter vorti qui audale aspektas inter-sama kalendo — Nomo donita da la Romani antiqua a la dio unesma di singla monato kalendario — Sistemo di divido di tempo, per yari, monati, e dii kalendulo (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la kapituli esas flava e radio-dispozita kalenturo (patol.) — Kazo di febro ardorigiva, kun deliro, qua eventas ulafoye che la navani kande la navo trairas la zono torida kalesho — Veturo eleganta, quar-rota, maxim-multa-kaze apertita avane, e provizita (dope) ye tendo ek ledro qua esas desfaldebla e retrofaldebla segun-vole kalfatar (trans.) — Igar aquo-nepermeebla (barko, ramo-batelo), per stopar la junturi, la fenduri, la trui, per stupo gudroimpregnita kalio (kemio) — Korpo simpla, metala, volatila, qua oxideskas per kontaktar kun aero humida kalibro — Modelo sur qua esas trasita la konturi, la dimensioni, di la objekti fabrikenda kalico — Vazo sakra en qua la sacerdoto sakrigas la vino di la eukaristio kalidoskopo — Aparato qua kontenas mikra objekti multa-kolora qui su situas diverse ed intersimetrie kande onu agitas la instrumento kalifo — Suvereno Mohamedista, qua unionas en su la povo politikala e la povo religiala kaligrafar (trans.) — Skribar (ulo) per literi eleganta, ornita kaliko — Telo de kotono, min delikata kam perkalo kalko (kemio) — Kali-oxido, alkalio minerala kalkaneo (anat.) — Osto di la tarso, qua formacas la talono kalkolo (patol.) — Konkreciono stonatra qua naskas acidente en ula organi (hepato, veziko, e c.) kalkular (trans.) — Determinar, per operaci matematikala, ye nombri donita, nombron quan onu serchas kalma — Stando di to quo indijas agiteso kalmaro (zool.) — Molusko ek la genero « sepii », qua sekrecas liquido nigra quan lu disjetas cirkum su kande onu atakas lu kalomelo (farmacio) — Sub-kloruro di merkurio, korpo blanka, nedissolvebla en aquo, uzata medicine kom purgivo, e kom kontre-vermo kaloro — Kauzo fizikala di ula modifiki molekulala di la korpo, vario da volumino – dilateso; vario di stando – liquidesko, vaporesko kalorio (fiziko) — Mezur-unajo pri kaloro : la quanto de kaloro qua esas necesa por plualtigar ye un grado centigrada la temperaturo di un kilogramo de aquo kaloriko — Kaloro-principo quan kontenas la korpi kalorimetro — Fizik-instrumento, uzata por determinar la kaloro specifika di la korpi kalorimetrio — La cienco qua traktas la mezuro di la kalorii kaloto — Mikra boneto ek drapo, veluro, e c., ronda, qua kovras la suprajo di la kapo kalquar (trans.) — Kopiar desegnuro tra papero-folio diafana, per streki kontinua kalsono — Suba vesto, quaza bracho, ek telo, flanelo, e c. kalumniar (trans.) — Dicar neexaktaji mala pri (ulu) kalva — Qua havas nur tre poka hari kalvario (kristanismo) — Kolino quan acensis Iesu Kristo, kande lu portis la kruco, e sur la somito di qua lu krucagesis kalzo — Texuro ek lano, kotono, silko, *nilono, fitigita a la pedo ed a la gambo por kovrar olu kam — Partikulo uzata kom termino duesma en la gradi komparala : tam… kam; sama… kam; tale… kam; preferar… kam, e c. kamo (tekn.) — Saliajo kurvo-linea, muntita sur la perimetro di rotaco-axo, qua, renkontrante stango fixigita an la pistono-stango di pistilo, od an la extremajo di pisto-martelego, sublevas la pistilo, la martelego, e lasas lu retrofalar, tale transformante la movo cirklatra kontinua di la transmisarboro aden movo intermitoza, cirklatra o rekta-linea kamalio — En la Mezepoko, protektilo, konsistanta ye fera kaloto en qua esas muntita texuro ek mashi qua protektis la kolo e la shultri kamarado — La persono qua habitas normale en la sama loko kam ulu, e tale divenas, ad ica, kelke familiara kamarilio — Ensemblo ek la personi qui vivas intime kun princo, e probas influar lu politikale. (Vorto desprizala) kambiar (trans., po) — Donar ad ulu (ulo) e recevar de lu (altra kozo kom equivaloza) kambrar (trans.) — Kurvigar arkatre kameo — Lapido (onixo, sardonixo, e c.) skultita ad-reliefe, ube onu uzas la kolori diversa di la strati por nuancizar la parti diversa di la laboruro kamelo (zool.) — Quadripedo ruminera, longa-gamba, kun un o plura gibi sur la dorso, quan la Arabi, la Orientani, uzas kom charjo-bestio kameleono — (zool.) Reptero sauria, quaza lacerto kun grosa kapo, pelo shagrinatra, qua divenas diversa-kolora – ne (quankam onu kredis lo) pro reflektar la objekti vicina, ma segun ke la korpo esas plu o min plena ye aero kamelio (bot.) — Orno-planto, arbusto ek la familio « teacei » kameno — Konstrukturo masonura, aptigita por la kombusto, e qua konsistas esencale ye herdo qua komunikas kun la domexterajo per tubo, olqua produktas la aero-tiro ed esas la paseyo di la fumuri; la parto dom-extera di kameno-tubo o kameno-korpo kamero — Chambro sen-fenestra kamerlingo (religio katol.) — Kardinalo di qua la ofico konsistas, en la stati pontifikala, ye administrar la judiciofako e la trezoro-fako, qua prezidas la chambro apostolala, e guvernas dum la vaki da la Santa Sideyo kamforo — Substanco konkreta, blanka, diafana, qua saporas bitre e korodive, odoras penetrive, tre volatila, uzata kom kontre-spasmo ed antisepsivo, quan onu extraktas ek la Chinia-lauro kamilo — Quaza bi-brankardo, sur qua onu transportas brakie kargaji kamiono — Veturo basa por la transporto di vari, di paki kamizo — Sub-vesto, ek telo, kaliko, lano, silko, *nilono, quan onu *weras nemediate sur la pelo kamizolo — Vesto kun maniki, ek telo, lano, e c., qua *weresas maxim-multa-kaze sur la kamizo kamloto — Stofo grosiera quan onu fabrikis en la Oriento-landi, ek pili de kameli o de kapri kamomilo (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la flori – uzata infuze – esas stomako-kuraciva e kontre-febra kampar (netrans.) — (armeo) Establisar su, esar establisita plu o min duronte, sur tereno determinita kampaniar (netrans.) — (en la senco militala) Movar, agar lo necesa, por sucesigar expediciono kampanulo (bot.) — Planto di qua la flori, blua, violea, pendas quale klosheti kampesho (bot.) — Arboro dornoza ek Mexikia, Antili, qua donas tintivo reda kano (bot.) — Planto di qua la stipo, rekta, havas tuberi de qui spricas folii qui formacas gaino ye sua bazo kanabo (bot.) — Planto herbatra, di qua la stipo donas filamenti ek qui onu facas filo, telo, e c. kanabino (zool.) — Speco di mikra pasero griza, amansebla, e quan onu povas dresar por ke lu siflez arii kanalo — Quaza rivero artificala, destinita ad igar interkomunikar du baseni, du riveri o rivereti, o du parti ek un rivero o rivereto kanalio — Persono nehonesta, desestimenda kanapeo — Sidilo di qua la dors-apogilo esas tale granda ke, sur lu, plura personi povas sidar ensemble, od un persono sternar su kanario (zool.) — Serino de Kanarii kancelero — Gardero di la stato-siglili kancero (patol.) — Nomo vulgara di la tumori qui rodas la tisui di ula parti di la korpo, di la organi kande — En la epoko dum qua; ye la instanto dum qua… kandelo — Mecho ek kotono, cirkondita da sebo, da vaxo o da irgaltra materio grasa e kombustebla, qua, kande olu esas acendita, konsumesas lente, e donas flamo lumiziva kandelabro — Kandeliero kun plura branchi por la bujii kandio — Sukro, kristaligita a peci kandida — Qua esas sincera, pro ke lua pura anmo, psiko, koncienco havas nulo celenda kandidato — La persono qua su propozas pri ofico o plaso qui vakas kanelo — Quaza sulko longesala, mi-cilindra, qua alternas kun mikra muluro ronda, o kun aristo paralela kanetilio — Filo ek oro od arjento, spulita sur longa agulo de fero, ed uzata por la fabriko di la texuri brodita ye oro od arjento kanguruo (zool.) — Quadripedo ek Australia, ek la klaso « marsupiali », remarkinda pro la volumino di lua kaudo sur qua lu su apogas por saltar, e pro la tre granda longeso di lua membri dopa kanibalo — La homo qua su nutras ek karno homala kanikulo — La stelo di Sirius o di la Hundo, qua su levas e su kushas sama-kloke kam Suno, de la 24esma di julio til la 24esma di agosto kanina (anat.) — (dento) qua, che la homo, esas situita inter la incizivi e la molari kankro (zool.) — Krustaceo kun kin pari de gambi, di qua la gambi avana finas ye pinci, e qua marchas (egale-bone) avance o des-avance kankroido (patol.) — Kancero di la pelo e di la mukosi kanoo — Kanoto pirogatra, kun extremaji pintatra, facita ek ligno dina, qua movesas ordinare per pagayi kanono — (teol. katol.) Eklezio-lego; decido, da la koncilo, pri la fido e pri la diciplino; 2. (meso)-kanono : parto di la mes-oficio, vorti, pregi sakramentala, quan la sacerdoto dicas nelaute, de la prefaco til la « pater » kanoniko (eklezio katol.) — (olim) Kleriko reguliera o sekulara, ek ordeno religiala od ek kirko katedrala o kolegiala kanonizar (trans.) (religio katol.) — Enskribar la nomo en la katalogo de la santi; plasizar inter la santi kanoto — Mikra batelo, sen-ferdeka, movata per segli, remili, motoro, ed ordinare uzata sur la mar-aquo kansono — Ensemblo ek mikra versi, maxim-multa-kaze dividita ad kupleti kun refreno, kantata per ario populara kantar (trans.) — Produktar per la voco muzik-ario kantabilo (muziko) — Kantajo ye movimento moderata kantarelo (bot.) — Speco de boleto, fungo manjebla kantarido (zool.) — Insekto koleoptera, quan onu sekigas e reduktas a pulvero, uzata farmaciale en la preparaji vezikigiva kantato — Ensemblo ek versi, qua konsistas (generale) ye recitativo e ye strofi, a qua onu povas adjuntar muzik-ario kantiko (kristanismo) — Kantajo religiala ek la santa skriburi, por laudar, por dankar, deo kantileno — Speco di kansono, anciena e lamentala kantino — Taverno di regimento, di kazerno; taverno di fabrikeyo, di karcero, e c. kantono (en Francia) — Dividuro teritoriala di distrikto kantoro (kristanismo) — La persono qua kantas lor la oficio en kirko, en templo kanulo — Tubo, plu o min longa, rigida o flexebla, quan onu uzas en ula operaci kirurgiala, o por enduktar (aden la intestini o la vagino) ula liquidi kanvaso — Dika telo kruda, de qua onu facas la segli, la visho-tuki koqueyala kaolino — Arjilo blanka, tre pura, quan onu renkontras precipue en Chinia, ed ek qua onu facas la porcelano kaoso — Konfuzeso di la univers-elementi qui, segun ula teogonii, existis ante la organizeso di mondo kapo (anat.) — Parto supra di la homo-korpo – parto avana di la animalo-korpo – qua kontenas la cerebro e la organi precipua di la sensi kapabla (la persono) — Qua povas (mentale o korpale) exekutar bone to quon onu konfidas a lu kom agenda o facenda kapaca (extense di) — Tale granda ke lu povas kontenar (ta o ca quanto de ulo) kapear (netrans.) — Navigar (dum vento forta) transverse en vento, sub seglaro mikra, la segli bursatrigite kapelo (kristanismo) — Loko sakrigita, ube onu konservas la mantelo, la restaji de santo kapelino — Kofio por muliero, qua decensas til an-sur elua shultri kapero (bot.) — Yuna burjoneto de arboreto kultivata sude di Europa, qua, konfitite en vinagro, uzesas kom kondimento kapilara — Di qua la diametro esas haro-diametra kapilario (bot.) — Filiko di qua la stipito e la foliaro esas tenua; e di qua la folii uzesas sive infuze, sive sirope kapistro (kirurg.) — Bandajo per qua onu reduktas la rupturi e la luxacuri che la osti di la mandibulo kapitalo (financo) — La pekunio quan ulu posedas (kontraste kun la revenuo, qua esas acesora). La pekunio, egardata kom produkto-moyeno kapitano — La persono qua komandas en regimento-kompanio kapitelo (arkitekt.) — Parto supra di kolono, di pilastro, qua esas quaze la krono di la fusto kapitulo — (bot.) Infloresenco sama-forma kam kapo, spiko kapitulacar (netrans.) — Kontratar kun la enemiko, pri la kondicioni di la livro (forme di rezisto-ceso) di fortifikajo, fortreso, armeo kapono — Hanulo yuna quan onu kastris por igar lu divenar plu grasoza kaponiero (milit-arto) — Galerio konstruktita en sika fosato di fortreso, infre di la pafo-lineo, por komunikar de ta a ca fortifikajo, e por impedar la transiro di la fosato kaporalo — Armeano di qua la grado esas la minim alta kapoto — Longa redingoto por la viri, e precipue por la soldati kapro (zool.) — Mamifero, speco ek la familio « rumineri », kun korni kava e vivaca, mentono kun barbo, e di qua la maskulo odoras multe e desagreable. (hircus) kapreolo (zool.) — Speco di cervo, ma plu mikra, di qua la korni esas kurta, cilindra, ed havas nur un brancho kaprico — Volo subita, variema, nejustifikata, fantazia kaprifolio (bot.) — Arboreto klimera, sarmentoza, di qua la flori odoras kaprikorno — (zool.) Insekto koleoptera, kun longa anteni artikoza, kurva quale korni kaprimulgo (zool.) — Genero di pasero kun beko fendita, e qua, flugante, havas sua beko apertita kapriolar (netrans.) — Saltar bruske e retrosaltar, lor folo-ludeto kapstano — Vindilo vertikala, an-cirkum qua spulesas kablo kapsulo — (artilerio) Alveolo de kupro, qua kontenas materio detoniva, e qua uzesas por komunikar la fairo a la kargajo de pulvero di la perkut-armi kaptar (trans.) — Sucesar pri sizar ulu, ulo, qua probas eskapo kaptacar (trans.) — Obtenar per manovri ruzoza (donaco, legaco, e c.) kapuco — Parto di mantelo, di froko, e c., forme di boneto tre ampla, qua esas charniratre adduktebla adsur la dorso kapuchino (bot.) — Planto klimera, di qua la floro esas oranjo-flava, e qua havas, ye sua extremaji suba, apendico kapuco-forma kapucino (kristanismo) — Reguliero ek un de la ordeni franciskana kara — (pri persono) Qua inspiras multa tenereso (ad ulu). (anke familiare, ma kun senco tre febligita) karabo (zool.) — Insekto karn-avida, genero ek la serio « koleopteri », e di qua ula speci lansas liquido fetida karabino — Fusilo lejera, di qua la tubo havas (ordinare) surfaco interna qua esas striizita helicatre, ed extere surfaco taliita facioze karafo — Vazo portebla, ordinare sen ansi, kun la ventro globoza, la kolo streta, ek kristalo od ek vitro sen-kolora, di qua la stopilo esas ek la sama materio, e qua generale destinesis a kontenor od a varsor la repast-aquo karako — Quaza kazako apertita, quan *weris olim la rurani, la soldati karakalo (zool.) — Sorto di kato sovaja karakolar (netrans.) (aludante kavalo) — Movar su turne, addextre ed adsinistre karaktero — Traito partikulara, eso-maniero propra, qua distingas kozo de altra kozo karakteristiko (matem.) — La nombro integra di logaritmo karambolar (netrans.) (biliardo-ludo) — Agar la stroko qua konsistas ye shokar du buli per la sua karamelo — Sukro fuzita e brunigita per la efiko da fairo karasino (zool.) — Fisho simila kam karpo karato — Pondero-unajo, uzata ankore da la juvelisti, por la diamanti, la lapidi, la perli, e qua equivalas cirkume 20 centigrami karavano — En Avan-Azia, en Arabia, e c., trupo de komercisti, de voyajeri, de pilgrimanti, asemblita por trans-irar plu sekure la dezerti karavanserayo — En la Oriento-landi : granda edifico en qua la voyajeri povas shirmar e su ipsa e lia charjo-bestii karavelo — (olim) Che la Turki, grosa milito-navo karbo (kemio) — Korpo simpla, metaloida, qua existas pluraforme : karbono, grafito, diamanto, e c. karbono — Materio nigra, en qua dominacas la korpo simpla « karbo », e quan onu extraktas (ordinare) de subsulo per minar karbonaro — Membro di societo revolucionista sekreta, fondita en Italia, komence di la 19esma yarcento karbonario (zool.) — Fisho ek la genero « gado » karborundo (kemio) — Siliko-karburo, preparita per submisar, a la kaloro de elektroforno, mixuro ek karbono e silicio : uzata por la fabriko di grindo-roti, e c. karbunklo — (patol.) Morbo qua desorganizas e nigrigas la tisui atakita karburar (netrans.) (tekn.) — Preparar la mixuro gasa, explozala quan onu destinas a la alimento di la explozo-motori karburatoro (tekn.) — Aparato qua produktas ta mixuro ek aero e vaporo de hidrokarburo o kombusto-gaso, quan onu uzas sive por lumizo, sive por alimentar explozo-motori karcero — Loko ube la arestito retenesas, malgre lua volo e, tale, privacesas de lua libereso karcinomo (patol.) — Un ek la formi di la morbo « kancero » kardar (trans.) — Pektar, desintrikar (precipue lano e krino) per planketo provizita ye klovi ek latuno-filo kardamino (bot.) — Planto krucifera kardamomo (bot.) — Planto di India, genero « amomo » kardano (tekn.) — « Artiko » di parti de mekanismi (stangi, e c.) qua posibligas movi irga-direcione kardelo (zool.) — Mikra ucelo kantera, de la serio « paseri », di qua la maskulo havas kapo reda e la ali markizita flave e brune kardinala — (matem.) Dicesas pri la nombri qui indikas quanta unaji sama-natura kontenesas en quanto determinita, e qui uzesas por formacar la cetera termini numerala kardinalo — Singla ek la sepa-dek prelati (episkopi, sacerdoti, diakoni) ye qui konsistas la Sakra Kolegio di la Eklezio katolika, qui votas en konklavo por elektar nova papo, o por elektesar, e qui havas kostumo reda kardioido (geom.) — Konkoido di la cirklo kardono (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la folii e la kapituli esas dornoza karduno (bot.) — Speco di artichoko, di qua onu manjas la kosto mediana di la folii, pos blankigir olu per kovrar lu ye palio karear (trans.) — Ne judikar su kom privacata de ulo, pro ke onu ne tre bezonas nek tre deziras olu karelo — (ludo-karto) Quadrato reda, uzata kom la distingivo di grupo de karti, en qua la aso reprezentesas per quadrato meze di la karto kareno — La tota surfaco di navo, qua esas imersita karesmo — En la religio katolika, periodo ek 46 dii, de la cindro-merkurdio til la Pasko-sundio, dum qua la fideli devas abstinencar e fastar (ecepte dum la sundii) karezar (trans.) — Tushar lejere per sua manuo, sua labii, por signifikar sua afeciono, tenereso, amo, amoro – ed, en ula kazi, por produktar efekti erotika kargar (trans.) — Igar (ulu, ulo) subisar la pezo da objekto qua esas portenda ad altra loko, transportenda kariar (netrans.) (patol.) — (aludante osto) Domajesar (da morbo) forme di molesko di la tisuo osta kun pusifo kariatido — Statuo de muliero, drapirita, quan onu reprezentas kom stacanta, e qua subtenas entablamento, kornico, vice kolono, pilastro karibuo (zool.) — Rentiro di Kanada karico (bot.) — Planto ek la familio « ciperaci » kariero — Profesiono ofico-hierarkioza kariko — Redingoto ampla, kun pelerino dispozita etajatre karikatar (trans.) — Reprezentar persono, kozi, ma exajerante, groteske, por igar li rido-mokinda kariocinezo (biol.) — Divido di la celulo, lor qua la divido di la nuklei preiras olta di la celulo-korpo kariofilo (bot.) — Burjono di la floro di arboro di Moluko o di Antili, ek la familio « mirtacei », uzata kom spico, piklo kariolizo (bot.) — Dissolvo di la celulo-nukleo karitato — Amo kompatoza di la kunhomi karlino (bot.) — Planto di qua la radiko uzesis kom sudorifigivo karmelito (religio katol.) — Reguliero ek la ordeno « karmel » (ordeno fondita en 1451, da Jean Soreth) karmezino — Koloro obskure-reda briloze karmino — Koloro bele-reda, ma min brilo-reda e plu brune-reda kam cinabrea karno (anat.) — La muskuli di la korpo di la homo o di animalo (kontraste kun la osti e la pelo) karnaciono — Koloro di la parti extera di la homo-korpo karnavalo (religio katol.) — La lasta karno-dii di la periodo de la Reji-dio til la Cindro-merkurdio, e dum qui eventas la lasta amuzi e distrakti di ta periodo; travestii, bali de maskiti, e c. karnivoro — Qua su nutras ye karno karonado — Pafilo, ordinare ek fero, plu kurta kam kanono, qua uzesis, precipue sur la navi, e qua (quale la bombardilo) havas alveolo por la pulvero karoso — Luxo-veturo, di qua la korpo su apogas sur suspenso-risorti, tektoza, kun quar roti karoto (bot.) — Planto ek la familio « umbeliferi », di qua la radiko (pulpoza) esas manjebla karotido (anat.) — Singla ek la du grosa arteri qui portas la sango a la kapo karotino (kemio) — Hidro-karburo, fuzebla ye 118° C., ye qua konsistas la materio flava di la karoti, e qua absorbas la oxo di aero karpo — (zool.) Fisho qua vivas en la aquo sen-sala, ek la genero « ciprini » karpentar (trans.) — Facar la asemblajo ek ligno-pecegi, ek trabi, qui uzesas en domo-konstrukturo por subtenar lua diversa parti karpino (bot.) — Granda arboro qua kreskas en la foresti, e di qua la ligno, harda, kompakta e blanka, demandesas por la facaji da la tornisti, karpentisti, veturifisti, e c. karpologio (bot.) — Parto di botaniko, qua havas kom studiajo, la frukti karto — Quadrato o rektangulo ek sorto di papero rezistiva, ma flexebla, facita ek plura papero-folii interglutinita kartamo (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la flori esas bele safrano-reda, uzata por tintar kartamino (kemio) — Koloro-materio di la flori, genero « kartamo » kartavar (netrans.) — Pronuncar la litero « r » per la guturo (t.e. kelkete quale la « ch » Germana, la « j » Hispana) kartelo — Karto, papero-folio, sur qua onu sendis defio pri duelo kartero (tekn.) — Envelopilo rigida qua protektas (kontre la enveno de korpi stranjera) la mashin-organi qui funcionas rapide karteziana — Qua relatas Descartes (pr. Dekart') ed ilua doktrino kartilago (anat.) — Tisuo animalala, flexebla, plastika, di qua la hardeso-grado fluktuas inter olta di la osti ed olta di la ligamenti kartocho — Tubo kartona, cilindra, qua kontenas la pulvero di fusilo, di pistolo *kartoflo (bot.) — Solaneo tuberoza, di qua la nura tuberkulo esas manjebla (kom legumo), *reproduktebla per la plantaco di tuberkuli – prizentita en Francia da Parmentier. – (Nomo vulgara : terpomi, en Francia; ter-ovi, en Chinia) kartografio — La arto facar la mapi (geografiala, astronomiala, e c.) kartomanciar (netrans.) — Explorar la hazardo-kombinaji ek ludo-karti, por divinar la eventaji futura kartono — Pasto ek papero, shifoni, e c., quan onu hardigis e foliigis; od asemblajo ek folii o karti interglutinita kartusho — Kadro skultita, grabita, forme di karto di qua la bordumo, la angulo, aspektas quale volvajo, destinita por recevor enskriburo, devizo, moto, la monogramo di ulu, e quan onu plasizas sur edifico, infre ed en la angulo (sinistre o dextre), di tabelo, di pikturo, di graburo, di mapo. kartuzio (religio katol.) — Monakeyo di la regulieri di la ordeno di « Santa Bruno », konstruktita (sen ecepto-kazi) en loko dezerta karubo (bot.) — La shelo pulpa di arboro, verda, ek la familio « leguminosi », e di qua la ligno esas tre harda karunklo — (anat.) Mikra peco karna (en la organismo); apendico karna an la fronto, an la pektoro di ula uceli (dindi, kazuari, e c.) karuselo — Quaza turniro, distraktivo ek konkursi, kur-konkursi, por recevor premie ringi fingrala, e c., agita da kavalokavalkanti dispozita quadrile kaso — Chambro ube eventas la inkasi e desinkasi da firmo komercala o da administrantaro kasacar (trans.) (yuro-cienco) — Nihiligar yurale verdikto, akto, proceduro. kashaloto (zool.) — Mamifero ek la familio « cetacei », qua diferas de la baleno per to ke, vice barti, lu havas denti an la mandibulo ed, an la maxilo, alveoli en qui esas la denti kashmiro — Texajo tre delikata, facita ek la lano di la mutoni. ed ek la lanugo di la pektoro di la kaprini di Tibet kasio (bot.) — Shelo (di qua la pulpo nigra uzesas kom laxigivo) di la arboro L. cassia kasiso (bot.) — Arboreto, analoga a la ribiero, di qua la frukti esas nigra, aromatoza e dispozita grape kasko — Kapo-vesto (precipue : militistala) ek ledro, metalo, qua kovras e protektas la kapo kaskado — Falo da mikra rivereto, de granda alteso-punto. – (metaf.) Serio de agi qui eventas quaze salte kasono — Aparato quan onu uzas por konstruktar sub la surfaco di maro, di fluvio, e c., quaza pontono quan onu povas elevar od abasar, segun la naturo di la laborendi kasqueto — Kapo-vesto virala, kun viziero kasrolo — Implemento koqueyala ek metalo, vazo cilindra kun mancho e fundo plata, en qua onu koquas nutrivi diversa kasto — En Egiptia antiqua ed en India : klaso qua esas un ek la dividuri hierarkiala di la socio. – (metaf.) Socio-klaso, egardata kom havanta exkluzo-mento pri la personi di la klasi cetera kastano (bot.) — Frukto di qua la shelo, dornoza e ledratra, kontenas un o plura « mandeli » farinoza qui donas nutrivo tre forta – quan produktas granda arboro ek la familio « amentacei », qua kreskas en la regioni tepida di Europa, Azia ed Amerika kastanyeto — Mikra peco ek buso-ligno od ek ivoro, kavigita skaliatre, juntita per kordeto an altra peco identa kontre qua onu igas lu frapar, por indikar forte la ritmo di dans-ario o kant-ario kastelo — (en la mez-epoko) Lojeyo siniorala, defensata per alta muregi, turmi, fosati, fortreso kastono — Kapo di fingro-ringo, parto salianta en qua esas inkastrita lapido kastoro (zool.) — Mamifero rodera, qua habitas somere tertrui quin lu exkavas rive di la fluvii, e vintro kabanin, quin lu konstruktas litoro di la fluvii o meze di aquo, e quin lu protektas per quaza digi kastoreo (farmacio) — Substanco sekrecata da glandi qui esas sub la kaudo di la kastoro, e quan onu uzas kom kontre-spasmo kastrar (trans.) — Igar sexuo-impotenta, per mutilar ed atrofiar la organi genitala kato (zool.) — Animalo domestika, ek la genero « karnavidi », digitigrada, karnivora, kun unglegi retrotirebla (leono, tigro, pantero, linco, jaguaro) katafalko — Estrado dekorala, erektita meze di kirko, en qua la sarko esos enklozita dum la funero e simulita dum la oficii memorigala katakaustika (fiziko e geom.) — Kurvo qua envelopas lumo-radii reflektita da spegulo konkava – la radii venante de un lumo-punto kataklismo — Subverso di la surfaco di la Terglobo, per inundo, sismo (tertremo), e c. katakombo — Chambrego subsula qua uzesis kom sepulteyo, osteyo; exkavajo adube onu asemblis osti katakrezo — Figuro retorikala, per qua la vorto qua indikas propre ta o ca objekto, uzesas por indikar altra objekto qua esas sur parto analoga ye la unesma katalazo (biol.) — Fermento solvebla, deskovrita en la tabako-folii, e qua efikas reduktive katalepsio (patol.) — Supreseso semblanta di vivo per la suspenseso di la sentiveso extera e di la moviveso volata kun rigidesko kadavrala katalizar (trans.) (kemio) — Efikigar ta korpi qui, per lia nura prezenteso (e sen esar modifikata) eventigas en altra korpi modifikesi katalogo — Listo, indexatra, ek la peci di kolektajo (libri, pikturi, graburi, medalii, e c.) katalpo (bot.) — Arboro ek la familio « bignonacei », di qua la folii esas larja ed ovala, la flori blanka e reda-puntizita, e quan onu kultivas en Europa kom plezuro-planto kataplasmo — Topiko ek substanco moligiva, forme di pado kompakta katapulto (che la antiqui) — Milito-mashino, en qua trabo, per efikar quale risorto, lansis projektili tre pezoza kataro (patol.) — Inflameso di mukozo, kun sekreco katarakto — (geol.) Sorto de aquo-fali qui interruptas la fluo di fluvio katastrofo — Inversesko bruska di fortuno katedro — Sidilo lokizita alte, e de qua (en kirko, templo, doceyo) onu su turnas docoze a sua askoltanti katedralo — Granda kirko di la arkitekturo kristana mezepokala kategorio — (filoz.) Singla ek la atributi generala di la ento, segun Aristoteles kategorika — (segun la doktrino da Kant) Lo absoluta e ne-kondicionata katekismo (religio kristana) — Libro en qua esas rezumita la punti precipua di la docado religiala katekizar (trans.) — Instruktar voce (ulu) aden la religio kristana (precipue por preparar la infanti por la komunio unesma) katekumeno (religio kristana) — La homo qua recevas la doco religiala por preparar su a bapteso kateno — Ligilo qua konsistas ye serio de ringi ek metalo, interplektita kateto (olima geometrio) — Rekto, perpendikla ye altra katetero (kirurg.) — Sondilo metala, ordinare kurva, kun ranuro qua duktas la instrumento destinita a la exploro ed a la incizo di la veziko katguto (kirurg.) — Sorto di ligilo, facita ek intestini de mutono o de kato, uzata (aseptigite) por la suto di la plagi kationo (elektro) — Iono qua iras a la katodo lor elektrolizo di solvuro katisar (trans.) — Presar (drapo, lanaji) ed apretizar li por igar li ferma, briloza katodo (elektro) — Korpo konduktiva, uzata kom elektrodo en la parto liquida o gasa di elektro-cirkuito, e muntita an la polo negativa di la elektro-fluo-fonto katolika (religio kristana) — Qua apartenas a la eklezio di Roma katoptriko — Parto di optiko, qua traktas la reflekto di la lumo-radii kauchuko — Rezino, suko koagulita, ek *heveo, e c. ed uzata da la industrii kauciono — Pekunio-quanto quan onu depozas, o quan onu su engajas pagor, garantie di su-engajo agita da altru o da su ipsa kaudo — Prolonguro plu o min oblonga, qua finas dope la torso di la vertebrozi. – (anke metaf.) kaulo (bot.) — Planto supala ek la familio « kruciferi » kaurio — Konko uzata kom *koino en Bengal ed en la regioni centrala di Afrika kaustika — Qua desorganizas, korodas la tisui di la animali e di la vejetanti kaustiko (geom.) — Kurvo qua envelopas lumo-radii refraktita da spegulo konkava, ta radii venante de un lumo-punto kautero — Korpo varmega o kemiajo, quan onu uzas medicinale por desorganizar tisuo kauzo — (filoz.) To per quo kozo esas o divenas to quon lu esas kava — Qua havas en su vakuo plu o min profunda kavalo (zool.) — Animalo domestika, mamifera, ek la familio « solipedi », qua uzesas kom kavalkajo, kom tirbestio o kom charjo-bestio kavalkar (netrans.) — Sidar quale viro sur kavalo, sur biciklo kavalrio — La parto di armeo, qua konsistas ye viri sur kavali kavatino (muziko) — Kant-ario (« moderato ») di la operi italiana kaverno — Kavajo naturala, sub sulo o sub roko, ed apta kom refujeyo kaviaro — Disho acesora Rusa, ek sturg-ovi, forte presita e marinigita kayo — Ter-amasajo, subtenata da muro ek quadro, e protektata da parapeto, facita alonge rivero por restriktar lu dum acenso, en la parto di lua fluo qua trairas urbo kayero — Asemblajo ek plura papero-folii, generale intersutita unlatere kazo — Ek la eventaji quin povas produktar stando, konjunturo, la eventajo qua esas produktita, fakte o supozate o konjektate kazako — Mulier-vesto, surtuto di qua la maniki esas plu o min fitanta kazeo — Fromajo ek nur lakto koagulita, gutifigita e muldita, e quan onu manjas pos adjuntir a lu kremo kazeino — Substanco organika koagulebla, quan kontenas lakto kazemato — Refujeyo subsula, vultoza, bomb-espruva, por shirmar la armeani, la municioni kazerno — Domego en qua onu lojas la armeani kazimiro — Drapo dina e lejera, ma di qua la fil-interkrucumi esas plu komplikita, e la texajo plu mikra-masha, kam en la texuro simpla kazino — Loko di interrenkontro por karto-ludar, muzikar, lektar la jurnali, specale en la urbi mar-balnala o kuracaquala kazuala — Subordinita ad ula kazi. kazuaro (zool.) — Ucelo steltiera di la arkipelago Indiana e di Australia, simila a la strucho, ma di qua la ali esas plu kurta kazuisto — Teologiisto qua su konsakris a studiar e solvar la kazi di koncienco kazuistiko — Parto di teologio, qua traktas la solvo di la kazi di koncienco ke — Konjunciono subordinala keglo — Singla ek la non koni ligna quin onu pozas sur sulo olia-baze, e quin onu probas abatar per ligno-bulo quan onu lansas de kelke fore kelo (tekn.) — Mikra stifto ek fero, ek ligno, muntita trans-verso aden la pinto di bolto, di charniro-cilindro, e c., kom haltigivo kelero — Spaco subsula, ordinare vultoza, rezervita sub la ter-etajo di la domi, ed apta (pro lua temperaturo sempre egala) konservar la vini e la diversa provizaji kelka — Mikra quanto, mikra nombro. (Kelka indikas quanto min granda kam multa, e plu granda kam plura; plura indikas, ula-cirkonstance, nur « du ») kemio — La cienco qua studias la konsisto intima di la korpi diversa (simpla o komplexa), la *leyi (legi) segun qui interkombinas la elementi de qui oli naskas, ed olia qualesi propra kemiotaktismo (biol.) — Atrakto o repulso, che enti vivanta, da substanco kemiala kemiotropismo (biol.) — Orientizo, direkto di la planti, per reaktivi kemiala kenelo — Buleto oblonga de karno, de fisho-karno, uzata kom disho-garnituro kepio — Kapo-vesto lejera, kun mikra viziero, quan *weras ordinare la armeani keratino — Substanco albuminoida, tre sulfoza, qua esas elemento di la tisui sintezala (tegumenti, faneri) kerlo — Viro vivaca e joyoza kermeso (zool.) — Kochenilo qua vivas sur speco di querko, e di qua la femino facas, sur la folii, la stipi e la branchi di ta arboro, mikra sheli sferatra e reda kerno — Parto harda, ligna, qua esas interne di ula frukti, e qua kontenas la « mandelo », la grano kerozeno (kemio) — Lum-oleo, obtenita per distilar petrol-olei kruda kerubo — En la Testamento Olda (biblo) : reprezenturo de la anjeli, qui ornis la tabernaklo; nomo di ula anjeli kesto — Quaza buxo por la transporto; asemblajo ek planki (ulakaze : ajuroza, kun fundo e kovrilo fixigita per klovi) khan — Sinioro (che la hordi nomada, Turka o Mongola) khedivo — La suvereno di Egiptia, olim kikar (netrans.) (aludante kavalo, asno, e c) — Lansar rapide addope sua membri dopa, apogante su sur la membri avana kilio (navig.) — Asemblajo longa e rezistiva de trabi, qua iras de la pruo a la pupo di navo, fundamento sur qua onu muntas la navo-guvernilo, e c. kiliogono (geom.) — Poligono mil-latera kilo- — Prefixo ciencala : « … × 1000 » kilogramo — Pezo mil-grama. (En Britania ed Usa : cirkume 2.2 lbs.) kilogrametro (mekan.) — Mezur-unajo por la efiko da la mashini e da la motori, forco qua esas necesa por sublevar 1 kilogramo ad 1 metro super sulo kilolitro — Mezur-unajo pri kapaceso : 1000 litri kilometro — Mezur-unajo pri longeso : l000metri kilowatt — 1000 « watt » kimero — Monstro quan la antiqui reprezentis kom asembluro stranja ek parti di animali diversa kimono — Tuniko longa, *werata (en Japonia) da la viri e mulieri; lu karakterizesas da larja zono ye la tayo. – Jap kin — 2 plus 3, o 1 plus 4 kinazo (biol.) — Fermento solvebla, apta transformar a fermento aktiva la profermenti kiosko — Belvedero, paviliono apertita omna-latere, situita en gardeno, sur teraso kirko — Edifico por la kulto katolika od ortodoxa (kristanismo) kiragro (patol.) — La formo di goto qua afektas la manui kiromanciar (netrans.) — (asertate) anuncar la eventaji futura, divinar la karaktero di la homi, per la exploro di la manui di la konsultanto – exploro, precipue, di la linei sur olia palmi kiroptero (zool.) — Serio de mamiferi, di qui la vespertilio esas la tipo kirsho — Brandio de cerizi, obtenita per fermentacigar cerizi nigra ed olia kerni kirurgio — Parto di la medicin-arto qua traktas precipue la lezuri extera (vunduri, osto-rupturi, e c.) e la operaci quin igas necesan ula morbi interna kisar (trans.) — Presar sua labii, manifeste di afeciono, di amo, di amoro, di respekto, adsur la vizajo, la manuo di persono kismet (che la Mohamedisti) — Fato kisto (patol.) — Quaza posho sen aperturo, qua kreskas en la tisui pro la dilateso di la kondukto-tubi extera di la glandi diversa di qui la orifico divenis obstruktita, e qua kontenas humori ed altra materii morbala kizelguro — Materio qua konsistas precipue ye silico (til 90%), generale verda, qua devenas de la deskompozeso di diatomei qui kaptabis silico; uzata por facar dinamito, smalio, cementi, e c. klado — Skriburo destinita a transskribesor, e quan onu emendas, surstrekizas, e c. ante la kopio neta e definitiva klakar (netrans.) — Bruisar pro la intershokeso (instantala) di du surfaci plu o min plata klamar (trans.) — Dicar (ulo) per vorti pronuncata forte, rezonante klamido (epoki antiqua) — Mantelo Greka, Romana, di qua un ek la anguli elevesas til la shultro dextra, ube lu an-ligesas per agrafo klano — Quaza tribuo, che la populi Kelta klapo — (tekn.) Quaza valvo qua apertesas e klozesas quale charniro-plako klara — (a) Qua donas o recevas lumo-radii quin nulo interceptas; (b) Di qua nulo desbriligas la pureso klarineto (muziko) — Sufl-instrumento, kun beko e langeto klaso — Kategorio de civitani klasifikar (trans.) — (pri la natur-cienci) Repartisar la individui hierarkiale, segun speci, generi, familii, serii, klasi, e c. klasika — Egardata kom konforma a la reguli di la genero, ed uzebla kom modelo klastika (geol.) — Qua devenas efike da la rodo mekanismala de la aquo movanta. (Ex. : la sedimento-roki) klaudikar (netrans.) — Marchar, apogante ne-interegale la gambi sur sulo, sive pro ke onu doloras ye la gambo, sive pro ke un gambo esas plu kurta klauno — Protagonisto bufona di la farsi Angla klauzo — Preskriptajo specala di lego, kontrato, testamento klavo — Singla ek la tabuleti levera, blanka o nigra, quin la fingri abasas por plear orgeno, piano; (analoge) la klavi di skribomashino, di komposto-mashino klavikordo (muziko) — Instrumento kun sono fixa, klavaro e kordi metala quin pinchas plumo-pinti, qua remplasesis da la piano klavikulo (anat.) — Osto qua funcionas kom apog-arko inter la du shultri klefo — Peco ek fero, quan onu enduktas aden la truo di seruro, e per qua onu funcionigas la mekanismo qua apertas o klozas ta seruro kleistogama (bot.) — Dicesas pri floro qua nulinstante apertas su, e di qua la fekundigo eventas dum olua klozeso klemar (trans.) — Tenar tre strete : (a) per lokizar en spaco tre poka (un o plura kozi o personi); (b) per interproximigar per ligilo (plura kozi o parti di kozo); (c) per lokizar ici tre an iti (personi o kozi) klematido (bot.) — Planto klimera, familio « ranunkulacei », di qua la flori esas blanka ed odoroza klementa — Dicesas pri persono qua, autoritatoza pri punisar kulpozo, agas dolce ad ica, pardonante lu, od alejante lua puniseso klepsidro — Aquo-horlojo qua indikas la kloki per la fluo ne-interruptita da ula quanto de aquo en tempo-quanto predeterminita kleriko — Membro di la oficieraro di eklezio klerko — La persono qua laboras o yuro-studias en la kontoro di notario, di ushero, di « avoué » kliento — (Roma, antiqua) Plebeyo qua protektesis da patrico klifo — Eskarpajo de tero o de roko qua garnisas la bordo di maro kliko (tekn.) — Peco movebla quan sublevas omna dento di ingrano roto kande ica turnas ica-sinse, e qua butas kontre la ingranajo se onu volas igar lu turnar inversa-sinse kliktar (netrans.) — (aludante ula korpi sonora qui intershokas) Bruisar ne-matide klimar (netrans.) — Elevar su per akrochar su a to quo povas helpar la acenso klimato — Ensemblo ek la cirkonstanci atmosferala, a qua regioni submisesas klimatologio — Studio di la klimati klinar (netrans.) (aludante du peci qui quaze interkavalkas) — Interkrucumar kliniko — Docado medicinala, medikala, da maestro a sua dicipuli, an la lito di la maladi klinko — Klozilo di pordo, ek simpla fero-lamo quan onu abasas sur fero-peco muntita an la pordo-kadro, kande onu klozas la pordo e sublevas kande onu apertas lu klinoida (anat.) — Singla ek la quar apofizi, qui esas an la parto supra di la osto sfenoida klinometro — Aparato uzata – en aernavigado, marnavigado – (an busolo) por mezurar la deviaco de la horizontalo klipero (navig.) — Seglo-navo, multa-tuna, pasable rapida, uzata olim por la teo-komerco inter Britania e Chinia klishar (trans.) — (imprim-arto) Reproduktar reliefe la traco de kompostajo ek tipi movebla, de la tipo originala di graburo, e c. klistero — La medikamento liquida quan onu injektas, tra la anuso, aden la grosa intestino klitorido (anat.) — Mikra organo karnaja, enire di la vulvo klivar (trans.) — Dividar (diamanti, kristali, mikao-bloko) ad strati lamela kloako — Loko destinita ad esor kolektuyo di la rezidui kloko — La 24-esma parto di dio, determinata per horlojo klonuso — Fenomeno qua rezultas de la exajereso di la reflexi kloro (kemio) — Korpo simpla, gasa, flava verdatre, odorsufokiva, qua saporas kaustike, uzata kom senkolorigivo e kom desinfektivo klorofilo (bot.) — Materio qua donas a la parti verda di la planto olia koloro kloroformo — Substanco anesteziala, liquida, oleatra, senkolora kloroleucito (biol.) — Granulo de protoplasmo, impregnita ye klorofilo kloroplasto (biol.) — Rolo quan pleas la kloroleucito la produkto di klorofilo kloroso (patol.) — Paleso verdatra. Etioleso di la adolecantini en qui la pubereso-kresko esas neregulala klosho — Instrumento ek bronzo, forme di vazo inversigita, qua longe vibras efike da frapilo suspensita interne, o da martelo extera klostro (religio katol.) — Parto di kuvento quan klozilo separas de la parti cetera di la konstrukturo klovo — Mikra stango fera, pintoza, kun un kapo, quan onu uzas por fixigar, muntar o suspensar ulo klozar (trans.) — Dispozar (la klapo o klapi di pordo, di fenestro, barilo, parieto, muro, greto, kordono de soldati) tale ke (la chambro, la chambrego, la parko, la gardeno, e c.) esez *kluza. (Chambro esas *kluza se lua pordo e lua fenestro esas klozita) klubo — Asociitaro ek personi qui pagas komuna-spense po la uzado di chambrego en qua li povas su asemblar por ludar (per karti, e c.), lektar la jurnali, la revui, diskutar pri politiko, e c. klukar (netrans.) (aludante la hanino, la ganso, e c) — Audigar sua krio *kluza — Dicesas pri loko qua esas cirkondita per barilo, parieti, muri, greti, kordono de soldati, qui impedas la aceso di olua internajo kluzo — Truo cirkla horizontala, borita en la parto avana di navo (dextre o sinistre di la pruo), tra qua pasas la kablo muntita an ankro knaucio (bot.) — Planto herbatra, kun flori violea, purpurea, ed anke blanka, quan onu uzis olim kom medikamento kontre skabio knikar (trans.) — Strenar korpo relative longa (kom ex. : stango) per preso, en la direciono longesala, sur la du extremaji knuto — Instrumento di tormentado, che la Rusi caroza : flogilo qua konsistas ye plura ledro-bendi interplektita, qui, cirkum la extremajo, esas separita e provizita ye hoki ek fero ko- — Prefixo ciencala qua signifikas « komplemento di… » o « di komplemento » koadjutoro (religio katol.) — Kleriko adjuntita ad episkopo, ad arkiepiskopo, por helpar lu en lua funcioni episkopala e remplasar lu se la ofico vakas koagular (netrans.) (aludante liquido) — Asemblar la parti solida quin lu kontenas interne-flotace koaktar (trans., pri, ad) — Reduktar (ulu) ad agar kontre lua volo koalisar (netrans.) (aludante plura populi, plura nacioni) — Inter-unionar poke-duronte por atako kontre adverso komuna koaltaro — Gudro quan onu obtenas per distilar min-karbono kobalto (kemio) — Korpo simpla, metala, stalo-griza, di qua ula kombinuri (oxido, arseniato) uzesas por bluigar porcelano, vitro, e c. kobayo (zool.) — Mamifero rodera, genero « subunglozi », kun gambi kurta, quar fingri ye la avan-gambi, tri fingri ye la dop-gambi, e qua vivas en la sudo-regioni di Amerika kobeo (bot.) — Planto klimera, kun flori violea, kloshatra. (scandena) koboldo — En la superstici plebeyala : mikra diablo malicoza qua tormentas la homi dum lia dormo kochenilo (zool.) — Insekto qua vivas sur la nopalo e donas bela tinto-materio reda kocigo (anat.) — Mikra osto, en la extremajo infra di la spino, *artikumata a la sakrumo, che la homo e che la spinozi sen-kauda kocinelo (zool.) — Mikra insekto koleoptera. (septempunctata) kodexo — Kolektajo ek la legi klasifikita tale ke olu reprezentas la ensemblo di la legi di lando pri ta o ca temo. kodicilo — Klauzo adjuntita – qua kompletigas, modifikas o nihiligas testamento koeficiento (matem.) — Nombro qua, skribite avan quanto algebrala, indikas quantafoye olca esas uzenda koercitiva (elektro) — Feldo koercitiva : valoro de magneto-feldo, necesa por retroduktar a zero la indukteso magnetala en ica od ita punto di korpo feromagnetala, pos submisir ica a sat multa cikli magnetala kofio — Kapo-vesto mulierala, ek stofo, trikoturo, furo, e c., sen bordo kofro — Granda buxo ek ligno, ek metalo, rektangula, kun klozilo klapa, maxim-multa-kaze konvexa, *kluzigebla per seruro koherar (netrans.) (aludante la elementi di ensemblo) — Havar sua parti strete unionita kohorto (epoki antiqua) — Trupo qua konsistis ye la dekimo di legiono Romana *koino — Moneto-peci ek arjento, kupro, bronzo, nikelo, qui valoras poke. (Kom ex. : Me kambiis moneto-peco 5-franka po koino.) koincidar (netrans.) — Interkontaktar precize, en omna punti koitar (netrans., kun) (aludante homi) — Unionar su sexuale, por juo o genito koko — Kombusteblo, reziduo de la min-karbono quan onu kalcinis en vazo *kluza, por separar de olu la hidro e la parti sulfa e bitumina kokao (bot.) — Arbusto aromatoza di Peru, di qua la folio kontenas elementi toniziva ed ecitigiva kokaino (kemio) — Alkaloido ek la kokao, quan onu uzas medicine por anesteziar lokale kokardo — Insigno, forme di mikra disko, qua *weresas an la chapelo koketa — Qua esforcas plezar a la personi di la altra sexuo kokleo (zool.) — Molusko gasteropoda, reptera, kun konko helicatra koklusho (patol.) — Tusado konvulsatra, qua kaptas precipue la infanti kokono — Envelopilo quan facas, ek sua fili, la maxim multa larvi (raupi) di la lepidoptari, ed en qua eventas lia lasta metamorfoso kokoso (bot.) — Frukto di granda arboro ek la familio « palmieri » kolo — Parto di la korpo di la homo, di animalo, qua unionas la kapo a la torso kolao (bot.) — Arboro de la regioni tropikala di Afrika, qua produktas « nuco » uzata kom tonizivo por la kordio e kom stimulivo nervala kolacionar (trans., kun) — Komparar ica kun ita, o kun la originalo, kopiurin, reprodukturin de texto, kom verifiko di lia exakteso *kolapsar (netrans.) (aludante homo) — Falar pro exhausteso, extenueso, febleso kolareto — Stofo-garnituro por la kolo, generale plisoza, quan *weris la viri lor la rejo Henriko IV di Francia (t. e. cirkum la yaro 1600) e la mulieri, divers-epoke kolaterala — Situita laterale, relate ulo kolchiko (bot.) — Planto bulboza, kun flori violea, di qua la toxikeso uzesas por kuracar artritismo kolda — Qua kontenas poka kaloro koldkremo — Kosmetiko por la pelo, qua konsistas ye vaxo blanka, spermaceto, ed oleo ek mandeli kolego — Singla de la homi qui havas ofico publika, civila od armeala, egardata relate a la ceteri kolegio — Korpo ek personi submisata a regularo komuna : 1. (en Roma, antique) Korporaciono; 2. la korpo ek elekteri politikala qui apartenas ad un distrikto votala; 3. edukerio publika – en Francia : edukerio municipala (kontraste kun la « liceo », edukerio statala) kolektar (trans.) — Asemblar (por facar ek li ensemblo) kozi amasigita ek fonti diversa kolektivismo (sociologio) — Sistemo qua ofras, kom solvuro di la problemo « quale desaparigar povreso », la komunigo, profite da socio, di omna produktili kolektoro (tekn.) (elektro) — Parto di elektro-mashino, ek asemblitaro de lami ek metalo elektrokonduktiva (kupro, precipue), dispozita periferie di cilindro, ed inter-izolita per lami de mikao koleoptero (zool.) — Insekto kun quar ali, de qui la du supera (la elitri), harda, dika, esas quaza etuyi por la du altri kolero (patol.) — Morbo epidemiala, quan karakterizas grava perturbeso intestinala, kun koldesko interna e kontrakto spasmatra di la membri kolerino (patol.) — Diareo fortega qua esas (ulakaze) simptomo qua anuncas kolero koliar (trans.) — Deprenar de la stipo (floro, frukto, ramo) koliaro — Ringo qua cirkondas la kolo : 1. Ornivo por la kolo kolibrio (zool.) — Ucelo di la regioni tropikala di Amerika, kun beko arkatra, kolori briloza, la maxim mikra ek la uceli konocata kolikar (netrans.) (patol.) — Dolorar en la intestini kolimatoro (optiko) — Aparato uzata en la artilrio por vizar lor la apunto di kanono kolimbo (zool.) — Ucelo aquala, qua povas permanar dum multa tempo sur la aquo-surfaco kolino — Ter-altajo (min kam 500-metro) qua dominacas la plana lando kolirio (medic.) — Medikamento (aquo, pomado, e c.) destinata ad aplikesor sur la konjunktivo di la okulo kolizionar (netrans.) (aludante du korpi) — Intershokar kolkotaro (kemio) — Peroxido reda de fero, quan onu obtenas per kalcinar la fer-sulfato, e quan onu uzas por polisar la speguli kolmo — La grado maxim alta an qua arivas ulo kolodiono — Solvuro ek pulvero-kotono en etero, alkoholizita, uzata kirurgiale kom aglutinivo, e fotografale por igar adheriva, sur la vitro-plaki, la strato de iodido kolofono — Materio rezinoza, ye qua onu fricionas la krini di la arketo por ke olu ne glitez sur la kordi di la violino, di la violoncelo, e c. koloido (kemio) — Kompozajo ne-kristaligebla e ne-dializebla kolokar (trans.) — Prestar (mediate o nemediate) pekunio por recevor de olu revenuo kolombo (zool.) — Ucelo, meza inter la « galinacei » e la « paseri », di qua la pektoro-plumi esas tre koloroza kolono — (arkitekt.) Pilastro ek quadro, ek marmoro, qua finas per kapitelo, uzata kom subtenilo o kom ornivo di edifico kolonelo — La viro qua, en armeo, komandas regimento kolonio — Establisuro fondita da naciono di qua ula quanto de habitanti iras aden regiono stranjera, ed ibe su instalas fixe, sen cesar apartenar a la metropolo koloquinto (bot.) — Varietato di kukombro koloro — Impreso partikulara, quan agas, sur la vid-organo, ta o ca ek la elementi aden qui su deskompozas lumo-radio, forsendata da surfaco qua reflektas ta elemento absor-- ante la cetera kolorito — Efekto qua rezultas de la selekto, de la uzo di ula farbi en pikturo koloso — Statuo di qua la dimensioni esas grandega kolportar (trans.) — Portar (vari) aden diversa loki, regioni, e c., (por disvendar li en ca loki, regioni) kolubro (zool.) — Reptero ne-venenoza, ek la familio « serpenti » kolumbario (en Roma, antique) — Konstrukturo funerala qua kontenis nichi aden qui onu pozis la urni mortintala kolumno — Dividuro vertikala (kolonatra), inter-paralela, di la pagini de komposturo, de imprimuro (texto) koluro (astron.) — Singla de la du granda cirkli di la Tero-sfero, qui intersekas ortangule ye la poli, e pasas, ica ye la punti equinoxala, ita ye la punti solsticala koluteo (bot.) — Arboreto, ek la familio « papilionacei », di qua la folii olim uzesis kom purgivo, e di qua la sheli, pro explozar bruisoze, esas amuzivo por la infanti koluzionar (netrans.) — (aludante du personi qui su prizentas a la judiciisto) Interkonvencionar sekrete, detrimente di triesma koncernato di la proceso kolzo (bot.) — Planto krucifera, di qua la grano donas oleo quan onu uzas precipue por la lumizado kom — « Havante la qualeso, la titulo, la ofico, la rolo, di » komo — *Puntuo-signo (,) qua indikas ke oportas (dicionale) separar ula membri di la frazo, sen haltar longe komao (muziko) — Intervalo muzikala tre mikra, quan onu desegardas, ordinare – pro ke ol esas apene orelo-perceptebla komandar (trans.) (aludante armeo-chefo) — Signalar ke movo, manovro, esas agenda da la subordinito – impero extreme severa, rigoroza ed absoluta, qua supresas omna responso che la imperario komanditar (trans.) — Subtenar (entraprezajo o la persono qua entraprezas) kom nura pekunio-prestero, sen intervenar pri quale uzesas ica pekunio komandoro — La persono qua esas super la oficiro, en la ordeni honoriziva di la *chevalieraro komato (patol.) — Dormesko morba qua igas la dormanto aspektar quale mortinto kombatar — (netrans.) (aludante du adversi, du armei) Interfrapadar. (Se la quanto de koncernati, o la rezultaji, esus granda, onu dicus « bataliar ».) kombinar (trans.) — Asemblar (du o plura elementi) segun ordino o segun proporcioni determinita kombinatoriko (filoz.) — Metodo da Raymond Lulle, qua konsistis ye kombinar la homala idei tale ke solvesas omna problemi posibla kombustar (trans.) — Konsumar, destruktar per la efiko da fairo komedio — Teatrajo qua ecitas a rido, per intervenigar protagonisti quin karakterizas defekti psikala o korpala, e qui esas situita en cirkonstanci jokala komedono — Stopilo kornatra qua obstruktas la orifico di glando sebala, e formacas la « punti nigra » di la vizajo komencar — (trans.) Agar, facar, la parto unesma di kozo komendar (trans.) — Komisar (fabrikisto) ke lu facez ca o ta kozo : komisar (komercisto) ke lu furnisez ta o ca varo komensalo (biol.) — Animalo qua partoprenas la nutrivi di sua hosto animala komentar (trans.) — Explikar, notizar, por klarigar la loki obskura di texto komercar (netrans., ye) — Relatar por la interkambio di vari kometo (astron.) — Astro kun traco-lineo lumoza, forme di kaudo o di longa hararo, qua parkuras cirkli tre oblonga komforto — Estado en qua la vivanto-bezoni esas satisfacita komico (en Roma, antique) — Asemblitaro ek la populani, segun la kurii o la centurii komika — Qua ridigas komisar (ulu, pri) — Konfidar (ad ulu) la tasko qua konsistas ye agar o facar (to o co) komisario — La persono qua esas delegita pri ula funcioni, pri ula ofico – provizore o longa-dure komisiono — To quon privato demandas de ulu ke ica agez vice lu (kompro, quero, e c.) komisuro (anat.) — Singla ek la du anguli ube la labii interunionas komitato — Grupo de personi, selektita ek korpo plu personoza, por divenar asemblitaro specala di qua la tasko esas precipue exekutigala komizo — Employato di administreyo, di komerco-firmo, di banko-firmo komocionar (trans.) — Shanceligar subite komoda — Quan karakterizas la uzo-facileso segun-deziro komodo — Moblo, di qua la suprajo ne esas plu alta kam la adulto-kubiti, garnisita ye tirkesti en qui onu lokizas linjo, vesti, e c. komodoro — (navaro Britaniana ed Usana) La oficiro di qua la grado esas nemediate sub olta di sub-amiralo komono — (lor feudismo) Urbo liberigita de la yugo feudala, e di qua la borgezi su administris ipse, per oficistaro elektita kompakta (aludante korpo solida) — Di qua la mas-uni esas tre inter-kompresanta kompano — La persono qua vivas kustumale intima-relate kun ulu kompanio — (komerco) La asociito o la asociiti, aludita da la abreviuro « e Ko. » komparar (trans.) — (komparar kun :) Apudigar du o plura kozi por determinar lia punti di simileso e di nesimileso reciproka komparativo (gram.) — Modifikuro di la adjektivo, qua indikas ke la qualeso expresata da lu pozitive esas egardata ye grado superiora kompaso — Instrumento ek du branchi de ligno o de metalo, asemblita ye un ek lia extremaji, tale ke li povas interforigar od inter-apudigar, por mezurar anguli, trasar cirkli dimensionale inter-distanta kompatar (trans., pri, pro) — Partoprenar la sufro, la chagreno, da altru kompendio — Rezumuro ek la ensemblo di cienco, di doktrino kompensar (trans., per) — Neutrigar (efekto) per efekto equivalanta, inversa-sinse kompetenta — A qua esas atribuenda la yuro decidar : 1. konseque de autoritato lego-grantita; 2. konseque de parkonoco, par-savo, de parposedo di la temo koncernata kompilar (trans., ek, de) — Asemblar aden un kolektajo, aden un korpo (texti pri un temo komuna, cherpita de fonti diversa) komplemento — Lo adjuntenda a kozo por igar lu kompleta kompleta — A qua mankas nulo ek la elementi ye qui lu konsistas normale kompletorio (liturgio katol.) — La lasta parto di la oficio, qua dicesas o kantesas pos la vespri komplexa — Qua unionas en su plura elementi diversa komplexiono — Ensemblo ek la elementi ye qui konsistas la naturo korpala di individuo komplezar (netrans.) — Plezar (ad ulu) per adaptar su a lua gusti, a lua sentimenti komplico — La persono qua helpas (ulu) kriminar, deliktar komplikar (trans., per) — Inkombrar per elementi multa-sorta komplimentar (trans., pri, pro) — Diskursar homaje di (ulu), respekt-exprese di (ulu), en okaziono solena komplotar (netrans.) — Projetar, kombine da plura personi, kontre la vivo, kontre la sekureso, di ulu kompostar (trans.) — Asemblar la tipi imprimala por *reproduktar la texto imprimenda kompoto — Entremeso sukroza, ek frukti integra o quarima, koquita kun sukro, aquo o vino kompozar (trans.) — Formacar (ensemblo) per la asemblo o la kombino di elementi diversa komprar (trans., po, por, de) — Aquirar po pekunio-quanto komprenar (trans.) — Embracar per la penso (la senco di ulo, la naturo di ulo, la motivo di ulo) kompresar (trans.) — Reduktar a volumino min granda, per presar o klemar kompromisar (trans.) — Igar en situeso danjeroza (pri lua interesti, reputeso, digneso) kompunciono — (teol. katol.) Tristeso pia, qua devenas de la koncio di nia nedigneso e de la sufro ofensir Deo kompunda (tekn.) — Dicesas pri ula organi od aparati qui esas « asociita », kombinita reciproke komto — En la epoki finala di la imperio Romana, e komence di la mez-epoko : oficiro di la suvereno-palaco, mayoro, guvernisto di teritorio-regiono komuna — Qua apartenas kune ad plura komuniar (netrans.) (religio kristana) — Recevar la sakramento « eukaristio » komunikar (trans., ad, kun) — Igar (kozo quan onu posedas) komuna ad altru per transmisar olu a lu komuniono (religio) — Unionitaro ek la personi qui profesas la sama deo-kredo komutar (trans.) (elektro) — Cirkuligar od interruptar (elektro-fluo) o chanjar lua direciono kono — (geom.) Surfaco genitata da rekto moviva, qua pasas ye punto fixa (« somito ») e su apogas a kurvo fixa (« direktanto »). Solido formacita da ta surfaco restriktata ad seciono facita perpendikle ye olua axo koncentrar (trans.) — Asemblar ad-cirkum centro komuna; asemblar to quo esas dispersita. (anke metaf.) konceptar (trans.) — Formacar en su, per la fekundigo (la jermo di ento vivanta) konceptaklo (biol.) — Quaza posho, qua kontenas la genitorgani di ula fungi koncernar (trans.) — Relatar ad (ulu od ulo) koncertar (netrans.) — (dum *seanco muzikala) exekutar ula quanto de kanto-peci o de muziko instrumentala koncesar (trans.) — Abandonar a la uzado libera da ulu koncesionar (trans., ad) (aludante stato, urbo) — Koncesar negratuite a privato, e lo esante valida dum tempo plu o min multa konciar (trans.) — Komprenar exakte la realaji koncienco — Savo interna, da singlu, pri lo etiko-bona e lo etiko-mala koncilo (eklezio katol.) — Asemblitaro ek episkopi e teologio-doktori, por decidar pri ula problemi di doktrino, di diciplino ekleziala konciliar (trans.) — Adduktar ad interkonkordo pri litijo-punto konciza (pri stilo) — Sen to quo ne esas necesa por la senco kondamnar (trans.) — Deklarar kulpoza, per verdikto : 1. frapar (ulu) per judicio qua deklaras ke lu kulpis per kriminir, deliktir, detrimentir; 2. (metaf.)(pri libri, letri, e c.) Koaktar ad ulo puniso kondensar (trans.) — Igar (gaso, vaporo) plu densa, per la pluproximigo di lua molekuli kondensatoro (elektro) — Aparato quan onu uzas por akumular, sur surfaco, elektro pozitiva o negativa kondicionar (trans., per) — Submisar a klauzo obliganta de qua dependas la valideso (di akto, e c.) kondilo (anat.) — Saliajo artikala, osta, rondigita ca-facie – platigita, ta-facie kondilono (patol.) — Surkreskajo morbala en la regiono di la anuso o di la perineo kondimento — Substanco quan onu uzas por plufortigar la saporo di nutrivi, sive lor lia manjeso an la repasto-tablo, sive lor lia preparo kondolar (trans., pri, pro) — Expresar sua partopreno di trauro, di desfortuno, qui afliktas (ulu) kondominiar (trans.) — Kunposedar o kundominacar (lando) kondoro (zool.) — Granda vulturo, en la Andi konduktar (trans.) (fiziko) — Propagar de ca a ta punto la manifesti elektrala, kalorala konduktoro — (en vehilo publika : tramveturo, autobuso, treno) La komizo di qua la rolo esas relatar kun la voyajeri, e c. kondutar (netrans., ad) — Agar, en ta o ca cirkonstanco, en sua vivo, ye ta o ca maniero konektar (trans., kun) — Ligar strete kun kozo sama-natura. – (elektro). Inter-relatigar, per elektro-konduktili, mashini od organi konestablo (olim) — Oficiro di la reji di Francia konexo (matem.) — Equaciono algebrala homogena inter x, y, z e – x, y, z esante la koordinati homogena di punto — la koordinati homogena di rekto konfecionar (trans.) — Facar (vesti) granda-serio, segun mezuri ne individuala, ma generala konfekto — Bonbono qua su dissolvas en la boko, e qua kontenas liquoro o pasto sukroza e parfumoza konferar (netrans., kun) — Konversar (kun ulu) quan onu konsultas pri temo konvencionita konfervo (biol.) — Speco di algo kun filamenti tubatra konfesar (trans., ad) — Agnoskar kom da su ulo quon onu agis, partikulare ulo etiko-mala konfesiono (religio kristana) — Deklaro koram publiko (*publico) pri sua acepto di la kredendaji di ta o ca eklezio konfetti — Drajei, buleti de gipsajo, dina rondaji de papero koloroza, quin onu interlansas dum karnavalo konfidar (trans., ad ulu) — Donar sekure (ulu od ulo) ad ulu quan onu komisas por sorgar lu konfidencar (trans., ad) — Konfidar (ad ulu) ulo ne-materiala quon la konfidario devas ne divulgor – pri quo ta konfidario devas tacar (sekretajo) konfirmar (trans.) — Igar (ulu) mem plu ferma, plu certa (*certena) (pri). Igar plu certa, plu nedubitebla, per pruvo konfiskar (trans.) — Atribuar a fisko, per dekreto, per lego (to quon proprietas ulu) konfitar (trans.) — Preparar (frukti) per igar li sejornar en liquoro, en siropo, qua penetras en li, qua konservas li konfliktar (netrans., kun) — Esar en interlukto, interkombato (aludante personi qui interbatas) konfluanta — Di qua la elementi interjuntas. – (medic.) Pustuleti konfluanta : tante interproxima ke li intertushas ed intermixesas. konforma (ad) — Di qua la formo koincidas precize kun olta di altra objekto quan onu egardas kom tipo konfrontar (trans., ad) — Situar facio vers facio (du o plura personi da qui la afirmi esas interkontrea) por dicernar lo exakta konfundar (trans., ad, kun) — Facar pelmelo pro distingo mentala qua esas mala o nesuficanta, e mixas ici kun iti (kom ex. « Il konfundas omno en sua odio, la kulpozi kun l'inocenti, la benigni kun la maligni ») konfuza — Di qua la elementi esas intermixita tale ke li cesis esar dicernebla e distingebla konglomerato (mineral.) — Bloko de fragmenti minerala aglomerita kongro (zool.) — Marfisho ek la sama familio kam la mureno kongregaciono — (a) Kompanio de sacerdoti qui su obligis per vovi, per regulo komuna, agnoskita da la Santa Siejo; (b) Kompanio de kleriki qui, aganta segun la regulo komuna di la ordeno a qua li apartenas, su obligas per regulo specala kongresar (netrans.) — (aludante ciencisti, publicisti, politikisti, e c.) *Seancar por la diskuto di temi ciencala, literaturala, politikala, e c. kongruar (trans.) — Qua fitas remarkinde-bone ta o ca cirkonstanco, ta o ca kazo konio — Peco de ligno, de fero, angul-forma, quan onu stekas aden bloko de ligno por fendar ica; o quan onu lokizas (1) sub kanono, sub bombardilo, por elevar olu, o (2) sub la bazo di objekto por mantenar lu aplombe, e c. konidio (bot.) — Sporo di fungo, qua naskis sur organo sporifera acesora, che speci qui posedas altra reprodukt-organo koniko — (geom.) Singla de la kurvi (cirklo, elipso, hiperbolo, parabolo) quin onu obtenas per la seciono di kono per plani diverse situita relate la axo e la genitanto konivencar (netrans., kun) — Divenar, per klozar sua okuli por ne vidar, per silencar – quaze komplico etikala (pri la kulpo da ulu) konjektar (trans., de) — Kredar per supozo agita por explikar qua-maniero fakto eventis od eventas, od eventos konjelar (trans.) — Transirigar aden la stando di solido (liquidon) per deprenar parto di lua kaloriko latenta konjestionar (trans.) (patol.) — Igar la sango, acidente, fluar ecese aden la vaskuli di organo konjugar (trans.) — Juntar intersucedante a la radiko di la verbo la afixi di qui la rolo esas expresar la varii di la personi, di la nombri, di la tempi, di la voci konjunciono — (gram.) Vorto-speco qua juntas du propozicioni konjuntivo (anat.) — Membrano mukoza qua kovras (quale tapeto kovras muro, interne di domo) la globo di la okulo ed unionas olca a la palpebro konjuntivito (patol.) — Inflamuro di la konjuntivo di la okulo konjunturo — Stando qua rezultas de la inter-kunefiko hazardala di eventaji, di cirkonstanci konjurar (trans.) — Eskartar, per pregi religiala o per praktiki magiale (la influo da potenti maligna, nociva) konko (zool.) — Envelopilo kalka di ula moluski konkava — Qua karakterizesas da kurveso sferala kava konklavo (religio katol.) — Loko ube su inkluzas klefe la kardinali pos la morto di papo, por exekutar la elekto di lua sucedonto konkluzar (trans.) — Finar, o finigar, per solvo definitiva konkoido (geom.) — Kurvo ek du branchi infinita, qui havas kom asimptoto rekto fixa, e simetra relate la perpendiklo trasita de punto fixa a ta rekto konkologio — La parto di zoologio qua koncernas la konko-moluski konkordar (netrans., kun, pri, pro ke) — (pri plura personi) Opinionar, sentar, intersame konkordato — Interkonsento da la papo kun suvereno, pri la yuri rispektiva di la Stato e di la Eklezio konkreciono (patol.) — Agregajo solida, qua naskas acidente en ula tisui konkreta — Qua expresas ulo reala konkubo — Singla de la du personi qui kun-vivas spozatre, -quankam ne intermariajita konkubinato (che la Romani, antique) — Sorto di mariajo, inferiora ye la mariajo civila – e la unika pri qua darfis kontratar la ne-Romani konkupicenco (en la linguo kristanismala) — Inklineso, da persono dekadinta, ad la plezuri sensala (precipue la sexuala) konkurencar (trans.) — (aludante personi qui persequas la sama skopo) Inter-rivalesar pri sua interesti (precipue pri la personi di la sama komerco-fako, industrio-fako) konkursar (netrans., pri) — Esar en la rangi kun altri, pri obtenor premio, nominesor, e c. konkusionar (netrans.) (aludante stat-oficiero) — Profitar (sen obtenir permiso pri o por lo) per la autoritato quan donas a lu lua ofico konocar (trans.) — Havar ideo plu o min kompleta (pri ulo, pri ulu) konoido (matem.) — Solido quan formacas la rotaco di koniko cirkum sua axo konosmento (yuro-cienco navigala) — Agnosko-dokumento pri vari embarkita e pri lia transporto-kondicioni – donata, a la armatoro di komerco-navo, da la navestro konquasanta (medic.) — Qua quaze ruptas la muskuli, qua korpo-depresas, qua destruktas la vigoro. (Dicesas precipue pri la granda dolori parturala.) konquestar (trans., per) — Kaptar, sizar per violento (lando, provinco, e c.) konsakrar (trans., ad) — Donar unike por persono, por ulo. (ex. : konsakrar sua pekunion, sua tempo, sua sorgi, ad ulu, ad ulo; konsakrar sua vivo a lernado) konsanguina — Qua naskis de la sama patrulo, ma ne de la sama patrino konsekracar (trans.) (liturgio katol.) — Igar sakra (per konsakrar lu a la servo di Deo) *konselio — Asemblitaro de personi komisita oficale pri guidar, per lia konsili, la chefo di stato, di administreri, di armeo, e c.; o pri kontrolar la administro, la jero, di kompanio industriala, komercala, financala konsentar (trans.) — Aceptar propra-vole e sua-parte (la opiniono o la satisfaco di la deziro da ulu) konsequar (netrans., de, ek) (aludante principo enuncita) — Eventar logikale pos (lu) konservar (trans.) — Sorgar (ulu, ulo) tale ke lu ne alteresas o destruktesas konservatorio — Establisuro publika, en qua onu konservas ula kolektaji konsiderar (trans.) — Atencar sorgoze, minucioze (ta o ca motivo decidigiva, rezolvigiva) por agar saje konsignar (trans.) — Donar (kozo konservenda kom garantiivo, kom depozajo) : (1) pekunio-quanto, ye la kazo di tribunalo; (2) vari, depoze che komisionisto, komercisto – bagaji depoze en relvoyo-staciono konsilar (trans., ad) — Guidar (ulu) per dicar a lu to, quon lu devas agar o facar se lu volas agar saje konsistar (netrans., ye, ek) — Esar formacita (ek ula elementi) konsistorio — (che la katoliki) Asemblitaro de kardinali, prezidata da la papo, qua su okupas per la aferi generala di la eklezio katolika konskriptar (trans.) — En-armeigar koakte la adolecanti qui jus atingis la evo-punto quan la lego determinis pri la milito-kapabligo konsolo — (arkitekt.) Saliajo fixigita an murego, por suportar balkono, kornico, e c., o kom piedestalo por statuo konsolacar (trans., pri) — Alejar la chagreno di (ulu) konsoldo (bot.) — Planto qua formacas genero di la familio « boraginei », di qua la radiko uzesis olim kom astriktivo konsolidar (trans., per) — (financo) (aludante la debajo publika) Transformar la debajo rimborsebla di stato, aden debajo perpetua di qua nur la rento esos postulebla konsomeo — Buliono qua, pro koqueso longa-tempa, absorbis la tota suko di la karno konsonancar (netrans.) — (aludante foni muzikala) Interakordar plu o min komplete konsonanto — Artikulo-maniero di la fono, qua varias segun la movi da la lango o da la labii. (ex. : b, t, f esas konsonanti, kontre ke a, e, i esas vokali) konsorto — La persono di qua la estado sociala esas komuna kun olta di sua spozo. (Dicesas precipue pri la spozulo di la rejino di Britania.) konspirar (netrans., kontre, kun) — Konvencionar sekrete por renversar la guvernistaro instalita, nuna konsputar (trans.) (aludante plura personi qui agas lo) — Jetar (kontre ulu) desestimo-klami konstanta — Qua ne cesas esar sama. konstatar (trans.) — Igar su *certena (certa) (per observo, verifiko) pri la exakteso di fakto konsternar (trans.) (aludante, generale, katastrofo) — Opresar, depresar (la psiko) konstipar (trans.) — Impedar la kako, pro konstrikto intestinala konstitucar (trans.) — Instalar (ulu) en estado legala konstituciono — Estado anatomiala e fiziologiala di organismo vivoza konstriktar (trans.) (anat.) — Kompresar, per klemar cirkume konstruktar (trans.) — Facar (domo, edifico, ponto, navo, mashino, e c.) segun programo, skisuro, desegnuro konsulo — (lor la Roma-republiko antiqua) Stat-oficiero, elektita singla-yare da la plebeyo, e qua partoprenis, kun un kolego, la autoritato lego-exekutigala konsultar (trans., pri, por) — Questionar (ulu) por savar lua opiniono pri lo rezolvenda konsumar (trans.) — Destruktar gradoze (ulo) en lua substanco kontar (trans.) (aritm.) — Determinar la relato da quanto ad unajo kontagiar (trans., ad) — Transmisar, per kontakto, ulo nociva (anke la morbi qui venas de mikrobo, de miasmi) kontaktar (trans.) — Havar, kun altra korpo, du o plura surfacopunti komuna. (Anke metaf.) kontaminar (trans., ye) — Infektar ye morbo kontagiala kontemplar (trans.) — Regardar, par-sinkante en la vido di la objekto kontenar (trans.) — Havar en su kontenta — Qua ne deziras ulo plusa, ulo plubona, kam to quon lu havas kontestar (trans.) — Diskutar negante la yusteso di to quon ulu revendikas, o la justeso di to quon ulu afirmas kontigua (aludante tereno, domo, edifico) — Qua jacas an (altra tereno, domo, edifico) kontinencar (netrans.) — Abstenar de koito, de amor-plezuri kontinento — Singla de la granda dividuri di la Terglobo quin la oceani separas, ica de ita, e quin onu povas parkurar tota-extense sen trairar maro; Europa, Azia, Afrika, Amerika, Oceania kontingento — (armeo) Quanto de armeani qua esas furnisenda singla-yare a la rekruto-autoritatozi kontinua — Qua konsistas ek elementi qui formacas serio ne-interruptita en spaco od en tempo kontoro — Loko ube funcionas la oficieri e lia subordiniti qui administras, jeras, kom employati di la guvernistaro, di firmo komercala, industriala, di banko kontrabandar (trans.) — Importacar celite, sekrete, vari qui esas interdiktita, e pri qui onu ne pagis a la doganeyo la imposto-pekunio kontrabaso (muziko) — La maxim fonogamo-basa ek la arketinstrumenti — plu granda kam violoncelo e samaforma, kun tri kordi kontradanso — Salono-danso, ek kin parti o figuri, exekutata sucedante da du o quar grupi qui stacas inter-regarde kontrafaktar (trans.) — Imitar o *reproduktar kontre-lege (la verko di ulu, e lua-detrimente) kontraforto (arkitekt.) — Pilastro, saliajo masonura, sur qua apogas su muro qua suportas kargajo kontraktar (trans.) — (gram.) Reduktar (du vokali o du silabi) ad un kontrakturo (patol.) — Stretiguro, kun rigidesko, qua eventas en muskulo pos konvulso, nevralgio, rumatismi, e c. kontralto (muziko) — Che la mulieri, la voco maxim basa kontrapunto (muziko) — Formo di muziko klasika, en qua onu asemblas, cirkum frazo precipua quan onu selektis kom temo, parti acesora qui interunionas interseque en kombinuri harmoniala determinita, noto kontre noto kontrastar (netrans., kun) (aludante du kozi) — Interopozesar tale ke lia interkompareso igas ica saliar kontratar (netrans., pri) — Asumar, ad ulu (obligeso) kontravencar (netrans., pri) — Agar kontre la preskripti da regularo, da lego kontre — Opoze ad (ulu, ulo) kontreskarpo (tekn., milit-arto) — Parto di la fosato di fortifikuro qua orientizesas kontre la eskarpajo kontributar (trans., ad) — Kunlaborar, sua-parte, a verko komuna. Adportar sua quoto a spenso komuna kontricar (netrans., pri) (religio) — Repentar pri la peko, quan eventigas la chagreno ofensir Deo kontrolar (trans.) — Submisar a verifiko da la administrantaro kontroversar (trans.) — Diskutar kun ulu pri punto di doktrino kontumaca (yuro-cienco) — Persono qua, akuzite, ne su prizentis avan la tribunalo kriminala konturo — Surfaco, lineo qua limitizas extera objekto, e, partikulare, objekto ronda kontuzar (trans., ye) — Lezar per ta altero plu o min profunda quan shoko o frapo produktas en la tisui, sen lacero di la pelo konvalecar (netrans.) — Esar en la stando di persono qua jus esis malada e komencas risaneskar, ribonestandar konvektar (netrans.) (fiziko) — Dicesas pri la fenomeno qua eventas kande korpo varma plunjesas aden korpo liquida o gasa, determinante vera fluo en la fluido, konseque de la varmesko kontakte di la korpo varma konvenar (netrans., ad) — Esar exakte to quon postulas la cirkonstanci, la stando di ulu, di ulo konvencionar (netrans., pri) — Interkonkordar explicite (e, maxim-multa-kaze, skribe) pri punto determinita ek ulo agota o facota konvento — Asemblitaro, (maxim-multa-kaze sekreta) de framasoni. *generala konvergar (netrans., ad) — (fiziko) (aludante direcioni, o linei qui reprezentas li) Departante de punti diversa, irar ad un punto, interproximeskante konversar (netrans., kun, pri) (aludante personi qui esas kune) — Kambiar idei kun ulu konversionar (netrans.) (strategio) — Agar movo de cirkumiro per qua armeo-korpo prizentas altra facio konvertar (trans., ad) — Duktar a kredar ed adoptar religio, od altra doktrino, kam olta quan lu havis konvertoro — (gisado) Aparato por konvertar gisfero aden stalo — retorto metalo-tola, provizita ye briki refraktara, en qua onu submisas gisfero a la efiko da kaloro e da forta aerofluo konvexa — Qua prizentas kurviguro sferala reliefa konvinkar (trans., pri) — Duktar (ulu) ad agnoskar ulo kom exakta konvokar (trans., ad) — Pregar (ulu) ke lu voluntez venar a la asembleyo di lua simili konvolvulo (bot.) — Planto herbatra od arboretatra, kun flori dispozita funelatre, di qua la precipua speci reptas sur sulo o volvas cirkum la planti vicina konvoyar (trans.) — Transportar soldati, municioni, viktualii per serio de navi, de veturi, de kamioni qui avancas linee (quale la vagoni di treno) konvulsar (netrans.) — Tordar su konseque de ta kontrakto subita di la muskuli qua akompanas ula standi morbala di la nervaro. Afekto qua koncernas la infanti, karakterizata da kontrakti di ta o ca parte di la korpo qui povas produktar morto per konjestiono cerebrala, asfixieso konyako — Brandio qua esas la produkturo naturala de la vini rekoltata e distilata en la regiono qua cirkondas la Franca urbo Cognac (pron. Konyak') kooperar (netrans.) (ekonomiko) — Dicesas pri la ago da ta laboristi qui, vice donar a patrono sua laboro po salariopekunio, komunigas sua sparita pekunio e sua laboro, por produktar e vendar – singla de li partoprenonte la profito o la desprofito. kooptar (trans. por) — Admisar eceptale (membri qui ne satisfacas omna kondicioni postulata), pro lua autoritato (savo, erudeso, talento) partikulara koordinar (trans.) — Ordinar segun ula relati (la parti di ensemblo) por facar ek lu ensemblo kopaivo — Substanco terpentinatra quan onu extraktas per incizo de la kortico di ula arbusto e quan onu uzas medicinale kontre ula morbi di la organi genitala ed urinifala kopalo — Rezino flavatra, solida, nesolvebla en alkoholo, quan onu extraktas per incizo ek arbori rezinifera di India e di Brazilia, ed ek qua onu facas vernisi tre prizata kopiar (trans.) — Reproduktar (la texto di skriburo, desegnuro, e c.) un-exemplere o plur-exemplere koprolito — Exkremento petreskinta di animali fosila kopso — Mikra bosko ek arbori qui kreskis trunko-stumpe o sprose, e quin onu rekortas intermite kopulo (gram.) — Termino qua unionas la subjekto di la propoziciono a la atributo kopulacar (netrans., kun) (aludante maskulo e femino ne-homa) — Interunionar sexuale koquar (trans., en, per) — Igar apta por manjeso, per la efiko da fairo (per boliigo, rosto, grilo, e c.) koro — (epoki antiqua) Asemblitaro ek viri e mulieri, qui dansas marchante segun kadenco, ye la soni de la voci, de la instrumenti muzikala koralio — Produkturo kalkoza ek ula polipi, plu o min dazlante-reda, kun la formo di rami, maxim-multa-kaze fixigita an roki submarsurfaca koram — « … asistante », « … esante prezenta » korano (religio) — La libro sakra di la Mohamedisti, qua kontenas la naraco pri la misiono di Mohamed e la ensemblo ek la preskripti quin ilu donis a sua populo korbo — Recevuyo ek oziero, ek junko, e c., di qua la dimensioni e la formi esas diversa, uzata por kontenar o transportar provizuri, viktualii, e c. korbelo (arkitekt.) — Quadro plu o min salianta, origine taliita bizele, ulakaze ornita per skulturi, e qua uzesas por subtenar arkizuro, kornico, e c. kordo — Asemblajo ek fili tre grosa, intertordita, di qui la groseso e la longeso esas plu o min granda kordio — (anat.) Vicero muskula, di qua la formo esas olta di kono subversata, e qua esas la centro, la agento precipua di la cirkulo di sango kordono — Kordeto qua esas un ek la elementi di kordo koreo (patol.) — Morbo nervala qua produktas movi sukusoza koregono (zool.) — Genero di fisho qua vivas en aquo sen-sala, familio di la salmonidei, qua vivas en la granda lagi di la centro di Europa (Suisia, Germania, nordo-regioni di Italia) korekta — Qua ne deviacas de la regulo, de la normo korelatar (trans.) — Esar ligita ad altra termino tale ke un ek la du advokas nemediate la altra *korento (elektro) — Direciono determinita di la fluido elektra, magnetala korespondar (netrans., kun, pri) — Esar reciproke kon-forma (1) pro interkonveno di sua naturo, di sua proporcioni; (2) pro interkonkordo di sentimenti koriandro — (bot.) Planto aromata, qua formacas genero ek la familio « ombeliferi » koribanto (epoki antiqua) — Sacerdoto di la diino Cibelo koridoro — (olim) Voyo tektoza cirkonde di fortifikajo korifeo — Chefo di la koro, en la tragedio e la komedio antiqua korimbo (bot.) — Infloresenco di qua la pedunkli acesora, departante de punti interdiferanta, elevas la flori a nivelo unika, tale ke formacesas quaza parasuno di qua la radii esas neinteregala korinto — Bitbero sika, tre mikra, preske nigra, qua devenas de Korinto, de la insuli Ioniana koriono (anat.) — Envelopilo extera di la feto korizo (biol.) — Duimesko o duoplesko di ula parti, per formaco di organi supernombra korko — Ta strato sponjatra e lejera di speco di querko, de qua onu facas botelo-stopili, flotaceri, e c. kormorano (zool.) — Ucelo qua formacas grupo ek la klaso « palmipedi », qua vivas rive di la aquo-loki (lagi, mari, riveri) e qua su nutras ye fishi. (carbo) korno — Surkreskajo konatra, rekta o kurva, qua kreskas sur la fronto di la rumineri, ordinare che la maskulo, e formacas quaza prolonguro di la osto frontala kornajar (netrans.) (aludante kavalo, asno) — Produktar ta stertoro quan kreas morbo di la organi respirala kornalino (mineral.) — Agato mi-diafana, plu o min obskure-reda, de qua onu facas siglili, ringi fingrala, e c. kornamuzo (muziko) — Muzik-instrumento rustika, di qua la sonkoloro esas nazo-sonanta, facita ek felto-sako, aero-tanko, quan onu inflas per la boko, mediace tubo, ed ek tri tubi muntita sur la felto-sako, de qui du emisas noto kontinua, e de qui la triesma esas provizita ye boko-peco langetoza aden qua suflas la pleanto, e borita ye trui sur qui lu promenigas sua fingri por produktar diversa noti korneo (anat.) — Membrano qua tapisas la dopa parto di la okulo kornelo (bot.) — Frukto de arboro di qua la ligno esas tre harda, qua formacas la speco tipa di la familio « kornacei », e qua similesas mikra pruno reda korneto — Mikra korno, rustika, korno ek terakoto, garnisita ye boko-peco, per qua la pueri su amuzas, pleante lu lor karnavalo. – Granda fluto quan onu uzas en la kori por sub-tenar la voci kornico (arkitekt.) — Ornamento salianta qua kronizas la cirklo di la entablamento di edifico. Ornamento analoga, ek petro, ligno, e c., qua existas cirkum plafono, chambro, qua kronizas moblo, pordo, e c. korniko (zool.) — Speco di korvo, mikra korodar (trans.) — Rodar lente, per efikivo kemiala (maxim-multa-kaze) koroido (anat.) — Membrano interna, kovrita ye materio nigra (pigmento) qua tapisas la okulo korolo (bot.) — Parto di la floro, formacita ek un o plura petali, qua envelopas la pistilo e la stamini korolario — Konsequo qua esas sequontade la konkluzo di demonstro koronala (anat.) — Dicesas pri la arterii e veini di la kordio e di la stomako, dispozita cirkle koronero — En Britania : oficiero judiciala di qua la tasko konsistas ye inquestar, helpate de jurio, pri la kazi di morto violentala, naufrajo, e la deskovri di trezori korpo — Che la homi e la bestii : ensemblo ek la parti materiala qui kompozas organismo en qua rezidas la vivo animalala korporaciono — Asociitaro de individui, interligita per reguli, obligesi, privileji komuna korporalo (liturgio katol.) — Linjo sakrigita quan la sacerdoto extensas sur la altaro, lor meso, e sur qua lu pozas la kalico e la hostio korpulenta (pri homo) — Karakterizata da ampleso, plu o min grandega, di sua korpo. korpuskulo — Materio-grano infinite mikra korso — Aleo uzata kom promeneyo publika, en urbo korsajo — Parto di la robo, qua kovras la busto (di muliero), la parto supra, de la shultri til la tayo (do, super la jupo) korsaro — Viro qua parkuras la mari (ed anke, ma rare, landi) skope di spolio, rapto – ex-pirato qua obtenis (en Francia) de la rejo la titulo « korsaro » korseto — Mikra korsajo ek barti, destinita a subtenar la mami; a vidigar la konturi di la tayo di la mulieri; ad igar la mulieri repleta o grosa semblar preske gracila korto — Rezideyo di suvereno e di lua cirkondanti kortico (bot.) — Envelopilo, « shelo », di la stipo e di la branchi di ula planti korundo (mineral.) — Lapido, preske tam harda kam diamanto, formacita ek alumino diverse-koloroza pro kontenar oxidi metalala koruptar (trans., per) — Alterar per putro (substanco) korvo (zool.) — Ucelo granda quale mikra hano, di qua la plumaro esas nigra, la krii stridanta (kroaso), qua su nutras ye frukti, ye mikra bestii, ma esas avida precipue ye la karno di la kadavri korvear (netrans., por, pri) — (olim) (aludante vasalo) Laborar gratuite e koakte por sua sinioro, laboro konsistanta ye ulo agenda tota-jorne, da homo o da charjo-bestio korveto (navig.) — Milito-navo, di qua la tipo esas meza inter brigo e fregato kosmo — Universo, egardata kom organizuro kosmoso (bot.) — Genero de planti ek la familio « kompozaji », qua konsistas ye dek speci, de qui un esas kultivata en la gardeni pro lua foliaro lejera e lua flori granda, blanka o reda kosmetiko — La parto di higieno qua koncernas la kompozo e la uzo di la produkturi per qui onu sorgas la hari, la denti, la pelo (por lia beleso) kosmogonio — Sistemo pri la formaceso di universo kosmografio — Deskripto di la sistemo astronomiala di nia planeto e di universo kosmologio — La cienco pri la *leyi (legi) qui regnas universo kosmopolita — Qua egardas su kom civitano di mondo (kontraste kun civitano di ca o ta lando) kosto (anat.) — Singla ek la osti plata ed arkatra qui, departante de la spino, e venante rajuntar avane la sternumo, formacas la kavajo ostoza « pektoro » kostumo — Maniero vestizar su, propra di populo, di epoko, di klaso, di cirkonstanco koto — Indiko pri la altitudo di la punti diversa di tereno, di aquo-fluo, e c., relate nivelo egardata kom bazo koteno (patol.) — Falsa membrano qua formacesas interne di la guturo, en ula kazi di angino kotiledono — (anat.) Lobo karnoza di la placenta kotiliono — Danso kun figuri qua finas la balo (dansata olim da 4 od 8 personi) kotiloido (anat.) — Di qua la formo esas olta di ta kavajo di osto qua recevas altra osto kotleto (koquarto) — Kosto de mutono, de bovyuno, de porko, e c., destinita a manjeso da homo kotono — Materio texebla, blanka, fina, qua kovras la semino di arboreto qua formacas genero ek la familio « malvacei », qua origine venis de India e quan onu kultivas nun anke en Egiptia ed en la regiono sud-esta di Usa koturno — Pedovesto quan *weris, che la populi antiqua, la viri e la mulieri di rango super-meza; sandalo kun suolo, fixigita an la pedo per ledro-bendi ligita super la maleolo e lasante la pedo-fingri nekovrata kovar (trans.) (aludante la femino di ucelo) — Sternar su e permanar tale dum ula quanto de tempo, sur sua ovi, por konservar ad oli konstante la kaloro qua igos la uceleto ekirar kande parformacita kovrar (trans., per, ye) — (1) Garnisar ye ulo quan onu pozas sur…; (2) Garnisar per esar pozita sur… koxalgio (patol.) — Artrito o tumoro blanka ye la hancho kozo — Omna realajo, konkreta od abstraktita, quan onu indikas ye maniero nedeterminita, nepreciza kozako — Slavo, kelke mestica, qua habitas regioni di la Rusia di Europa e di Azia; kom kavalriano ecelanta, lu posedis privileji administreriala e fiskala, kondicionata per lua devo esar armeano dum duadek yari, e, pose, en la milico til la fino di sua valideso krabo (zool.) — Nomo vulgara di krustacei diversa, dekpeda, kurta-kauda, di qua la tipo esas la krabo ordinara, speco manjebla qua habitas en la sablo di maro krago — Peco de telo, de dentelo, qua, pos cirkumirir la kolo, retrovenas ad la supra parto di la pektoro krak! — Interjeciono qua expresas evento subita, o la bruiso de krako krakar (netrans.) — Produktar bruiso sika, per la krumplo di la parti kraknelo — Kukajo harda, qua krakas sub la denti qui mastikas lu krampo (patol.) — Kontrakto dolorigiva qua produktas rigideso kurta-dura di la muskuli brakiala, gambala, (analogie : stomakala). Kontrakto spasmala krampono — La signo tipografiala krano (tekn.) — Aparato por sublevar la kargaji e transportar li kurta-diste. Lu konsistas ek framo ek fero od ek ligno, muntita sur pivoto cirkum qua lu povas rotacar, ed ek du mekanismi : un mekanismo di sublevo (puliaro o vindilo) ed un mekanismo di rotacigo kranio (anat.) — Buxo osta qua kontenas e protektas la cerebro krapular (netrans.) — Debochar grosiere; karakterizivo : eceso di vino-drinko kraso — Strato de materio sordida qua formacesas ed akumulesas sur la pelo, sur linjo, sur la vesti quin onu *weras, sur la objekti kratego (bot.) — Arbusto dornoza, ek la familio « rozacei », kun mikra flori blanka kratero — (epoki antiqua) Vazo larja, en qua onu mixis vino ed aquo por plenigar la kalici e la kupi kravacho — Vergo flexebla qua finas per mecho, quan la kavalkanti uzas kom flogilo kravato — Peco de stofo quan onu *weras cirkum sua kolo, kom ornivo, e qua (maxim-multa-kaze) pendas extremaje sur la pektoro krayono — Peco de erco (grafito, e c.), plu o min mola, quan onu uzas por trasar, desegnar, skribar, e c. krazo (gram.) — Fuzuro de la vokalo o diftongo finala di vorto, kun la vokalo o diftongo komencala di la vorto sequanta krear (trans., de, ek, per) — (religio) (aludante deo) Facar (ulo) ek nulo, prenante lu de nihilo krecento — (1) Formo sesguroza di Luno dum lua kresko o deskresko; (2) To quo havas ta formo kredar (trans.) — (1) Admisar (ulo) kom exakta sen verifiko. (2) Egardar (ulu) kom dicanta lo exakta, sen verifikar lo kredenco — Plado-moblo, konsolo o tablo sur qua onu pozas la pladi, pladeti, glasi, e c. por la servi di tablo lor re-pasto kreditar (trans., per ulo) — Vendar, aceptante la ajorno di la pago da la kompranto, pro ke onu judikas lu solventa kremo — La parto maxim densa di lakto, qua acensas a la surfaco kande onu lasas lu repozar, ed ek qua onu facas butro per quirlo. (metaf.) La parto maxim bona de ulo kremacar (trans.) — Reduktar a cindri (objekto o la korpo di homo mortinta) kremono (tekn.) — Ferajo uzata por klozar od apertar fenestro; stango de fero rekta, muntita an un ek la montanti, quan onu adsuprenirigas od adinfreirigas per rotacigar mancho tale ke onu enirigas singla ek la extremaji aden seruro-boko, od ekirigas li de olu krenelo — Aperturo facita ye intervali en la parapeto di remparo, di turmo, por lansar projektili sur la enemiko kreolo — Persono di raso blanka, naskinta en la kolonii (olim) Hispana di Amerika. kreozoto (kemio) — Liquido oleatra, korodiva ed antisepsiiva, quan onu obtenas per la distilo di gudro lignala krepo — Stofo ek lano delikata, plu o min diafana, kun filo ondoza, quan onu preparas per kelke tordar la filo longesale (warpe), pose plunjante la texuro aden aquo e frotante lu per vaxo krepisar (trans.) — Indutar (muro) per trulo o balayilo, ye strato di gipso, di mortero, quan onu lasas aspera vice planigar lu krepitar (netrans.) — Produktar bruiso ek intersequo di mikra kraki krepono — Stofo frizita quale krepo, ma di qua la texuro esas plu dika, por togi advokatala, sutani, e c. krepuskulo — Lumo nepreciza quan donas la suno-radii kande li reflektesas da la strati supra di atmosfero, t.e. kande Suno esas ja sub horizonto, e qua deskreskas segun ke la astro desaparas kreso (bot.) — Planto perena, qua formacas genero ek la familio « kruciferi », qua kreskas alonge la rivereti, an la tereni inundata kreskar (netrans.) — (1) (aludante ento organizita, vivoza) Divenar plu granda gradoze, til la fino di sua developo normala. (2) (metaf.) Divenar plu granda, plu multa, sen-cese, gradoze krespo — Rondi de pasto tre dina, ek farino dilutita kun lakto ed ovi, quan onu varsas, lejera-strate, aden padelo indutita ye grasajo, por koquar lu kresto — Surkreskajo karnoza, di qua la konturo esas sesgura dento-forme, qua salias sur la kapo di ula galinacei. (analogie : sur la kapo di ula repteri, fishi, uceli.) krestomatio — Selektajo ek texto-peci extraktita de la verki da la autori klasika kreto — Kalko-karbonato amorfa, quan onu renkontras forme di strati plu o min dika, en ula sulo-strati. kretino (patol.) — Persono rakitika, idioto maxim-multakaze strumoza kretono — Telo rezistiva, kun warpo ek kanabo, e wefto ek lino krevar — (netrans.) Apertar su, spliteskante, pro tenseso ecesanta kreveto (zool.) — Mikra krustaceo dekapeda, manjebla, quan onu renkontras sur la litoro marala krevisar — (netrans.) Subisar fendeso plu o min profunda (aludante la surfaco di korpo) kriar (netrans.) — Lansar voco-sonuni stridanta e neartikulita kriblo — Recevuyo di qua la kulo esas borita ye trui inter-egala, por separar la objekti di groseso neinteregala, lasanta trapasar ici, retenante iti krik! — Interjeciono qua imitas la bruiso de kozo lacerata kriko — Mashino por sublevar nealte kargajo (quadri, e c.) per dento-stango quan elevas roto dentoza, movata per manivelo krik-krak — ! Interjeciono per qua onu probas *reproduktar la bruiso sika di kozo qua ruptesas, laceresas kriketo — Ludilo, origine Angla, en qua la ludanti, dividita a du partisi, lansas singlu-suafoye baloneti grava, per kroso ligna kriminar (netrans.) — Agar tale ke la lego etikala esas ne-egardata maxim grave krino — Pilo aspera, longa e flexebla di ula bestii; longa pilo ek la kolo od ek la kaudo di kavalo krinolino — Texuro di qua la warpo esas lina, e la wefto ek krino krioforo (fiziko) — Instrumento per qua la aquo divenas konjelata per sua propra vaporesko kripo — Manjo-trogo por la bruti kripla — Privacita de la uzo di un o plura ek sua membri, pro vunduro, morbo, e c. kripto — Tombo masonita, subsula, en kirko, olim uzata kom sepulteyo por la martiri kriptogama (bot.) — Di qua la organi fruktifala esas poke videbla. kriptografar (trans.) — Skribar per signi celanta, per cifri, e c. kriptomerio (bot.) — Genero de arbori, ek la familio « koniferi », vicina ye la cipreso, qui devenas de Japonia, e quin onu kultivas en Francia krismo (liturgio katol. e Greka) — Oleo sakra quan onu uzas por la uncioni en ula sakramenti di la Eklezio katolika e Greka krispa — Tale frizita ke li formacas tufo densa kristo (kristanismo) — Mesio, redemtero kristalo — (en la vortaro ordinara) Materio sen-kolora, extreme diafana kristalino (anat.) — Korpo lenso-forma, diafana, qua esas en la okulo-globo, dop la pupilo, destinita a refraktar la radii luma ed igar li konvergar a retino kristaloido (biol.) — Nomo di masi albuminoida ek substanco protoplasma, kun formi geometriala analoga ad olti di la kristali kriterio — Karaktero per qua (per komparo) onu dicernas lo exakta de lo ne-exakta, lo vera de lo falsa kriticismo (filoz.) — Doktrino qua igas diskutata la fidindeso di la idei di Raciono kritikar (trans.) — Observar la qualesi, bona o mala, di verko (literaturaja, arto-produkturo, e c.) krizo — Fazo danjeroza di maladeso-periodo, qua esos decidiganta, sive favoroze, sive perisige krizalido — Nimfo di lepidoptero e lua envelopilo krizantemo (bot.) — Arboreto qua formacas genero ek la familio « kompozaji », kultivata en la Europana gardeni pro lua flori, flava, blanka, rozea, violea krizokalko — Aloyuro de zinko e kupro, kompozajo qua simulas oro e quan onu uzas en la faco di juveli falsa kroasar (netrans.) (aludante la korvi, la rani) — Agar la krio qua karakterizas sua speco krochar (trans.) — Facar objekti ek mashi, de lano, filo, silko, e c., per mikra stango de fero o ligno, di qua un pinto havas hoketo kroketo — Ludo-speco, de origino Angla, en qua onu pulsas buli per frapi agita per ligna martelo, por igar ta buli transsubirar arketi stekita en la sulo krokodilo (zool.) — Reptero sauria, amfibia, di la granda fluvii di India e di Egiptia, timinda pro lua grandeso e devoremeso kromo (kemio) — Korpo simpla, metala, di qua la kompozaji esas remarkinda pro lia kolori kromatiko — (muziko) Qua konsistas ek intersequo de mi-toni (mi-toni kromatika), kontraste kun la mi-toni diatonika, plu mikra ye un komao kromatino (biol.) — Substanco tre afina pri la kolorizivi bazala, e quan onu renkontras maxim-multa-kaze forme di grani kunjuntita a la filamento nukleala kromatofila (biol.) — Dicesas pri la celuli, grani od *organiti, apta kaptar facile la kolorizivi kromatoforo (biol.) — Celulo di la tisuo konjuntiva, qua kontenas multa pigmenti, quan onu renkontras periferie di la neuraxo e di la membrani sensala (iriso, pelo, e c.) kromatolizo (biol.) — Dissolveso di la kromatino di la celulo-nukleo, qua karakterizas un ek la fazi di mitoso kromidio (biol.) — Nomo donita da Hertwig a la elementi di la nukleo nepreciza di la bakterii kromolitografar (trans.) — Agar imprimo litografiala koloroza kromosomo (biol.) — Segmento di la filamento kromatika nuklea qua aparas dum mitoso kromotipar (trans.) — Imprimar koloroze per la procedi tipografiala kron — Monet-uno, di qua la valoro varias segun la landi (Britania, Suedia, e c.) krono — Ringo destinita a metesar cirkum la kapo : (1) Ringo de flori, de folii interplektita quan onu metas cirkum la kapo kom (a) ornivo; (b) distingivo armeala o civila. (metaf.) Rekompenso cielala; (2) Ringo de metalo, ornita ye floroni, ye perli, e c. quan onu metas cirkum la kapo kom insigno di la suvereneso, di la nobeleso. La krono rejala, dukala, e c. qua esas super la stampuro blazonala kronglaso — Vitro diafana di tre bela qualeso, qua kontenas multa potaso, tre facile gisebla (fuzebla), di qua la refraktiveso-grado esas tre alta, e qua uzesas por fabrikar lensi por la instrumenti optikala, ed anke prismi kromata kronika (aludante morbo) — Qua par-iras lente sua periodi kroniko — Kolektajo de fakti historiala, segun la ordino di lia evento kronologio — La cienco di qua la temo esas pruvar la dati di la eventaji.historiala kronometro — Horlojeto di qua la pendulo esas kompensita, tale ke lu ne varias segun la temperaturo kropo (anat.) — Sako o membrano quan la uceli havas sub la guturo, ed en qua la nutrivi sejornas ante pasar aden la stomako kroso — Bastono eklezio-pastorala, signo di la episkopeso od abadeso, kun un extremajo kurvigita forme di voluto, quan la abadi kustumis portar kun la voluto adinterne, e la episkopi adextere krotalo (zool.) — Serpento venenoza, di qua la korneti, inter-inkastrita ye la extremajo di la kaudo, kliktas krotono (bot.) — Planto qua formacas genero di la familio « euforbiacei », di qua un speco donas la tornasolo, e di qua un altra donas emetiko e purgivo, e grani de qui onu ekpresas oleo akra, uzata kom drastiko e kom revulsivo violenta krozar (netrans.) (aludante navo) — Trairar maro, en ula regioni, por surveyar li kruco — (epoki antiqua) (1) Sorto di jibeto, maxim-multakaze trairata da traverso, sur qua onu igis mortar ula krimininti, surligita o surklovagita ye la extremaji di lia membri. (2) La jibeto sur qua Iesu Kristo esis klovagata ed ocidata (segun kristanismo). (3). Metaf. : La religio di Iesu Kristo. (4) Objekto krucoforma, ek ligno, metalo, e c., simbolo di Iesu Kristo krucagita krucho — Vazo tera, terakota, larja-ventra, kun anso e kolo, destinita a kontenar liquidi krucifera (bot.) — Di qua la petali esas krucoforma krucifixo — Kruco ek ligno, metalo, ivoro, e c., sur qua esas reprezentita Iesu Kristo krucagita kruda — (aludante la substanci nutrivala) Qua ne esas koquita o bakita kruela — Qua diletas per sufrigar krugo — Vazo ansoza, kun ventro tre konvexa, kolo streta, boko expansita, ek ligno, kun cirkondo-bendi fera o stana, e qua kontenas inter 5 e 10 litri; uzata por rakar vino, precipue en vino-venderio krular (netrans.) (aludante edifico, propradice e metafore) — Subite falar unbloke, e divenar fragmenti ed eskombri pro la shoko kontre sulo krumo — Parto interna di pano-bloko, qua, pro ne subisir la efiko da fairo, duras esar mola krumplar (trans.) — Desfreshigar (stofo) per quaza petriso qua igas lu aspektar quale shifono krupo (patol.) — Laringito akuta, qua afektas la infanti, e karakterizata da tuso rauka e da la produkteso di falsa membrani qui obstruktas la respir-tubi krupiero — En hazardo-luderio, la employato qua direktas la *ruleto-ludo ye la nomo di la direktero di la firmo kruro (anat.) — Parto di la gambo, qua iras de la hancho til la genuo krusto — Parto extera di pano-bloko, hardigita ed igita krakanta per bako krustacei (zool.) — Klaso ek animali artropoda, di qui la korpo esas envelopita da krusto kalka kruzelo — Vazo ek materio fair-espruva, porcelano, metalo, maxim-multa-kaze plu-stretigita apud la fondo, e destinita a la giso o kalcino di ula substanci kuafar (trans.) — Ajustar la hararo per dispozar la hari ula-maniero kubo — Paralelepipedo sis-edra, qua formacas quadrati inter-egala kubebo (bot.) — Sorto di pipriero. La frukto de ta arboreto uzesis olim, forme di pipro, en la kuraco di la blenoragio kubiko (matem.) — Equaciono triesma-grada, en qua la nekonocato esas ye la tria potenco kubito (anat.) — La plu grosa ek la osti di la avan-brakio, qua okupas olua parto interna e supra, e di qua la extremajo formacas la kudo per sua junto artike a la humero kuboido (anat.) — La mikra osto kubatra, qua esas an la parto extera e supra di la tarso kudo — (anat.) Angulo salianta quan formacas la parto dopa di la artiko di la brakio kun la avanbrakio kuglo — Mikra globo ek metalo, uzata kom projektilo en la pafarmi portebla kuko (koquarto) — Mixuro ek farino, butro, ovi, reduktita a pasto, bakita, ed ulakaze sukrizita, aromatizita, garnisita ye kremo, e c. kukombro (bot.) — Planto leguma un-yar-vivanta, ek la familio « kukurbitacei ». Frukto di ta planto, oblonga, tre aquoza, quan onu manjas o koquita o salade kukulo (zool.) — Ucelo klimera, ek la genero « pigo » kukurbito (bot.) — Varietato di gurdego. La frukto di ta varietato kukurbitaceo (bot.) — Familio de planti herbatra, kun stipito reptera, di qua la gurdego esas la tipo kulo — (anat.) La dopa parto (ek la glutei e la supra parto di la kruri) di la korpo homa ed animala kulato — La fundo di la tubo di pafarmo, plu dika kam la cetero pro ke lu korespondas a la kargajo de pulvero kulbutar (netrans.) — Bruske falar renverse kulco (zool.) — Mikra moskito kulebrino — Sorto de kanono, longa e mikra-diametra, quan onu uzis olim kuli — En India, Indochinia, Insulo Mauricio : pen-laboristo, portisto kuliero — Implemento di la tablo, di la koqueyo, e c. ek mancho, e parto konkava, ovala o cirklatra, per qua onu cherpas, de vazo, de plado, e c., nutrivi liquida o mi-liquida, por transvarsar li o portar li aden sua boko kuliso — (tekn.) Suportilo kun ranuro interna, alonge qua peco moviva povas irar e retrovenar sen obstaklo kulminar (netrans.) — (astron.) Atingar, pasante ye la meridiano, sua alteso maxima super horizonto kulpar (netrans., pri, pro) — Faliar pri agar sua devo, koncerne od etiko o prudenteso e habileso kultar (trans.) — Honorizar deo suprega kultelo — Instrumento mikra-dimensiona, facita por tranchar o sekar, e qua konsistas ye lamo muntita an mancho kultivar (trans.) — Submisar (tero) ad ula labori por igar lu fertila kulturo — La rezultajo de la kultivo di la arti, di la cienci, di literaturo, di etiko kumino (bot.) — Planto umbelifera, di qua la grani esas aromoza (li saporas quale anizo) kumis — Drinkajo fermentacita quan la nomadi di la centroregioni di Azia e di la sudo-regioni di Rusia, fabrikas ek la lakto di la kavalini kumpreso — Peco de linjo, faldita plura-duople, quan onu aplikas sur korpo-parto malada, por ibe mantenar la pansuro, recevar la puso, e c. kumular (trans.) — (jurisprudenco) Asemblar en sua persono (plura yuri, plura autoritati) kun — Akompanata da… kuneiforma (arkeol.) — Qua havas la formo di konio, di flecho-pinto (kom ex. la literi kuneiforma di la antiqua Asiriani, Medi e Persi) kuniklo (zool.) — Quadripedo, ek la klaso « vageri », di qua la gambi dopa esas kelke plu longa kam le avana, e qua exkavas ter-truo quan lu habitas kupo — Vazo drinkala, expansita, kun pedo, ek bronzo, arjento, oro, kristalo, e c. kupeo — Veturo *kluza (klozita), di qua la korpo havas la formo di berlino di qua la fako avana esabus tranchita kupelo (tekn.) — Mikra vazo poroza, quan onu uzas por purigar oro ed arjento per litargiro, qua fortiras la aloyuro ed absorbesas kun lu da la parieti, dum ke la oro e la arjento restas maso en la fundo di la vazo kuperoso (patol.) — Morbo di la pelo di la vizajo, karakterizata da makuli redatra kuplar (tekn.) — Juntar du peci de fero per charniri, rivetaguri, e c. kupleto — En kansono plura-strofa, omna parto quan finas refreno kupolo (arkitekt.) — Mi-sfero, di qua la formo esas olta di kupo subversita (kom ex. : la kupolo di Panthéon, en Paris; la kupolo di la katedralo Santa Paulo, en London; la kupolo di la Parlamento di Usa, en Washington) kupono — Parto de-tranchita, separita de ensemblo (ensemblo ek rent-akto, karto di porcionizo nutrivala, tabakala, dum indijo nacionala) kupro (kemio) — Korpo simpla, metalo redatra, plu gisebla kam oro e kam arjento, tre duktila e martelagebla kupulo (bot.) — Asembluro ek braktei, quaze soldita ye sua bazo, formacanta quaza kupo mikra, qua cirkondas la floro e salias pinto cirkum la frukto kurar (netrans.) — (aludante homo, animalo) Irar, per springi, plu rapide kam marche : I. esforcante devancar ulu; 2. esforcante atingar ulu; 3. esforcante forirar de ulu kuracar (trans.) (aludante mediko) — Agar a malado ye la maniero quan lu judikas kom apta risanigor lu kuracao — Liquoro facita ek la shelo di oranji bitra kurajar (trans.) — Ne-angorar koram danjero kuraro — Veneno ek planti, aden qua la Amerindiani di la sudo-regiono di Amerika trempas sua flechi kuraso — Armo defensala ek ledro, metalo, e c., qua envolvas e protektas la pektoro e la dorso kuratar (yuro-cienco) — Komisesar, segun la lego, pri defensor la havajo e la interesti sive di minoro, sive di majoro qua esas deklarita nekapabla administrar sua heredajo kurbaturar (trans.) (aludante fatigo-kauzo ecesanta, o morbo) — Igar extreme nekapabla pri esforco, pro la doloro specala qua afektas la muskuli pos granda esforco kurear (netrans.) (aludante chaso kun hundi) — Abandonar a la chaso-hundi parto de la bestio quan li kaptis kuretar (trans.) — Deprenar la kalkoli de la veziko, lor la operaco « litotomio », per instrumento di qua un extremajo esas kulieratra, e qua uzesas por deprenar la materii qui normale ne esas en ta kavajo kurio (eklezio katol.) — Ensemblo ek la tribunali, ek la organismi administrala, di la guverno-sistemo papala kuriero — Persono qua vehas rapide, per kavalo, por arivar ante veturo o por preparar la relayi kurioza — Qua deziras vidar, konocar, saveskar kurkuliono (zool.) — Insekto koleoptera, di qua un speco rodas frumento kurkumo (bot.) — Genero di planto herbacea, perena, quan onu renkontras en Azia, Afrika ed Amerika; la radiko di un speco di olu (la safrano di India) uzesas en la tinteyi, pro olua kolorizivo flava kurlio (zool.) — Ucelo ek la familio « stiltieri » longa-beka kurso — Serio de lecioni qui formacas ensemblo docala kursiva (pri skribo) — Qua konsistas ek literi trasebla fluante, ed inklinata de dextre a sinistre. Dicesas anke pri la imprimo-tipo qua inklinesas same kam la skriburo ordinara kursoro (tekn.) — Bloko plata, mobila alonge linealo, limbo gradizita, e c., uzata kom indexo kurta — Di qua la extenseso, de un de sua extremaji til la altra, sinse di longeso o di alteso, esas poka kurtajar (netrans.) — Agar kom mediacero, en komerco, inter la vendanto e la kompranto, po pago kurteno — Peco de stofo tensita por celar o shirmar ulo od ulu kurtezar (trans.) — Prizentar (ad ulu) sua homaji por obtenar lua favoro; esforcar obtenar favoreso (da o da ulu, precipue da muliero) per anuncar o dicar a lu ulo qua interesas lu ed efikas a lua vanitato kurva — Di qua omna elemento su eskartas, per deviaco preske neperceptebla, e segun *leyo (lego) fixa, de la rekto o de la plano. – (geom.) Lineo qua esas nek rekta, nek kompozuro ek rekti kurvimetro — Instrumento por mezurar la longeso di la kurvi, sur papero kuseno — Mikra sako quadrata, ek stofo, ledro, polsterizita ye plumi, krini, e c., por ke onu povez apogar su an olu kushar (trans., sur) — Pozar aden lito, instalar en lito kuskuto (bot.) — Herbo parazita filoforma, qua plektokaptas la planti vicina e sufokigas li kuspido (geom.) — Punto ube kurvo su dividas aden du bendi, kun tangento komuna a ta punto kustar (trans.) — (aludante objekto, laboro) Igar necesa la pago di pekunio-quanto por obtenesar kambie kustumar (trans.) (aludante populo, naciono od individuo) — Agar konforme a la maniero establisita da longa experienco o praktiko kuto — Sorto di tuniko, vesto di homulo o di homino. – (olim). kutio — Telo densa, glata, simpla o fasonita, uzata por envelopar la matraci, o kom tapeto-stofo, o por facar somer-vesti kutikulo (anat.) — La epidermo nevivanta qua cirkondas la bordo di la ungli di la fingri kutino (biol.) — Substanco kemiala qua devenas de ula modifikeso di la celuloso ye la surfaco di la planto-korpo kutro — Mikra milito-navo, kun nur un masto kuvo — Granda vazo ek ligno, cirkla, facita ek duvi asemblita per cirkli fera, kun fundo kuvento — Domo en qua su asemblas, por vivar konforme ad un regulo religiala, personi qui adheris ad ordeno kuverto — Peco de papero faldita tale ke lu povas envelopar letro kuzo — Persono qua naskis de la onklulo, de la onklino, di ulu la — Partikulo gramatikala qua, avan substantivo (expresata o tacata), indikas : (1) la tota speco, od omna individui di la speco; (2) un o plura individui determinata di la speco. Ta partikulo ne uzesas kun la nomi propra od di enti abstraktita, di qualesi, di vertui, di cienci, di astri, di sezoni, di monati la — Nomo di la noto sisesma di la « do »-gamo labaro — Standardo qua konsistas ek longa piquo trairata da bastono, qua subtenas banderolo de purpuro, e kronizita ye la aglo Romana qua portas, de lor la regno da la imperiestro Konstantino, la kruco e la monogramo di Iesu Kristo labio (anat.) — Parto karna qua garnisas extere la bordo di la boko labirinto (epoki antiqua) — Kluzajo kun cirkuiti komplikita, en qua la iranto desfacile *rekonocas sua voyo labirintodonto (paleont.) — Grupo de amfibii giganta, ek la klaso (qua ne plus existas) « stegocefali », kun vertebri tre ostoza, korpo quaze kurasa ek plaki derma, e di qui la denti havas kaneli dispozita labirinto-forme. (Onu renkontras tre multa de oli en la triaso di Britania) laborar — (netrans.) Esforcar (size, transporte, kombine, separe, e c.) igar ke la kozi naturala esez apta satisfacar la bezoni homala laboratorio — Chambro provizita ye la necesaji por la experimenti ciencala labro — Genero de fishi teleostea, familio « percidi », ek plura speci di la hemisfero boreala, kun labii dika laco — Kordono streta, di qua la extremaji esas provizita ye fero-pinto per qua onu asemblas du parti di korseto, di shuo, e c. lacerar (trans.) — Dispecigar arache, tale ke lu ne plus esos uzebla lacerto (zool.) — Reptero sauria, kun quar gambi kurta e tenua, kaudo longa ek ringi flexebla e facile ruptebla (ma ri-kreskas) laciva — Inklinata a la plezuri amorala; qua su abandonas grosiere a la plezuri amorala, koitala lado — Fero-tolo dina, kovrita ek induturo de stano, qua protektas lu de rusto ladano (farmacio) — Gumo rezina aromata, quan donas diversa arbusti, precipue la cisto di Kretia lago — Mareto ek aquo stagnanta, interne di kontinento laguno (geogr.) — Parto di maro, poke profunda, inter insuleti laika — Qua ne resortisas ad eklezio lako — Materio rezinoza, obtenata de ula arbori, mi-diafana, brune-reda, uzata por facar ula vaxi, tintivi, bela vernisi, e c. lakeo — Servisto livreoza, employata ye akompanar seque sua mastro lakonika — Qua expresas lo pensata per tre poka vorti (segun la maniero di la habitanti di Lakonia, lor la epoki antiqua) lakrimo — Guto de humoro limpida, quan sekrecas glando di la okulo, efike da emoceso kordiala o da efekto kozala lakto — Liquido opaka, blanka, sukroza, sekrecata da la mamoglandi di la muliero e di la mamiferini, por la nutro di la jus-naskinti laktazo (kemio) — Diastazo, o fermento dissolvebla, sekrecata da kelka hefi, e qua transformas la laktoso a glikoso o galaktoso laktometro — Areometro uzata por mezurar la denseso-grado di lakto laktoso (kemio) — Sukro C₁₂H₂₂O₁₁, en la lakto di la mamiferi lakuno — Spaco vakua en la kontinueso di korpo lamo — Peco de metalo, de ligno, de ivoro, e c., plata, dina e streta lamao (zool.) — Quadripedo ruminera ek Peruvia, uzata kom charjo-bestio, e di qua la pili uzesas por facar texuri lamantino (zool.) — Cetaceo herbivora lamarckismo (biol.) — Teorio (transformista) da Lamarck, qua asertas ke exkluzive la cirkonstanci extera efikas a la materio vivoza lamelo — (tekn.) Mikra lamo de vitro sur qua onu pozas la objekto quan onu exploras per mikroskopo lamentar (netrans., pri, pro) — Lasar explozar, lor la emoco de sufro, klameti iterata laminar (trans.) (tekn.) — Transformar (bloko metala) a lami, per igar lu pasar inter du rotaco-cilindri, qui turnas inversa-sinse lampo — Utensilo konsistanta (origine) ye tanko qua kontenas liquido kombustebla, en qua esas imersita mecho quan onu acendas por produktar lumo. lampaso — Silko-stofo, quan onu obtenis olim de Chinia, kun granda desegnuri reliefa, maxim-multa-kaze sur fondo altrakolora lampiono — Kupeto qua kontenas materio kombustebla, kun mecho, uzata por la ilumini lampiro (zool.) — Insekto di qua la femino esas sen-ala e fosforecas en nia klimato, — aloza e fosforecoza pri la du sexui, en la landi tropikala lampredo (zool.) — Fisho ek la familio « ciklostomi », di qua la brankii esas sep-trua lano — Pili dolca e tufatra, qui kreskas sur la pelo di la mutoni, e c. lanco — (epoki antiqua) Armo, ek shafto finanta per ferajo quadriangula, pintoza, uzata sive quaze flecho quan onu lansas manue, sive quaze piquo per qua onu kombatas proxim la adverso lancinar (netrans.) (pri doloro pikoza) — Aparar bruske en parto di la korpo lando — Dividuro de regiono geografiala, determinita per limiti naturala o politikala landau — Veturo quar-rota, kun suspenso-risorti e du tendi, forme di berlino, quan onu povas tegar o destegar segun-vole landgravo — Titulo di ula suverena princi (olima) di Germania lango (anat.) — Korpo longa, karnoza, moviva, qua esas en la kavajo boko langorar (netrans.) — Esar kontinue depresita ed abatita (rispektive : psikale o korpale) langusto (zool.) — Krustaceo analoga a la homardo, ma sen pinci e kun longa anteni lanio (zool.) — Pasero kun beko kona e hokatra ye sua extremajo, qua kombatas uceli plu forta kam su e flugas lansante krii akuta lanjo — Speco de stofo lana per qua onu envelopas la infanteti ankore kelka-monata lansar (trans.) — Igar departar tre rapide, aden direciono determinita lantano — (bot.) Planto exotika, ek la familio « verbenadei », kultivata precipue kom apartamento-planto lanterno — Sorto di buxo di qua la parieti esas garnisita ye materio plu o min diafana (korno, vitro, papero, e c.) en qua onu pozas lumo-fonto shirme de vento lanugo — Mikra plumi dina e dolca qui kreskas (en la komenco di lua vivo) che la ucelo e formacas strato sub la plumi granda lapar (trans.) (aludante precipue la hundi) — Drinkar per quaze pumpar la liquido per sua lango lapido — Stono tre kustoza, kom ex. : rubino, agato, onixo, kornalino, esmeraldo, safiro, e c. lapislazulo (mineral.) — Stono opaka, blua, kun veini blanka, e kun punti ek piriti feroza qui cintilifas quale oro lardo — Graso qua garnisas la pelo di la porko e di kelka altra animali, precipue ye la ventro larico (bot.) — Arboro konifera, de la trunko di qua dekulas rezino e di qua la folii sekrecas substanco viskozo laringo (anat.) — Organo esencala di voco, formacita ek plura peci intermoviva, ye la parto supra di la trakeo laringito (patol.) — Inflamuro di la laringo laringoskopo (tekn.) — Aparato per qua onu povas observar la parto interna di la laringo laringotomio (kirurg.) — Operaco per qua onu facas aperturo en la laringo por preventar asfixio larja — Tre extensita en la sinso opozata a longeso larvo — (epoki antiqua, en Roma) Fantomo ledega, repugnanta lasar (trans.) — Igar ulo laxa per cesar retenar lu lasho — (kirurg.) Plako de ligno, de kartono, quan onu enpozas alonge membro ruptita, por mantenar la osti en plaso fixa laskaro (navig.) — Membro Indiana di la *kruo di navo lasta — Qua esas pos omni cetera, (1) pri tempo, (2) pri spaco, (3) pri rango en serio lato — Peco de ligno fendita segun la longeso di la fibri, longa, dina e plata, uzata por facar parieti, plafoni, e c. e qua suportas la ardezo-plaki o la teguli di tekto latanio (bot.) — Palmiero kun larja folii dispozita abanike, quan onu vidas en Madagaskar ed en la insuli di Indonezia latenta — Qua ne su manifestas adextere. latero — (anat.) La tota parto, dextra o sinistra, di la korpo homala latexo (bot.) — Suko propra di ula planti (euforbi, figieri, papaveri, latugi, e c.) e qua cirkulas en vaskuli partikulara latiro (bot.) — Planto klimera, di qua la flori esas odoroza laticifera (bot.) — Qua produktas latexo latitudo — (kosmogr.) Disto de loko ad equatoro, mezurata per arko di la meridiano terala latrino — Loko rezervita por kakar od urinifar latugo (bot.) — Planto leguma, qua kontenas suko laktatra, ek la tribuo « chikorei » latuno — Metalo ek aloyuro de kupro e de zinko laubo — Treliso-muri paralela, kun mi-cilindro trelisa kom tekto, kovrita per planti klimera tre folioza laudar (trans.) — Igar eminenta per la aprobo di lua meriti, di lua bona qualesi laudano (farmacio) — (olim) Opiumo purigita, moligita en aquo e filtrita per preso lauro — (bot.) Arboro aromatoza, sempre verda, kun folii permananta, lanco-forma, qua esas la tipo di la familio « laurinei », konsakrita ad Apolono da la Antiqui, qui facis ekodu palmi, kroni por la vinkinti lor la ludi poeziala, e kredis ke olua foliaro protektas de la fulmino-stroki laureato — Qua obtenis krono ek lauro lauso (zool.) — Insekto parazita sen-ala, qua su akrochas a la hari ed a la korpo di la homo, a la pili di la animali lavar (trans.) — Deprenar (to quo sordidigas) per dilutar lu en aquo lavao — Materio fuzanta qua eskapas de volkano lavareto (zool.) — Fisho qua vivas en aquo sen-sala, qua saporas delikate, analoga a truto lavendo (bot.) — Planto aromatoza ek la familio « labiei » laxa — Qua ne esas tensita lazo — Ledro-bendo garnisita ye buli quan la habitanti di la landi olim Hispana, di Amerika lansas tale ke li plekte kaptas sua enemiko o la animalo quan li chasas lazareto — Edifico izolita ube, en ula portui, onu impozas quaranteno a la personi ed a la objekti qui devenas de regioni infektita de morbo kontagiala lazarone — Mendikanto di urbo Napoli (Italia) le — Pluralo di « la », kande ne existas altra indikivo pri la pluraleso en la propoziciono lea — Qua rezolvis servor Deo : (1) Qua konsakris su erste tarde a la vivo monakeyala (opoze ad oblata); (2) Qua exekutas la taski muskulala en la kongregaciono di qua lu esas parto leciono — Exerco per qua docanto docas od igas lernar ta o ca parto di cienco, di arto leda — Qua aspektas desagreabla pro ne-beleso. Qua desplezas etikale o morale ledro — Pelo dika, deprenita de la karno di ula animali (bovulo, bovino, bovyuno, bufalo, e c.), senpiligita per tanago, e preparita por uzi diversa lego — Ago-regulo impozata da autoritatozo supera legacar (trans., ad) — Donacar (ad ulu) per testamento qua atribuas ad un od a plura personi parto di sua havaji o nur parto de olci legato — Delegito di la imperiestri Romana, qua havis kom tasko reprezentar ici en la provinci legendo — Serio de rakonti populala, qui havas maxim-multa-kaze fundo exakta, ma developita, transformita da la tradicioni legiono — (1)(epoki antiqua, en Roma) Armeo-korpo qua konsistis ye infantrio e kavalrio. (2) En Francia, lor la rejo Francisko I. (cirkum la yaro 1515) : armeo-korpo permananta legitima — Konsakrita da la lego legumo — Parto di planto koliita por uzesar kom nutrivo : lensi, fazeoli, pizi, asparagi, e c. leguminoso (bot.) — Di qua la frukto esas shelo qua kontenas maxim-multa-kaze legumo (pizo, fabo, fazeolo) lejera — Qua pezas nur poke lekar (trans.) — Pasigar sua lango sur (ulo) lektar (trans.) — Dicernar, en imprimuro o skriburo, la son-uni reprezentita per literi lektoro — Sorto di profesoro adyunta en ula universitati lemo (matem.) — Propoziciono preliminara quan onu establisas por preparar la demonstro di altra propoziciono lemniskato (geom.) — Kurvo ek la grado quaresma, qua havas la formo di la cifro « 8 », e qua esas la ligilo di omna punti tale ke la produto di lia disti a du punti fixa esas konstanta lemuriano (zool.) — Familio de simii, di qui la tipo esas la makio lengo (zool.) — Speco di gado, di qua la korpo esas oblonga lenio — Peco di kalorizo-ligno, segita o tranchita tale ke onu povas pozar lu aden kameno, aden furnelo lenso — (bot.) Grano di leguminoso quan onu manjas kom legumo pos lua sikigeso lenta — Qua ne iras rapide lentigino (che ula personi) — Altereso naturala, grano-forma, di la koloro di lia pelo lentisko (bot.) — Arboreto qua kreskas en la Franca provinco Provence ed en Italia, e di qua un speco donas la suko rezinoza de qua onu facas liquoro e mastico leono — (zool.) Mamifero karnivora, ek la familio « felini », kun pilkoloro flava, kun la shultri kovrata (che la maskulo) da dika krinaro leopardo (zool.) — Animalo karnavida, ek la genero « kato », kun pelo makuletoza lepidoptero (zool.) — Familio ek insekti kun ali squamoza, nomata vulgare « papilioni », qui subisas metamorfosi kompleta, e di qui onu nomizas la larvo « raupo », e la nimfo « krizalido » leporo (zool.) — Quadripedo rodera, di qua la gambi avana esas plu kurta kam le dopa, e kun oreli longa lepro (patol.) — Morbo di qua la fonto esas tuberkloso, qua invadas, rodas e repugnante sulkizas la pelo lernar (trans.) — Aquirar la savo (di ulo) per spirito-laboro lesivar (trans.) — Netigar (linjo) per lasar lu dum kelka tempo imersita en aquo varma a qua onu adjuntis sodo, natroxo o potaso, e qua esas apta dissolvar, ek la linjo sordida, la kraso e la nepuraji qui esas an lu, adherante letargio (patol.) — Stando maladesala quan karakterizas dormo profunda e tre duroza, dum qua la fenomeni videbla di vivo esas interruptita, e qua prizentas la aspekto di morto letro — Skriburo quan onu sendas a persono absenta, por komunikar a lu to quon onu ne povas dicar a lu voce leucito (kemio) — Duopla silikato di alumino e di potaso, quan onu renkontras en la tereni volkan-agita leukocito (anat.) — Celulo senkolora di sango e di limfo, nukleoza, deformebla, e di qua la dimensioni esas plu granda kam olti di hematito leukomo — Makulo blanka, opaka, qua naskas ulakaze sur la korneo di la okulo levar (trans.) — Igar movata, de infre ad supre levero — Stango rigida, moviva sur apogo-punto, e quan onu uzas por levar, por igar objekto movar leviatano (biblo) — Monstro marala levito — (biblo) Izraelido (ek la tribuo di Levi) konsakrita a la oficio en la Templo levriero (zool.) — Hundo kun muzelo akuta, korpo tenua, gambi longa, di qua la aluro esas rapida, uzata partikulare por persequar la lepori *leyo — Regulo konstanta, universala, a qua omna fenomeni di naturo esas obedienda. — Rezultajo de analizar exakte e precize la cirkonstanci qui esas elementi en la produkto di la fenomeni, ed interligar ta cirkonstanci per la relati normala di inter-sucedo e di inter-simileso. (Aug. Comte) lexiko — Vortolibro qua indikas lakonike (generale : per un vorto) la senco di la vorti di altra linguo lexikografo — La persono qua exploras, studias, la origino e la senci di la vorti di linguo lexikografio — Ensemblo ek la laboruro de lexikografo lexikologio — Cienco pri la origino e la senci di la vorti di linguo lezar (trans.) — (fiziol.) Igar ne-uzebla parte li (gram.) — Pronomo personala, triesma persono, pluralo, formo epicena liano (bot.) — Planto sarmentoza, klimera, di la foresti di Amerika, qua plekte kaptas la arbori e formacas densaji nedesintrikebla liaso (geol.) — Tereno kalkoza, marnoza, arjiloza libacionar (netrans.) (religio antiqua) — Disvarsar adsule, honorize di deajo, mielo, lakto, oleo e precipue vino pura libelo (tekn.) — Instrumento uzata por trasar lineo, plano, horizontala, o por mezurar, relate plano horizontala, la elevaciono di lineo, di plano qua esas paralela a lu libelulo (zool.) — Insekto nevroptera, kun korpo dina ed ali diafana libera — (aludante individuo) Qua ne apartenas a mastro libertina — (olim) Qua su liberigis de la autoritato di la religio kristana, di la kredi, di la diciplino libro — Reprodukturo imprimura di la verko da autoro, ek paperfolii asemblita aden kayeri quin onu inter-asemblas libraco (astron.) — Ocilo videbla di astro cirkum sua axo lico — Tereno *kluza per barili, en qua luktas la personi qui partoprenas turniri, konkursi, e c. liceo (en Francia) — Edifico en qua agesas la doco sekundara, direktata da la stato (kontraste kun « kolegio ») licensar (trans.) (aludante stat-administrantaro) — Koncesar partikulare la yuro pri debitar ula vari konsumebla, o pri peskar, chasar, e c., en ta o ca regiono licenco — (en Francia) Diplomo universitatala, inter bachelereso-diplomo e doktoreso-diplomo, e qua yurizas pri docar en licei o kolegii, o pri pledar, e c. lido — Parto movebla quan onu pozas sur (o qua retrovenas ad) la aperturo di vazo, di kofro, e c., por kovrar o klozar lu lienterio (patol.) — Diareo en qua la nutrivi esas forjetita mi-digestita lietnanto — Oficiro di qua la grado esas nemediate sub olta di kapitano (en armeo) *lifto — Mashino qua elevas la personi a la etaji diversa di edifico ligar (trans.) — Cirkondar la parti di objekto o di plura objekti, por interjuntar li, per ulo flexebla, ulo longa (kordo, rubando, e c.) ligamento (anat.) — Fasko de tisuo fibroza densa, poke extensebla, qua ligas osti, kartilagi, muskuli ligno — Parto dura, ek la tisuo fibroza di arboro, di qua la pezo specifika e la dikeso-grado varias segun la speci e la evo lignino — Substanco kemiala qua impregnas la elementi di ligno, e qua donas ad ica lua grado di fermeso, di solideso lignito — Karbono fosila qua konservas en su, plu o min multe, traci di konstituciono vejetala *liguo — Asociitaro formacita interne di stato por igar triumfar ula interesti politikala, religiala ligustro (bot.) — Arboreto ek la familio « oleacei », de qua onu formacas masivi likar (netrans.) (aludante generale liquido) — Eskapar tra fenduro (de vazo, e c.) likantropo (patol.) — Persono qua afektesas da la morbo psikala pro qua lu imaginas transformesir a volfo likeno (bot.) — Planto kriptogama qua kreskas sur la kortico di la arbori, sur la roki, sur la petri humida, forme di krusto pulveratra likopodio (bot.) — Planto kriptogama, di qua la kapsuli kontenas pulvero inflamebla, uzata medicinale kom sikirivo liktoro (epoki antiqua, en Roma) — Guardano qua iris avan la oficieri judiciala, portis hakilo plasizita meze di vergo-fasko ed havis kom tasko exekutar la verdikto qua kondamnis la krimininti a senkapigeso pos batesir per vergi lilaco (bot.) — Arboreto di la genero « seringo », di qua la flori dispozesas grape lilio (bot.) — Planto herbacea, bulboza kun stipo rekta, e di qua la varietato maxim konocata havas floro pure-blanka e klosho-forma liliaceo (bot.) — Di qua la naturo esas olta di lilio (planto monokotiledona) limar (trans., per) — Konsumar, planigar per froto-kontakto kun lamo de fero, de stalo, kun strii transversa qui aspektas quale rangi de denti limako (zool.) — Molusko gasteropoda, reptera, di qua la korpo esas oblonga, sen-konka, kovrata da humoro viskoza limando (zool.) — Fisho plata, ek la genero « plii », di qua la pelo esas rugoza, aspera limbo — (bot.) Parto supra, ordinare expansita, di la koroli monopetala, di la kalici monofila limeto (bot.) — Frukto di arboro ek la genero « oranjieri », qua produktas mikra citrono dolca limfo (anat.) — Liquido blankatra qua cirkulas en sistemo de vaskuli partikulara, paralela a la sistemo por la cirkolo di sango, e di qua parto, pos la digesto, transportas la substanci asimilebla extraktita de la nutrivi limfatismo (patol.) — Ta temperamento quan karakterizas la moleso fiziologiala e la pelo preske sen-kolora limito — Parto extrema ube finas teritorio, domeno limono (bot.) — Frukto analoga a citrono, ma plu acida limonado — Drinkajo boko-refreshigiva, qua konsistas ye suko de citrono o de limono, en aquo limpida — Di qua nulo trublas la diafaneso lino (bot.) — Planto herbatra, kun floro blua, e di qua la stipo donas filaso uzata por facar filo, tre dina telo linco (zool.) — Quadripedo karnavida, sorto di kato sovaja, kun kaudo kurta, e pri qua la antiqui dicis ke lua vido esas tre granda-portea linchar (trans.) — Punisar, ocidar sen vartar la verdikto di la judicio-korto lineo — Streko kontinua qua indikas direciono determinita linealo — Instrumento longa e rekta, uzata por trasar rekti lineamento — Lineo elementala qua indikas, ye maniero generala, la formo, la konturo lineara (algebro) — Dicesas pri equaciono unesma-grada lingoto — Peco de metalo (precipue de metalo tre valoroza : oro, platino, arjento) qua ne ja laboresis ed havas ankore la formo di la mulduro en qua lu gisesis linguo — Ta maniero expresar sua penso per parolo o skribo, propra a ta o ca naciono linguistiko — La cienco di la persono qua su konsakras a la studio di la lingui linimento (farmacio) — Medikamento grasatra, uncioniva, por la fricioni linjo — Tuko ek filo o kotono, specaligita por diversa uzi hemala linoleum — Sorto di texajo nepermeebla, ek telo de juto, indutita ye lin-oleo e ye pudro de korko, uzata kom tapiso-materio linono — Telo de lino, tre klara, kun apreto ferma, por robi, shultro-tuki, mulier-kamizi lintelo — Traverso ye qua konsistas la parto supra di pordo, di fenestro kun aperturo rektangula, e subtenanta la masonuro lipitudo (patol.) — La stando di persono di qua la okuli esas seboza lipomo (patol.) — Tumoro grasoza lipotimio (patol.) — Esvano liquacar (teknol.) — Separar un ek la metali kontenata en erco, en aloyuro liquida — Di qua la molekuli, poke interadheranta, fluas, obediante separe la legi gravitala kande li ne kontenesas da recipiento liquidacar (trans.) — Konkluzar estado financala per pagar la pasivo e per atribuar a la yurozo la aktivo restanta liquoro — Drinkajo alkoholoza, obtenata per distilo liro — Muzik-instrumento kordoza, quan uzis la antiqui lirika — Qua kontenas poemi drama, akompanata da kanti e muziko listo — Serio de nomi di personi o di kozi, de numeri, de nombri, e c., skribita ica dop ita listelo (arkitekt.) — Mikra muluro quadrata e plata, qua separas du altri plu granda e plu salianta – ed uzesas por reprezentar kanalo sur pilastro, o kolono lito — Moblo destinita a recevor su-kushonti litanio — (religio katol.) Prego forme di serio de advoki a Iesu Kristo, a la santa Virgino, e c., en qui la sama formulo di supliko repetesas multafoye. (Uzesas ordinare en pluralo.) litargiro (kemio) — Protoxido di plombo fuzita, mi-vitrigita, uzata por preparar la plombo-sali qui esas un ek la kompozanti di kristalo e per qua onu falsigis ula vino-sorti por diminutar lia grado di acideso litero — Signo alfabetala per qua onu reprezentas singla son-uno di linguo literaturo — Ensemblo di la stilo-verki (en qui preponderas la beleso di kompozo, di expreso : poezio, eloquenteso, e c.) di yarcento, di naciono litio (kemio) — Korpo simpla, la maxim lejera ek omna metali konocata litiero — Lito ek palio, folii, filiko sika, por la animali, en la stabli litijo (yuro-cienco) — Kontesto-punto qua divenas la materio di proceso litografar (trans.) — Reproduktar per preso la skriburi, la desegnuri, per trasar li (per krayono od inko grasoza) sur petro kalkoza di qua la grano esas tre mikra litologio — Ta parto di la historio naturala, qua koncernas la petri litoro — La regiono di qua ula parto di lua konturo esas an maro litoto (retor.) — Figuro per qua onu minfortigas la expreso di sua penso, por komprenigar la maxim multo per la minim multo litotomiar — (trans.) (kirurg.) Dividar ed extraktar (per operaco) kalkolo ek la veziko litotriciar (trans.) (kirurg.) — Triturar (per operaco) la kalkolo qua esas en la veziko, enduktante instrumento specala en-alonge la uretro litotripsiar (trans.) (kirurg.) — Dividar per froto ed extraktar la kalkolo ek la veziko litro — (en la mezuro-sistemo metrala) unajo di la mezuri pri kapaceso liturgio (religio) — Formo di la kulto; ordino di la ceremonii konsakrita liuto (muziko) — Muzik-instrumento kun plura rangi de kordi muntita sur rezono-kesto sube-rondigita, e quan onu uzas per pinchar la kordi livar (trans.) — Departar de apud (lu) definitive livida (aludante la vizajo) — Qua esas plombo-nigra, bluatra, malado-pala livrar (trans., ad) — Igar ye la dispono di ulu livreo — Vesto quan la reji, la siniori furnisas a la viri di sua eskorto, e di qua la koloro, la galoni, la butoni, e c. memorigas lia blazoni lizo — Sedimento quan la vino depozas sur la fondo di barelo lizimako (bot.) — Planto qua formacas genero ek la familio « primulacei » lo — Pronomo qua : 1. reprezentas fakto, o propoziciono; 2. indikas kozo nedeterminita precize (= to quo, co) lobo (anat.) — Parto di ula organi di qua la formo esas ronda lobelio (bot.) — Genero de « lobeliacei », di qua la suko esas laktatra, akra, venena, e quan onu kultivas precipue kom planto orniva locho (zool.) — Fisho di aquo sen-sala, di qua la korpo esas tre oblonga locionar (trans.) — Fluigar liquido sur parto di la homo-korpo (o sur la korpo tota), sive per varsar olu, sive per ekirigar olu per preso ek sponjo, linjo humidigita, e c. logo (maro-navig.) — Planketo balastizita, imersita ye la extremajo di kordo, ye la dopa parto di navo, por mezurar la rapideso-grado di la iro da la navo logaritmo (matem.) — Exponento integra o fracionala di la potenco a qua oportas elevar nombro konstanta por *reproduktar ta o ca nombro logiko — La cienco pri lo exakta logogrifo — Sorto di enigmato qua konsistas ye un vorto di qua la literi, kombinita diverse, formacas altra vorti qui anke esas divinenda logomakio — Disputo pri vorti lojar (netrans., en, che) — Esar instalita sub tekto, en domo od en parto di domo, sive kontinue, sive dum-kelka-tempe lojio — Chambreto aden qua onu enklozas la dementi loko — Parto determinita ek spaco lokacar (trans.) — Obtenar (de lua proprietanto) la yuro uzar, dum periodo konvencionata, ulo po la pago di la preco konvencionata lokativo (gram.) — Kazo gramatikala qua, en ula lingui, expresas la loko, la destino loklo — Volvuro (en hari, rubando) forme di ringo lokomobilo — Vapor-mashino transportebla lokomocar (netrans.) — Agar la movo o la serio de movi per qui onu su transportas de loko ad altra loko lokomotivo — (olim) Vaporo-mashino portata per roti, ed uzata por tirar treni sur relvoyi lokusto (zool.) — Insekto aloza, ek la familio « ortopteri », saltera lolio (bot.) — Herbo di qua la grani esas nigra, qua kreskas sur frumento lombardo — Establisuro di presto po gajo (institucita kun skopo karitatala) lombriko (zool.) — Anelideo, di qua la nomo esas anke tervermo loncho — Porciono plu o min dina di korpo, tranchita per de-seko tre egala, tale ke la surfaco esas tre plana longa — (spaco) Qua esas extensita, de un de sua extremajo a la altra, plu multe pri ta dimensiono kam pri la cetera. – Qua esas (tante e tante) extensita pri ta dimensiono. (ex. Ta domo esas longa ye X metri) longitudo — (geogr.) Koordinato geografiala qua uzesas por determinar la situeso di loko sur la surfaco di la Ter-globo : disto de ta loko a la meridiano determinita lor — En la epoko kande… En la epoko di… (lore… lore : ye ula instanto… ye altra…) lorno — Aparato qua konsistas ye lensi quin onu interpozas inter la okulo regardanta e la objekto regardata, por vidar plu precize, plu dicerneble loto — To quo atribuesas ad ulu lor partigo o disdono. To quo atribuesas da hazardo ad ulu lor lotrio lotao (zool.) — Fisho qua vivas en aquo sen-sala, ek la genero « gado » lotriar (trans.) — Agar ta hazardo-ludo en qua onu distributas ula quanto de bilieti pagenda, qui havas numeri, ek qui uli, indikota da hazardo (fato), yurizas pri recevor pekunio-quanto od objekto lotuso (bot.) — Speco di jujubiero. Che la antiqui : arboro di qua la frukto egardesis kom iganta la stranjeri qui konsumis de lu obliviar sua patrio loxodromo — (geom.) Kurvo trasita sur la surfaco di sfero e qua intersekas sam-angule omna meridiani loyala — Skrupuloze fidela ye sua promisi, ye sua su-obligi lu — Pronomo personala, triesma persono, singularo, epicena lubrifikar (trans.) — Igar glitigiva (tisuo) por igar plu facila lua funciono lucio (zool.) — Fisho qua vivas en aquo sen-sala, tre devorera, ek la familio « ezoci », di qua la korpo esas funelatra, kun muzelo longa, boko tre fendita e garnisita ye granda quanto de denti, e di qua la karno tre prizesas lucida — Qua komprenas klare la kozi luciolo (zool.) — Lampiro aloza e fosforecanta ludar (netrans.) (per) — Agar ulo por amuzar su ludiono (fiziko) — Figureto, statueto, imajeto, ek vitro, garnisita ye la parto supera ye sfereto vakua qua flotacas segun la principo da Arkimedes, ed acensas o decensas (segun ke onu lo deziras) en aquo lugar (trans., ad) (aludante proprietero) — Cedar la uzo-yuro di kozo – cedo dum-frista, po preco konvencionata lugro (maro-navig.) — Milito-naveto lejera, uzita precipue da la kontrabandisti e da la pirati luko (navo) — Aperturo quadriangula en la ponto, por igar komunikar du etaji lukano (zool.) — Insekto aloza, granda, kun mandibuli di qui la formo esas olta di korni dentoza, kelke simila a la kornaco di cervo luktar (netrans., kontre, kun, por) — (aludante du individui) Esforcar por renversar la altro, per embraco lular (trans.) — Duktar (infanteto) ad dormo per kantar apud lu lumar (netrans.) (aludante ula korpi) — Emisar ula radii qui igas videbla la objekti lumbo (anat.) — Dopa parto di la torso, de la dorso til la hanchi, dextre e sinistre di la kolono vertebrala (spino) lumbago (patol.) — Doloro en la regiono lumbala, rumatismala, nevralgiala, o produktita da esforco tro granda lumpo (mineral.) — Fragmento di roko ronda quan onu renkontras en ula strati mineralala luno (astron.) — Planeto qua jiras cirkum la Terglobo (di qua lu nomizesis la « satelito ») e qua lumizas lu dum nokto kande lu esas situita tale ke lu reflektas a la Terglobo la lumo-radii da Suno lunatika — Submisita a la efiko (asertita) da Luno; dicesas precipue pri persono qua ne plus havas sua raciono o rezono-fakultato pro, asertite, subisir la efiko da Luno lundio — La dio duesma di la semano (olta qua sequas sundio) lupo (optiko) — Lenso bikonvexa, uzata por igar aspektar plu granda kam reale la objekto quan onu regardas tra ta lenso lupanaro — Domo en qua la mulieri su prostitucas lupio (patol.) — Surkreskajo sub la pelo, tumoro sen-dolora, maxim-multa-kaze kisteskinta lupino (bot.) — Planto leguminosa, di qua la shelo kontenas grani di qui la farino esas manjebla lupulo (bot.) — Planto ek la familio « urticei », di qua la floro esas uzata por facar biro lupuso (patol.) — Pelo-morbo di naturo tuberklosala lurar (trans., per) — Atraktar per ulo qua apetitigas lustro — Lumizilo suspendita, plura-brancha, uzata por lumizar e dekorar la granda saloni, la kirki, la teatri lustracar (trans.) (en la epoki antiqua, en Roma) — Purigar lor ceremonio ta-skopa lustrino — Sorto di perkalino, tre apretita e briligita luto — Induturo uzata por klozar hermetike vazi, por tegar retorti, vitro-tubi o porcelano-tubi quin onu volas protektar kontre la tro-varmeso di fairo lutro (zool.) — Quadripedo karnavida, ek la familio « martri », di qua la pilaro esas densa, qua vivas apud aquo, e qua su nutras ek fishi luxo — Richeso, brilo, ostentata en la kozi di la vivo luxacar (trans.) (patol.) — Igar (osto) ekirar de lua kavajo normala luxurio — Peko kontre chasteso luzerno (bot.) — Planto leguminosa quan onu kultivas en prati artificala, kom nutrivo por la bestii ma — Konjunciono qua indikas la interopozeso di la du propozicioni quin lu ligas, unionas : (1) per restriktar to quo jus dicesis; (2) per expresar ideo qua kontrastas kun olta qua jus expresesis; (3) per objecionar a to quo jus dicesis macedonio (koquarto) — Disho en qua legumi diversa esas preparita kune. Entremeso sukroza en qua frukti diversa esas asemblita aden quaza jeleo macerar (trans. e netrans.) — Trempar (substanco) aden liquido kolda, e lasar (ta substanco) en ta liquido, por deprenar la solveblaji macfarlane — Mantelo sen maniki, kun aperturi tra qui pasas la brakii, sur qui kovre-pendas pelerino qua finas ye la tayo di la persono mackintosh — Sorto di muliero-mantelo di qua la stofo esas nepermeebla madapolam — Texuro de kotono blanka, di qua la grano esas tre salianta e tre apretita – meze inter kaliko e perkalo, tre uzata por facar la avantali koqueyala madeleno — Mikra kuko di qua la pasto esas kompakta madono — Statuo, pikturo, qua reprezentas (che la kristani) la virgino Maria madras — Kapovesto ek fulardo de stofo di qua la fili warpa esas ek silko, e la wefto ek kotono – e qua, origine, fabrikesis en la urbo Madras (India) madreporo — Genero de polipi agregita, asemblajo de celuli kalka qui interkomunikas, e kreskas til formacar strati, rifi, insuleti, e c. madrigalo — Kurta versajo, maxim-multa-kaze turnita a damo, e qua expresas penso tenera o galanta maestro — Eminento pri arto o cienco mago — Sacerdoto di la religio di la Persi antiqua, adoranti di fairo magazino — Chambro, loko ube onu depozas vari diversa, por konservar li ante lia uzeso o vendeso. (Ne konfundar a « butiko », « butikego ») magiar (netrans.) — Efikar (aserte) a la homi, a la elementi, per povo supernatura – en ula kazi : mediace diablo.— (metaf.) Efikar extraordinare a la homi (per eloquenteso, per poezio, e c.) magnato — Stato-grando, en Polonia ed en Hungaria, olim magneto — Erco de fero oxidoza, di qua un ek la karakteri esas atraktar fero o stalo. magnetizar (trans.) — Submisar (ulu) a la efiko di magnetismo (animalala) magnezio (kemio) — Korpo simpla, metala, qua esas kombustebla, en aero, kun lumo blanka dazliva, lasante reziduo ek polvo blanka qua esas magnez-oxido magnolio (bot.) — Arboro exotika, kun granda folii briloza, bele-verda, e flori odorifanta, pure-blanka magra — (aludante homo od animalo vivanta) Di qua la korpo kontenas poka graso mahagono (bot.) — Arboro qua furnisas bela ligno uzata por la faco di mobli maifloro (bot.) — Planto kun mikra flori blanka odorifanta maizo (bot.) — Planto cereala, deveninta de Amerika, di qua la grani esas manjebla majesto — Honor-titulo donata a la personi suverena, sive konversante kun li, sive parolante pri li. (« Vua majesto », « Lua majesto ») majora — (yuro) Qua evas lo determinita da la lego por ke lu povez posedar sua yuri majorano (bot.) — Planto aromatoza, de la familio « labiei » majorato (yuro-cienco) — Proprietajo imobla, ligita a nobeleso-titulo ne-alienebla, qua heredesas kun ta titulo, (en Francia, lor la rejiL) majordomo — Jeranto di la servisti en familio princala di Italia e di Hispania. Chefo di la servistaro majoritato — La maxim granda nombro di la voti, en asemblitaro deliberanta, pri un ek la punti submisita a voto. makadamo (tekn.) — Quaza-petriguro di voyo, di choseo, per kovrar ica ye granito, silexo, triturita e pistita, e submisita a forta preso tale ke lu formacas surfaco kompakta makako (zool.) — Simio de Afrika, di qua la korpo esas grosa e kurta, e qua havas muzelo kurta e dika makarono (koquarto) — Pasto ek mandeli, sukro ed albumeno, fasonita aden mikra panbloki ronda makaronio (koquarto) — Nutro-pasto ek farino muldita aden longa cilindri kava makaronika — Qua esas en linguo Latina burleska (en linguo moderna, vestizachita ye dezinenci Latina) makio (zool.) — Simio kun longa kaudo e muzelo longa makiavelala — Konforma a la doktrino asertita da Machiavelli, olqua, dum multa tempo, konsideresis kom perfekte kontre-etika (perfida, ruzoza, malicoza, sen-shama) maklo (kristalografio) — Ula grupi (qui havas la formo di genuo, di tekto-pluvkanalo, di kordio) de kristali di qui la naturo, la formo e la molekulo-strukturo esas perfekte intersimila makronukleo (biol.) — La maxim grosa nukleo di la infuzorii makrelo (zool.) — Maro-fisho, kun makuleti diversa-kolora, qua, singla-yare, arivas trupe de la nordo-regioni makrosporo (biol.) (che ula algi) — Gameto heterogama, konsiderata kom femina, opoze a la mikrosporo (o gameto maskula) makrosporangio (biol.) — Sporangio qua produktas la makrosporo makulo — Marko qua sordidigis ulo makulaturo (imprim-arto) — Papero-folio qua uzesis por recevar la quanto ecesanta di la imprim-inko – o : imprimo-folio en qua la tipi esas desordinita pro mala imprimo mala — Ye maniero regretinda, penigiva malada — Qua subisis kelka altero di sua organi, kelka parturbo di sua funcioni organismala malakito (mineral.) — Lapido verda, ek kupro karbonatoza, apta divenar bele polisita, uzata da la juvelisti malario (patol.) — Marsho-febro maldicensar (netrans.) (pri) — Dicar, pri ulu, lo mala quan onu savas pri lu malear (trans.) — Extensar (ordinare : metalo) per martelagar (sen varmigo preparala) aden lami o folii plu o min dina maledikar (trans.) — Advokar mala chanco kontre ulu maleolo (anat.) — Saliajo osta, ye la infra extremajo di singla ek la gambi – interna-latere, forme di salio di la tibio; extera-latere, forme di salio di la extremajo di la peroneo malgre — Sen impedesar da la nevolo quan opozas ulu, da la obstaklo quan opozas ulo malio — Ludo ye qua onu avancigas bulo ek busligno, per quaza martelo ek ligno harda, ferizita, kun mancho longa e flexebla malico — Plezuro de agar ulo mala maligna — Qua tendencas, inklinesas a, delektesar de la doloro o chagreno da kunhomo malto — Hordeo jermifinta e sika, quan onu uzas por fabrikar biro, pos deprenir la jermi malvo (bot.) — Planto apta moligar la tisui inflamita. Herbo kun folii alternanta, di qui la flori (sola o asemblita), dispozita spike o grape, donas frukto enkapsula malvarozo (bot.) — Planto ek la familio « malvacei », qua florigas abunde en la fino-parto di somero malvavisko (bot.) — Planto mucilajatra ek la familio « malvacei » malyoto — Sorto di kalsono strete-fitanta, por maro-balno, por baleto-danso mamo (anat.) — Saliajo mi-globo, dextre (o sinistre) di la pektoro di muliero, organo glandatra qua sekrecas la lakto ye qua nutresas la jus-naskinto – anke aludante la femino che la mamiferi mamifero (zool.) — Animalo vivipara, kun mami qui sekrecas, che la femini, la lakto ye qua nutresas la jus-naskinti mamilo — La pinto di la mamo mamuto (paleont.) — Animalo ek la genero « elefanto », ne plus existanta, quan onu renkontras kom fosilo, precipue en Siberia mano (mitol. Romana) — Fantomo di mortinto, qua, che la antiqui, kultesis manao (segun biblo) — Nutrivo falinta de cielo, por nutrar la Hebrei en la dezerto. — (anke metaf.) mancho — Parto muntita an utensilo od implemento, por tenar la utensilo od implemento en qua manuo kande onu uzas lu mandareno (olim) — En Chinia, granda stat-employato, civila od armeana, selektita maxim-multa-kaze ek la klaso « literaturisti » mandarino (bot.) — Mikra oranjo aromatoza mandato — Dokumento emisita en posto-kontoro, e po qua irga posto-kontoro di la lando pagos la pekunio-quanto indikita sur olu mandelo (bot.) — Frukto di arboro ek la familio « rozacei » mandibulo (anat.) — La parto infra ek la du parti osta di la boko, qui suportas la denti, che la animali vertebroza mandolino (muziko) — Muzik-instrumento ek framo, konvexa sube, qua havas normale mancho kun quar kordi metala duopla, dispozita ed inter-akordita quale olti di violino, e quin onu vibrigas per peco de ucel-plumo o di skalio mandoro (muziko) — Muzik-instrumento (ne plus uzata) analoga a mandolino mandragoro (bot.) — Planto ek la genero « solanei », kun radiko pulpoza, narkotigiva e purgiva, ed a qua onu atribuis efiki magiala mandrelo (tekn.) — Peco de fero fite a qua onu forjas peci quin onu volas igar kava mandrino (teknol.) — Peco quan onu visas sur tornilo horizontala e per qua la axo rotacanta rotacigas la objekto quan onu volas fasonar manejo — Loko ube onu dresas la kavali, ube onu docas e praktikas la kavalk-arto manekino — (1) Figuro ligna o vaxa, qua reprezentas viro o muliero, olquan uzas la piktisti, la statuifisti, por probar posturi, dispozar drapiraji, dum la absenteso di la homa modelo. (2) Figuro quan la taliori vestizas por uzesar kom modeli pri la faco di la kostumi maneto (teknol.) — Mikra mancho quan onu sizas por movigar mekanismo mango (bot.) — Frukto di granda arboro di India e di la sudo-regioni di Amerika, e qua kelke similesas persiko mangano (kemio) — Korpo simpla, metala, blanka grizatre, harda e facile ruptebla, qua oxidesas aero manglo (bot.) — Frukto di arboro di la regiono intertropika, qua kreskas en maro, en tereni slamoza. – Mangliero mangusto (zool.) — Rato di Egiptia manio — (patol.) Alienaco kun deliro generala ed tendenco a furio maniero — Sorto di ago o faco manifestar — (trans.) Igar quaze palpebla, sentebla maniko — Parto di vesto qua kovras la brakio til la karpo, lasante deskovrata la manuo manioko (bot.) — Arboreto di la sudo-regioni di Amerika, di qua la radiko, liberigite de la veneno quan olu kontenas, donas farino uzata por facar sorto di pano, e fekulo nutriva (tapiokao) maniplo — (liturgio katol.) Bendo stofo quan la sacerdoto katolika *weras sur sua brakio sinistra, kande lu oficias manipular (trans.) — (teknol.) Manuagar (mixante li) ula substanci kemiala o farmaciala. – (anke metaf.) manipulatoro (teknol.) — Parto di la mekanismo telegrafala, quan, lor transmiso, onu funcionigas per la manuo manivelo (teknol.) — Peco muntita ye la extremajo di la ax-arboro di mashino, di rotaxo, ed uzata por rotacigar lu manjar (trans.) — Mastikar e glutar nutrivo solida. (anke metafore) mankar (netrans.) (aludante kozo, persono) — Esar absenta en la loko ube lu deziresas, ube lu esas necesa manometro — Instrumento per qua onu mezuras la tenseso o la elastikeso di la gasi, di la vapori manoto — Ligilo korda o fera, per qua onu interligas la manui di homo kaptita por impedar lu eskapar od agar malaji manovrar — (trans.) Funcionigar normale, per manuo (instrumento, mashino) mansardo — Tekto di qua la karpenturo esas quaze ruptita mansheto — Garnituro, sutita o muntita kom ornivo ye la extremajo di la maniki di kamizo, e qua salias de la vesto, de la robo, tale ke la karpo kovresas mantear (trans.) — Molestar (ulu) per igar lua korpo saltar de lito-kovrilo quan sukusas quar personi mantelo — Vesto ampla e longa, sen maniki, quan la homi *weras sur lia vesti cetera mantenar (trans.) — Tenar ye maniero tala ke nula movo lua esas posibla mantilio — Peco de stofo, de dentelo nigra, quan la Hispanini *weras sur sua kapo e qua retrofalas adsur la shultro mantiso (matem.) — La parto decimala di logaritmo manuo (anat.) — Organo di prenado e di tushado, ye la extremajo di la brakio, che la homo, e kun kin fingri de qui la kinesma (la polexo) povas opozar su a la quar cetera manufakturo — Granda laboreyo en qua fasonesas, manue, ula produkturi qui postulas kelka delikateso laborala. (La manufakturi sencese remplasesas da « fabrikeyi », segun ke la mashini substitucesas a la manuolaboro) manuskripto — Verko skribita manue o per skribmashino, ankore ne imprimita manzanilo (bot.) — Arboro di Antili, ek la familio « euforbiacei », di qua la stipo e la frukto kontenas veneno mapo — Folio ek papero rezistiva, ma flexebla (facita ek plura paperfolii kunglutinita) od ek papero, sur qua esas reprezentita la surfaco di la Terglobo o di un ek olua parti maro — Extensajo vasta ek aquo saloza, qua okupas parto grandega di la surfaco di la Terglobo marabuto (religio di Islam) — Mohamedisto konsakrita a la praktiko ed a la doco di sua religio maraskino — Ratafio qua fabrikesas en Italia, ek cerizi acida marasmo (patol.) — Langoro qua akompanas la deperiso, la senkurajeso marchar (netrans.) — Pozar un ek sua pedi, e pose la altra, e tale ri-agante lo, por irar ta-direcione o ca-direcione marchandar (trans.) — Probar obtenor po preco min granda marcipano — Kukajo ek mandeli pistita e sukro mardio — Dio triesma di la semano, qua sequas lundio mareo — Movo alternanta (di depreseso e di plualteso) di maro qua, en 24 hori, retroiras pokope ed abandonas la litoro, e pose ri-venas kovrar la spaco quan lu lasabis sikeskar mareografo (fiziko) — Instrumento por mezurar ed enrejistrar la varii di la marei, per flotacero, trasante kurvo.qua reprezentas la ampleso-grado di la mareo, sur paperbendo senfina quan desvolvas mekanismo horlojala mareometro — Sinonimo di « mareografo » margarino (kemio) — Kombinuro ek margar-acido e glicerino, uzata kom butro margravo (historio) — Nomo di ula (olima) princi suverena di Germania margrito (bot.) — Nomo di krizantemo kun kolori diversa, qua divenis duopla per kultivo – de la astero di Chinia. Margriteto mariabalno — Aquo varma, en vazo, aden qua onu plunjas e mantenas korpo quan onu volas varmigar mariajar (trans.) — Unionar legitime (viro e muliero), celebrante ta uniono ye la nomo di la lego o di religio marinar (netrans.) (aludante karno, fisho) — Esar en vinagro od en vino kun herbi aromatoza, spici, dum kelka tempo ante koqueso marioneto — Figurino qua reprezentas persono (viro o muliero) quan onu igas agar, marchar, gestifar, e c. per la fili de qui lu pendas marjino — Spaco sen-texta, lakuno, cirkum paginedo de texto skribura od imprimura marko — Traco lasita da kozo e per qua onu povas *rekonocar lu markezo — (olim) Chefo di domeno an la frontiero di stato markotar (trans.) — Enterigar an-sub la surfaco di sulo brancho di la planto – brancho quan onu separas de la stipo precipua kande lu radifikabos (separo per trancho) marmelado — Disho ek frukti qui aplastesis e cesis havar sua formo normala pro koqueso kun sukro. Anke : la stando di karno, di fisho, e c. hiperkoquita. (anke metaf.) marmito — Implemento koquala – vazo terakota, o metala, kun o sen pedo o pedi, en qua onu koquas dishi marmoro — Petro kalkoza blanka o koloroza, veinoza, kun grano tenua, polisebla ad-bele, uzata en arkitekturo ed en la statuarto marmoto (zool.) — Quadripedo rodera, ek la klaso « gliri », amansebla, hibernanta marno (geol.) — Tero grasa, mixuro naturala ek argilo e kalko, apta emendar ula sorti di tereni marodar (netrans.) — (aludante soldati qui marchas o kampanias) Furtetar ek la agri, ek la farmaji, ek la vilaji marokino — Felo de kapro plu o min granoza, apretita per galo o sumako marono (bot.) — Frukto, plu grosa kam kastaneo, qua havas nur un pulpo-bloko por okupar la shelo dornoza – produktita da varietato di kastaniero greftita marquizo — Avantekto, maxim-multa-kaze ek vitroplaki, muntita super la pordo di edifico por ke onu povez enirar od ekirar shirmate marsho — Tereno dilutita da aquo qua povas nur desfacile for-fluar. marshalo — Oficiro generala qua preiris la armei por preparar la voyo e lo necesa por la kampo marsuino (zool.) — Cetaceo ek la klaso « delfini », kun muzelo obtuza e rondatra marsupialo (zool.) — Quadripedo qua havas posho abdominala ube esas la mameli ed ube la yuni, naskinta premature, havas sua refujeyo dum la gravideso suplementa marto — La monato triesma di la yaro martelo — Utensilo di perkuto, qua konsistas ye mancho e fera bloko di qua un latero (kapo) esas ordinare rektangula, kelke konvexa, e la altra (dorso) dinigita bizelatre martinpeskero (zool.) — Ucelo ek la klaso « paseri », kun plumaro dazlanta, qua vivas alonge la riveri e su nutras per fishi quin lu snapas per sua beko martiro — La persono qua tormentesis od ocidesis pro ne renegar sua profeso di fido a Iesu, en la historio di kristanismo martro (zool.) — Mikra mamifero di qua la korpo esas longa e la felo tre prizata marvelo — To quo (o : ta qua) astonas pro lua beleso, lua grandeso maso — Asemblajo grandega de kozi, o parti de kozi, qui formacas quaza ensemblo masajar (trans.) — Palpar, klemar, petrisar per manui (la parti diversa di la homo-korpo) por acelerar la sango-cirkulo, por igar plu flexebla la membri masakrar (trans.) — Ocidar per frapar obstinoze, e pelmele masho — Singla ek la mikra slingi de filo ek lino, kotono, silko, kordo, di qui la interplekto formacas texuro laxa (reto, trikoturo, e c.) mashino — Asembluro de peci, kombinita tale ke li produktas ula efekti mashinacar (trans.) — Kombinar artificoze, ruzoze, ula moyeni por atingar skopo quan onu ne audacas agnoskar publike masiva — Qua esas maso kompakta maskar (trans.) — Celar sub ta peco de veluro o de satino, di qua la formo quaze muldas la vizajo, kun trui qui korespondas a la du okuli ed a la boko – e quan olim *weris la mulieri por prezervar sua karnaciono – e quan eli *weras ankore nun en la bali de maskilieri maskarono (arkitekt.) — Figuro di fantazio, alta-reliefa, o basreliefa, per qua onu ornas entablamenti, klozo-petri maskulo — Individuo ek la sexuo qua havas la fakultato fekundigar la altra sexuo masonar (trans.) — (en la konstrukto di edifico, di domo, di ponto, e c.) Facar ta parto di la laboruro qua konsistas ye la asemblo di la quadri, di la kruda petri, di la briki, e c. e la junturi, la induturi ek mortero, gipso, e c. masto — (navig.) Longa peco de ligno, cilindra e rekta, muntita vertikale sur navo, barko, e destinita a suportar la yardi an qui esas ligita la segli mastico — Nomo di substanci diversa, kompozuro, mi-solida, quin onu uzas por stopar trui, fenduri, junturi, e qui hardeskas segun ke tempo fluas mastikar (trans.) — Pecigar per la denti, per la movado di la maxilo sur la mandibulo, (la nutrivi solida) por igar li plu facile glutebla e digestebla mastodonto (paleont.) — Mamifero fosila, proxima a la elefanto mastro — La persono qua dominacas personi, kozi mato — Texuro de palio, de junko tresigita, per qua onu kovras la planko-sulo, la muri matadoro (precipue en Hispania) — La viro qua, en la tauro-kombati, havas kom tasko ocidar la animalo per espadostroko matematiko — La cienco (aritmetiko, geometrio o mekaniko) di qua la skopo esas la mezuro di la *grandori materio — Substanco ye qua kozo konsistas matida — Qua ne brilas matino — La tempo qua fluas inter jornesko e dimezo matloto (koquarto) — Disho ek plura sorti de fishi, pecigita, preparita per vino matro — Patrino homa. (Equivalanto sentimentala di « patrino ».) matraco — Longa kuseno, polsterizita, plenigita ye lano, buro, krino, e c., quan onu extensas sur lito e sur qua onu su kushas matraso — Vazo de vitro, di qua la kolo esas longa e streta, quan onu uzas en farmacio, kemio matrico — Mulduro qua produktas reliefajo per perkuto, giso, e c. matrikulo — Listo, etato, en qua esas enskribita la nomi di omna individui di korpo, di societo, – e, specale, listo, etato, en qua onu enskribas la nomo, prenomo ed eniro-numero di omna soldati qui eniras regimento matrono — Muliero respektinda pro lua matureso evala e lua bona reputeso matura — (aludante frukto, grano) Qua esas komplete desvolvita, developita matutino (liturgio katol.) — Parto unesma di la oficio, qua dicesis en la kloko unesma pos nokto-mezo – e dicesas nun (ecepte en ula monakeyi) en la vigilio mauzoleo — Tombo monumenta maxilo (anat.) — La parto supra di la du parti osta di la boko, qui suportas la denti che la animali vertebroza maxim (gram.) — Indikas la gradaro-somito pri la eso-maniero quan expresas adjektivo od adverbo mayo — La monato kinesma di la yaro mayoliko — Olima sorto di fayenco Hispana ed Italiana mayonezo (koquarto) — Sauco kolda, ek oleo quan onu quirlas kun vitelo til kande lu divenis mi-ferma mayoro (armeo) — Oficiro generala qua, helpe di generalisimo, funcionas kom chefo di la stabo mayuskulo — Litero plu granda, e di formo maxim-multa-kaze altra, kam la minuskulo korespondanta – uzata precipue kom la rang-unesma litero di la nomi propra, e pos punto mazo (olim) — Armo ek fero, kun kapo tre pezoza – en ula kazi : garnisita ye pinti, quan onu manuagis quale Herkules manuagis sua asom-bastono tuberoza, plu grosa ye un ek sua extremaji mazurko — Danso segun mezuro tri-tempa, plu lenta kam valso, ed en qua la tempo triesma esas plufortigita me (gram.) — Pronomo personala, qua reprezentas la persono qua parolas o skribas meandro (arkitekt. Greka) — Ornamento-desegnuro, formacita ek linei e vergeti qui interkrucumas meceno — Personego richa e socio-povoza, qua favoras pekuniale la literaturisti e la artisti mecho — Kordono, bendo, asembluro de kotono e kanabo, cirkumata da sebo o de vaxo, por facar kandeli, bujii, ceri, o -imbibite ye oleo, petrolo, e c. – por brular en lampo medalio — Peco de metalo, estampita por perpetuigar la memoro di ago remarkinda, di personego famoza o glorioza, e qua reprezentas objekto o legendo qua koncernas lu medaliono — Juvelo plata, ronda od ovala, en qua onu enklozas portreto, haro-lokli, reliquii, e c. medio — To quo cirkondas omna-sinse mediacar (netrans., pri) — Agar por konciliar personi qui deskonkordas (anke pri aferi komercala) mediano (geom.) (pri figuro plana) — Lineo rekta qua dividas aden du parti interegala, omna kordi, paralela ye un direciono. mediata — (aludante la kozi) Qua, situita inter du termini, efikas por pasigar de un de la termini a la altra medicino — La arto risanigar, fondita sur la cienco pri la morbi e la medikamenti mediko — Persono a qua esas grantita la diplomo « doktoro pri medicino » medikamento — Substanco uzata, interne od extere, kom remediilo lor maladeso meditar — (netrans., pri) Pensar profunde pri temo mediumo — Persono qua mediacas en la operaci di spiritismo medulo — (anat.) Substanco mola, oleoza, flavatra, qua plenigas la kavaji e la areoli di la substanco sponjatra di la osti meduzo — (mitol.) Un ek la tri Gorgoni, qua unika esis mortiva lu senkapigesis da Perseus mefistofelala — Di qua la perfideso esas diablala mefito — Exhalajo qua kontenas gasi nekonvenanta por respireso megafono (akust.) — Aparato quan onu uzas por augmentar la audebleso di la soni de elektrofoni, radio- o televizionorecevili megalito — Petro grosega di la monumenti prehistoriala megasporo (biol.) — Sinonimo di « makrosporo » megasporangio (biol.) — Sinonimo di « makrosporangio » megaterio (paleont.) — Granda mamifero fosila, ek la klaso « sen-denti » megero — Muliero tre maligna, akra-humora mejisar — (trans.) (teknol.) Preparar (la feli di mutono, agnelo, kaprido) por la faco di ganti, futero, furvesti mekaniko — La cienco di la movi mekanismo — Aranjuro de peci, de risorti, qua eventigas ula movi mekanisto — Partisano di la doktrino filozofiala « mekanismo » mekanomorfoso (biol.) — Ensemblo ek la influi quin la efiki mekanikala (shoki, presi, ocili) agas a la kresko di la embrio e di ula organi melankolio — Tristeso austera e nepreciza. Stando maladatra, morbala, karakterizata da depreseso mentala, psikala e fiziologiala melanismo (patol.) — Stando di la pelo qua, loke o totakorpe, aquiras koloro brunatra o nigratra, kun intenseso-grado variiva, ma (omnakaze) ne precize inkluzita melaso — Reziduo siropatra de la kristalesko e rafineso di sukro meleo (en kombato) — Intermixeso sen-ordina, pelmele, di la kombatanti qui frapas reciproke melinito (kemio) — Mixuro exploziva, di qua la bazo esas trinitrofenolo 2.4.6 meliso (bot.) — Planto aromata, ek la familio « labiozi », di qua la folii uzesas por la faco di aquo alkoholizita e stomako-medikamenta melkar (trans.) — Extraktar la lakto di femino, per presar lua mamo melodio — (muziko) Intersequo de soni qui plezas a la audanti od askoltanti melodramo — Dramato, akompanata da muziko melolonto (zool.) — Insekto koleoptera, qua aparas cirkum la fino di aprilo, e di qua la larvo devoras la radiki di la planti melono (bot.) — Planto ek la familio « kukurbitacei », di qua la frukto esas sukoza e sukroza melopear (netrans.) — Kantar ritmoze e segun-mezure, por akompanar la deklamo parolata mem (gram.) — Manier-adverbo uzata (1) avan komparativo (di supereso o di infreso) por plufortigar lu; (2) avan substantivo o verbo, por insistar membro — Apendico unionita a la torso di la homo, di la animalo, per artiki membrano — Tisuo organala, che animalo o vejetanto, qua envolvas ula organi, absorbas, exhalas, sekrecas ula fluidi memento (liturgio katol.) — Prego di la mes-kanono, en qua la sacerdoto memorigas la vivanti e, pose, la mortinti memorar (trans.) — Reprezentar, en sua spirito, kozo pasinta memorando — Noto diplomacala en qua memorigesas to quo eventis pri ta o ca afero. memorialo — Registro, libro, en qua esas konsignita la kozi historiala quin onu volas memoror menado (epoki antiqua) — Muliero qua, lor la festi pri Bako, abandonis su a deliri furioza menajar (netrans.) — Okupesar da la administro, da la ekonomio, di sua hemo menajerio — Animali skarsa, stranja, remarkinda, ye qui konsistas la kolektajo di parko zoologiala mencionar (trans.) — Igar remarkata per signo, nomo-dico, (pri libro) per titulo-dico, ma sen cito mendikar — (netrans.) Demandar almono menhiro (arkeol.) — Nomo di granda bloki de petro, erektita izole, quin onu opinionis havar origino Keltala, ma qui aspektas evar de epoko mem plu antiqua meningo (anat.) — Singla de la tri membrani ye qui konsistas la envelopilo cerebrala meningito (patol.) — Inflamuro di la envelopilo cerebrala menisko — Korpo qua finas ye du surfaci sfera : ica, konvexa – ita, konkava menso (historio di la eklezio katol.) — Revenuo atribuita a la kompri nutrala menstruar (netrans.) — Esar la objekto di ta ekpulso di sango qua eventas cirkume singla-monate, dum kelka dii, de la korpo di la homino evo-mariajebla mento — Maniero vidar, pensar, sentar : I. Impulso preponderanta, per qua onu agas; II. Stoko de idei, de sentimenti, qua preponderas en la ago-maniero kustumata di persono o di asemblitaro; III. Direciono generala di la intelekto, en la kozi a qui lu su aplikas; IV. Penso preponderanta di verko mentiar (netrans.) — Asertar voloze ulo kontrea ad exakteso, kontrea a la fakti mentono (anat.) — Saliajo di la mandibulo, sub la labio infra mentoro — La persono qua esas selektita kom guidanto di ulu pri la agi di ica (generale puera od, admaxime, adolecanta) menuo — Listo de la dishi ye qui konsistas repasto, festino menueto — Danso olima, segun mezuro tri-tempa, kun mikra pazi, di karaktero grava, en qua la akompanantulo e la siorino evolucionas, inter-reverencante ed intersalutante menuzar (netrans.) — Facar objekto ek ligno, ex. tabli, stuli, paneli, e c. (kontraste ye la faco di karpenturi) mercenario — Soldato stranjera di qua onu pagas la servi mercero — Komerco di la persono qua vendas mikra vari por la sutisti, por la vesti meridiano — Cirklo-kurvo di la sfero cielala e terglobala, qua pasas tra la du poli, perpendikle ye equatoro merino — Mutono, di raso Hispana, di qua la lano esas tenua meringo — Kukajo lejera, ek la albumeno di ovi e sukro-pulvero meristemo (biol.) — Tisuo yuna, di qua la celuli, parietizeskanta, interpresas tre forte ed havas la formo di poliedro meritar (trans., pro) — Havar yuro pri obtenor (ulo) pro sua konduto, maniero merizo (bot.) — Frukto di la ceriziero sovaja merkar (trans.) — Plasizar en sua stoko psikala de memoraji merkato — Loko publika ube eventas la transakti komercala, ube vendesas la vari nutrala, e c. merkurdio — Dio di la semano, qua sequas mardio merkurio (kemio) — Korpo simpla, metala, fluida ye la temperaturo ordinara merlo (zool.) — Ucelo ek la klaso « paseri » merlano (zool.) — Marfisho, ek la genero « gadi », di qua la karno esas nutrivo lejera merlucho (zool.) — Nomo di fishi diversa ek la genero « gadi », sikigita efike da suno-radii merogonio (biol.) — Modo di fekundigo segun qua la spermatozoido unionas su a fragmento de protoplasmo feminala sen-nuklea meromorfa (matem.) (pri funciono, interne di areo) — Qua permanas holomorfa, ecepte pri ula punti ube lu divenas infinita merotomio (biol.) — Operaco qua konsistas ye deprenar irga parto di organismo ed observar la konduto di ca parto meso (religio katol.) — Sakrifiko di la korpo e sango di Iesu, ofrata a Deo semble di pano e vino, por reprezentar e durar la sakrifiko di la kruco, ed aplikar a ni la frukti mesajo — Komunikajo letra, oficala, da la chefo di la povo legaplikala, a la parlamento. – (anke metaf.) mestiero — Sorto di laboro manuala metar (trans.) — Vestizar su per (co o to) metabolio (biol.) — Ta omna kambii qui eventas en organismo, de lua nasko til lua morto metacentro — (fiziko) Punto ube la perpendiklo ye la flotaco-plano, pasanta tra la gravito-centro e la impulseso-centro di korpo qua flotacas equilibroze, renkontras la vertikalo qua pasas tra la nova impulseso-centro, kande la equilibro di la korpo esas perturbita metacinezo (biol.) — Migro, dum mitoso, da du grupi de kromosomi ad lia poli respektiva metafazo (biol.) — Fazo, o periodo, tre kurta di kariokinezo metafiziko — La cienco pri la kozi qui transiras naturo, la domeno di la kauzi sekundara (qui recevas, de kauzo superiora, la povo produktar ula efekti) metaforo (gram., retor.) — Figuro qua konsistas ye indikar persono o kozo per termino qua implikas komparo tacita metafrazar (trans.) — Interpretar verko skribura; agar traduko qua donas la senco di la originalo por igar lu komprenata, ma ne por igar perceptar lua belaji literaturala metageometrio — Omna geometrio qua esas plu generala kam la Euklid-geometrio, e di qua olca esas egardebla kom kazo partikulara metakarpo (anat.) — Unionuro ek la kin osti paralela, ye qui konsistas la palmo di la manuo metalo — Korpo simpla, kun brilo partikulara, plu o min duktila e maleebla (forjebla o martelagebla) metalografio — La cienco pri la metali metaloido (kemio) — Korpo simpla, solida, liquida o gasa, sen metal-brilo, mala konduktivo pri kaloro ed elektro, e qua, kande kombinita kun metalo, esas elektro-negativa metalurgio — La industrio qua extraktas la metali ek la mineyi ercala, e separas li de la materii ne-metala metamero (biol.) — Segmento primitiva quan onu renkontras sur la vertebrozi dum lua kresko, e qua, pose, remplasesas da la vertebro metamorfosar (trans.) — Igar (ento) pasar de lua formo naturala a formo altra metano (kemio) — Termino unesma CH₄ ek la hidokarbidi saturita metastabila (fiziko) — Dicesas pri stando fizikala partikulara – o di kristalo, o di mixuro – obtenita en kondicioni specala di temperaturo : stando nestabila teoriale, ma qua povas tamen persistar dum periodo tre longa, o mem senfine metatarso (anat.) — Unionuro de la kin osti paralela ye qua konsistas la parto di la pedo qua esas inter tarso e fingri metatezo (gram.) — Permuto di literi en vorto. (ex. : prato vice parto) metempsikoso — Doktrino qua agnoskas existi intersequanta, ye qui la anmo pasas, de la korpo quan lu vivigis, aden olta di altra ento meteoro (fiziko) — Fenomeno qua eventas en atmosfero : cielarko, pol-auroro, pluvo, roso, nivo, vento, trombo, e c. meteorologio — Ta parto di fiziko qua traktas la fenomeni qui eventas en atmosfero metilo (kemio) — Radiko monovalenta CH₃, termino unesma di la serio de la radiki di la karbidi grasoza saturita, e qua derivesas de metil-alkoholo per supreso di oxihidrido metileno (kemio) — Radiko divalenta CH₂, derivita de metano per la supreso di du atomi di hido metodo — Iro-modo segun-raciona quan onu praktikas por atingar sua skopo metodologio — Ta parto di logiko qua studias « a posteriori » la metodi di la sorti diversa di konoci, di savi, e plu partikulare la metodi di la cienci diversa metonimio (gram.) — Figuro di retoriko, uzata por expresar kozo per termino qua indikas altra kozo qua esas unionita a lu per relati necesa (kauzo po efekto, kontenanto po kontenato, e c.) metonomazio — Transformeso subisata da persono-nomo quan onu transportas aden linguo stranjera per tradukar lu (Dubois = Sylvius; Schwarzerd = Melanchton; Pesch = Persiko) metopo (arkitekt.) — Interspaco quadrata, maxim-multakaze ornita per skulturi – qua esas inter la triglifi di la frizo dorika metro — Unajo di longeso qua reprezentas la 1/10.000.000-ima parto di la quarimo di la meridiano Terglobala metriko — Ensemblo ek la reguli qui koncernas la metro di la versi metrito (patol.) — Inflamuro di la utero metrologio — La cienco di pondero e mezuro metronomo (muziko) — Instrumento, uzata por indikar la rapideso-gradi diversa di la movimento muzikala, per pendulo qua skandas plu o min rapide segun ke onu plualtigas o minaltigas pezajo movebla sur la stangeto gradizita metropolo — Urbo, stato, konsiderata kompare a la kolonii qui naskis de lu metropolito (eklezio Greka) — Granda oficiero di la eklezio ortodoxa, di qua la rango hierarkiala esas inter la patriarko e la arkiepiskopi mezo — Parto qua distas egale de la extremaji, en intervalo de loki o de epoki mezentero (anat.) — Rifalduro di la peritoneo, qua mantenas la parti diversa di la intestini mezereono (bot.) — Arbusto ek la genero « dafnei », qua kreskas sur la monti arboroza, boskoza, di Francia e di la centroregioni di Europa mezodermo — (embriol.) Strato qua aparas, dum la su-developo prima, inter la du folieti di ektodermo ed endodermo mezokarpo (bot.) — Strato di la perikarpo di frukto, inter la epidermo extera (epikarpo) e la epidermo interna (endokarpo) – pulpoza, che ula frukti (cerizi, abrikoti, e c.) – lignatra che altrai (bruo) mezolabo — Olima instrumento di matematiki, qua konsistas ye tri paralelogrami, moviva sur kuliso, uzita por trovar mekanikale du meza proporcionali quin onu ne povis determinar geometriale en la problemo « duopligo di la kubo » mezotinto — Graburo por qua onu preparas, unesme, la grano sur la tota planko, til obtenar nigro perfekta, ed ube, pos dekalquir la desegnuro sur la kupro-plako, onu aplastas plu o min multe la grano per skrapilo por la loki klara, la minuanci, la mi-ombri mezurar (trans., per) — Evaluar (quanto) per lua raporto ye quanto determinita, sama-speca, selektita kom komparo-termino mi (muziko) — Noto triesma di la gamo diatonika naturala, t.e. di la « do »-gamo mi- — Prefixo di qua la senco esas « duime » miasmo — Emanajo des-salubra, nociva, de materii putranta miaular (netrans.) (aludante kato) — Agar la krio qua esas propra ye lua speco micelo (biol.) — La aglomerajo maxim mikra ek molekuli, qua havas la propraji fizikala di korpo mielo — Substanco siropatra, sukroza, quan la abeli elaboras ek la materii quin li rekoltis en la flori, e quin li igas ek-fluar aden la alveoli di lia abeluyo por la nutro di su e di la larvi mielato — Exuduro viskoza e sukroza, quan sekrecas, dum la periodi di aero-sikeso e di tero-sikeso, la folii di ula arbori mieno — Aspekto di la vizajo migrar (netrans., ad, de) — Diplasar su, livante ula lando por instalar su en altra. migreno — Doloro qua afektas, ordinare, nur parto di la kapo, partikulare la regiono temporala, ed akompanesas multa-kaze da perturbesi stomakala mikao (mineral.) — Silikato aluminoza, kun metal-brilo, quan onu povas separar facile ad lami diafana, per klivo mikologo — Autoro di traktato pri la fungi (champinioni) mikologio — Ta parto di botaniko qua studias la fungi (champinioni) mikorizo — Fungo quan onu renkontras generale asociita kun radiki di vejetanti (precipue la radiki di la vejetanti montala : kastanieri, avelanieri, fagi, morusieri, monto-pini, e c.) mikra — Qua ne atingas la dimensioni ordinara, partikulare pri longeso, alteso, qualeso o quanteso mikro- — Prefixo ciencala : la milionimo de… mikrobo — Celulo vivanta, di vejetanto od animalo, qua apartenas a la mondo di la infinite mikra, faktoro di ula fermentaci od ula morbi infektiva mikrocentro (biol.) — Parto centra di la sfero atraktiva, konsistanta ye plura kromosomi mikrofono (fiziko) — Aparato akustikala, destinita ad ampligar la soni mikrogameto (biol.) — Elemento genetiva, mikra e moviva, kun karakteri maskulala mikrografo — Sorto di pantografo, qua posibligas desegnar figuri extreme mikra mikrografio — La cienco qua traktas la preparo di la objekti por lia observado per mikroskopo, e la deskripto di olci pos lia exameneso per ta instrumento mikrometro (metrologio) — Instrumento destinita a la mezuro di mikra objekti e mikra imaji mikrono (teknol.) — La milima parto di la milimetro – unajo di mezuro qua adoptesis por la observi mikroskopala mikronukleo (biol.) — La nukleo maxim mikra che la infuzorii, opoze a la grosa nukleo (makronukleo) mikropilo (biol.) — Mikra orifico di la membrano vitelala di la ovulo, tra qua pasas (konjektate) la spermatozoido lor la fekundigo mikroskopo — Instrumento optikala, ek lensi dispozita tale ke li igas la mikra objekti semblar plu grosa kam se regardata per okulo nuda mikrosomo (biol.) (histol.) — Granularo tenua quan onu renkontras en la parto figurala di citoplasmo mikrosporo — Nomo di ta spori maxim mikra di la vejetanti, qui genitas la protali maskula mikrosporangio — Organo, che algi diversa e kriptogami vaskuloza, en qua produktesas la mikrospori mikrozoo — Ento vivanta qua esas videbla nur per mikroskopo mil — 1.000 milano (zool.) — Rapt-ucelo jornala, di qua la kaudo esas oblonga e forkatra, ye flugo rapida milbo (zool.) — Insekto sen-ala, preske mikroskopala, qua prosperas en farino, fromajo, e c. mili- — Prefixo ciencala, qua signifikas « la milimo di… » milio — Mezurunajo parkurala, ek mil pazi. (che la Romani antiqua 1472 metri; che la Britaniani ed Usani = 1609 metri; pri navigado = 1852 metri) miliara (medic.) — Qua produktas, erupte, granda quanto de vezikuli tre mikra miliardo — 1000 milioni milibaro — Mezur-unajo di la preso atmosferala, qua equivalas 1/1000 di baro (o : hektopiezo) od anke 1000 baryi milico — Guardo nacionala, od institucuro analoga; trupo de soldati civitana, en la landi qui ne havas armeo permananta miligramo — La milima parto di un gramo milimetro — La milima parto di un metro milimikrono — La milionima parto di un milimetro miliono — 1.000.000. (10⁶) militar (netrans., kontre) — Agar lukto, per armi omnasorta (armi shokala, pafala, bombi, atomfuzei, e c.), kontre altra populo, o mem kontre la sua (milito civila) militarismo — Prepondero exajerita da la elemento « armeani », che naciono; doktrino di ti qui tendencas a ta prepondero milyeto (bot.) — Gramino qua produktas mikra grano, ye qua su nutras la uceli mimar (trans.) — Reprezentar per gesti, posturi, fizionomio-movi – sen uzar parolo mimoso (bot.) — Planto ek la familio « leguminosi », di qua ula speci kontraktas su kande onu tushas li min — Adverbo qua indikas la inferioreso pri qualeso, quanteso, precozeso, extenseso, e c. = ne tam multe … -a minar (trans.) — Exkavar truo en qua onu pozas pulvero quan onu acendas por destruktar exploze to quo esas sur o super lu minacar (trans., per) — Manifestar ad (ulu) sua intenco nocar lu. Avertar (ulu) ke lu timez ulo de altru minareto — Turmo di moskeo mineralo — Substanco qua konsistas ye materio kruda, neorganizita, neorganika mineralogio — Ta parto di la natur-historio qua traktas la minerali, la korpi ne-organika tala qualan kande onu renkontras li en tero o sur la surfaco di olca minestrelo (en la mezepoko) — Poeto, muzikisto recitanta, qua kantis sua kompozuri ed olti di la poeti cetera miniaturo — Litero reda, trasita per miniumo, sur la manuskripti, la meso-libri, e c. por ornar la komenco-loko di la chapitri. – Litero ye kolori diversa minim (gram.) — Superlativo absoluta di « pokeso » miniona — Di qua la mikreso esas charmoza ministerio — Laboreyo di ministro e di la oficieri ed komizi di lua departmenti. (EF.) ministro — Viro (o muliero) a qua la povo leg-aplikanta konfidis un ek la taski precipua di la guverno miniumo — (kemio) Deutoxido di plumbo, substanco farba, reda minora — (yuro-cienco) Qua ne atingis ankore la evo legostipulita koncerne la yuro agar libere pri sua persono e sua havaji minoritato — La quanto minim granda de voci che asemblitaro qua esas votanta pri lo jus deliberita minto (bot.) — Planto aromatoza, ek la familio « labiacei » minucio — Detalo mikrega qua ne meritas ke onu haltez por lu (pro lu) minus (aritm., algebro) — Signo qua, avan quanto, signifikas ke olca esas sustraktenda minuskulo (pri la literi di la alfabeto) — Mikra litero (o tipo), kompare a mayuskulo, e ye qua konsistas la maxim multa literi di la vorti skribita minuto — Sisadekima parto di horo mioceno (geol.) — Un ek la quar granda faki di la ero terciara (olta qua sucedas la strati oligocena, e sur qua jacas la strati pliocena) miologio — La anatomio di la muskuli miopa (patol.) — Di qua la vido-porteo esas kurta miozoto (bot.) — Planto di qua la floro esas ciel-blua, rozea, e quan, en landi diversa di Europa, onu nomizas poezioze « Ne-obliviez-me » miro (bot.) — Gumo-rezino aromoza mirabelo — Mikra pruno flava mirajo — Optik-iluziono – refrakto qua, en la landi di qui la atmosfero esas varmega, igas vidar kom proxima la imaji di objekti tre fora. – (metaf. : Iluziono seduktoza) miraklo — Fakto supernatura, qua eventas violace di la *leyi (legi naturala) miriado — 10.000 miriametro — 10.000 metri miriapodo (zool.) — Animalo artikoza (artropodo) qua konsistas ye ringi, singla de qui havas paro de gambi mirmekofago (zool.) — Mamifero ek la klaso « sen-denti », di qua la lango esas filo-forma, viskoza, e quan lu extensas sur la formikeyo por kaptar la formiki qui esas lua disho precipua mirmekofila (bot.) — Dicesas pri ula animali qui esas la gasti di la formiki – qui vivas kun ici, sive kom « invititi » (ex. : la afidii o planto-lausi), sive kom « neatenciti », sive kom vera paraziti mirmekoleono (zool.) — Insekto, analoga a libelulo, di qua la larvo jacas sur la fundo di funelo quan lu exkavis en tero e kaptas por manjar li la formiki od altra insekti qui falas aden lu mirto (bot.) — Arboreto kun flori blanka, quan la antiqui konsakrabis a Venus (Afrodito) mirtelo (bot.) — Genero de planti ek « vacinei » qua produktas beri nigratra, acideta, akreta mis- — Prefixo qua signifikas « erore, nejuste » misiono — Senditaro (religiala, ciencala, diplomacala) di qua la tasko konsistas ye – rispektive – predikar, instruktar o docar, studiar, explorar, negociar, e c. mispelo (bot.) — Frukto qua havas plura kerni, qua manjesas erste kande lu oldeskis e komencas velkar mistelo (bot.) — Planto lignoza, qua vivas parazite sur ula arbori (querko, pomiero, fraxino.) misterio — Rito sekreta di la politeismo antiqua, a qua admisesis nur poka iniciiti. – To quon onu konservas, mantenas, sekreta mistifikar (trans.) — Trompar, erorigar (ulu), amuzante su de lua kredo mistiko — Doktrino filozofiala, religiala, qua konsideras kom la perfekteso sorto di kontemplo ed extazo qua elevas la homo, ja en la vivo sur-tera, ad uniono misterioza kun deo mito — Rakonto tradicionita qua atribuas, ad ula eventi o personegi, karaktero supernatura miteno — Ganto qua kovras la manuo, tote o duime, kun fingruyo nur por la polexo mitokondrio (biol.) — Grani o filamenti, tre mikra, kolorizebla per alizarino e la kristalo violea, qui existas ye quanti plu o min granda en omna celuli, di animali o di vejetanti, dum lia tota vivo mitologio — Historio fablatra di la dei, di la enti supernatura mitomo (biol.) — Parto di la citoplasmo, ek filamenti e fibreti, branchigita od anastomozigita, ma ne retikuligita, qua segun-dice konsistas ye protoplasmo vera mitoso (biol.) — Partigeso nemediata di la celulo, en qua la divido di la nukleo eventas ante olta di la korpo celula mitro — (epoki antiqua) Kapo-vesto Aziana, quan pose *weris la Romanini alta-ranga mitralio — Peci de olda fero, kupro, bronzo mitralioso (milit.) — Kanono ye pafado rapida ed iterata mixar (trans., kun) — Unionar ensemble (kozi diversa) tale ke la diverseso cesas esar videbla mixamebo (biol.) — Celulo qua devenas de la jermifo di la sporo che la fungi mixomiceta, qua konsistas ye amaso de protoplasmo, sen membrano celuloza, e ye movi amiboidala mizantropo — Individuo qua odias la genero « homo » mizerar (netrans.) — Esar tante povra ke (lu) esas kompatinda mizerikordio — Kompato qua pardonas la kulpinto mnemoniko — Arto helpar memoro per procedi qui igas la kozi plu facile retenebla, merkebla, ritrovebla mobilizar (milit.) — Igar armeo, od armeo-fragmento, departopronta por militesko moblo — Objekto uzata por garnisar, ornar la interna parto di domo (stuli, tabli, ed objekti diversa altra-sorta : liti, e c.) modo — Maniero vidar, agar, partikulare di persono, di lando, di regiono modelo — To quo destinesas esor objekto di imito moderar (trans.) — Forigar de eceso moderna — Qua apartenas a nia epoko od ad epoko kompare recenta (opoze a la epoki olima od antiqua) modesta — For luxego, brilo, pompo modifikar (trans.) — Chanjar (kozo) sen alterar olua naturo esencala modiliono (arkitekt.) — Sorto di konsolo, qua havas la formo di voluto duopla, salianta, sub la pluv-gutifilo di la kornico modlar (trans.) — Fasonar ek argilo, vaxo, e c. (modelo qua exekutesos ye gipso, marmoro, bronzo, e c.). – (anke aludante la materio quan onu fasonas) modulo — (arkitekt.) Mi-diametro di la infra parto di la kolono-fusto – unajo konvencionita per qua onu determinas la proporciono di la parti en ordino arkitekturala modulacar (trans.) — Reproduktar per flexi diversa di la voco mohero — Stofo ek pili di la Angora-kapro mokar (trans., pro, pri) — Igar (ulu, ulo) la objekto di desprizo-rido mokasino — Pedo-vesto di la Amer-indiani, ek felo ne-tanagita, ma nur mejisita mola — Qua cedas facile ye preso molara (anat.) — Dento qua uzesas por triturar la manjaji moldar (netrans.) — Kovreskar ye vejetanti kriptogama qui alteras la substanco molekulo (kemio) — Parto di korpo, konceptata kom ne-dividebla da la agenti fizikala, ma deskompozebla kemiale aden partikuli plu mikra, la « atomi » moleskino — Telo vernisizita, qua imitas ledro molestar (trans.) — Tormentar per produktar desagreablaji molio — Masonuro, konstruktita ye la enireyo di portuo, ye la kapo di warfo, di digo, por ruptar la impetuo di la ondegi e shirmar la navi molibdo (kemio) — Korpo simpla, metala, blanka matide, maleebla preske ne-gisebla moloso — Hundo ek la lando di la Molosi (Epiro, Grekia) quan onu uzis, en la epoki antiqua, por chasar o gardar la bestio-trupi. – Nun : grosa gardo-hundo, ek la raso « dogi » moltono — Stofo dika, kun pili longa e dolca, qui igas lu delikata e mola molusko (zool.) — Nomo di animali sen-vertebra, ye qui konsistas la brancho triesma di la animal-regno momento (mekan.) — Produto di forco per disto monado (filoz.) — Segun la doktrino da Pitagoro : unajo perfekta, principo nevidebla di la kozi spiritala e materiala monadologio (filoz.) — Teorio pri la monadi monako (religio katol.) — Monakulo enklostrigita qua vivas for la socio ordinara monarko — Suvereno di stato qua guvernesas da chefo unika monarkio — Stato guvernata da chefo unika monastero (biol.) — Komenco-fazo di la mitoso (prefazo) dum qua la centrosomo cirkondas su per filamenti protoplasma akromata, astroforma monato — Tempo-quanto adoptita kom un ek la dekedu dividuri di yaro, e qua kontenas lore 30, lore 31 dii (ecepte la monato februaro, qua kontenas 28 dii dum la yari ordinara, e 29 dum la yari bisextila) mondo — Ensemblo ek lo existanta. Ensemblo ek Suno qua lumizas ni, Tero quan ni habitas, e la planeti cetera kun lia sateliti e kometi monero (biol.) — Grupo ek protozoi, kreita da Haeckel, qua igis ek li klaso aparta, karakterizata per (precipue) lia tota indijo di nukleo; li esus do celuli nekompleta moneto — Peco de metalo qua uzesas lor kambii, kun estampuro legala qua atestas lua pezo e titruro e determinas lua valoro nominala monismo (filoz.) — Sistemo filozofiala qua explikas universo per la existo di tipo unika di realajo monisto — Adepto di monismo monitoro — Milito-navo, di tun-konteno mezvalora, basa sur la aquo-nivelo, kurasizita tre forte, e provizita ye kanoni gros-modela mono- — Prefixo ciencala = un monodroma (matem.) — Funciono monodroma, interne di areo donita. Funciono F(z) esas monodroma interne di areo S, kande, la punto z variante interne di la areo, la funciono F(z) retroprenas sempre la sama valoro en sama punto monogama — Qua esas mariajita kun nur un spozo monogena (biol.) — Qua agas ta sorto di genito en qua la enti vivanta su *reproduktas nemediate, e kun fazi inter-identa di su-developo, per ovo o per ovuli, opoze a la digeneso (genita alternanta) monografio — Studiuro pri punto specala di historio, cienco, e c. monogramo (skribarto) — Kombinuro ek plura literi, unionita tale ke un streko, un slingo, uzesas por du o tri literi interdiferanta monoika (bot.) — Qua portas, sur un stipo, floruli e florini monoklo — Mikra okulvitruno, por un ek la okuli monokroma — Qua esas un-kolora monoklina (bot.) — En qua la du sexui un-esas en la sama floro monolito — Monumento (kolono, obelisko, tombo, e c.) ek nur un petro monomio (algebro) — Expresuro inter la parti di qua ne existas signo di adiciono o di sustraciono monologo — Ceno teatrala en qua un persono – qua esas, o qua kredas esar, sola – parolas a su ipsa monopolo — Privilejo exkluziva pri vendar ulo monosperma (bot.) — Di qua la frukto kontenas nur un grano (semino) monoteismo — Kredo ye deo unika monotona — Qua esas sempre sama-tona. Qua fatigas pro uzar konstante la sama tono monsinioro — Titulo honorizanta donata a la princi di familio suverenala, a la kardinali, arkiepiskopi, episkopi e prelati monstro — Ento di qua la formo esas kontre-natura. (mitol.) Ento maligna, kun formo stranja monto — (geogr.) Granda altajo ek tereno, qua rezultas de subleveso di sulo, ed havas sur sua flanki, ye altesogradi diversa, zoni de vejetanti interdiferanta montanto — Peco de ligno, de petro, de fero, pozita vertikale (ex. : la montanti di skalo). – HIS montrar (trans., ad) — Vidigar monumento — Masonuro erektita por perpetuigar la memoro di ulu, di ulo, memorinda mopso (zool.) — Mikra hundo rez-pila, kun muzelo nigra, nazo aplastita moqueto — Stofo por tapisi e mobli, veluratrajo ek lano di qua la wefto e la warpo esas ek lino-filo moro — Un ek la kustumi di individuo, di populo, pri la praktiko di lo bona e di lo mala etikale morbo — Speco medikala di ta o ca kelka altereso di la organi, o kelka perturbeso di la funcioni organismala morbilo (patol.) — Morbo eruptala, febrala, kontagiala, qua afektas precipue la infanti e pueri mordar (trans.) — Entamar per sua denti morelo (bot.) — Champiniono manjebla, di qua la « chapelo » esas remarkinda pro la nekontebleso di la mikra konkavaji qui igas lu aspektar quale sponjo moreno (geogr.) — Bendo de gravii, de fragmenti ek roko, qui glitis ed akumulesis an la pedo di glaciero od an lua flanki morfino (kemio) — Alkaloido di opiumo, C₁₇H₁₉NO₃ + H₂O; narkotigivo tre efikiva, uzata medicinale por mingravigar la sufri; drogo danjeroza pro kustumesko morfogena (biol.) — Dicesas pri la efiki e la agenti qui influas la formo e la strukturo di la organismi morfogenezo (biol.) — Cienco di la kauzi qui determinas la formo e la strukturo di la organismi, e di la *leyi (legi) qui rezumas li morfologio — (filoz.) Cienco di la formi diversa di materio morfoplasmo (biol.) — Un ek la substanci protoplasma di la celulo-korpo di la ovulo, qua efikas a la karakterizivi di la genitori morfoso (biol.) — Reflexo elementala, ne-nervala, qua esas respondo rapida ad ecito simpla di la substanco vivanta, e qua su manifestas per ula formo od equilibro-posturo di ta substanco vivanta en la medio cirkondanta morge — En la dio qua sequas nemediate olta pri qua onu parolas morganatika (yuro-cienco) — (pariajo) quan princo o sinioro paktas kun persono di rango inferiora e qua ne havas omna efekti civila morilio — Fero-peco, di qua un extremajo kapo-forma esas ornita, e quan onu pozas ye singla latero di la herdo di kameno, por subtenar la kombusto-ligno morso — Levero muntita en la boko di la kavalo, e qua, per efikar a la stangi, uzesas por direktar lu mortar (netrans.) — Cesar vivar. (anke metaf.) mortadelo — Grosa socisego ek hepati e sen-grasa karni (pistita) mortero — Sablo o cimento mixita a kalko, e dilutita en aquo, quan onu uzas por kunjuntar la petri e quadri di konstrukturo, di edifico mortezo (teknol.) — Entaliuro en peco de ligno o metalo, por recevar tenono facita en altra peco, tale ke formacesas asembluro mortifikar (trans.) — Igar (ulu) mortar ye su ipsa, per domtar sua impulsi karnala, e per humiligar la spirito per asketalaji moruo (zool.) — Marfisho ek la genero « gadi », de qui un speco, qua tre abundas en Nov-Lando, esas la objekto di komerco tre granda moruso (bot.) — Frukto monoika, pulpoza, di arboro kun folii alternanta morvo (patol.) — Morbo kontagiala di la kavali, maxim-multa-kaze mortiganta, karakterizata da la inflameso e la ekfluado di la membrano pituitala moso (navig.) — Adolecanto qua, sur navo, lernas la mestiero di maristo (*kruano) moskardino (zool.) — Speco di gliro, di qua la odoro forta memorigas musko mosko — Substanco odoranta quan kontenas posho renkontrebla sur la ventro di la maskulo di sorto di kapreol-yuno moskeo (religio) — Templo di la Mohamedisti moskito (zool.) — Insekto diptera, di qua la pikuro esas doloriganta mosto — Suko di vitbero, pronta subisar la fermentaco alkoholifera moto — Sentenco, proverbo preferata da ulu, od atribuita ad ulu, kom expresanta plu o min adequate lua maniero pensar, sentar motacilo (zool.) — Mikra ucelo qua flugetas cirkum la bestio-trupi, ed apud la aqui fluanta o dormanta moteto — (olim) Kirko-kantajo, mi-sakra e mi-profana, plura-parta, tolerita apud la plan-kanto motivo — La « pro quo » o « por quo » di ago o di faco motoro — Omna sistemo materiala destinita a transformar irga energio aden energio mekanikala movar (trans.) — Igar funcionar. (anke metaf.) movimento (muziko) — Rapideso-grado ye qua frazo muzikala pleesas o kantesas moyeno — To quo uzesas por atingar la skopo mozaiko — Laboruro ek peci inter-adjustita ek stono, petro, emalio, glaso, ligno, diversa-kolora, di qui la asembluro formacas desegnuri od ornamenti muar (netrans.) — (aludante ula speci di animali) Subisar, ye ula epoki determinita di lia vivo-duro, la falo o la rinovigo di epidermo, pili, plumi, korni, e c. muaro — Stofo di qua la reflekti esas kolor-chanjanta qui produktesas da la aplasto di la grani sub la cilindri interrotacanta mucilajo — Substanco viskoza quan kontenas ula vejetanti muelar (trans.) — Triturar (grani) per pasigar inter grosa diski qui rotacas, ordinare ek petro harda – la supra frotante kontre la infra muevo (zool.) — Mar-ucelo, palmipeda, long-ala mufo — Furajo, gaino vatizita, apertita ye la du extremaji, en qua onu pozas sua manui por shirmar olci de la atmosfero kolda muflo — (teknol.) Tera vazo quan la kemiisti uzas por submisar korpo a la efiko da fairo sen kontakto kun la flamo muflono (zool.) — Sorto di mutono sovaja, ne-amansita (en Korsika, Sardinia, Grekia) mujar (netrans.) (aludante vento, ondi) — Produktar bruiso analoga a la klamo matida, nesonora e longa di la animali bova muko (fiziol.) — Liquido viskoza quan sekrecas ula membrani mulo (zool.) — Produkturo maskula ek la kopulaco da asnulo kun kavalino, o da kavalulo kun asnino mulato — Individuo qua naskis de la koito da pelblanko kun pelnigro muldar (trans.) — Reproduktar modelo reliefa, aplikante sur lu materio mola, flexebla, qua prenas lua konturi. – (anke metaf.) muliero — Homino adulta multa — Di qua la quanto o grandeso, se expresita per nombro, korespondas a nombro relative granda multiforma (matem.) — Qua ne esas monodroma, t.e. qua prenas valori diferanta pri la sama sistemo de valori di sua variebli multiplikar (trans.) (aritm.) — Iterar (un quanto fixa) n-foye muluro (arkitekt.) — Ornamento prolongebla, uniforma, salianta, en produkturo di arkitekturo o di menuzo mumio — Kadavro balzamizita e envelopita per bendeti, quan onu renkontras en la sepulturi di la Egiptiani antiqua mungar (trans.) — Desembarasar de la humoro viskoza quan sekrecas la mukozo nazala municiono (teknol. militala) — Singla ek la kozi ye qui konsistas la ensemblo ek la moyeni di defenso, di su-nutro, ye qui onu provizas fortifikajo, fortreso, militisto-trupo. Anke : pulvero, kartochi, obusi, bombi, atomarmi muntar (trans.) (tekn.) — Erektar (mashino, karpenturo, e c.) per konjuntar la parti muro — Panelo de masonuro, plu o min alta, uzata por cirkum-klozar o subtenar mureno (zool.) — Speco di kongro murmurar (netrans.) — Exhalar quaza lamento matida, ne-sonora muso (zool.) — Mikra mamifero, rodera, ek la genero « rato » kun pilaro nigra o griza, qua habitas la trui di la domi musareno (zool.) — Mikra mamifero, karnavida, insektivora, kun odoro moskoza muserono (bot.) — Speco di agariko, fungo manjebla musho (zool.) — Insekto diptera, ek la familio « muskidi » musko (bot.) — Planto kriptogama celuloza, di qua la folieti tenua multigas su tale ke li tapetizas la loki ube lu kreskas muskado (bot.) — Nuco aromatoza, quan produktas arboro exotika, uzata kom spico muskato (bot.) — Vitbero di qua la odoro similesas olta di musko musketono (olim) — Pafarmo plu grosa, ma min longa, kam musketo musketo (olim) — Pafarmo quan onu funcionigis per mecho acendita e qua remplasesis da fusilo muskulo (anat.) — Organo karnoza, ek fibri kontraktebla, qui produktas la movi (che la animali) muslo (zool.) — Molusko bivalva, manjebla, tipo di la tribuo « mitilinei » muslino — Stofo de kotono tenua, e di qua la texuro esas diafana musono (meteorol.) — Vento qua aparas periodale en la oceano di India, de esto a westo, en la semestro unesma di la yaro, ed inversa-sense en la semestro duesma mustar (trans.) — Koaktesar ne-eskapeble, ne-eviteble mustardo — Kondimento ek grani di sinapo, triturita kun vino-mosto o vinagro muta — Qua ne povas (fiziologiale) parolar mutaco (biol.) — Vario bruska e spontana qua eventas en decendanto di individuo normala, e qua, de lore, esas fixa e heredonta mutilar (trans.) — Alterar (la korpo) ye sua integreso per deprenar de lu membro od altra parto mutono (zool.) — Mamifero ek la familio « rumineri », kun chanfreno konvexa, korni kava e permananta, pili lana, frizita mutuala — Dicesas pri societo di qua la membri intersukursas kontre ula riski – interhelpas *muvmento — Ensemblo de la agi ed esforci, koordinata, da grupo de personi qui volas atingar skopo partikulara muzo — (mitol.) Singla ek la non deini interfrata, qui prezidis la non arti liberala muzeo — (epoki antiqua) Establisuro ube kultivesis literaturo e la cienci muzelo — Parto salianta, oblonga di la vizajo di ula mamiferi, di ula fishi muzikar (netrans.) — Ecitar la sentimenti per serii melodia o per kombinuri harmonioza de soni segun-mezuro e ritmoza myelo (anat.) — Grosa kordono nerva, prolonguro di la cerebro, qua kontenesas en la kanalo vertebrala myelino (anat.) — Substanco mola, refraktiva e komplexa, qua cirkondas la axono o cilindraxo, e kontenesas en la Schwann-gaino myelito (patol.) — Inflamuro di la myelo -n (gram.) — Signo qua indikas ke o la komplemento direta o la atributo esas inversigita en la propoziciono – e, per lo, preventas kompren-erori che la lektanto o la askoltanto nabo — Centro di roto, adube konvergas la radii e quan trairas la rotaxo nabeto (bot.) — Varietato di napo, di qua la grani esas oleoza nabobo — Princo mohamedista en India naciono — Asemblitaro de homi ye qua konsistas socio politikala, qua esas guvernata, administrata o jerata da institucuri komuna nadiro (astron.) — Punto di la cielo-sfero ube abutas vertikalo qua departas de la loko ye qua onu esas, e pasante tra la centro di la Terglobo nafto (kemio) — Hidrokarbido, sorto di bitumo liquida, volatila ed inflamebla naftalino (kemio) — Hidrokarbido quan produktas la distilo di minkarbono, di gudro naiva — Qua esas tam kredera kam mento sen-experienca nakarato — Koloro reda oranjea naktigalo (zool.) — Mikra ucelo, ek la klaso « paseri », di qua la plumaro esas griza, famoza pro la beleso di lua kantostilo nam — Konjunciono qua unionas, a propoziciono, propoziciono qua sequas olca e qua donas la « pro quo » di to quon afirmas la unesma nano — Persono qua esas mikra extraordinare nankino — Telo de kotono, di qua la koloro esas uniforma, maxim-multa-kaze flava klare napo (bot.) — Planto krucifera, kun radiko pulpoza e nutriva naracar (trans.) — Raportar pri fakto, enumerante detaloze lua cirkonstanci diversa narciso (bot.) — Planto ek la familio « amarilidei » nardo — Oleo parfumoza, quan, en la epoki antiqua, onu extraktis de planto aromatoza narkotar (netrans.) — Esar en ta stando di stuporo o torporo produktita artificale per la uzo di ula substanci (kloroformo, e c.) narvalo (zool.) — Cetaceo di qua la maxilo havas longa dentego defensala naso — Korbo ek oziero, kono-forma, a qua abutas ula reto ube la fishi arivanta kaptesas naskar (netrans.) — Ekirar la sino di la patrino natar (netrans.) — Subtenar su ed avancar en aquo, per ula movi di la membri natro (kemio) — Korpo simpla, metala, qua esas elemento esencala di sodo naturo — Ensemblo ek la kozi e forci qui existas eterne naufrajar (netrans.) — Dicesas pri navo qua perisas kontre rifi o brizanti, o dum lua navigo nautilo (zool.) — Molusko cefalopoda, kun konko extera parietoza nauzear (netrans.) — Tormentesar da la bezono vomar navo — Konstrukturo destinita a navigar sur od en mari ed oceani navigar (netrans.) — Voyajar per irar sur od en aquo, altre kam per nato nayado (mitol.) — Deajo infra-ranga, femina, qua prezidis la fonti, riveri, e c. nazo — Organo qua salias meze di la vizajo, rezideyo di olfakto ne — Adverbo di nego nebular (netrans.) — Dicesas kande aquo-vaporo nekomplete kondensita flotacas en ta parto di atmosfero qua esas apud tero e trublas olua diafaneso nebuloso (astron.) — Aglomerajo ek steli qui esas tante multa e semble inter-apuda ke li ne plus esas dicernebla singla necesa — Quan onu ne povas karear negar (trans.) — Deklarar ke ulo ne esas negativa — (algebro ed elektr.) Qua havas la signo minus neglijar (trans.) — Lasar (ulu, ulo) sen sorgar lu neglijeo — Homo-vesto, quan onu *weras (generale) dum la matino negociar (trans.) — Mediacar por konkluzar afero (mariajo, kontrato, paco) negro — Homo ek la raso pelnigra nek — Konjunciono qua separas propozicioni negala, o termini interdiferanta, di propoziciono negala nekrobioso (patol.) — Modifikeso strukturala di organo o tisuo en qua la sango-cirkulo cesis, generale pro infarkto nekrologo — Notico pri un o plura personegi jus mortinta nekromanciar (netrans.) — Praktikar la arto (asertita) konjurar la mortinti per magio por obtenar de li la revelo di la eventontaji, di la kozi okulta nekropolo — (epoki antiqua) Sorto di tombeyo subtera che la Egiptiani ed altra populi antiqua nekroso (patol.) — Stando di osto, o di parto de osto, qua (che vivanto) cesis vivar nektaro — (mitol.) Drinkajo delikatega di la dei nektario (bot.) — Organaro glanda, situita en la floro e qua kontenas suko mielatra nematoblasto (biol.) — Celulo specala, qua karakterizas la celenterei, e qua kontenas organo urtikaganta nenio (epoki antiqua) — Kanto funerala – da la ploristini, lor la sepulto di personegi nenufaro (bot.) — Planto aquala, tipo di la familio « nimfeacei » neolamarckismo (biol.) — Teorio transformista qua admisas, por explikar la origino di la speci, la influo preponderanta, en la efekti da la uzado, di la efiki mekanismala neologismo — Uzo di vorti nove-kreita, o di vorti anciena ma uzata nova-senco neono (kemio) — Elemento qua esas gasa ye la temperaturo ordinara, ed existas en aero minima-quante neovitalismo (biol.) — Teorio segun qua la faktori fiziko-kemiala qui kondicionas la fenomeni vivala efikas per mekanismo partikulara e qui diferas de olta qua intervenas en la mondo materiala ordinara neperala (matem.) — Dicesas pri la logaritmi qui inventesis da Neper, la matematikisto Skota nepoto — La filio di onua filio nepotismo — (historio eklez.) Favoro quan juis, lor ula papi, la nevi e parenti di ilci neptunala (geol.) — Dicesas : 1. pri la tereni qui debas sua origino ad aquo; 2. pri sistemo qua explikis la formaco di omna roki per la efiko da la aqui nereido (mitol.) — Nimfo di maro nervo (anat.) — Singla de la filamenti qui igas la parti diversa di la korpo homala komunikar kun la cerebro e la myelo, transmisante ad olca la senti; ad olta, la impulsi movala nervaturo — (historio naturala) Singla de la fileti salianta qui quaze branchifas en la limbo di la folio, che ula planti. (duras sur pag.393). – Tubo kornatra qua quaze branchifas en la alo di ula insekti nesto — Mikra korbo ronda, quan la uceli konstruktas ek stipeti de palio, junko, ligno, ed ek moso, lanugo, e c. por pondar en olu sua ovi, kovar li, ekirigar la yuneti ed edukar ici neta — Quan nula makulo igas sordida neurono (histol.) — Celulo nervala, ek celulo-korpo nukleoza e prolonguri, arboratraji protoplasmala ed axono neutra — Qua ne adheras a la partiso di ulu en debato, en milito nevo — La filio di onua frato neveo — Strato de nivo-floki apud glaciero nevralgio (patol.) — Doloro nervala nevrastenio (patol.) — Nevroso di qua la karaktero esencala esas la hipotonio neuro-muskulala e fatigeso nevrito (patol.) — Lezuro inflamurala o degenero di la nervi nevrologio (biol.) — La cienco qua traktas la formaco, la strukturo, la roli e la morbi di la sistemo nervala e, specale, di la nervi nevroptero (historio naturala) — Insekto di qua la ali havas nervaturo dispozita ret-atre. (kom ex. : libelulo) nevroso (patol.) — Stando maladatra, karakterizata da trubleso nervala nevuso (patol.) — Misformacuro di pelo, multa-kaze naskala, de origino embrionala, qua havas la formo di makulo o tumoro, ma qua povas eventar pos la nasko e mem che oldi *nexta — Qua arivos kom unesma (en serio od en spaco) ni — Ensemblo de la personi quin la parolanto aludas kom esanta en la sama grupo kam lu nicho (arkitekt.) — Kavajo facita en muro por pozar ibe statuo, vazo, furnelo, e c. Mikra reduito en apartamento, ube onu lokizas lito nielo (tekn.) — Graburo kava di qua onu plenigas la streki ye sorto di emalio nigra nigelo (bot.) — Morbo di la spiko (imputata a nebulo) qua transformas la grano aden amaso blanka ek multa-mil aguleti. nigra — Di qua la koloro, rezultante de la absorbeso di omna lumo-radii, produktas sur la vid-organo la impreso di obskureso kompleta, di tenebro nihilo — Absenteso di eso (ante la existo di naturo) nikelo (kemio) — Korpo simpla, metala, grize-blanka, desfacile fuzebla, forjebla, maleebla, polisebla nikelino (kemio) — Aloyuro ek 80/100 kupro e 20/100 nikelo, uzata por la envelopilo di la fusil-kugli nikotino (kemio) — Alkaloido venena quan onu extraktas de tabako niktalopo (patol.) — Persono qua dicernas la objekti maximbone en nokto niktropismo (biol.) — Fenomeno per qua la organi di ula planti agas movo por haveskar posturo partikulara kande li esas en tenebro nilgauo (zool.) — Antilopo di India, alta-statura, kun korni glata e kurvigita adavane nimbo (meteorol.) — Pluvo-nubo qua karakterizas la aero-fluo equatorala, sen formo preciza, kun periferio quaze lacerita nimfo (mitol.) — Deajo di la fluvii, boski, monti, o di la eskorto di ula deini (Diana chasera, Tetis, e c.) nipelo (tekn.) — Junto-tubo kun fileto. ye lua extremaji, e muntebla interne nirvana (filoz. Indiana) — Ekiro di la transmigro per supreso di deziro e di nesavo nitro (kemio) — Nitrato naturala di kalio, NO₃K nivar (netrans.) — (aludante la aquo qua konjelesis en la supra regioni di atmosfero) Falar adsule, forme di floki blanka *niuzo (tekn.) — (aludante jurnali, inform-agenterii) Sorto specala di informi : redakturo qua naracas fakti ne-expektita, di qui la exakteso esas verifikita rigoroze (quale agus lo historiisto), e qua eliminas la detali qui ne interesus la lektonti nivelo — Grado di alteso, kompare a plano horizontala, di lineo o di plano qua esas paralela ad olu niveolo (bot.) — Genero de amarilidei, planto bulboza, di qua la folii esas lineala e la flori blanka nixo (mitol., Germana e Skandinava) — Feo qua habitas profunde en la aquo amasi no — Interjeciono uzata por enuncar ke kozo ne esas tala. (Se la adverso insistas pri la « eso », lu uzas la interjecioni « si ») nobelo — Persono qua apartenas a klaso quan onu egardas kom superiora, e qua honorizesis per privileji e distingivi heredita nobla — Elevita, ek la ceteri, per digneso o merito nocar (trans., pri, pro, per) — Produktar detrimento (ad ulu) o domajo (ad ulo) nocho — Entaliuro quan facas panvendisto, karnovendisto, sur bastono por indikar la quanto de pano, de karno, vendita kredite nociono — Savajo elementala nodo — Krucumuro tre klemita qua formacas halto en la kontinueso di filo, di kordo, e c., o qua unionas strete du fili, du kordi, e c. noktar (netrans.) — Dicesas pri la parto di la dio dum qua la suno-radii cesis lumizar la loko ube onu esas noktiluko (zool.) — Genero de protozoo flogilatra, ek la klaso « cistoflagelei » – di qua la « flogilumo », tre povoza, atingas un milimetro diametre kande lu esas adulta, fosforecanta noktuo (zool.) — Speco di strigo, rapt-ucelo noktala nokturno — (muziko) Sorti di romanco du-voca, kun la karaktero di serenado nomar (trans.) — Dicar la nomo qua distingas (persono) ed indikas lu individuale nomado — Qua ne havas rezideyo fixa en teritorio determinita nombro (matem.) — Vorto qua indikas quanta-foye la unajo kontenesas en quanto nomenklaturo — Ensemblo ek la termini, ek la nomi specala, qui uzesas da ca o ta cienco, arto, libro teknikala nominar (trans.) — Grantar titulo, ofico nominativo (gram.) — Deklino-kazo qua indikas, ke la nomo esas la subjekto di la verbo nomografio (matem.) — Ensemblo ek la metodi qui havas kom skopo remplasar la kalkuli numerala per simpla lekto sur tabelo grafika di qua la nomo esas « abako » non (matem.) — La cifro « 9 » nona- — Prefixo ciencala = non-… noniliono (matem.) — 10⁵⁴, od oktiliono × 1.000.000 nopalo (bot.) — Arboro sur qua vivas la kochenilo, varietato di kaktuso nordo — Un ek la quar punti kardinala, punto di horizonto situita en la direciono di la polo-stelo norio (teknol.) — Mashino hidraulikala, qua konsistas ye siteli ligita alonge kateno senfina, qua spulas sur tamburo, per rotaco, e per qua la siteli pleneskas ed acensas, ca-latere – vakueskas e decensas, ta-latere normo — Regulo, principo di konduto nostalgio — Langoro quan produktas la regretado di la nasko-lando nostoko (historio naturala) — Algo filamentoza, envelopita da gaino gelatinatra notar (trans.) — Skribar to di quo onu volas konservar la menciono, la indiko notario — Oficiero publika, establisita por redaktar e recevar olti ek la akti, kontrati, e c., ad olqui la privati volas donar karaktero di autentikeso notico — Skriburo destinata ad informar pri punto partikulara di historio, di cienco, e c. notifikar (trans.) — Igar ulu savar, uzante por lo la formo oficala notora — Qua konocesas, savesas, da publiko nova — Qua aparas unesmafoye, od aparis erste de poka tempo novelo (literaturo) — Naraco (kelka-pagina) pri aventuro interesiva novembro — La monato dek-ed-unesma di la yaro novico — La persono, qua, jus diveninte reguliero (che la katoliki), subisas probado dum ula tempo ante profesar. – (anke metaf.) nu! — Interjeciono qua : (1) segun la pronunco-tono, expresas astoneso o konsento; (2) preiras afirmajo quan onu qualifikas kom stranja, neexpektita nuanco — Singla di la toni di un koloro, de la maxim klara til la maxim obskura nubo (meteorol.) — Amaso de aquo-vaporo, qua trublas la diafaneso di atmosfero, e finas per divenar pluvo-guti nuco (bot.) — Frukto di arboro ek la familio « juglandei », di qua la ligno uzesas da la ebenisti, moblifisti nucelo (biol.) — Parto di la ovulo, qua envelopas la sako embrionala e qua tegesas da la tegumenti di la ovulo nuda — Qua ne *weras vesti nudlo (koquarto) — Singla de la bendi streta qui konsistas ye pasto ek farino ed ovi, e tranchita por formacar ta bendi nugato — Pasto ek mandeli torefaktita e sukro nuko (anat.) — Parto dopa di kolo, ube ica sujuntas a la kapo nukleo — (biol.) Parto kompakta ye qua konsistas la centro di ula kozi (protoplasmo, e c.) nukleino (biol.) — Substanco ye qua konsistas la celulo-nukleo e qua kontenas til 5/100 fosforo nukleolo (biol.) — Mikra korpo ronda, unika o multopla, qua existas en la nukleo di la celuli nukleoplasmo (biol.) — Protoplasmo di la nukleo nula — Ne mem nur un numero (aritm.) — Vorto qua, en serio de termini, indikas la rango di un ek la termini relate la ceteri numeratoro (aritm.) — Ta ek la du nombri di fraciono, qua indikas quanta partin inter-egala di la unajo lu kontenas numismatiko — La cienco qua traktas la moneto-peci e medalii numulario (bot.) — Planto, vicina ye la primrozo numulito (paleont.) — Genero de foraminiferi, tipo di la familio « numulitidei », kun konki ronda, disko-forma, e dividita ye mikra lojii multega nun — En la instanto, en la epoko, en la periodo, prezenta nuncio — Ambasadisto di la papo nur — Sen ulo od ulu plusa nutacar (netrans.) (biol. ed astron.) — Ocilo-movo da organo vivoza o da objekto nutrar (trans.) — Entratenar (la ento vivanta) per alimentar (lu) ye la kozi necesa por lua substanco o(d) — Konjunciono qua indikas alternativo oaziso — Loko sola, kun vejetantaro, en dezerto de sablo obcena — Qua shokas pudoro obediar (trans.) — Agar konforme a to quon imperas ulo obelisko — Monumento (maxim-multa-kaze monolita) taliita forme di agulo quadrangula obeza — Tro repleta e, konseque, di qua la ventro (che la viri) o la hanchi e la gropo (che la mulieri) salias exajere pro akumulaji di graso sub-pele objecionar (trans., ad ulu) — Opozar (ulo) ad afirmo por kombatar olu objekto — To quo esas vidata, rigardata oblato — Pano sen-hefa, tranchita ronde, uzata por siglar kuverti obleo — Kukajo dina, (normale) volvita forme di cilindro vakua, o di korneto obligar (trans., ad ulo) — Ligar (ulu) per lego, per konvenciono, quan lu mustas obediar obligaciono (financo) — Akto qua reprezentas parto di la kapitalo pruntita da societo financala, industriala, e c. – qua yurizas pri interesto-procento fixa, e qua rimborsesos pos fristo determinita obliqua — Qua deviacas de vertikalo obliterar (trans.) — Igar nelektebla per efacar, makulizar, e c. obliviar (trans.) — Ne konservir en sua memoro oblonga — Plu longa kam larja obolo — En Grekia antiqua : Monetuno, pezunajo, qua equivalis la sisimo di drakmo obsedar (trans.) — Fatigar per demandi sencesa observar (trans.) — Regardar kun atenco kontinua observatorio — Edifico provizita ye la kozi necesa por la observi astronomiala, meteorologiala, e c. obsidiano (mineral.) — Substanco vitratra, de origino volkanala, obskure-verda, tenaca, bele-polisebla obskurantismo — Nomo quan (en Francia) la liberisti donis, lor la Restauro (en 1815) a la doktrini di la personi qui kombatis la idei naskinta de la agitado sociala di la yaro 1789 obskura — Qua esas sen-luma obsoleta — Qua cesis esar segun-moda obstaklo — To quo su opozas a la paso obstinar (netrans., pri) — Perseverar tenace en rezolvajo, mem se nerealigebla, neatingebla obstruktar (trans.) — Embarasar (voyo, orifico) per obstaklo obtenar (trans., de) — Sucesar pri grantigar a su obturar (trans., per) (tekn.) — Stopar obtuza — Di qua la angulo esas rondatra, senpintigita obuso (tekniko milit.) — Projektilo kava, oblonga, sen anso e sen kulo, qua spliteskas per perkuteso, lansate per kanono oceloto (zool.) — Kato-tigro di Amerika oceano — Vasta extensajo de aquo saloza, qua okupas granda parto di la Terglobo ociar (netrans.) — Agar nulo, facar nulo, pro repugneso da laboro ocidar (trans.) — Mortigar vole e violente ocidento (literaturo) — Loko di la horizonto ube suno su kushas ocilar (netrans.) — Deviacar de sua baricentro, e retrovenar ad ica per movado alternanta konstanta ocipito (anat.) — La infrajo di la dopa parto di la kapo ocitar (netrans.) — Apertar sua boko ye movo spasma di expiro, sequata da expiro plu longa, produktita da la bezono dormar, da hungro, da fatigeso, da enoyo, da tedeso od — Konjunciono qua expresas alternativo odo — (en la epoki antiqua) Poemo lirika, dividita aden strofo, antistrofo ed epodo, quan la koro kantis evolucionante odalisko — Sklavino en haremo, destinita por servar la spozini di la sultano odeono (en epoki antiqua) — Edifico en qua onu repetis la muzikaji destinita a kantesor en la teatro odiar (trans.) — (ulu) Malvolar profunde odiseo — Naraco di voyajo ed aventuri diversa odontoblasto (biol.) — Grosa celulo, kun nukleo tre voluminoza, quan onu renkontras en la parto periferia di la pulpo dentala, e di qua la rolo specala esas sekrecar ivoro odorar (netrans.) (aludante ula korpi) — Exhalar ulo qua impresas partikulare la olfakt-organo ofensar (trans.) — Vundar (ulu) pri lua digneso, respektindeso ofertorio (liturgio katol.) — Deo-ofro di pano e vino en la meso-sakrifiko ofico — Funciono administrala o direktala, sive en stato, sive en societo o granda entraprezajo oficiar (netrans.) (eklezio katol.) — Celebrar la deo-servo kun la ceremonii qui devas akompanar lu oficiro (armeo) — La persono qua havas ofico komandala en armeo (terala, marala, aerala) ofikleido (muziko) — Sufl-instrumento kupra, kun boko-peco, qua ne esas altro kam la serpento-korno, quan onu uzis en la kirki, a qua onu adjuntis klavi ofito (mineral.) — Marmoro obskur-verda, kun strii flava, quan onu renkontras en Pirenei ofrar (trans., ad) — Igar (ulo, o, metaf., ulu) disponebla da altru, sen ke ica demandis lo ofte — Qua eventas granda-quanta-foye, ma ne ye intertempi inter-egala – nur intermite oftalmio (patol.) — Morbo inflamurala di la okulo oftalmologio — Cienco qua traktas la strukturo e la funciono di la okuli e la morbi qui afektas li ogivo — (arkeol.) Arko ruptita quan formacas, en la arkitekturo gotika, la nervaturi di la travei di la vulto, interkrucumante diagonale ye la kolmo oglar (trans.) — Regardar furtatre, quaze per la komisuri di singla okulo (ulo) quan onu deziregas ohm (elektro) — Unajo praktikala di la rezisto elektrala = 10⁹ unaji elektromagnetala C.G -oid — Sufixo ciencala : « qua havas la sama formo kam » (o formo analoga) ok (aritm.) — La cifro « 8 » okarino (muziko) — Muzik-instrumento ek terakoto, truizita, qua havas la formo di grosa ovo okaziono — Cirkonstanco qua eventas oportune okro — Farbo, argilo friabla, flava o reda, (segun lua kompozanti kemiala) okta- — Prefixo ciencala : ok oktaedro (geom.) — Qua havas ok edri oktanto — (astron.) Disto de 45 gradi (okima parto di la cirklokurvo) inter du astri oktavo — (muziko) Intertempi de ok gradi oktiliono (aritm.) — 10⁴⁸ oktobro — La monato dekesma di la yaro oktogono (geom.) — Figuro qua havas ok anguli ed ok lateri oktopodo (zool.) — Sub-klaso de moluski cefalopoda du-brankia, qua kontenas la pulpi, la argonauti, e c., opoze a la subklaso de la dekapodi (kalmari, sepii. e c.) okulo (anat.) — Organo di la vido-fakultato okulta — Di qua la kauzo permanas celata okultacar (trans.) — (astron.) (pri astro) Celar per interpozar su okupar (trans.) — Posedeskar loko, instalar su en lu, establisar su en lu ol(u) — Pronomo personala, triesma persono, singularo, qua reprezentas irgo altra kam persono olda — Qua vivas, od existas, de multa tempo oleo — Substanco grasa, liquida, obtenita de vejetanto, animalo, mineralo, uzata por nutro, medicino, lumizo, la arti, ed ula ceremonii religiala olfaktar (trans.) — Perceptar la odoro di (ulo, ulu) oligarko — Membro di guvernistaro oligarkiala oligarkio — Formo di guvernado, en qua la autoritato imperala praktikesas da mikra quanto de civitani privilejiera olibano (farmacio) — Rezino qua donas incenso oligocena (geol.) — Dicesas pri grupo di tereno-strati terciara (sur eoceno, sub-an mioceno) olim — En epoko qua forfluis de longe ante nun (quankam ne antiqua) olimpiado (antique, en Grekia) — Periodo de quar yari, de celebro di la Olimpio-ludi til la celebro *nexta olivo (bot.) — Frukto kernoza, elipsoida, verdatra, quan produktas arboro ye foliaro nevelkebla, e de qua onu extraktas oleo manjebla ombro — Parto di surfaco lumizita, ube la lumo-radii interceptesas da korpo opaka omento (kirurg.) — Granda rifalduro di la peritonio, qua fluktuas avan la intestino tenua omisar (trans.) — Ne inkluzar, sive vole, sive pro oblivio, (ulo quon onu devas dicar od agar) omleto (koquarto) — Disho ek ovi plaudita e koquita en padelo, kun butro e kondimenti o spici omna — (avan substantivo plurala) Ici ed iti, sen ecepto omnibuso — Veturo publika, qua cirkulas en la quarteri diversa di urbo, e haltas dum sua parkuro por lasar enirar (embarkar) od ekirar (desembarkar) la voyajanti quin lu transportas bloke po preco mikra omnivora — Qua su nutras ye nutrivi irgaspeca – devenanta de animali o de vejetanti on(u) — Pronomo personala nedefinita, uzata por indikar un o plura personi ye maniero tre generala onagro — (zool.) Asno sovaja onaniar (netrans.) — Produktar la orgasmo venerala per manuo vice per la koito normala ondo — Amaso de aquo qua superstaceskas e retrofalas sur la surfaco di maro, lago, fluvio, agitata da vento onixo — Agato delikata, kun strati interparalela diversa-kolora onklo — Frato di onua patro onomatopeo (gram.) — Vorto formacita per imito-harmonio. (ex. : gluglo, zumo) -ont- (gram.) — Dezinenco di la participo futura aktiva ontogenezo (biol.) — Developo di la individuo, opoze a « filogenezo », o developo di la speco ontologio — (biol.) Parto di biologio, qua traktas la fenomeni individuala quin prizentas organismo dum lua developo, lua adulteso e lua oldeso onyono (bot.) — Planto leguma, di qua la radiko bulba – qua odoras e saporas forte – uzesas en la preparaji nutrala oocito (biol.) — Ovulo nematura nek fekundigebla, qua produktas (per du dupartigi) la ovulo matura e fekundigebla, e la globuli polala oogenezo (biol.) — Formaco di la ovulo matura e fekundigebla oogonio (biol.) — Formaco di la celulo en qua aparas la elementi feminala, o oosferi, che multa vejetanti oolito (geol.) — Kalkajo ek mikra grani ovoida qui kelke similesas fish-ovi oosfero (biol.) — Elemento feminala qua, pos fekundigesir da la elemento maskulala (polinido od anterozoido) genitas la ovo – departo-punto di nova ento vejetanta oosporo (bot.) — Nomo donita ulakaze a la ovo di la algi o di la fungi, precipue kande la organo feminala (oosfero) liberigesas ante fekundigeso, nam lore la ovo kelke similesas sporo -op- — Sufixo distributala, kun nomi di nombro o di quanto opaka — Qua ne lasas la lumo-radii pasar tra su opalo (geol.) — Lapido volkanala, lakto-blanka e bluatra, kun reflekti koloro-chanjanta opalecar (netrans.) — Qua aquiras nuanco opalea opero — Verko teatrala e muzikala, qua konsistas ye recitativi, kanti helpata da orkestro, ed ulakaze kun dansi operacar — (trans.) (kirurg.) Submisar ad interveno kirurgiala operkulo (tekn.) — Aparato destinita ad obturar ula orifici opiato — Elektuario opiumoza opinionar (netrans.) — Enuncar to quon onu judikas (sen fundamento ciencale establisita) pri temo o persono opiumo — Substanco narkotigiva, kalmigiva se uzata moderata-doze, ma venena granda-doze, quan onu extraktas de la suko di ula sorti de papaveri -opl- — Sufixo pri multipliko opodeldoko (farmacio) — Medikamento qua havas kom fundamento solvuro alkoholoza ek sapono animalala o medicinala, a qua onu adjuntas kamforo, amoniako ed esenco de timiano e de rosmarino, uzata fricione (kontre la dolori). – DEFI? oportuna — Qua eventas precize kande lo esas bona por to quo koncernesas oportar (netrans.) — Esar absolute necesa opozar (trans.) — Lokizar (ulo) regarde ulo opresar (trans.) — Jenar (la pektoro) quale per preso qua havas kom efekto, ke onu respiras penoze optativo (gram.) — Modo di la konjugo, qua expresas la deziro optiko — Cienco pri la fenomeni di lumo e di vidado optimismo — (filoz.) Doktrino segun qua deo kreis nia mondo kom la maxim bona ek le posibla -or (gram.) — Dezinenco di la infinitivo di futureso or (konjunciono) — En la punto quan atingis la rezono oro (kemio) — Metalo flava, tre precoza, tre densa, tre duktila, tre maleebla, nealterebla da aero nek da aquo, quan onu uzas (aloyita kun kelka kupro) por facar moneto-peci granda-valora, juveli, e c. oraklo — (en la epoki antiqua) Respondo agita, ye la nomo di la deajo, a la persono qua venis konsultar lu en lua templo orangutano (zool.) — Granda simio sen-kauda, qua similesas pasable la homo de la vidopunto « formo extera » oranjo (bot.) — Frukto de arbusto di qua la foliaro ne velkas, sukoza, parfumoza, di qua la shelo esas flava oree oratoro — Persono qua, profesione, agas diskursi oratorio (muziko) — Dramato religiala, akompanata da muzikajo, destinita a pleeso sen dekoruri nek kostumi teatrala orbito — (astron.) Kurvo alonge qua iras, propra-move, ula korpi cielala (planeti, kometi, e c.) ordo (eklezio katol.) — Sakramento qua grantas un ek la gradi en la hierarkio ekleziala ordeno — Singla de la grupi (religiala, *chevalierala, advokatala, medikala) importoza, ye qua konsistas klasifikuro ordinar (trans.) — Dispozar – spacale, tempale o hierarkiale – segun ula regulo, ula normo, la kozi – ici relate iti ordinacar (trans.) (liturgio katol.) — Elevar a sacerdoteso, diakoneso, e c., per konferar (a lu) ta ordo sakra ordinara — Qua esas konforma a la ordineso kustumala; qua esas ye la grado kustumala ordonanco (armeo) — Servisto soldata di oficiro oreado (mitol.) — Nimfo di la monti, di la boski orelo (anat.) — La organo di audado oreliono (patol.) — Influro di la celulo-tisuo qua envelopas la glando parotida oremus (liturgio katol.) — Prego orfano — Infanto o puero di qua la patri mortis organo — En korpo vivoza : grupo de elementi, koordinita tale ke exekutesas funciono specala organdio — Muslino apretizita organicismo (filoz.) — Doktrino qua admisas la ideo ke vivo rezultas, ne de forco qua « anmizas » la organi, ma de la organi ipsa organika — Qua relatas la enti organizita. organismo — Ensemblo de la organi ye qui konsistas ento vivoza organzino — Silko-filo qua pasis dufoye en la mashino qua tordas la silko kruda, e qua destinesas a formacar la warpo di stofo orgeno (muziko) — Sufl-instrumento muzikala, ek tubi di dimensioni diversa, quan onu resonigas, mediace klavaro, per enduktar en olu la aero quan furnisas suflilo orgio — (en la epoki antiqua) Festo honorize di Bako (Bacchus) oriento — (literaturo) Punto di la horizonto de ube suno semblas levar su orifico — Aperturo qua formacas la enireyo di kavajo oriflamo — Mikra standardo di qua la parto qua fluktuas finas per du pinti origano (bot.) — Planto aromatoza, ek la familio « labiei », majorano sovaja origino — Departo-punto (loko, raso, e c.) di la nasko di individuo, familio, populo – di la formaco di ulo orikalko (en la epoki antiqua) — Kompozuro metala, analoga a latuno oriolo (zool.) — Pasero di qua la plumaro esas flava oripelo — Filo o folio de latuno, polisita, qua, de fore, brilas quale oro, e de qua onu facas ornamenti orjato — Siropo facita, olim, ek dekokturo de hordeo – e, nun, ek emulsuro de mandeli orkestro — (1) (en la epoki antiqua) Parto di la teatro Greka avan e sub la ceneyo (« *stejo ») ube la koro stacis ed evolucionis. (2) Parto korespondanta di la teatro moderna, ube esas la muzikisti qui pleas muzikaji koncertala orkideo (bot.) — Un ek la familii de planti monokotiledona, bulboza, de qua la « orkis » esas la tipo orlar (trans.) — Facar la bordo di texuro, per rifaldo e suto, por impedar la destexeso ornar (trans.) — Kovrar per vesti eleganta, per ulo qua plubeligas, per ornamenti. – Anke metaf ornamento — Detalo adaptita ad ensemblo por igar lu plu bela ornitologio — Historio naturala pri la ucelo ornitoptero — Papiliono belega, la maxim granda ek le jornala, qua vivas en la foresti humida, e flugas tre alte orografio — Deskripto di la monti orpimento — Sulfido flava di arseno, uzata kom farbo e por senpiligar la feli. Formulo kemiala : As₂S₃ orselo (bot.) — Likeno qua kreskas precipue en Madagaskarinsulo, e donas bela farbo violea orta (geom.) (pri angulo) — Di qua la aperturo kontenas 90 gradi di la cirklo-kurvo ortocentro (geom.) — Nomo di la konvergo-punto di la tri altesi di triangulo ortodoxa (teol. kristana) — Konforma a la doktrino korekta. – (jokoze). Qua esas to quon lu devas esar ortogenezo (biol.) — Vario spontana, pro kauzo interna, qua pulsas la organismi a punto determinita, sen la interveno da adapto ortogono (geom.) — Qua formacas angulo orta – qua esas perpendikla ortografio (gram.) — Maniero skribar linguo korekte. Maniero skribar la vorti ortografika (matem.) — Qua reprezentas objekto sur plano, lua omna punti esante projektata perpendikle sur la plano ortokrona (fotogr.) (pri la plaki o filmi fotografala) — Di qua la sentiveso pri la kolori diversa di la spektro igesis, per la adjunto di korpi kemiala, harmoniar kun la sentiveso di la hom-okulo ortolano (zool.) — Mikra ucelo migranta, qua vivas en Mezeuropa, ed en Sudeuropa, di qua la karno (manjebla) esas delikata ortopedio — La arto preventar o pokope supresar la deformuri di la korpo (precipue che la puerii), per aparato o kuracado ortoptero (zool.) — Insekto qua havas quar ali, di qui la du infra esas faldita longeso-sinse ortoptika (matem.) (pri kurvo) — Loko geometriala di la punti de ube onu vidas kurvo plana donata ortangule orveto (zool.) — Mikra reptero sauria, ne-nociva, tipo di la familio « anguidi », qua vivas en Europa ed en Azia orientala orvietano — Elektuario (varianto nenociva di teriako) quan onu judikis, en la mezo di la 17esma yarcento, kom tre apta e tre efikiva -os (gram.) — Che la verbi : dezinenco di indikativo, futuro osifrago (zool.) — Speco di raptucelo jornala, ek la familio « falkonidi », qua vivas en la nordo-regioni di Europa oskular (trans.) (geom.) — Efektigar kontakto supra-klasa kun kurvo, surfaco, en un punto di altra kurvo, surfaco osmio (kemio) — Korpo simpla, metala, quan onu renkontras en ula platin-erco osmoso — (biol. e kemio) Fenomeno qua konsistas ye la displacesi qui eventas de ca a ta, ek du liquidi di qui la koncentreso-gradi interdiferas, tra parieto mipermeebla osto — Parto harda e solida, ye qua konsistas la skeleto che la animali vertebroza di la klasi supra ostensorio (liturgio katol.) — Suportilo ek arjento, arjento orizita, oro, en qua onu expozas, a la adoro da la religiani, la hostio sakrigita ostentar (netrans., pri) — Montrar afektacoze to quo esas apta flatar sua vanitato osteoblasto (biol.) — Celulo yuna, restinta e retroveninta a sua stando embrionala, quan onu vidas en la osto-medulo e la strato ostifera di periosto osteologio — Parto di anatomio, qua traktas la osti osteomo (patol.) — Tumoro ek osto-tisuo ostito (patol.) — Inflamuro di la osto-tisuo ostro (zool.) — Genero de moluski lamelo-brankia, tipo di la familio « ostreidi », ek cirkume cent speci qui vivas en la mari varma e mi-varma, e kinacent speci fosila en la strati sekundara e terciara ostracismo (en Grekia antiqua) — Exilo, dek-yar-dura, di civitano qua divenis suspektata pro lua autoritato, lua povo, en la civito ostrogoto — Persono qua ne konformigas sua konduto a la kustumi, a la deci, qui regnas en la medio en qua lu vivas -ot- (gram.) — Verbo-dezinenco di la participo di futureso, pasiva otalgio (patol.) — Nevralgio di la orelo otario (zool.) — Speco di mar-hundo di qua la oreli salias otito (patol.) — Inflamuro di la orelo otolito (biol.) — Konkreciono tre mikra, kalkoza, qua existas en la aud-organaro di animali diversa otomano — Granda sidilo, sen dors-apogilo, sur qua onu povas repozar segun la posturo di la Orientani otuso (zool.) — Raptucelo noktala ovo — Maso globatra, quan pondas la ucelino, jermo di la ucelo futura, cirkondata da liquidi destinata nutror lu dum kelka tempo, ed envelopata da shelo kalkoza ovacionar (trans.) — (en Roma, antique) Ceremonio, min solena kam triumfo, dum qua onu imolis mutonino, e la generalo vinkinta avancis kavalkante sur kavalo ovario — (zool.) Organo di la femino, qua kontenas la ovuli destinita produktar la feto, che la vivipari – la ovo, che la ovipari ovipara — Qua produktas e fekundigas ovi de qui ekiros la yuni ovogonio (biol.) — Celuli qui rezultas de la genito di la elementi jerma di la ovisako ovoida — Di qua la formo aspektas quale ovo ovulo — (zool.) Produkturo de la ovario, qua, pos fekundigeso, divenas la feto che la vivipari – e la ovo, che la ovipari oxo (kemio) — Korpo simpla, ek la aero, ed uzata por respiro e kombusto oxalo (bot.) — Planto supala, ek la familio « poligonei », qua saporas kelke acida, e quan onu uzas por facar supi o kom legumo oxido — Kompozuro de korpo simpla kun oxo, e qua ne su unionas kun la bazi oxidazo (kemio biologiala) — Fermento dissolvebla en aquo – kompozajo di qua un ek la kompozanti esas un molekulo metala qua igas lu apta kaptar oxo e transportar ica adsur substanco organika, oxidigebla facile oxigeno (kemio) — Oxo en la formo di gaso oxikoko (bot.) — Genero de erikacei – subarboreto reptera, di qua la frukti – beri globetatra – redatra, acido-saporoza, divenas kelke sukroza pos la komenco di la frostoperiodo, ed uzata por facar konfituro -oz- — Sufixo qua implikas la ideo : « qua naturale havas… qua kontenas naturale… » e « qua kontenas to quon indikas la radiko verba » (sen impliko di anteeso, prezenteso o futureso; ca nuanci indikesas per « -inta », « -anta », « -onta ») oziero (bot.) — Mikra speco di saliko, di qua la rami, flexebla, uzesas por facar korbatraji ozono (kemio) — Oxigeno kondensita pacar (netrans.) — Ne militar pachulio (bot.) — Planto labioza aromatoza, qua devenas de India, vicina (kom tipo) ye la minti pacienta — Qua toleras la malaji, la varto di to quo esas *retarda (tarda), la duro di to quo plulongeskas tempale pado — Kuseno plenigita ye buro padelo — Implemento koqueyala, kun longa mancho, per qua onu fritas, frikasas, e c. padloko — Seruro movebla, quan onu akrochas per okulskrubi a pordo, a kesteto juvelala, por klozar olu paf! — Interjeciono qua expresas frapo, stroko od acidento subita pafar (netrans.) — Deskuplar la hano di fusilo, revolvero, kanono pagar (ulu, ye ulo) — Quitigar su (ad ulu) pri to quon onu debas a lu. – (ulo, ad ulu). Livrar (ad ulu) to quon onu debas a lu (po ulo) pagano — Qua adoras e kultas la dei quin la kristani qualifikas « falsa » pagayo (navig.) — Longa remilo pirogala, kun paleto simpla o duopla, quan onu uzas sen apogar lu sur la barko pagino — Singla ek la du lateri di folio sur qua onu skribas od imprimas pagodo — Templo konsakrita a la kulto di la idoli, en Azia pajo — Puerulo qua servas princulo, princino, e c. pako — Asemblajo ek plura kozi, interligita, envolvita ad-ensemble paketboto (navig.) — Navo extreme kapaca, movata per aquo-vaporo, petrolo (e mem per atom-forco) qua transportas, trans la oceani, pasajanti, vari, postalaji, e c. pakidermo (zool.) — Klaso de mamiferi ne-ruminera, di qui la pelo esas tre dika (elefanto, rinoceroso, e c.) pakotilio — Vari ne-grava quin la maristi di navo darfas kunportar por komercor, sen pagar freto-preco paktar (netrans., kun) — Agar konvenciono solena pala — (aludante la vizajo) Senkolora, terne blanka palaco — Habiteyo luxoza di rejo, di princo. Domo splendida di richa privato palado (kemio) — Metalo blanka, tre maleebla, poke gisebla paladio (en la epoki antiqua) — Statuo de Pallas, e gardita da la Troyani kom salvanto di lia urbo paladino — Heroo di la *chevalier-epoko. – Anke metaf palankino — En India, Chinia (ante Mao Tze Tung), e c., porto-lito quan servisti portas de sua shultro. (Anke en la Egiptia faraonala) palato (anat.) — Parto supra di la boko-kavajo palateno (en la epoki feudala) — Qua havas ofico en la palaco di suvereno palatino — Furo per qua la mulieri kovras sua shultri paleografio — Cienco-fako di la persono qua su okupas dechifrar la surskriburi, la manuskripti antiqua o tre olda, la charti, la diplomi, e c. paleontologio — Historio naturala pri la animali e pri la vejetinti fosila paleozoologio — Parto di paleontologio di qua la studiajo esas la animali fosila palestro (en la epoki antiqua) — Exerci korpala (lukto, boxo, salto, kuro, e c.) paleto — Parto plata di la remilo, qua frapas la aquo; o di roto navala, aquo-falala palio — Stipito di planti cereala di qua onu deprenis la grani paliatar (trans.) — Mingravigar (morbo) sen remediar lu komplete palimpsesto (paleogr.) — Manuskripto di qua la dat-unesma skriburo gratesis, skrapesis, por posibligar la skribo di nova texto (ulakaze : transverse) palinodio (en la epoki antiqua) — Poemo en qua onu retraktas to quon onu skribis en poemo antea paliso — Sproso ligna, di qua onu igis pintoza un extremajo, e de qua onu facas (ordinare) palisado palisado — Klozilo ek planki, stangi, e c. – lineo de lignopeci triangula destinita ad obstruktar la fauco di konstrukturo militala – ad impedar la avanco di la enemiko ye la bordo di fosato palisandro — Ligno violea, kun nuanci flava, nigra, quan onu povas polisar adbrile, uzata por la inkrusturi, por facar mobli paliumo — (en la epoki antiqua) Nomo per qua la Romani signifikis la mantelo di la Greki palmo — Brancho di palmiero, di qua la folii dispozesis quale manuo apertata palmata (zool.) — Di qua la fingri interligesas per membrano palmeto — Mikra palmo, ornivo skultita, sur frisi, e c. palmipedo (zool.) — Klaso de uceli di qui la pedi esas palmata (anado, ansero, e c.) palpar (trans.) — Explorar per la manuo, quale la blindi palpebro (anat.) — Singla ek la du membrani movebla qui, per interkontaktar, tegas la globo okulala palpitar (netrans.) (aludante parto di la homo-korpo) — Anhelar konvulsatre. Pulsar konvulsatre paltoto — Vesto quan la viri *weras super frako o redingoto palumbo — Kolombo sovaja, qua lojas en nesto sur la arbori pamfleto — Verketo violentoza en qua onu atakas ulu, ulo pampro — La foliaro di vito pano — Nutrivo ek maso de farino dilutita en aquo, petrisita e bakita panaceo (medic.) — Remediivo generala, unika, apta por irga morbo panariso (patol.) — Inflamuro flegmona ye la extremajo di la fingri pancho — La maxim kapaca ek la stomaki di la rumineri panduro — Soldato exter-armeana, privata panear (netrans.) — Ne plus povar avancar, funcionar panegiro — Diskurso publika laude di persono panelo — (arkitekt.) Parto plu o min granda e grosa di muro.- Ensemblo de karpenturo di qua onu plenigas la vakui ye masonuro pangenezo (biol.) — Teorio per qua Darwin explikas omna fenomeni biologiala, per la karakterizivi e per la migri da partikuli materia, quin lu nomizas « jemuli » pangeno (biol.) — Segun la teorio di de Vries : mikra korpo, ek molekulo kemiala, ma dotita ye la karakterizivo di la materio vivanta : asimiliveso, kreskiveso, sureprodukto per su-divido pangolino (zool.) — Sen-dento, di qua la korpo esas squamoza. ek Sud-Afrika ed ek India panio — Peco de stofo per qua la negri mi-nuda tegas su de la talio til la genui paniko — Teroro subita e sen justifikivo paniklo — Graso qua garnisas la pelo di la porko e di kelka animali altra, precipue ye la ventro panikulo (bot.) — Sorto di infloresenco, en qua la flori di qui la pedunkli esas dividita inter-situesas ye alteso-punti inter-egala pankraco (en la epoki antiqua) — Exerco gimnastikala (lukto e boxo) pankreato (anat.) — Glando di la abdomino, qua sekrecas suko qua esas faktoro di la digesto pankreatito (patol.) — Inflamuro di la pankreato panmixio (biol.) — Partopreno da omna individui a la perpetuigo di la speco, kontraste kun la selekto, segun qua nur la individui avantajoza su *reproduktas panoramo — Pikturo sur muro cirklatra qua igas la spektanto qua esas en la centro vidar su iluzione cirkondata da objekti quin lu kredas reala. — anke metaf pansar (trans.) (kirurg.) — Traktar vunduro per aplikar a lu la aparati necesa panseo (bot.) — Planto di la genero « violo » pantalono — Bracho qua iras til la pedi panteismo — Sistemo filozofiala qua agnoskas nur un substanco di qua la esi diversa esas modi panteisto — Persono qua agnoskas panteismo pantero (zool.) — Karnivoro, ek la genero « kato », e di qua la felo esas makuletoza pantoflo — Pedo-vesto chambrala, di qua la peco dopa esas supresita, – lejera e komfortoza pantografo — Instrumento per qua onu povas mekanisme kopiar, reduktar, grandigar desegnuro, xilografuro, e c. pantometro — Triopla linealo movebla, uzata por determinar la tri anguli di triangulo pantomimo — Teatrajo en qua la roli expresas sua sentimenti nur per gesti papo (religio) — Chefo suprega di la eklezio katolika papagayo (zool.) — Ucelo ek la klaso « klimeri », di qua la plumaro esas, che preske omni, bunte verda, reda, e c., kun beko harda e kurvatra, qua imitas facile la voco homala, la krii da la animali cetera papavero (bot.) — Planto narkotigiva papayo (bot.) — Frukto de arboro ek la regioni tropikala – qua aspektas e saporas kelke quale melono papero — Folio por skribar od imprimar, por envelopar, e c., facita ek shifoni, papera rezidui, diversa materii vejetantala fibroza (esparto, maizo, e c.) quin onu pastigas, extensas, sekigas papilo (anat.) — Mikra saliajo, sub epidermo o sur la surfaco di ula mukozi, ek branchifuri nerva, vaskula, qua produktas la sentiveso di la pelo papiliono (zool.) — Insekto qua havas quar ali, kolorizita ye squami dina quale polvo papiro — Folieto deprenata de sorto di kano qua kreskas en Egiptia, India, e c., e quan onu preparis (en la epoki antiqua) por la skribo paplo — Farino o fekulo quan onu lasas boliar en lakto, aquo, por facar de lu nutrivo destinata precipue a la infanti papriko (bot.) — Varietato di pimento, tre uzata en Hungaria papulo — (patol.) Lezuro di la pelo, karakterizata da saliajo (rozea, reda o bruna) di la pelo par- — Prefixo qua signifikas : « komplete », kun la radiki di verbi paro — Duo de kozi od animali, sama-speca, destinita irar kune para- — Prefixo qua signifikas « qua protektas kontre », « shirmilo kontre » parabolo — (retor.) Alegorio sub qua celesas docivo etikala, morala paraboloido (geom.) — Qua havas la formo di parabolo paradar (netrans.) (aludante armeo-trupi) — Defilar lor revueso paradigmo (gram.) — Tipo di deklino, di konjugo paradizo — (kristanismo) Loko delicoza, gardeno ube Deo pozabis la viro dat-unesma paradoxo — Opiniono kontrea a la opiniono komuna parafo — Plumo-stroko diversa-forma quan onu adjuntis a sua nomo por distingar sua signaturo parafino (meio) — Reziduo de la distilo di la oleo minerala, substanco grasa, blanka, kristalatra, uzebla por lumifo parafrazar (trans.) — Developar texto por explikar lu paragrafo — Segmento di chapitro paralaxo (astron.) — Angulo formacita, ye la centro di astro, da du rekti qui abutas a du observanti lokizita en du punti interdiferanta paralela (geom.) (aludante rekti, surfaci) — Di qui la interdisto esas egala irge-punte paralelepipedo (geom.) — Solido qua finas per sis paralelogrami inter-egala, qui inter-opozas duope paralelogramo (geom.) — Quadrilatero di qua la lateri inter-opozata esas egala e paralela paralizar (trans.) — (patol.) Produktar la nepovo, tota o parta, pri sive movar e sentar, sive movar o sentar paralogismo — Rezono nekorekta paramento — Speco de stofo, simpla od ornita, adjuntita a la extremajo di la maniko di vesto, uniformo, robo parametro (matem.) — Konstanto ek la equaciono, ek la konstrukto di kurvo, ek surfaco, qua posibligas la determino di lua dimensioni paranimfo (en la epoki antiqua) — Amiko di la quik-mariajonto, qua helpis lu pri la ceremoniaro di la mariajo paranukleino (kemio biol.) — Substanco ye qua konsistas la nukleoli di la celulo-nukleo parapeto — Muro, ye la nivelo di la kudo, alonge la bordo di ponto, kayo, teras-tekto, por impedar la neprudenti falar aden precipiso, abismo, maro, e c. paraplasmo (kemio biol.) — Substanco vitratra, mi-fluida, qua konsistas ye globulino, ed en qua imersesas la elementi di citoplasmo parazito — (en la epoki antiqua) Repasto-gasto singladia di richo, qua havis kom tasko amuzar ica parcelo — Ek ensemblo, mikra parto di qua la formo esas determinita precize pardonar (trans.) — (ulo ad ulu – o : ulu pri ulo) Remisar (kulpo.) parear (trans.) — Evitar atingeso, per deviacigar (la frapostroko) parenkimo (anat.) — Tisuo sponjatra, qua karakterizas la viceri parento — Persono qua esas membro di la familio (di ulu) per nasko o mariajo parentezo — (gram.) Frazo acesora, komplementa, e, kom tala, provizita ye signo partikulara qua izolas lu interne di la frazo precipua parfumo — Odoro agreabla, naturala parhelio (astron.) — Fenomeno lunala qua produktesas da la reflekteso di lumo sur la kristali glacia qui suspendesas en atmosfero pariar (trans., pri, por, kontre) — Konvencionar pri pekunio-quanto riskenda (generale, da singla koncernato) por ta qua esabos justa pri kozo kontestata paria — En India, persono qua apartenas a la kasto maxim infra e qua, kom tala, esas la objekto di desestimo parieto — Separilo ek masonuro lejera, menuzuro, quan onu erektas en domo, apartamento, e c. parietario (bot.) — Planto ek la familio « urticei », qua kreskas sur la muregi parko — Extensajo ek sulo, cirkondata da muro, greto, e c., qua dependas generale de kastelo, de domego, ed uzesas sive por konservar vildo, sive por plubeligar rezideyo, sive por esar promeneyo publika parlamento — Asemblitaro ek personi qui deliberas parlementar (netrans.) — Konferar, negociar, espere di trans-akto, koncilio parodiar (trans.) — Imitar, deformante (lu) burleske, verko grava paroko (religio) — Sacerdoto qua direktas distrikto ekleziala, che la katoliki parolar — (netrans.) Uzar la artikulo-linguo paromo — Batelo plata, uzata por transportar, sur rivero o lago o fluvio, de ca a ta rivo,-homi, animali, veturi, e quan onu glitigas alonge kablo tensita inter la du rivi, oblique ye la fluo paronimo (gram.) — Preske homonimo paronomiazo (retor.) — Interproximigo, en frazo, di vorti qui pronuncesas inter-same, ma di qui la senci interdiferas parotido (anat.) — Glando salivifera, situita apud la orelo paroxismo (patol.) — Intenseso maxima di aceso parqueto — Asemblajo ek lami de ligno harda, polisita, dispozita diverse, de qui onu facas la planko-suli eleganta parto — La porciono di kozo qua apartenas a singla persono kande onu dividas lu inter plura personi partenero — La persono kun qua onu ludas kontre altra ludanti partenokarpio (biol.) — Nomo quan Noll propozis en 1902 por indikar la modo di su-developo che ula frukti partio — Inter-amuzo, inter-distrakto da grupo de personi partenogenezo — Modo di genito ye qua femino *reproduktas sua speco sen fekundigesir da maskulo partero — Ta parto di gardeno ube la sulo esas tre plata e glata, sen-arbora, e dividita per bedi particiono (muziko) — Asembluro de omna parti di kanto od orkestro participo (gram.) — Vortospeco qua esas parte verba e parte adjektiva – modo ne-personala di la verbo, qua expresas la ago forme di adjektivo partikulo — Parto mikrega di korpo partikulara — Qua esas la proprajo exkluziva di ulu, di ulo partiso — Grupo de personi qui adoptis (od adheris a) la sama principi di konduto partitivo (gram.) — Qua indikas parto ek toto partizano — Olima shaft-armo, di qua la lamo esis plu larja e plu akuta kam olta di la halbardo ordinara parturar (trans.) (aludante patrino) — Emisar de su (filio konceptita e qua atingis la nasko-instanto) paruo (zool.) — Mikra ucelo, ek la klaso « paseri », gracila, di qua la bela plumaro esas bunta pasar (netrans.) — Durar sua iro, sua fluo pasabla — Qua esas aceptebla o tolerebla, quankam minima qualesale o quantesale pasajar (netrans.) — Voyajar per navo, pos lokacir sua plaso dure di la voyajo e pagir po lo pasamano — Balustrado qua garnisas la bordo di eskalero, uzebla kom apogo-punto da la personi qui acensas o decensas pasero — Ucelo kono-beka, kun plumaro griza, tre ordinara en west-Europa pasha (olim) — Oficiero Turka, komisita por administrar provinco pasifloro (bot.) — Planto de Amerika, di qua la semini saporas quale olti di grenado pasiono — Movo violentema, impetuoza, di la psiko ad to quon lu deziras pasivo — (komerco) To quon onu debas pasko (liturgio katol.) — Festo solena, memorige di la rezurekto di Kristo pasmento — Interplekturo de fili ora, arjenta, silka – facita sur kuseno, per spindeli e pingli, uzata kom bordumo o kom aplikajo sur vesti, mobli, e c. paspelo — Bendo ek silko, drapo, per qua onu garnisas la bordo di ula parti di vesto, di uniformo pasporto — Dokumento emisata da Stato qua igas sua regnati darfar voyajar libere, e sekurigas a li lia protekteso da la reprezentisti diplomacala di ta stato en la landi cetera pasto — Farino dilutita e petrisita por facar pano, galeto, e c. pastelo — Krayono ek farbi triturita e pastigita per gum-aquo pasterno — Infra parto di la gambo di kavalo o di bovo, ube onu fixigas lige la entravilo qua retenas lu kande lu pasturas pasteto — Kukajo qua kontenas karno, fisho, e c., koquita en pasto pasteurisar (trans.) — Steriligar (liquido) per varmigar lu til (segun lua naturo) 55o/75° C. dum kelka tempo, e koldigar lu bruske. (Onu pasteurisas lakto, kom ex.) pastilo — Bonbono qua havas la formo di mikra disko, ek sukro aromatizita, ek chokolado, e c. pastinako (bot.) — Planto leguma, di qua la radiko-bulbo esas sukroza ed odoroza pastoro — (olim) La persono qua edukas e gardas bestio-trupi pasturar (netrans.) (aludante bestii herbovira) — Manjar herbo nefalchita, glani jus-falinta, e c. patar (shako-ludo) — Agar ta stroko di la shak-ludo en qua la rejulo, koaktate ludar, povas lo nur per faliigar su patato (bot.) — Planto di qua la radiko tuberkula esas manjebla patelo (anat.) — Mikra osto plata, di qua la anguli esas rondatra, qua formacas la parto avana di genuo pateno (liturgio katol.) — Vazo sakra, qua havas la formo di pladego ronda, destinita kovrar la kalico, recevor la peceti di la hostio, e quan la oficianto prizentas por labio-froto a la personi qui iras por la donaco patento — Dokumento emisita da guvernistaro e qua grantas ula yuri. pater (eklezio katolika) — Prego sundiala qua komencas de ta vorto Latina patero — Peco de metalo, de ligno, plu o min ornita, ye formo kurva, e muntita sur muro per lua quaza pedo, e de qua onu pendigas kurteni, vesti, e c. patetika — Qua agitas forte la sentimenti, la pasioni patibulo — Asembluro de fosto vertikala e trabo horizontala, ye la extremajo di qua povas glitar la kordo destinita suspendor la homo qua kondamnesis a mortigeso per pendeso patino — Oxidizo verdatra qua eventis, pos longa tempo, sur la statui, la vazi e la medalii antiqua de bronzo patogena (patol.) — Qua genitas morbo patogenezo (patol.) — Exploro di la mekanismo per qua la kauzi morbifera efikas a la organismo vivoza por maladigar olca patologio — Parto di medicino, qua studias la morbi, traktata kom tala patoso (retor.) — Uzo exajerita di la moyeni apta agitar forte la pasioni patro — La persono qua genitis filio patrio — Lando ube onu naskis ed a qua onu apartenas kom civitano patriarko — (biblo) Familio-chefo di qua la vivo esis tre longa patrico (en Roma, antique) — Oficiero alta-klasa, en la periodi *ultima di la imperio Romana patrimonio — Havajo, domeno, quan onu heredis de la ancestri patrulala o patrinala patriota — Devota por sua patrio patristiko (religio katolika) — Cienco pri la doktrino di la patri ekleziala patroliar (netrans.) (aludante detachmento) — Cirkular por la sekureso di urbo, di kampeyo, por verifikar kad omno esas en bona stando patrologio (eklezio katolika) — Cienco qua traktas la verki, la biografio di la patri ekleziala patrono — (en Roma, dum la epoki antiqua) Persono richa, potenta, cirkum qua su grupigis klienti pauperismo — La kalamitato « povreso », en stato pauzar (netrans.) — Interruptar la agado pavo — Singla de la bloki de greso, granito, e c., kubigita per talio, quin onu asemblas por igar plu rezistiva la sulo di choseo, di voyo, di strado, di voyeto pavano — Olima (16esma-yarcenta) danso, segun ritmo binara (du o quar tempi) di qua la karaktero esis grava paviliono — Edifico qua superstacas la konstrukturi cetera per la alteso di la tekto-karpenturo pavono (zool.) — Ucelo, ek la klaso « galinacei », di qua la plumaro esas tre briloza, e la kaudo, ek longa plumi, qui havas, ye sua extremajo, makuli briloza okul-forma pavorar (netrans.) — Subisar ta emoco desagreabla maxime, angoriganta, quan produktas bruiso neexpektita, la aparo bruska di ento o di objekto timenda o nekonocata pazar (netrans.) — Avancar per la movo quan agas persono, animalo, qua pozas sua pedo ica, avan la altra pazigrafiar (trans.) — Skribar per sistemo de signi komprenebla da omna personi, irgequan esas lia linguo peano (en la epoki antiqua, en Grekia) — Kanto solena, honore di Apolono o di altra deaji peco — Parto di korpo solida ruptita, tranchita, e c. peccavi (eklezio katolika) — Konfeso di la peko agita pecho — Substanco rezinoza, bituminoza, devenanta generale de planti konifera pedo — Parto artikoza, ye la extremajo di la gambo, che homo od animalo, qua, pozante su sur sulo, posibligas lua susteneso e marcho pedagogo — La persono qua instruktas ed edukas pueri pedagogio — Cienco pri la eduko di la pueri pedanto — La persono qua ostentas sua savo pederasto — Viro qua solicitas, por satisfacar sua bezono koitala, homo sama-sexua pedikulo — (patol.) Parto streta qua suportas ula tumori pedikuloso (patol.) — Ensemblo de la manifesti morbala, produktita da lausi sur korpo-parto, o mem sur la tota korpo, per granda quanto de lausi pedonklo — (bot.) Suportilo di floro. – Kaudo di frukto (kom ex. : che cerizo) pego (zool.) — Ucelo ek la klaso « klimeri », qua havas beko rekta, anguloza, e qua, per perforar la kortico di la arbori, kaptas e devoras la insekti qui minas ta arbori pegazo — (mitol.) Kavalo aloza qua spricigis de la monto Helikon (Grekia) la fonto di Hippokrenes ube onu cherpis la inspirado poeziala peizajo — Parto di lando, plu o min vasta, e plu o min piktinda pejorativa (gram.) — Qua donas senco desfavoroza, desprizigiva pekar (netrans.) (religio krist.) — Kulpar kontre la lego de Deo, kontre la lego religiala pekario (zool.) — Mamifero di Amerika, kelke simila a porko pekino — Stofo de silko en qua strio satinatra alternas kun strio matida pektar (trans.) — Desintrikar, netigar, akomodar (sua hararo, sua barbo) per instrumento qua havas denti de materio korna, skalia, ivora, metala pektino (biol.) — Substanco neutra, quan kontenas la frukti matura pektoro (anat.) — Parto di la korpo, qua kontenas la pulmoni e la kordio pektoso (biol.) — Kompozajo qua naskas en la tisui vejetantala, qua kontributas (kun kutoso e vaskuloso) ad aglutinar la celuloso-fibri pekunio — Omna speco di moneto (metala, papera, e c.) pelo (anat.) — Membrano extera qua tegas omna parti di la korpo di homo o di animalo pelagika (zool.) — Qua vivas en maro larja, litoro-fore pelagro (patol.) — Morbo di pelo, qua divenas kakexio, e di qua la kauzo esas la indijo di vitamini en la nutrivi pelargonio (bot.) — Genero de « geraniacei » pelerino — Granda kolumo jacanta (manteleto) qua tegas la shultro e la pektoro pelikano (zool.) — Ucelo aquala, kun beko larja, di qua la mandibulo esas garnisita ye granda posho membrana aden qua lu rezervas sua peskajo pelikulo — Pelo, membrano, tre dina peliso — Mantelo vatizita pelmelo — Desordino maxima, qua memorigas kaoso pelorio (bot.) — Anomalajo qua konsistas ye to, ke korolo normala ne-segunregula divenas segun-regula. (Digitalo esas exemplo pri lo) peloto — Mikra amaso qua havas la formo di baloneto. (Peloto de nivofloki, de lino-filo, de lano-filo) pelotono (armeo) — Mikra trupo de soldati, e, partikulare, subdividuro di kompanio, di eskadrono pelvo (anat.) — Quaza zono osta, qua konstitucas la bazo di la torso, e konsistas ye la du osti hanchala pemikano — Preparajo de karno sikigita e kondensita penar (netrans.) — Facar granda esforco qua fatigas multe penacho — Fasko de plumi, (maxim-multa-kaze) koloroza, interklemita infre, fluktuanta supre penato (en Roma, en la epoki antiqua) — Singla de la deaji qui protektis la hemo, e quin onu kultas che su pendar — (trans.) Ligar per la parto supra, diste de sulo pendentivo (arkitekt.) — Parto de vulto, inter la granda arki qui suportas kupolo pendulo — Stango tenua, o filo, finanta per maso, qua su movas ye plano vertikala, e di qua la ocili esas izokrona penetrar — (netrans.) Enirar transirante to quo esas obstaklo peninsulo (geogr.) — Granda lando, cirkondata da aquo an omna lateri minus una per qua lu juntesas a la kontinento peniso (anat.) — Organo cilindroida, vaskuloza, rigideskiva, uzata por la kopulaco e koito che la mamiferi penitencar (netrans.) (religio) — Repentar pri pekir pensar (trans. e netrans.) (ulo, ad ulo, pri ulu od ulo) — Uzar sua spirito por konceptar, judikar, ulo pensionar (trans.) — Pagar sen-intermanke, sive a stat-employato, sive por lojeyo, sive por nutreso, sive por edukeso od instrukteso pento — Direciono di plano, qua formacas angulo obliqua ye horizontalo penta- — Sufixo qua signifikas « qua havas kin… » pentaedro (geom.) — Solido qua havas kin edri pentagono (geom.) — Figuro geometriala qua havas kin anguli e kin lateri pentagramo — Figuro talismana qua reprezentas stelo kin-pinta pentametro — Verso de kin pedi pentatlo (en la epoki antiqua) — Asemblajo de la kin exerci atletala (lukto, kuro, salto, lanso di disko, lanso di javelino) pentekosto (religio krist.) — (che la Judi) Festo memorige di la lego donita sur la monto Sinai, celebrata sep semani pos la Pasko-dio duesma, e dum qua onu ofris a Deo la premici di la rekolto peonio (bot.) — Planto ranunkulacea, kun granda flori intense reda, bunta o blanka pepito (mineral.) — Mikra maso de metalo quan onu renkontras nature sen gango pepsino (kemio) — Substanco efikiva di la suko stomakala, qua dissolvas la materii albuminoida peptono (farmacio) — Produkturo de la digesto artificala di karno da pepsino o da pankreatino, en kondicioni determinita di medio e di temperaturo per — Prepoziciono qua indikas la instrumento di la ago, to quo uzesas por produktar lu, la moyeno pero — Vasalo suprega-ranga, membro di la judicio-korto rejala perceptar (trans.) — Kaptar, komprenar, la donataji de la sensi perchar (netrans.) (aludante la uceli) — Okupar kustume plaso sur brancho di arboro, sur stango, sur paliso perdar (trans.) — Des-aquirar profitajo, havajo perdriko (zool.) — Ucelo galinacea, ne-domestika, qua vivas kun sua simili en la frument-agri, en la prati perena (bot.) — Qua ri-kreskas dum plura yari intersequanta perfekta — Di qua la ecelo en sua genero esas absoluta perfekto (gram.) — Tempo di verbo, qua indikas, ye maniero absoluta, ke ago eventis, sen dicar precize ye qua epoko, ye qua instanto perfida — Qua agas quale trahizanto, desloyale, ad ulu qua fidis lu perforar (trans.) — Trairar facante truo, ma sen rotacar pergameno — Felo de mutono, preparita por recevar skriburo, imprimuro, pikturo, desegnuro perianto (bot.) — Ensemblo ek la envelopili di floro, qua povas konsistar ye kalico e korolo periferio — (geom.) Konturo di figuro kurvoforma perifrazo (retor.) — Frazo-formo uzata kom equivalanto di la vorto apta, konvenanta. (perifrazar) perigeo (astron.) — Punto ek la orbito di planeto ube olca esas maxime proxima a Tero perihelio (astron.) — Punto ek la orbito di planeto ube olca esas maxime proxima a Suno perikardio (anat.) — Sako membrana qua envelopas la kordio perimetro — Konturo qua limitizas spaco-parto determinita perineo (anat.) — Regiono inter la organi sexuala e la anuso periodo — Tempo-quanto dum qua kozo parkuras la fazi di sua duro periosto (anat.) — Membrano fibroza qua parkovras la osti periostito (patol.) — Inflamuro di la periosto peripatetiko — La persono qua adheris a la filozofio di Aristoteles peripecio — Bruska iro-chanjo di la eventantajo ad altra perisar (netrans.) — Supresesar per morto violentoza periskopo — Optiko-tubo, uzata dat-unesme da la submarnavi, kom aparato qua posibligas vidar dum submerseso peristalta (fiziol.) — Kontrakto, de supre ad infre, di la fibri cirklatra di la digesto-tubo, qua havas kom efekto pulsar kontinue adavan la nutrivi peristilo (arkitekt.) — Edifico di qua la periferio interna kontenas kolonaro peritoneo (anat.) — Membrano seroza qua esas quaze la tapeto di la kavajo abdomina, ed envelopas la viceri quin ica kontenas perjurar (netrans.) — Agar trompo-juro perko (zool.) — Fisho qua vivas en aquo sen-sala, e havas flosi dornoza perkalo — Kaliko dina, di qua la lanugo deprenesis perkalino — Perkalo tintita e glata perkutar (trans.) — (medic.) Explorar per la metodo qua konsistas ye frapar sur la parieto di korpo-kavajo por saveskar (segun la naturo di la bruiso) quan esas la stando di la organi en ta kavajo perlo — Globeto, maxim-multa-kaze arjento-blanka, kun reflekti ciel-arkea, qua formacesas en ula konki perlomatro — Materio blanka, kun reflekti ciel-arkea, ye qua konsistas la latero interna di ula konki, ed uzesas por tabulifado permanar (netrans.) — Mantenar su, konservar su, sen interrupto. permear (trans.) (aludante liquido, gaso) — Pasar de ca a ta latero di parieto per trairar la pori di olca permisar (trans.) (ulo ad ulu) — Grantar la darfo o la yuro (agor o facar ulo) permutar (trans.) — Pozar ulo en la plaso di altra kozo, e reciproke perono (arkitekt.) — Eskalero de kelka gradi, konstruktita avan la fasado di domo, e qua finas per platformo a qua abutas la eniro-koridoro precipua peroneo (anat.) — Osto longa di la gambo, fixigita ye la latero extera di tibio peronosporo (bot.) — Fungo, tipo di la familio « peronosporei » peroraciono (retor.) — La *ultima ek la parti ye qui konsistas diskurso peroxidazo — Fermento solvebla di la puso, apta deskompozar la aquo oxizita e transportar la oxo sur la tintivo di gayako, sur hidrokinono, sur pirogalo, e c. perpendikla (geom.) — Qua produktas – kun un rekto, un plano – du anguli adjacanta perpetua — Qua duras e duros konstante perplexa — Embarasata e nequieta, inter plura solvi, rezolvi, posibla perquisitar (netrans.) — (che ulu) (aludante judiciisto inquestala) : Agar sercho judiciala minucioza, en la domicilo di inkulpato, e che irgu, por embargar e forprenar omna dokumenti ed altra objekti utila por saveskar pri la fakti persekutar (trans.) — Persequar sen-halte, sen-cese, e traktar kruele, violente persequar (trans.) — Sequar proxime, esforcante por atingar perseverar (netrans.) — Permanar ferma e konstanta en sua maniero esar od agar persieno — Sorto di shutro ajurizita, ek (generale kelka) lami vertikala, faldebla, fixa o movebla, qua shirmas kontre la suno-radii persiko (bot.) — Frukto de arboro qua devenis de Persia, di qua la shelo esas veluratra, la pulpo saporoza, la kerno grosa e tre harda persikario (bot.) — Planto, ordinare en Francia, uzata kom ecitivo ed urinifigivo en la hidropsi persistar (netrans.) — Permanar ferma pri sua rezolvajo malgre la rezisti persono — Individuo ek la speco « homo ». To quo konstitucas la persono ipsa perspektiva — Qua reprezentas objekti segun la diferi di aspekto quin produktas la foreso-grado e la dispozeso persuadar (trans.) (ulu, pri) — Duktar (ulu) a kredar (ulo), sen pruvo perturbar (trans.) — Desordinar la funciono di sistemo, di organo perucho (zool.) — Mikra papagayo di qua la plumaro esas bele-verda peruko — Hararo falsa perversa — Qua havas tendenci o gusto ne-normala, kontre-etika pervinko (bot.) — Planto di qua la folii esas brile-verda, e la flori, blua, kin-festona pesario — Bandajo destinita a mantenar la utero pesimismo — Doktrino di ta qua kredas ke, pro ke lo mala esas la existo-*leyo (lego), onu mustas odiar vivo peskar (trans.) — Probar kaptar fishi (e mem sucesar lo) per tirar li ek aquo per filo, o per reto, e c. pesto (patol.) — Morbo epidemiala, kontagiala, qua mortigas personi multega petalo (bot.) — Parto di la korolo di floro petardo — Explozivo por destruktar obstaklo peticionar (netrans., pri ulo, ad ulu) — Demandar skribe, a la reprezentanti di autoritatozaro, a granda korpi politikala; generale ta demando signatesas da granda nombro de personi petiolo (bot.) — Kaudo di la folio, qua unionas lu a la stipo petonklo (zool.) — Molusko sen-kapa, kun konko du-valva petro — Materio ne-organika, harda, solida, qua konsistas ye substanci diversa, agregita, difuzita surface ed interne di sulo petrelo (zool.) — Mar-ucelo, kun ali longa, qua, dum sua flugo rapida, semblas frolar la aquo-surfaco petrisar (trans.) — Klemar, manuagar (substanco pasta) petrografio — Cienco di qua la studiajo esas la roki di la ter-kortico, pri lia kontenajo mineralogiala e kemiala, e lia genezo petrolo — Oleo minerala, obtenata de fonti naturala, uzata por lumizo, varmigo di mashini, e c. petroselo (bot.) — Planto legum-gardenala, kun saporo pikanta, uzata precipue kom kondimento petular (netrans.) — Manifestar sua vivaceso per agito bruisoza; folo-ludetar, movante sen su-dominaco petunio (bot.) — Ornamentala planto, kun flori bunta ed bon-odoranta pezar (aludante korpo) — Igar sentar sua preso sur sua suportanto, o sua tiro di to a qua lu suspendesas – preso e tiro plu o min granda segun lua maso pia (religio) — Di qua la devoteso religiala esas vivaca, forta e sincera piafar (netrans.) (aludante kavalo) — Frapar bruisoze sulo per pedo, levante alte la gambi avana piamatro (anat.) — Parto interna di la membrano triopla qua tegas la cerebro piano (muziko) — Instrumento kun klavaro, di qua la kordi ne tushesas per plumo-pinto (li tale tushesis pri klavikordo), ma frapesas per marteleti – procedo qua posibligas plufortigo o modero di la sono segun-vole, per presar plu o min forte sur la klavo qua movigas la marteleto piceo (bot.) — Arboro konifera, kelke simila ad abieto pichpino (bot.) — Arboro (di Usa) di qua la bela ligno esas rede-flava, riche veinoza, plu harda e plu densa kam la pino-ligno ordinara, ma esas ruptebla e fendebla plu facile. (australis) piedestalo — Suportilo di kolono, di vazo, di statuo, establisita sur sulo pierido (zool.) — Genero de insekti lepidoptera, ek la familio « pieridei »; un speco de oli produktas raupi qui devastas la kreskaji (kauli, e c.) pietismo (religio krist.) — Nomo qua karakterizas la mento qua impulsis, en la yarcento 17-esma, e mem ankore nun, grupi diversa de protestantisti Germana qui tendencas ad asketismo e proklamas la sacerdoteso universala di omna Deo-kredanti pietisto — Adepto di pietismo pigo (zool.) — Ucelo babilera, ek la familio « korvi », kun plumaro blanka e nigra, e longa kaudo dispozita etajatre pigargo (zool.) — Genero de raptuceli, ek la familio « falkonidei », qua kontenas cirkum dek speci, difuzita sur la Terglobo omna-regiono, ecepte en Sud-Amerika pigmeo — (mitol.) Persono di la raso « nani » pigmento (anat.) — Materio ek granularo diversa-kolora, quan onu trovas en la celuli di la muko-strato di epidermo, e qua produktas la nuanci interdiferanta di pelo che la homo e la animali pikar (trans.) — Entamar neprofunde, per pinto pikadoro — Kavaliero qua, en tauro-kombato, atakas la animalo per piquo pikeo — Stofo de kotono, ek du texuri aplikita ica kontre ita, ed unionita per steburi qui formacas desegnuri piketo — (armeo) Mikra trupo de kavalriani, pronta departar quik lor signalo piklo — Singla ek la kondimenti vejetantala, konservita per vinagro piknikar (netrans.) — Agar repasto en qua singla partoprenanto pagas sua quoto di la spenso, od adportas sua dishi pikono — Utensilo, implemento, ek fero, pintoza, quan uzas la ministi karbonala, petrala, la terlaboristi, por exkavar roko o materii harda; la fera parto havas pinto perpendikla ye la mancho piktar (trans.) — Reprezentar per farbi pikverdo (zool.) — Ucelo kun plumaro flava e verda, ek la genero « pegi » pilo (anat.) — Produkturo epidermala, qua havas la formo di filo tenua, qua kovras la korpo di preske omna mamiferi pilastro (arkitekt.) — Kolono quadrata, maxim-multa-kaze sinkita en muro pilgrimar (netrans.) — Voyajar pro devoceso, pieso, a loko sakrigita pilio (elektro) — Aparato (inventita da Volta, en la yaro 1800), qua transformas ad elektro-fluo la energio quan developas reakto kemiala pilono (arkitekt.) — (en Egiptia, antique) Sorto di avan-korpo qua havas la formo di piramido quadriangula trunka, e kun porda aperturo centrala, quan la Egiptiani antiqua kustumis erektar avan la enireyo di sua templi piloro (anat.) — Orifico infra di la stomako, tra qua la nutrivi pasas aden la intestini pilorio — Fosto an qua onu ligis per fero-ringo la persono qua esis kondamnita ad expozeso publika (kom puniso legala) pilotar (trans.) — Duktar navo en la mar-paseyi desfacile trairebla, ye la enireyo od ekireyo di portuo pilulo (farmacio) — Medikamento fasonita a mikra globo, maxim-multa-kaze envelopita ye folio dinega ek oro od arjento, qua impedas lua adhero e plufaciligas lua engluteso pimento — Drinkajo ek mielo, spici e vino pimpinelo (bot.) — Planto herbatra, aromata, ek la familio « rozacei », uzata kom kondimento pino (bot.) — Granda arboro rezinoza, sempre verda, ek la familio « koniferi » pinaklo (arkitekt.) — Tekto-karpenturo dekorita, e finanta per pinto pinastro (bot.) — Pino sovaja (mar-litorala) de qua onu extraktas terpentino pinco (tekn.) — Mikra tenalio, uzata diverse en la mestieri, en kirurgio. pinchar (trans.) — Klemar forte inter la fingri pinealo (anat.) — Mikra korpo, avan la cerebelo pinglo — Mikra stango de latuno, pinta ye un extremajo, kapoza ye la altra, quan onu uzas por ligar pinguino (zool.) — Ucelo palmipeda di la Nordo-mari, kun ali kurta pinio (bot.) — Sorto di pino qua kreskas en la regioni sudala di Europa, kun kapo parasuno-forma piniono (tekn.) — Roto dentoza qua ingranas la denti di altra roto pinselo — Tufo de pili, ligita an la extremajo di bastono mancha, uzata por extensar farbi, gluo, e c. pinto — Extremajo tale tenuigita ke lu pikas. (Ex. : pinto di agulo, di espado, di kompaso) pintado (zool.) — Ucelo kriema, galinacea, kun kapo nuda, kaudo kurta, plumaro griza bluatre, sur qua dissemesas makuli blanka piocho (tekn.) — Utensilo di terlaboristo, ek mancho e fer-bloko, pikona ye un extremajo, e haua ye la altra piono — Singla de la disketi di la damo-ludo, e di la figurini di la shak-ludo pioniro — En armeo : laboristo quan onu uzas por voyifar, exkavar tranchei, e c. pipo — Tubo qua finas per quaza furneleto en qua onu pozas tabako quan onu acendas por aspirar lua fumuro *smoke pipeto (tekn.) — Tubo vitra, konkavigita ye un extremajo, tenuigita til pintesko ye la altra, quan onu povas stopar per un fingro, uzata por transvarsar liquido pipiar (netrans.) (aludante la ucel-yuni) — Kriar pipro (bot.) — Mikra bero, qua odoras e saporas forte, e qua, sikigite, o muelite, uzesas kom spico, kondimento pipsar (netrans.) (aludante la uceli e precipue la hani) — Maladesar pro la kresko sur la pinto di la lango, di pelikulo squamatra qua impedas drinkar piquo — Shaft-armo, di qua la shafto esas garnisita ye ferajo plata e pintoza, plu kurta kam lanco piro (bot.) — Frukto di arboro ek la familio « rozacei », oblonga, di qua la volumino deskreskas arivante proxim la kaudo piramido — Monumento kun quar facii triangula e bazo quadri-angula, qua uzesis kom tombo por la olima reji di Egiptia (faraoni) pirato — Persono qua cirkulas sur la mari por ibe kaptar, sizar, embargar, raptar, sen permiso da la rejo di sua lando piretro (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji ». di qua la kapituli, sikigite, divenas pulvero kontre-insekta piriko (prozodio antiqua) — Pedo kompozita ek du vokali kurta, Onu renkontras lu ye la fino di ula hexametri da Homeros, vice spondeo o trokeo pirito (mineral.) — Sulfuro metala kruda, inflamebla pirogo — Barko di sovaji, facita, en la kazi maxim multa, ek arboro-trunko kavigita pirogalo (kemio) — 1-2-3 C₆H₃ (OH)₃ pirograbar (trans.) — Dekorar ligno-peco per grabar sur lu desegnuro per pintoza stango metala, varmigita til esar intense-reda pirolo (zool.) — Genero de pasero, kun beko konoforma, ek la familio « korvidei » pirometro (tekn.) — Instrumento di fiziko, qua uzesas por mezurar la temperaturi extreme alta-grada pironismo (filoz.) — Doktrino da Pyrrhon, skeptiko di la Grekia antiqua, qua kombinas en su la filozofio di Demokrites, la dialektiko di la sofisti, e la asketismo di ula sekto di India (gimnosofista) piroso (patol.) — Sento di bruluro departanta de la epigastro ed acensanta til ezofago e til la fauco, e qua akompanesas da rukti e da ri-engluti di liquido acida e brulanta pirotekno — Kombinuri diversa di efekti de lumo, de koloro, produktata da pulveri specala quin onu inflamas piroxilo (kemio) — Produkturo obtenita per traktar, per nitracido, materio celulosa, exemple : ligno, papero, kanabo, kotono, palio, e c. piruetar (netrans.) (aludante persono) — Rotacar, nur un pedo tushante sulo pistar (trans.) — Reduktar a mikra fragmenti, per shoki iterata pistacho (bot.) — Mandelo de frukto di arboro ek la familio « terebintacei », envolvita en pelikulo verda, uzata da la sukrajisti pistolo — Pafarmo mikra, tre portebla, quan onu tenas en nur un ek la manui kande onu pafas pistono (tekn.) — Cilindro, movanta en pumpilo per stango, retropulsante fluido o pulsata da lu pitagorala — (filoz.) Apartenanta a Pithagores, a lua penso-skolo od a lua doktrini pitekantropo (paleont.) — Genero de granda simii fosila, reprezentata da kranio-kaloto, kelka denti ed un femuro, trovita en la yaro 1891 en sulo-strato pliocena o pleistocena, en la insulo Java (Azia) pitio (epoki antiqua) — Sacerdotino di la oraklo di Apolono, en Delphos pitono (zool.) — Sorto di boao ek India pitoniso (biblo) — Muliero qua anuncas la eventontaji pitoreska — Qua, pro lua dispozeso, aspektas apta divenar piktajo pituito (patol.) — Humoro viskoza sekrecata da ula mukosi di la nazo, di la bronkii, en stando morbala pivoto (mekan.) — Suportilo di la axo cirkum qua rotacas korpo pizo (bot.) — Singla de la grani de planto leguminosa, papilionacea, inkluzita en shelo verda placo — Loko publika, netektoza, perimetro-garnisata per do-mi o monumenti, kun, posible, monumento centrala placento — (anat.) Organo karnoza, sponjatra, qua adheras a la utero, komunikante per la kordono umbilikala kun la feto, per la vaskuli di qua la sango patrinala arivas a la feto e retrovenas a la patrino plado — Vazo di qua la fundo esas plata, quan onu pozas avan singla repastonto o festinonto por recevar la nutrivi plafono (arkitekt.) — Surfaco ye qua konsistas la parto supra di chambro, salono, galerio, kirko, e c., super la kapi di la personi qui esas en lu plago — (fiziol.) Laceruro, extera od interna, kun desorganizeso di la tisui en parto di la korpo, produktita da vunduro o kauzo morbifera plajo — Bendo, plu o min larja, de sulo alonge maro od oceano, quan ta maro o ta oceano alterne kovras e deskovras. (Existas plaji de sablo e plaji de rul-stoni) plajiar (trans.) (literaturo) — Furtar ek la verki da kunhomo plako — Lamo de metalo – maxim-multa-kaze destinita aplikesor adsur surfaco plana plano — Surfaco sen kurviguro nek ondaro plando (anat.) — Parto di la pedo qua tushas sulo kande onu stacas o kande onu marchas planeto — (astron. antiqua) Astro vaganta (kontraste kun la steli fixa). (astrol.) Astro a qua onu imputas efiko a la fato di la homo planimetro — Instrumento per qua onu povas evaluar la mezuri di areo plana planimetrio — Parto di geometrio : la arto mezurar la surfaci plana planisfero (geogr.) — Mapo en qua la Ter-sfero dividesas en du diametri, reprezentata da surfaco plana, egardinte la redukto demandata da perspektivo planko — Ligno-peco, fendita longesale, plu longa kam larja, e nur poke dina plankton — Ensemblo ek omna vivanti (animali e vejetanti) qui fluktuas en la aquo di maro o di lago, inter la surfaco e la fundo planto (bot.) — Omno quo fixigesas en sulo per radiki plantacar (trans.) — Fixigar en sulo per radiki (vejetanto) plantago (bot.) — Planto herbatra di qua la spiko kovresas ye mikra semini – tipo di la familio « plantaginei » plantigrado (zool.) — Mamifero qua, marchante, pozas la plando di sua pedi sur sulo. (Ex. : urso, daxo, e c.) plantono (armeo) — Soldato qua stacas avan la pordo di oficiro alta-grada, por transmisar komandi, e c. plaso — Spaco, okupata od okupebla, da singla persono en irga loko (veturo, teatro, cinemo, e c.) plasmo (biol.) — Parto liquida di sango, en qua fluktuas la globuli di sango plasmodermo (biol.) — Materio protoplasma qua formacas la komuniki intercelula quin onu vidas che la vejetanti e che ula animali plasmodio (parazitologio) — Parazito di la genero « plasmodium », en qua asemblesas la tri speci de hematozoi di la marsho-febro amiboida, e qua vivas en la hematii di la homo e di la animali, e genitesas per skizogonio o sporogonio plasmolizo (biol.) — Fenomeno osmosala, qua abutas a la destrukto di la plasmo plasmosomo (histol.) — Nukleolo vera, nedependanta de la reto de linino, qua povas movar su sur la nukleo e kolorizesas intense da la kolorizivo di plasmo plastido (biol.) — Ensemblo ek la substanci vivanta di la celulo, ecepte la rezervo-substanci, la ek-sekrecaji, la envelopo-membrano *plastica — Quan onu povas formizar o modlar plastidulo (biol.) — Granularo dispozita ganso-marche, qua formacas la ensemblo de la filamenti di la sponjo-plasmo di la celulo plastiko (kemio) — Singla de la materii qui esas kemio-stabila kande uzata normale, ma qui, ye ula instanti dum lia produkteso, esas plastika, ed esas formizita o muldebla per kaloro, preso, o per ta du faktori. La maxim multa plastiki esas polimera, ed esas klasifikebla a termoplastiki e termo-rezistivi plastilino — Modlo-argilo plastro — Sorto di gipso per qua la aktoro qua pleas la rolo di Petreto kovras sua vizajo en la pantomimi plastrono — Peco pektorala di kuraso plata — Di qua la surfaco esas glata, sen saliajo platano (bot.) — Arboro di qua la folii esas larja, simila a manuo apertita, tipo di la familio « platanei » plateno (tipografio) — En la imprimo-mashino, brakio-funcionanta, la peco de gisfero, quadrata o rektangula, perfekte glata, qua, kande abasata adsur la komposturo (per la stango) produktas la imprimuro platformo — Kovrilo horizontala di domo sen tekto-karpenturo platino (kemio) — Metalo precoza, griz-blanka, mola, duktila, plu pezoza kam oro, ne-alterebla en aero, tre tenaca. Atom-pezo : 194 platonala — Qua apartenas a la doktrino da Platono plaudar (netrans.) — Bruisar monotone quale aquo qua agitesas plear (trans.) — Amuzar su, o laborar, per funcionigar muzik-instrumento plebeyo (historio di Roma, antique) — Persono ek la infra strati di populo plebicito — Voto di ula lego o rezolvo, da omna civitani di la stato (kom ex. : en Suisia) pledar (netrans.) — Defensar (afero procesala) koram la judiciisti plektar (trans.) — Fasonar texuro (ek fasko de hari, e c.) plata, rubando-forma, per interkrucumo plektro (epoki antiqua) — Mikra vergo ek ivoro, quan onu uzis por igar vibrar la kordi di liro plena (de) — Qua kontenas la tota quanto quan lu povas kontenar plendar (netrans., pri) — Expresar sua deskontenteso pri ulu od ulo plenipotenco — Yuro quan onu recevas de ulu pri agar ye lua nomo. (Dicesas precipue pri la yuro donita da suvereno, pri agar ye guvernistaro o korto stranjera.) pleomorfa (mikrobiol.) — Di qua la formo varias efike da ula kondicioni determinita pleonasmo — (gram.) Uzo di vorti qui esas superflua pri la senco plesiosauro (paleont.) — Genero di reptero, tipo di la familio « plesiosauridei », granda animalo marala, 3/5 metri longa, remarkinda pro lua mikra lezardo-kapo, lua denti strioza, lua kolo longa nemezureble pleto — Pladego de metalo, lako, porcelano, kristalo, sur qua onu servas teo, kafeo, o cetera drinkaji, e sur qua onu pozas la bako-kukaji pletoro — (patol.) Pleneso di la vaskuli pro abundego di sango, di humori pleuronekto (zool.) — Marfisho plata, di qua la korpo esas romboida, analoga a turboto, ma plu ovala pleuronektoidi (zool.) — Genero de fishi plata qui natas sur sua flanko plevro (anat.) — Membrano seroza, qua tegas la pulmoni e kovras la parieti di la torako plevrito (patol.) — Inflamuro di la plevro plexo (anat.) — Reto de fibreti nerva o de vaskuli interplektita pleyado — (astron.) Singla ek la sis steli (en la epoki antiqua, onu dicis : sep) qui formacas grupo en la Tauro-stelaro plezar (netrans., ad, per, pro) (aludante la kozi o la personi) — Atraktar (metafore) per sua charmo plezuro — Sentimento di komforto psikologiala, qua naskas de la satisfaceso di deziro, di aspiro pliko (patol.) — Exuduro ek la pelo haroza, qua aglutinas la hari aden fasketi plinto (arkitekt.) — Tabulo quadrata qua formacas soklo plioceno (geol.) — Strato supra di la sedimento terciara, qua kontenas la fosili maxim recenta plisar (trans.) — Dispozar tale ke lu formacas plura falduri plombo (kemio) — Metalo bluatre-blanka, mola, tre pezoza *pliz — Uzata kande onu deziras demandar polite ad ulu, ke lu… -ez. (Plu konciza kam « Me pregas vu pri lo :… -ez » o « Voluntez esar tante komplezema ke vu… -us… ».) plorar (netrans.) — Manifestar, expresar sua aflikteso plu — Indikas la augmento o la kresko di quanto o qualeso qui duras esar od egardesar kom identa a su ipsa plugar (trans.) — Apertar kultivo-sulo, e renversar la glebi, per exkavar sulki en tero, uzante la soko di instrumento specala plumo — (zool.) Singla ek la tubi korno-harda, garnisita ye aristi e ye lanugo, qua kovras la korpo di la uceli plump! — Interjeciono qua expresas la bruiso de falo, precipue di ulo tre pezoza, mola, inerta plumpa (pri vivanto) — Qua su movas quale se lu esus tre pezoza, pro la denseso di sua korpo plunjar (netrans.) — Penetrar, sinkar profunde aden aquo, propra-vole plura — Ula quanto (ne tre granda) de personi, de kozi – mem nur du plus — Ultre to; adjuntenda a… plusho — Stofo simila a veluro, e kun longa pili e lanugo sur la averso plusquamperfekto (gram.) — Verbo-tempo qua indikas pasinto antea ye altra tempo pasinta (t. e. … -is… -inta) plutokratio — Guverno da la richi plutonala (geol.) (pri roki) — Produktita da la efiko di fairo sub-ter-sula naturala pluvar (netrans.) (aludante la aquo-vaporo di la nubi) — Kondensesar e falar gutope pluviometro (fiziko) — Instrumento quan onu uzas por mezurar la quanto de pluv-aquo qua falas en un loko dum ula quanto determinita de tempo pneumatika — Dicesas pri mashino o pumpo per qua onu pumpas la aero di tanko por eventigar lua vakueso pneumokoko (patol.) — Agento patogena, la maxim ordinara, di pulmonito, deskovrita da Louis Pasteur en la yaro 1881 po — Kom preco di… – Kambie di… pociono — Medikamento quan onu glutas forme di drinkajo podagro (patol.) — Morbo qua afektas, ordinar-kaze, la artiki, iras de ica ad ita, e quan onu imputis olim a la influo da guti de humoro podoido (matem.) — Singla de la kurvi quin onu obtenas per prenar la simetrii di un punto Q, relate la tangenti di ta kurvo poemo — Versaro pasable longa poeto — Persono qua su konsakras a poezio; persono qua esas dotita por poezio poetiko — Verko docala, en qua expozesas la reguli di la kompozo per versi poezio — La arto facar verki ek versi poka — Mikra-quanta polo — (astron.) Singla ek la extremaji di la axo di mondo, cirkum qua semblas movar su, en 24 hori, la sfero ciela polarimetro (fiziko) — Instrumento por mezurar la proporciono di la lumo polarigita qua existas en lumo-radio o la rotaco di la polarigo-plano polemikar (netrans., kun ulu, kontre ulu) — Debatar skribe poleno (bot.) — Polvo fekundigiva che la vejetanti polexo (anat.) — La fingro maxim grosa e maxim forta di la manui e di la pedi poli- — Sufixo ciencala : « multa-… » poliandra — Spozino qua havas plura spozuli polico — Regulari facita por mantenar la ordino e la sekureso statala, nacionala polidaktila (teratol.) — Qua havas fingri supernombra poliedro (geom.) — Korpo solida qua havas plura edri poliembriona (biol.) — Qua formacesis ek du o plura embrioni, da un ovulo polifonio (muziko) — Efekto muzikala qua rezultas de la ensemblo harmoniala di la instrumenti e di la voci poligama — Spozulo qua havas plura spozini poliglota — Redaktita ye plura lingui poligono — (geom.) Figuro qua havas plura anguli e plura lateri poligrafo — Autoro qua kompozas pri temi diversa polikroma — Qua esas plura-kolora polimatio — Savo qua embracas plura cienci tre diversa polimorfa — Qua chanjas ofte sua formo polinomio (matem.) — Quanto algebrala, ek plura termini qui interligesas per la signi « plus » o « minus » polinuklea (histol.) — Dicesas pri celulo o pri plastido qua kontenas plura nuklei polipo — (zool.) Zoofito di qua la kapo havas periferie palpili poliporo (bot.) — Genero de fungi bazidiomiceta, karakterizata da chapelo lignatra, qua havas sube tubi sporoza, paralela polisar (trans.) — Igar glata per froto, netigar (armi, koquilaro, e c.) per frotar per smerilo, greso, tri-palio polispermio (biol.) — Penetro en la ovulo matura di du o plura spermatozoidi polita — Karakterizata da lua egardo, indulgo, respekto di sua kunhomi en mondo, en mondumo politeismo — Religio qua agnoskas plura dei politeisto — La persono qua profesas politeismo politeknika — Qua koncernas plura arti, plura cienci politiko — La arto guvernar stato politropo (mineral.) — Dicesas pri la kristali di qui la segmenti precipua di la lami inter-sucedante inklinesas ica sur ita, divers-angule polkar (netrans.) — Agar ta danso du-tempa qua importacesis aden la westo-regioni di Europa cirkum la yaro 1845, de Polonia polodo (geom.) — Nomo kreita da Poinsot por indikar la kurvi quin parkuras, sur la elipsoido di inerteso di korpo solida qua povas rotacar libere cirkum punto fixa e qua ne subisas ula forco, la kontakto-punto di la elipsoido kun la plano fixa qua esas paralela ye la plano di la maximo di la arei sur qua lu rulas polonezo — Danso nacionala di Polonia, nobla, kun marcho vice salteti, preske pompoza, segun ario tri-tempa, segun movimento mezvalora polpo (zool.) — Molusko cefalopoda, quaze sako viskoza kun grosa kapo de ube departas ok palpili polstero — Amaso de pili, quin onu desligis de la felo di ula animali (bovyuni, bovini, kavali, e c.) e quin onu uzas por garnisar la seli, la tabureti, e c. poltrono — Persono qua pavoras exajere ed agas konseque polutar (netrans.) (patol.) — Emisar nevole spermo, jorne o dumdorme, konseque de kontinenco o de onanio polvo — Tero, reduktita ad esar partikuli tenua, quin aero, se agitata mem nur poke, sublevas e transportas pomo (bot.) — Frukto sfera, kun pulpo abundanta, di qua la suko, kande fermantacinta, donas cidro pomado — Kosmetikalajo qua konsistis, origine, ye graso e pulpo de pomi; nun, ek grasajo a qua onu adjuntas mixe esenci, parfumi pomelo — Kapo mi-sfer-forma di la mancho di spado pomerhundo (zool.) — Hundo-raso de Pomerania pompo — Procesiono solena pompelmuso (bot.) — Speco di « citrus » di qua la frukto, grosega, konsumesas da la Usani e da la Britaniani lor lia dejuneto. Lu kultivesas omnaloke en la regioni tropikala pompono — Tufo per qua onu ornas la kapvesti, la vestizuri hominala. Tufo de lano quan la soldati *weras somite di sua kepio *pondar (aludante ucelino) — Emisar sua ovi ponderar (trans.) — Mezurar la pezo di korpo, per komparar lu a pez-unajo poneo (zool.) — Kavalo di raso karakterizata da staturo ne-alta poniardo — Armo atakala, kun lamo kurta, akuta, fixigita an mancho, quan onu tenas per sua pugno ponsa — Koloro dazlante-reda, kelke simila a ta di papavereto ponto — Konstrukturo quan onu uzas por pasar de ca a ta rivo di rivero, di fluvio, di fosato, di granda kavajo en la surfaco di sulo pontifiko — Pastoro di religio pontono — Ponto flotacanta, facita ek du bateli interjuntita per trabi ponyeto — Bendo a qua abutas la maniko di kamizo, di robo, di korsajo, en la loko ube lu kovras la karpo popo — Sacerdoto di la rituo Greka, che la Rusi, la Serbi e la Bulgari poplo (bot.) — Arboro ek la familio « saliki », kun stipo rekta, e folii alternanta poplino — Stofo di qua la warpo-fili esas silka, e la wefto-fili, lana poplito (anat.) — Parto di la gambo, qua esas dop la genuo, opoze ad ica populo — Ensemblo ek la personi qui habitas la sama lando, esas (maxim-multa-kaze) sama-rasa, ed uzas la sama linguo populara — Qua esas komprenebla (kom texto) da la personi ordinara, ne-specalista, ne-ciencista popurito — Verko muzikala, literaturala, ek texti de origini diversa por — Profite da… Destine di… poro — Singla ek la orifici preske neperceptebla di la pelo di animalo, per qui eventas la transpiro porcelano — Ceramikajo blanka, tre dina, importacita de la esto-regioni di Azia (precipue Chinia) aden Europa en la yarcento 16-esma porciono — Parto qua destinesas a singlu, lor disdono o distributo pordo — Aperturo facita en la muro di klozajo, di edifico, di chambro, por povar enirar od ekirar porelo (bot.) — Supo-planto, di la genero « alio » porfiro (mineral.) — Roko harda, obskure-reda, en qua dissemesas makuli blanka, quan la antiqui obtenis de la regioni alte-situita di Egiptia porismo (geom.) (antique) — Teoremo nekompleta, qua establisas proprajo komuna inter ula elementi quin la enunco determinas, ed altra teoremi qui rezultas de la hipotezo porko (zool.) — Mamifero domestika quan onu repletigas por manjor lu. (scrofa domestica) porkespino (zool.) — Mamifero rodera di qua la korpo havas kom armi pikili pornografo — Autoro qua kompozas texti pri prostituco pornografio — Traktato pri prostituco portar (trans.) — Tenar (inter sua manui, inter sua brakii, sur sua shultri) ulo pezoza portalo — Quaza vestibulo, multa-kaze ornita per koloni, en la enireyo di templo, di kirko, di palaco portaveino (anat.) — Veino qua recevas sango de la viceri abdominala (ventrala), quan lu distributas aden la hepato porteo — Punto til qua la fusilo povas portar la kuglo – la kanono, la obuso portfolio — Sorto di buxo kartona, kunportebla, destinita ye recevor paperfolii, desegnuro-folii, dokumenti portiko — Konstrukturo uzata por la exerci gimnastikala, ek fosti qui suportas trabo transversa a qua esas suspendita la rigi portreto — Reprezenturo de persono per pikto o desegno sur moneto-peco, medalio, telo, e c. portuo — Konkavajo di maro aden tero – naturala od artificala, ube la navi povas shirmar su portulako (bot.) — Supo-planto di qua la folii esas dika pos — En epoko, instanto, qua sequas la evento quan onu mencionas posedar (trans.) — Havar la fakultato juar (ulo od ulu), mem sen proprietar lu posho — Mikra sako de telo, de stofo, sutita en la dikajo di vesto, por pozar aden lu to quon onu volas portar kun su posibla — Qua povas eventar posto — Transporto nacionala di la letri, imprimuri, dokumenti, mikra paki posteno — (milit-arto) Loko, spaco, okupata da trupo de militisti por operaco militala posterno (milit-arto) — Galerio vultoza, subsula, en fortifikajo por komunikar kun la parto extera postigo — Vitro-plako di fenestro, quan onu povas apertar sen apertar la tota fenestro, por parolar ad ulu, por lasar la aero enirar, e c. postiliono — La duktisto di posto-veturo, di qua la vesti esis maxim-multa-kaze di koloro okul-frapanta, kun chapelo rubandoza, e qua kavalkis sur un de la kavali jungita postpoziciono (gram.) — Partikulo lokizita pos la vorto a qua lu relatas postular (trans., de) — Demandar rigoroze (ulo) konseque de sua yuro, de sua autoritato, de sua forteso postulato — Propoziciono quan onu prizentas kom egardenda, pro lua exakteso, sen demonstrar lu postuma — Naskinta pos la morto di sua patro. (anke metaf.) posturar (netrans.) — (aludante persono qua esas avan piktisto, fotografisto qui esas pronta operacar) Movar sua korpo, sua muskuli, modifikar la traiti di sua vizajo, quaze agas lo modelo, segun la cirkonstanci poto — Menajo-vazo di qua la materio, la formo, la dimensioni varias segun la uzi a qua lu esas destinita potaso (kemio) — Karbonato di kalio quan onu extraktas de la cindro de ula vejetanti potenco (matem.) — Valoro di quanto nombrala, multiplikita un, du o tri-foye per lu ipsa potencialo (mekan.) — Sumo de la forci qui esas necesa por startar sistemo potenciometro (elektro) — Aparato, inventita da Clark, analoga a la reostato de Wheatstone, uzata por mezurar la difero di potenciali inter la poli di baterio potenta — Qua disponas la povo produktar granda efekti povar (trans. e netrans.) — Esar en la stando necesa por agar e facar ulo, pro havar la forteso e la habileso necesa povra — Qua ne havas lo necesa por suficar a su. (antonimo : richa) pozar (trans.) — Situar en ta o ca plaso poziciono (milit-arto) — Tereno okupata da militisto-trupo, skope di agor batalio pozitiva — Supera ad zero, ed indikata per la signo « plus » pozolano — Sablo vulkanala, redatra, qua uzesas por facar cemento pragmato — Fakto realigita, facita, pruvita nedubiteble pragmatiko — Akto solena qua regulizas la interesti di la familio di la monarko en la stato praktikar (trans.) — Aplikar la reguli di sua mestiero, di sua arto, di sua cienco, e c. pralino — Mandelo risoligita en sukro pramo (navig.) — Granda navo kun remili e segli, di qua la fundo esas plata, e kun nur un ferdeko prato — Tereno en qua esas semita diversa planti forejala quin onu falchas o quin onu igas la brutaro konsumar en la kreskeyo ipsa pre- — Sufixo qua equivalas « ante-… », ma kun ideo implicita di kontakto kun to quon indikas la radiko prebendo (eklezio katol.) — Revenuo di kanoniko preco — Valor-quanto di kozo, di persono : (1) valoro komercala; (2) valoro etikala precedar (trans.) — Praktikar ante ulu (en ofico, profesiono, komerco-fako, e c.) precedento — Fakto eventinta, a qua onu referas su por justifikar su pri eventigar o justifikar fakto analoga precepto — Formulo qua docas quale onu devas kondutar. Fakto etikala quan onu propozas kom regulo di konduto preceptoro — Persono a qua onu konfidis la eduko privata di infanto, di puero precesiono (astron.) — Diplaso pokopa di la axo di Tero, pro quo la equinoxo printempala eventas ante la ri-eso di Tero en la sama punto di lua orbito precipiso — Pento tre eskarpa precipitar (trans.) — Faligar bruske, de loko situita alte, ad fundo precipua — La maxim importoza, aludante (1) persono, (b) kozo preciza — (imajo, ideo) Strikte inkluzita, limitizita, determinita predikar (trans.) — Anuncar lo dicita da Deo predikato (logiko) — Atributo di propoziciono prefaco — Expozo-texto preliminara quan autoro insertas ante la komenco-parto di sua verko ed en qua lu savigas olua skopo, olua karaktero, e c. prefekto — La persono qua esas la chefo di stat-administrofako en distrikto determinita preferar (trans., ulu, ulo, kam ulu, kam ulo) — Amar, amorar, prizar, diletar plu multe (kam onu agas lo pri altru od altro) prefixo (gram.) — Partikulo qua, lokizite avan vorto, modifikas la senco di olca e formacas vorto nova prefoliaciono (bot.) — Dispozeso-maniero di la folii en la burjono pregar (trans., ulu, pri o por) — Adorar la deajo, Deo, demandante a lu favoro od indulgo *prei — Demando plu insistoza kam *pliz – preska supliko prekara (yuro-cienco) — Grantita segun-requizite, e sempre revokebla prekoca — Di qua la matureso esas kresko-*anticipa prekursoro — Ta qua preparas la veno di altru prelato (eklezio katol.) — Oficiero ekleziala alta-grada preliminaro — Singla ek la elementi di to quo preiras e preparas la temo precipua preludar (netrans.) (muziko) — Probar sua voco, sua muzik-instrumento per kantar, plear serio de noti premio — To quo donacesas kom rekompenso a persono qua vinkas lor konkurso premici — La frukti dat-unesma di tero, di brutaro, quin onu ofras a la deaji premiso (logiko) — Singla ek la du propozicioni (majoro e minoro) di silogismo de qua onu inferas la konkluzo. (Uzesas precipue plurale) prenar (trans., de, ek) — En-manuigar por tenar od uzar preparar (trans., por) — Igar apta ye facar od agar ta a quo lu esas destinita preponderar (netrans., pri, en, che) — Esar plu eminenta pri autoritato, influo; superesar (ulu, ulo) pri dominaco, vinko prepoziciono (gram.) — Vorto-speco qua, lokizita avan nomo, avan propoziciono infinitivala, e c., ligas ici per raporto determinita a termino qua preiras prepuco (anat.) — Prolonguro di la penis-pelo qua tegas la glano prerogativo — Yuro atribuita ad ula rangi nobelesala privilejiera presar (trans.) — Klemar per apogar su pezoze (sur lu) presbita (patol.) — (persono) qua povas vidar nur to quo esas for lu, pro ke lua muskulo ciliara cesis donar a la kristalino la kurviguro necesa presbiterismo (religio) — Doktrino di ula sekto Kristana qua ne agnoskas la episkopi, e grantas la direkto di la eklezio a la sacerdoti o pastori presbiterio (religio) — Asemblitaro ek la personi qui administras la proprietaji e la revenui di la parokio preske — « Poko mankas pri ke lo esez tale » preskriptar (trans., ulo ad ulu) — Imperar per formulo preciza preskritar (trans.) (yuro-cienco) — Liberigar de debajo, de persequi judiciala, de servitudo, per la fakto ke quanto determinita de tempo fluis de lore prestar (trans., ad) — Igar (ulo) disponebla, posedata, da ulu dum ula quanto de tempo, pos qua lu devos retrodonar olu prestaciono — Laboro kelka-dia (redemtebla per pekunio) postulebla de la habitanti di komono, por la konservo en bona stando di la voyi publika qui apartenas a la komono prestijo — To quo frapas, astonas, surprizas per sua brilo, e c. Autoritato od influo qua naskas de la aspekto extera, ed efikas a la opiniono ed a la imagino-fakultato di ula personi pretendar (trans.) — Persequar publike ulo pri quo onu dicas esar yuroza preter — Pasante apud (ulu od ulo) ed irante plu ad-avane kam (li) preterito (gram.) — Tempo di verbo, qua expresas la pasinto pretextar (trans.) — Alegar motivo qua aspektas exakta, por celar la motivo reala di ago pretoro (en Roma, antique) — Oficiero judiciala qua direktis la operaci militala, administris provinco, e c. prevarikar (netrans.) — Deviacar de la konduto yuro-konforma preventar (trans.) — Impedar la evento, la existesko prevosto — Oficiero di qua la tasko konsistas ye judiciar pri la kazi kriminala en la armei prezenta — Qua esas en loko kande ulu arivas an olu, od esas en olu prezervar (trans., de, kontre) — Shirmar, protektar, de atingeso da malajo prezidar (trans.) — Direktar la laboro, la debati da asemblitaro (chambro deliberala, *konselio, e c.) pri — Koncerne, relate, segun quante koncernesas… priklar (netrans.) — Sentar su quaze se pikata neprofunde ed iteroze prima — Egardata kom origino primadono — Kantistino famoza, tre bone reputata pri lua talento primara — Qua apartenas a la grado unesma (departante de infre) primato (eklezio katol.) — Arkiepiskopo qua dominacas fakte ed (od) honore la arkiepiskopi ed episkopi di regiono primino (bot.) — Tegilo unesma di la ovulo (extera) primitiva — Qua aparis ye la origino, e duras havar de ta origino, ta o ca karaktero primrozo (bot.) — Planto qua florifas en la komenco-dii di printempo primulo (bot.) — Narciso sovaja, kun mikra flori princo — Persono qua esas suvereno od apartenas a familio de suvereni principo — Exaktajo fundamenta, sur qua su apogas la rezono printempo — Sezono di la yaro, qua sequas nemediate vintro, dum qua la temperaturo di atmosfero divenas plu dolca e rinaskas la vejetantaro. (intertempo qua separas la equinoxo qua sequas nemediate vintro, de la solstico di somero). – (anke metaf.) priora — Qua havas la yuro venar ante od avan prioro (eklezio katol.) — Superioro di kuvento, di monakeyo prismato — (geom.) Poliedro di qua la bazo infra e la bazo supra esas poligoni paralela egala; e la edri laterala, paralelogrami qui interunionas la lateri homologa di la bazo pritaneo (en la epoki antiqua) — Edifico en qua esis lojigata ed entratenata, da la stato e lua-spense, la civitani qui tre meritis de la patrio privacar (trans., de) — Afliktar (ulu) per igar lu ne plus havar, od indijar (ulo) privata — Ne publika privilejo — Avantajo personala, individuala, qua grantesis kom ecepto ye la yuro komuna prizar (trans.) — Judikar (ulo) kom agreabla a su prizentar (trans., ad) — Pozar (ulo) avan ulu por ke lu prenez la kozo pro — Efekte de, konseque de, efike da, kauze de probar (trans.) — Aplikar, kom foyounesma, kozo a lua destineso, por povar judikar ka lu esas apta por lo probabla — Di qua la exakteso havas plu multa chanci « por » kam chanci « kontre » problemo — Questiono desfacile solvebla. (Onu prizentas problemo) procedar (netrans., ad) — Komencar la exekuto di ta kozo proceduro (yuro-cienco) — Formo segun qua onu devas procedar en korto judiciala procento — Raporto (proporciono) a cent unaji. (Onu parolas pri procenti en statistiki omna-speca : procento di la naski, di la morti, di la mariaji en populo od habitantaro. Do, ne la interesto o rento di kapitalo. Ex. : Me kolokis 1000 franki ye la procento di 4 po cent) procesar (netrans., kontre) — Persequar (ulu) en korto judiciala procesionar (netrans.) — (aludante la klerikaro od amaso de personi qui defilas ordinoze) Marchar kolone en la kirko od extere, kantante psalmi, himni, litanii, okazione di ula festi religiala procidar (netrans.) (teol.) — Exekutar la ago per qua la Santa Spirito pasas de la Patro a la Filio (en la religio katolika) proda — Qua agis plu kam brave prodigar (trans.) — Spensar sen modereso, sen limito prodromo (medic.) — Signo qua anuncas morbo, maladesko produktar (trans.) — Igar existar, igar naskar produto (matem.) — Rezultajo de la multipliko di nombro per altra profana — Qua esas exter la kozi sakra profanacar (trans., per) — Violacar la santeso di la sakraji. – (metaf.) Violacar la respekto debata ad ulu od ulo profazo (biol.) — Fazo unesma di mitoso profermento (biol.) — Granularo fermentala qua, por divenar efikiva e plear sua rolo zimazala, bezonas la prezenteso di substanco preparanta profesar (trans.) — Deklarar publike (sua fido religiala, sua ateisteso, sua aprobo di…) profesiono — Sorto di agado per qua onu ganas sua vivo-necesaji profesoro — Persono qua docas arto, cienco, en skolo superiora (liceo, fakultato di yuro-cienco, di medicino) profeto — (religio) La persono quan Deo inspiras, qua presavigas la eventontaji, o revelas fakti celita de la personi cetera profilo — Aspekto di vizajo qua videsas de latere profilaxio (medic.) — Rejimo qua prezervas kontre la malaji, kontre la morbi profitar (trans.) — Ektirar avantajo de ulo profunda — Di qua la fundo esas tre infra kompare kun la orifico, kun la surfaco prognozar (trans.) (medic., meteorol.) — Konjektar, de ula signi, to quo mustas eventor programo — Skriburo od imprimuro qua anuncas la detali di ceremonio, di festo publika, di koncerto, di reprezento teatrala, e c. progresar (netrans., ad) — Avancar a grado superiora progresiono (matem.) — Intersequo de termini, inter qui la raporto aritmetikala (difero) o geometriala (quociento) esas konstanta projektar (trans.) — (geom.) Trasar perpendikli de omna punti di solido adsur plano, por figurar lu sur plano projektilo — Irga korpo qua esas lansita per la impulso da forco irgequala, por atingar ulu od ulo projektoro (tekn.) — Aparato uzata por reflektar, forme di un o plura lumo-faski, di qui la intenseso lumala esas tre granda, la lum-ondi de foko projetar (trans.) — Pozar avane ideo kom realigenda proklamar (trans.) — Anuncar publike e kelke-solene proklitiko (gram.) — Vorto qua, pro indijar acento tonika, su apogas sur la vorto qua sequas prokonsulo (en Roma, en la epoki antiqua) — Konsulo qua jus ekiris de sua ofico-periodo ed a qua onu konfidis la komando di armeo, di provinco prokurar (trans., ad) — Igar obtenar prokuraco — Darfo grantita legale da ulu a persono quan lu komisas por agar ye la nomo di la grantinto prokuratoro (judiciado) — Judiciisto komisita da la stato por akuzar koram tribunalo prolegomeno — Longa prefaco qua preparas la objekto precipua di la verko prolepso (retor.) — Figuro qua konsistas ye preirar, preventar, objeciono proletario — (en Roma, antique) Civitano ek la klaso maxim inferiora, imuna de imposti proliferar (netrans.) (bot. e fiziol.) — Produktar enti simila a su prolixa — Qua (lor skribo, lor parolo) dilutas to quon lu havas dicenda. – (dicesas anke pri la stilo di ulu) prologo — En teatrajo : sorto di prefaco qua anuncas e preparas la serio de eventontaji pleala prolongar (trans.) — Plulongigar en spaco (kayo, trotuaro, muro). Adjuntar, ad ula kozo, ulo suplementa qua konstitucas integrajo kun olu e qua havas kom nomo « prolonguro ». Onu plulongigas : vivo, milito, voyajo, la valideso di pasporto promenar (netrans.) — Irar marche, dise, por respirar en aero ne-enklozita, por exercar sua muskuli promisar (trans., ad ulu) — Dicar, garantiante lo per sua honoro, ke onu agos o facos ulo promocar (trans.) — Elevar (ulu) ad ofico, a grado, plu alta en la hierarkio promontorio (geogr.) — Triangulo de tero tre salianta qua quaze avancas aden maro promulgar (trans.) — Publikigar (lego) segun la formi postulata por ke lu divenez obliganta pronar (netrans.) (religio, aludante la paroko, la vikario) — Donar instrucioni, lor la celebro di la meso parokiala, en la sundii e la festo-dii, adjuntante a li la rekomendi quin lu havas (eventuale) agenda a la ekleziani, la publikigi di la mariaji, e c. pronacar (trans.) (anat.) — Igar la karpo en posturo tala ke la palmo di la manuo « regardas » vers sulo. (antonimo : supinacar) pronomo (gram.) — Vorto-speco qua remplasas e pleas la rolo di la nomo tacita pronta — Tote preparita pronukleo (biol.) — Parto nuklea di la ovulo e di la spermatozoido qui kunfuzesas lor la fekundigo pronuncar (trans.) — Igar audebla publike (pronuncar diskurso, laudo funerala, pledo) propagar (trans.) — Diskonocigar proximope. – (metaf. : genitar por plumultigar (sua) decendanti.) proporcionar (trans.) — Konformigar a la legi segun qui(lu), kom parto di ensemblo, esas tale o tale granda, konsidere di la toto proporciono — En linguo vulgara : (a) grandeso di parto kompare a la toto od a la altra parti, en ensemblo; (b) grandeso di kozo kompare a kozo analoga, egardata kom tipo; (c) grandeso di kozo kompare ad altra kozo, la unesma kreskante o deskreskante segun ke la duesma kreskas o deskreskas propozar (trans.) (ad) — Pozar (ulo) avan ulu kom objekto, kom temo, di studio, di exploro propoziciono — (logiko) Enunco di judiko propra — Qua proprietesas da persono, da kozo, exkluze di omna altra propretoro (en Roma, antique) — Lietnanto (remplasanto) di la pretoro proprietar (trans.) — Posedar (ulo) kom sua, kom propra, komplete e legitime propulsar (trans., ad) — (mekan.) (aludante helico, paletroto, e c.) Pulsar adavan, avance prorogar — (yuro-cienco) Ajornar oficale a dato plu o min fora prosektoro (anat.) — Helpisto qua preparas, por la profesoro di medicino, la disseko-peci prosenkimo (bot.) — Tisuo ek fibri prosilogismo (logiko) — Katenatra dispozeso di la silogismo, en qua la konkluzo di la unesma divenas la premiso di la duesma – e tale pluse proskriptar (trans.) (en Roma, antique) — Imperar la ocido (di ulu) sen formi judiciala, per nur enskribo sur afisho-texto publikigita prospekto — Anuncilo, generale imprimura, pri verko qua balde publikigesos, o pri institucuro por publiko, o pri varo, e c., quan onu disdonas por atraktar la kompronti, la klienti, eventuala prosperar (netrans.) — Favoresar da fortuno, sucesar, standar plena-vigoro prostato (anat.) — Glando situita (che la viro) ye la juntopunto di la veziko-kolo kun la uretro prostatito (patol.) — Inflamuro di la prostato prosternar (netrans.) — Kushar su, kun sua ventro vers sulo, kun sua vizajo kontre sulo (od inklinar su til kande sua fronto tushas sulo) koram ulu, kom signo di respekto prostezo (gram.) — Adjunto di un litero, di un silabo, komence di vorto. (kom ex. : ica vice ca, en L. iscala vice scala; en F. lierre vice ierre) prostitucar (trans.) — (aludante muliero) Koitar kun irgu po pekunio prostracar (netrans.) — Esar abatita extreme, mentale, spiritale, o korpale protagonisto — La persono qua, en teatrajo, pleas la rolo precipua. protalo (bot.) — Mikra lamo verda, granda admaxime quale la unglo di la orel-fingro, kreskanta surface di tero, qua rezultas de la jermifo di la spori di filiki (o di la cetera kriptogami vaskuloza) protamino (kemio organika) — Proteino kontenata da la spermatozoidi di la fishi protandra (bot.) — Dicesas pri la flori hermafrodita che qui la stamini divenas matura ante la pistilo ed ube, konseque, la fekundigo povas eventar nur inter flori distingata proteo — Homo qua pleas omna roli protecionar (trans.) (ekonomiko) — Charjar la produkturi de la landi stranjera, per dogano-imposti, por (aserte) protektar la produkturi di sua propra lando, detrimente di la kompronti proteino (biol.) — Nomo rezervata, prefere, por la albuminoidi simpla, opoze a la albuminoidi kompozura (proteidi) protektar (trans.) — Defensar kontre to quo minacas protektorato (politiko) — Dependo impozata a stato, a teritorio pozita sub la protekto di stato plu potenta, qua administras lu proteolitika (biol.) — Qua koncernas la disloko di la proteini aden grupi plu simpla, influe da la fermenti digestala o da la efiki fiziko-kemiala protestar (netrans.) — Agar reklamaco formala kontre ago, kontre rezolvo quin onu deklaras nelegitima protezo (kirurg.) — Remplasigo, per artificalajo, di organo quan onu deprenis per ablaciono protisto (biol.) — Organismo maxim simpla, qua havas karakteri qui esas komuna a la du regni i animalaro e plantaro protogina (biol.) — Floro che qua la pistilo matureskas ante la stamini. (antonimo : protandra) protokolo — Raporto pri la rezolvi da kongresintaro, da konferintaro diplomacala protoplasmo (biol.) — Substanco komplexa, pasable fluida e diafana, ye qua konsistas la korpo di la celulo vivanta, e qua kontenas parto diferenciita (nukleo) e kelka organeti : mikrosomi, leciti, vakuoli, e c. prototipo — Tipo prima, segun qua onu exekutis la exempleri cetera protozoo (zool.) — Animaleto quan lua organismo elementala lokizas ye la grado maxim infra en la hierarkio animalala protuberanco — Saliajo qua aspektas quale gibo, ye la surfaco di korpo proverbo — Kurta precepto di sajeso praktikala, uzata da la turbo providenco — (religio) La sajo dea qua guvernas omna existajo provinco — (en Roma, antique) Teritorio qua konquestesis exter Italia, ed administrata da guverniestro provizar (trans., ye ulo) — Igar havar to quo esas necesa provizora — Qua supleas dum kelka tempo por la satisfaco di bezono, varte di to quo esos definitiva provokar (trans., ad) — Ecitar a lukto, pro agar atakeme proxeneto — Mediacanto en la intrigi di aventuro amorala proxim — Poke distanta (tempale, spacale, gradale) de… prozo — Formo di la pens-expresuro qua ne submisesas a la mezuro ed a la ritmo di la verso prozelito — Nova adepto di religio prozodio — (gram.) Pronunco regulkonforma di vorto, konforme a la acentizo prozopopeo (retor.) — Figuro qua konsistas ye egardigar kom vivanta, kozin, personin mortinta od absenta pruo — Avana parto di navo, di batelo pruda — Qua afektacas vertuo rigoroza prudenta — Qua praktikas ta sajeso qua regulas la konduto ed igas posibla la evito di kulpi, di erori pruinar (netrans.) — Kovreskar per roso konjelita, o per nebulo konjelita, lor la nokti kolda di autuno o di printempo pruno (bot.) — Frukto kernoza, kun shelo glata prunelo (bot.) — Pruno sovaja, nigra, di qua la saporo esas akra pruntar (trans., de) — Obtenar ke ulu prestas pruritar (netrans.) — Tale priklar ke divenas necesega skrapar la pelo pruvar (trans.) — Vidigar kom exakta, per rezono o per fakti psalmo (religio krist.) — Kantiko religiala psalmodiar (trans.) — (kirko) Kantar psalmi psalterio (epoki antiqua) — Muzik-instrumento kordoza, quan onu pleas per plektro pseudo- — Prefixo qua havas kom senco « ne-exakta, ne-reala » pseudonima — Qua publikigas (o publikigesas) kun autor-nomo ne-exakta. pseudosfero (geom.) — Surfaco di rotaco, produktita da la traktorio qua rotacas cirkum sua asimptoto psiko — La koncio fenomenala, egardata kom responsiva; la studiajo di psikologio. (Ta termino esas plu generala kam « anmo ».) psikiatrio — Kuracado di la morbi mentala psikologo — La persono qua su okupas pri psikologio, o kompozas verki pri psikologio psikologio — Ta parto di filozofio qua traktas la fakultati mentala e la agado di psiko psikoso (patol.) — Irga ek la morbi mentala psikrometro — Aparato per qua onu mezuras, onu determinas, la tenseso higrometrala di atmosfero psit! — Interjeciono uzata por atraktar la atenco da persono quan onu ne ja rajuntis, e qua avancas avan la advokanto psoaso (anat.) — Nomo di la muskuli qui esas sur la lateri di la vertebri lumbala pterigoida — Alo-forma pteropodo (zool.) — Klaso de moluski di qui la pedo havas du larja apendici ek muskuli, o flosi ptomaino (kemio biol.) — Substanco alkaloida, qua naskas lor la putro da la proteini, e quan onu renkontras, do, en la kadavri pubera — La persono che qua aparis la genito-fakultato pubio (anat.) — Osto, e parto, avana e supra, di la pelvo, proxim la regiono hipogastrala, qua divenas kovrata ye pili lor la puberesko publicano (biblo) — Recevisto di la imposti o di la censo-revenuo por la Romani (antique) e, pro lo, odiata e desestimata lore da la Judi publicisto — Persono qua kompozas libri od artikli – od esas erudita – pri la yuri qui koncernas la relati da la guvernistaro di stato kun la civitani di ta lando, e pri politiko *publico (publiko) — Irgu, sen distingo publika — Uzebla, acesebla, da irgu, koram irgu (voyo, gardeno, lecioni, *seanco, diskuto – publika) pudelo (zool.) — Varietato de hundo, di qua la pili esas longa e frizita pudlar (trans.) (tekn.) — Rafinar gisfero per deprenar lua troa karbono, transformar lu a fero o stalo, per varmigar lua surfaci oxidigiva pudorar — (netrans.) (precipue pri la homini) Shamar pri to quo koncernas sexuo pudro — Amilo, reduktita a partikuli extreme tenua, parfumizita, uzata por la karnaciono, la hari puero — Homo, kande lu evas inter 7 e 15 yari pufo — Grosa tabureto cilindra, polsterizita, sen apogilo pugno — La manuo kande klozita, do kun la fingri interklemanta pulo — (lor ludo per karti, biliardo, en la parii pri kavalkuri) Pario en qua la riskaji (pekunio) di omna ludanti esos tote por la ganonto pulco (zool.) — Mikra insekto, parazito di la homo e di ula animali, qua su nutras ek lia sango pulchinelo — Rolo komika, reprezentata kun du gibi (un dorse, un ventre), nazo hokatra e koloroza, kostumo tre precoza, e mimaskilo nigra pulio (tekn.) — Roto, ligna o metala, qua rotacas per axo, e provizita ye lua cirklokurvo, ye ranuro en qua pasas kordo di qua la extremaji recevas : ica, la tiro-forco, ita la rezisto-forco multa-kaze, sur transmiso-pulio, rimeno remplasas la kordo, e la ranuri divenas neutila pulikario (bot.) — Genero de kompozaji, tribuo de la radicei pulmono (anat.) — Singla ek la du viceri sponjatra, qui esas intersimetre en la kavajo torakala, per qui agesas e la respiro, e la produkto di voco pulmonario (bot.) — Nomo di planti diversa qui aspektas, plu o min multe, quale pulmono pulmonito (patol.) — Inflamuro di la parenkimo di la pulmono pulpo — (bot.) Parto quaze-karna di ula frukti, legumi, e c. pulsar (trans.) — Diplasar per preso, stroko, shoko pultro — Ensemblo ek la uceli quin onu nutras ed edukas en farmodomo, ruro-domo, korto por la animali domestika (hani, gansi, anadi, e c.) pulular (netrans.) — Kreskar (nombrale) abundege e rapide pulvero — Substanco solida, medikamenta, reduktita a partikuli tre tenua pumao (zool.) — Mamifero karnavida, ek la familio « felidi », qua vivas sur la kontinento Amerika pumico (geol.) — Petro volkanala, poroza, lejera, uzata por frotar, polisar, e c. pumpar (trans.) — Aspirar o pulsar (liquido, gaso) per aparato qua, ordinare, konsistas ye cilindro en qua su movas, rektalinee ed alterne, pistono puncar (trans.) — Surpozar (quaze perforo-probe) marko konkava produktita per stalo-bloko kun, ye un ek lua extremaji pinta, graburo reliefa, e sur la altra extremajo di qua onu frapas per martelo puncho — Drinkajo, mixuro ek aquo, od infuzuro de teo, kun brandio o rumo, citrono e sukro puncionar (trans.) (kirurg.) — Pikar kirurgiale por igar eskapar liquido qua amaseskis aden kavajo di la korpo (kavajo naturala od acidentala) punisar (trans.) (pro, per) — Aplikar (ad ulu) sufrigilo pro lua kulpo punsar (trans.) — Kopiar desegnuro per pulvero quan onu pasigas tra la trui di papero perforita segun la linei di la desegnuro punto — (gram.) Signo ortografiala super le « i » pupo (navig.) — Dopa parto di navo, di batelo pupeo — Mikra figuro homala, ek kartono, vaxo, ligno, uzata da la infantini kom ludilo pupilo (anat.) — Aperturo, meze di iriso, tra qua la lumo-radii eniras la okulo pupitro — Moblo en qua existas surfaco plana, inklinita, sur qua onu pozas libri, muziko-kayeri, papero-folii, por lektar, kantar, plear, skribar komfortoze pura — Kun la naturo di qua ne esas mixita elemento stranjera. pureo — Disho ek legumi reduktita a paplo purgar (trans.) — Kuracar per eskapigar la feko quan kontenas la intestini, per absorbigar lino-semini, agar-agaro, ricinoleo, aquo minerala sulfoza, e c. purgatorio (religio katol.) — Loko ube la homi qui mortas ye stando di graco, expiacas la peki pri qui li ne penitencis sat multe en ica mondo puritano (kristanismo) — Membro di sekto protestanta tre rigoroza, qua aspiras ad igar kristanismo ri-esar pura quale lor lua origino purpuro — Kolorizivo bele-reda quan antique onu obtenis de L. murex trunculus o murex brancaris, molusko gasteropoda, tipo di la tribuo « muricinei » qua vivas en la mari di qui la aquo esas kolda o tepida, o fosila de la epoko « kretacea » puso (patol.) — Humoro morbala, densa, quan produktas la korupteso di la tisui, lor lia inflameso pustulo (patol.) — Mikra tumoro qua pusifas putativa (yuro-cienco) — Pri qua onu kredas ke lu esas valida legale puteo — Exkavajo facita en sulo por tirar la aquo quan donas, ye ta o ca profundeso-grado, fonti od infiltruri. putoro (zool.) — Mamifero karnivora, ek la familio « martri », qua odoras fetide putrar (netrans.) (pri, precipue, animalo o planto mortinta) — Deskompozar su qua (gram.) — (pronomo relativa) Ne havas ipse senco; lokizita kom vorto rang-unesma di propoziciono qua pluprecizigas antecedento tre nepreciza, e determinas lu : (a) se « qua » ne preiresas nemediate da komo, la antecedento esas la lasta substantivo di la propoziciono preiranta; (b) se « qua » preiresas da komo, la antecedento esas la pre-lasta substantivo di la propoziciono preiranta. (Ta regulo esas aplikita rigoroze en ica Radikaro) quadro — Petro-bloko qua esas taliita (o qua esos taliita) por esor uzebla kom parto di domo, di edifico quadrangula (geom.) — Qua havas quar anguli e quar lateri. quadranto (geom.) — Quarimo di la cirklo-kurvo, t.e. 90 quadrato (geom.) — Quadriangulo equilatera ed ortangula quadratika (matem.) — Equaciono algebrala di qua la grado egalesas 2-potenco e di qua la solvo esas reduktebla ad olta di nombro finita de equacioni di la grado duesma quadraturo (astron.) — Aspekto di du astri qui interdistas per un quarimo di cirklokurvo quadri- (prefixo ciencala) — « Qua havas quar… -i » quadrigo (en la epoki antiqua) — Charo adqua onu jungis quar kavali sama-fronte quadriko (geom.) — Areo di la grado duesma, t.e. reprezentata da equaciono di la grado duesma quadrilo — (a) Trupo de kavalieri, dividita (ordinare) aden quar grupi, qua figurantesas en karuselo; (b) singla de ta grupi, distingita per kolori, per kostumi interdiferanta quadriliono (aritm.) — Mil bilioni. (1000.) quadriremo (navig.) — Navo kun quar rangi de remeri, o kun quar remeri ye un remilo quago (zool.) — Speco di zebro, nun desaparinta de la terglobo, qua vivis en la sud-regioni di Afrika : nur la duima parto (avana) di lua korpo esis blanke-strioza quak! — Son-uno ne-akordanta, quan lasas eskapar acidente persono qua kantas o qua pleas langet-instrumento muzikala quakero (religio kristan.) — Membro di sekto de teisti filantropa qui agnoskas revelo interna da Deo, e predikas la interfrateso di omna homi, e la paco universala quala — Vorto qua indikas la naturo (bona o mala) di ulu, di ulo. (Korelativo di « tala » : tala… quala…) qualio (zool.) — Ucelo migrera, ek la genero « perdriko », ma plu mikra kam perdriko qualifikar (trans.) — Karakterizar per la atribuo di qualeso quankam — Konjunciono qua venigas la enunco di la obstaklo malgre qua ulo eventas quanta — Vorto qua indikas la grado di multeso. (Korelativo di « tanta » : tanta… quanta…) quantika — Ensemblo ek la quar nombri qui definas la karakteri di singla ek la elektroni planeta di atomo quar — La cifro « 4 » quaranteno — Sejorno quaradek-dia qua impozesas a la pasajinti, la vesti, la bagaji, la vari – sejorno sur la navo od en lazareto – qui arivas de lando ube prosperas morbo kontagiala quarco (mineral.) — Silico pura quarto — (muziko) Grado quaresma di la skalo diatonika quartana (patol.) — Dicesas pri febro intermitanta qua riaparas singla-quardie quartero — Segmento administrala di urbo quartermastro (navig.) — Grado unesma super olta di navano, che la navistari di la militistaro marala. (Lu korespondas a la grado « kaporalo » di la militistaro terala) quarterono — Homo qua devenis de la kopulaco da pelblanko kun mestico quarteto (muziko) — Muzikajo kompozita por quar voci o por quar instrumenti (du violini, alto e violoncelo) quartiko (geom.) — Kurvo di la klaso quaresma quasio (bot.) — Kortico de la arbusto L. quassia amara, de-tranchita aden mikra spani, qua saporas tre bitre, ed uzata en medicino kom tonigivo pos macereso (5 grami singla-litre), sive en tintivo alkoholoza quaternara — (matem.) En qua quar unaji simpla formacas unajo ek la klaso quaresma, e tale pluse quaterniono (matem.) — Nomo donita da Hamilton ad ula expresuri imaginara por qui lu kreis kalkulo-speco partikulara qua posibligas la solvo facila di la problemi qui koncernas la geometrio tri-dimensiona quatreno — Stanco, parto di soneto, o mikra poeziajo quar-versa quaza — Simila til ula grado, ma ne tote tala. (Indikas nur semblo o simileso, e ke la du objekti interdiferas per nur poko) quecho (bot.) — Sorto di grosa pruno oblonga, qua su *reproduktas per semuro querar (trans.) — Serchar, komisite od intencante adportor od venigor quercitrono (bot.) — Granda querko sempre-verda de la nordo-regioni di Amerika, di qua la kortico donas materio tintala flava querko (bot.) — Granda arboro ek la klaso « amentacei », di qua la ligno, tre harda, esas un ek le maxim uzata por menuzo e karpento, e di qua la kortico, pulverigite, donas tano questar (trans.) — Demandar, rekoltar, (pekunio) por verki karitatala o piesala questionar (trans., pri) — Interpelar per demando di informivi por igar su savoza pri ulo questoro — (en la epoki antiqua, en Roma) Oficiero qua administris financi publika qui (gram.) — Pluralo di « qua » quieta — Di qua la psiko ne agitesas da angori quik — Sen ajorno, tardeso (*retardeso) o fristo, mem minima quilayo (bot.) — Genero de rozacei, ek tri o quar speci de arbori, kun folii alternanta, flori dioika, qui kreskas en la sudo-regioni di Amerika, e di qui la pulvero, obtenata de lia kortico, uzesas por netigar la linji sordida de makuli grasa quino (bot.) (farmacio) — Kortico kontre-febra, donata da la arbori exotika ek la genero « cinchona » quin — Pluralo di « quan » quinara (matem.) — En qua kin unaji simpla formacas unajo ek la klaso kinesma quingo (bot.) — Frukto flava, di qua la pulpo kontenas quaza stoneti, acerba ed astriktiva, – donata da arboro ek la familio « rozacei », kun folii di qui la suba facio aspektas kotonoza quinino (kemio) — Alkaloido de vejetanto, extraktita de quino quinkunco — Asemblitaro de objekti (ordinare : arbori) dispozita kinope : quar qui formacas la anguli di quadrato, ed un en la centro quinqua- — Prefixo ciencala : qua havas kin… quinquagezimo (liturgio katol.) — La kinadekesma dio ante la pasko-festo quinto — (muziko) Intervalo de kin noti intersequanta, la du extrema inkluzite. – Grado kinesma di la skalo diatonika quintalo (mezur-sistemo metrala) — Maso 100-kilograma quintana (patol.) — Febro qua riaparas singla-kindie quintesenco — (a) (olim) Substanco eterala, egardata kom la elemento kinesma e maxim subtila. (b). (nun). La parto maxim subtila di substanco quinteto — Muzikajo de kin parti koncertala quintiko (matem.) — Kurvo di la klaso kinesma quintiliono (matem.) — Mil quadrilioni. (10³⁰) quiproquo — Eroro konseque de qua onu egardas kozo o persono kom altra quirito (che la Romani, antique) — Civitano Romana qua rezidis en Roma, kontraste kun ti qui esis servanta en la armei quirlar (trans.) — Batar (liquido, ovi, kremo) per vergo por mixar, igar augmentar volumine, spumifar, e c. quita — Tote liberigata de obligeso pekuniala od etikala quo — Neutra formo di « qua » quociento (aritm.) — Rezultajo de la divido da nombro per altra quodlibeto — Dico triviala, mokachanta, joko mala-mora, mala vorto-ludo *quoniam — Ta vorto indikas la motivo, la kauzo, la justifikivo; de la instanto kande onu agnoskas kom valida ke… quoto — La parto di singlu en la repartiso di pekunio-quanto pagenda o recevenda da ensemblo de personi rabatar (trans., ek, de) — (komerco) (aludante furnisisto) Grantar preco-diminuto a sua kompranto. Grantar konvencione (a kompranto) diminuto di la pekunio-quanto debata, kondicione ke ica pagesos ante la dato normala rabio (patol.) — Morbo virulenta qua aparas spontane che la hundo (plu rare che la kato, la volfo, e c.), komunikebla per mordo da ta animali, e finas ye acesi hororinda di konvulsi, e ye morto. (Morbo vinkita da Louis Pasteur) rabino — Doktoro pri la lego religiala di la Judi raboto (tekn.) — Utensilo di menuzisto, cizelo ek stalo, muntita oblique interne di ligno-peco rektangula kavigita, qua lasas pasar la parto tranchiva; uzata por planigar, diminutar la areo di ligno-peco racemo — (biol.) Nomo ciencala di la grapo raciono — La povo dicernar la exaktaji : (a) la fakultato deskovrar lo exakta; (b)(filoz.) la fakultato konceptar la exaktaji absoluta rado — Parto de maro, qua penetras aden la tero ferma, e formacas quaza doko naturala ube la navi povas shirmar su radiar (netrans.) — (aludante lumo-sprici rekta) Lansesar quale dardo, de centro lumoza, diverge, omna-sinse radiatoro (teknol.) — Organo di ensemblo mekanikala, destinita ad eventigar la koldesko di liquido o di gaso uzata, en la ensemblo, kom vehilo di kaloro radiko — (bot.) La parto infra di vejetanto, ordinare sinkanta aden tero, ube lu su developas inversa-sinse di la stipo, e di qua la rolo esas fixigar la planto en sulo e pumpar la elementi de qui nutresas la planto. – Parto di organo (dento haro, pilo, unglo) per qua lu su enplantacas en altra parto radiografar (trans.) — Fotografar la internajo di la homo-korpo per la X-radii (Roentgen-radii) – por skopi medicinala, kirurgiala, e c. radiometro — Aparato uzata por mezurar la intenseso-grado di la lumo-radii radioskopar (trans.) (medic.) — Explorar la ombri quin produktas la X-radii (Roentgen-radii) sur *skrino fluorecanta ek platino-cianuro di bario o di tungsteno radirar (trans.) — Grabar, facante la desegnuro per stal-instrumento stipeto-forma, kun punto tre akuta por povar trasar sur la varniso o la vaxo-strato linei tre dina e delikata radiumo (kemio) — Elemento metala, tre skarsa, deskovrita en 1898 da Pierre e Marie Curie kun J. Bémont, en la rezidui barioza obtenita lor la trakto di pekblendo (oxido naturala di uranio) radiuso (anat.) — Ta, ek la du osti di la avanbrakio, qua esas sur la latero vers-extere radotar (netrans., pri) — Parolar nekonsequante, nekoherante, konseque de feblesko di la spirito rafano (bot.) — Speco di kruciferi, di la genero « cochlearia » : planto perena, kun grosa radiko pulpoza, blanka, qua (freshe raspita) povas remplasar mustardo rafido (biol.) — Kristali aguloforma quin onu observas en ula celuli di la animali o di la vejetanti rafinar (trans.) — Igar plu pura per deprenar la substanci stranjera quin (lu) kontenas raflo (bot.) — Vito-grapo de qua onu deprenis lua beri rafto — Asemblitaro de trabi (o de arbori abatita) interligita tale ke li formacas quaza planko-sulo flotaciva rago — Fragmento de stofo, telo, lano, e c., qua pendas, mi-lacerite, de olda vesto par-konsumita raguto (koquarto) — Karno-peco preparita per sauco raitro (olim) — Kavalo-soldato de Germania, qua militoservis en Francia rajuntar (trans.) — Irar por juntar su itere ad (ulu) de qua onu esas separita rakar (trans., de) — Pasigar (liquido) de un vazo aden altra, cherpante sube (per robineto o sifono) rakahuto — Mixuro de fekulo, de glani dolca, de rizo-farino, de tuberkuli de ter-mandeli, sukrizita ed aromatizita raketo — Planketo manuo-tenebla, kun reto de tripo-kordi, uzata por sendar la baloneto, en la baloneto-ludo – la flugbalono, en la ludo di ta nomo rakito (patol.) — Halto di la kresko, manifestata (multa-kaze) da deformeso di la spino rakontar (trans., ad) — Dicar (ad ulu) narace (ulo fingita) por amuzar ralo (zool.) — Genero de stiltieri, kun grandeso mezvalora, gambi pasable kurta ma tre-longa-fingra, tre apta pri kuro – vivanta en la plana landi ed en la marshi; fluganta tre poke; cirkulanta nur dum nokto; extreme karnavida raliar (trans.) (milit.) — Asemblar sur batal-agro, la kombatanti qui esis dispersita ramo (bot.) — Mikra brancho qua naskis de brancho precipua ramno (bot.) — Arboreto di qua la beri (preske omna-kaze : nigra) esas purgiva, e di qua la kortico donas kolorizivo flava ramio (bot.) — Planto qua donas materio texebla, qua devenis de Oriento rampo — Sur voyo, plano qua formacas angulo obliqua kun la horizontalo, e quan onu esas acensonta rano (zool.) — Batrako sen-kauda qua vivas, prefere, apud aquo stagnanta, en la loki humida ranca — Dicesas pri korpo grasa (lardo, oleo, e c.) qua aquiris odoro kelke mala, e saporo akra rango — Singla de la linei sur qui kozi, o personi, qui intersucedas esas situita rankorar (netrans., ad, pro, pri) — Memorar tenace la mala agi quin onu subisis de ulu ransono — Preco postulata po la livro di milito-kaptito, di karcerano ranunkulo (bot.) — Planto herbatra, di qua un speco, kun flori dazlante flava, esas vulgara en la prati ranuro (tekn.) — Kanelo facita en ligno-bloko por uzesar kom kuliso o por recevar asemblo-peco rapo (bot.) — Varietato di kaulo, kun radiko tre pulpoza e manjebla rapecar (trans.) — Igar bona-standa itere (stofo) per pasigar interkruce fili en o sur la loko domajita (per truo, per lacereso partala) rapida — Qua parkuras multa spaco en poka tempo rapiero (skerm-arto) — Olim : Espado longa, akutigita, di qua la konko esis truoza (trui aden qui povis penetrar la espado di la adverso) raportar (netrans., pri) — Naracar ad ulu to quon onu vidis, audis, e c. rapsodo (en Grekia, antique) — La recitisto di epikaji raptar (trans., de) — Deprenar per violento (ulu, o to quo apartenas a kunhomo) rara — Tre ne-ofta raso — Ensemblo ek la ancestri ed ek la decendinti di un familio, di un populo raskalo — Persono qua nule skrupulas pri agar ne-honeste raspar (trans.) — Transformar aden pulpo o pulvero, per ta implemento koqueyala qua konsistas ye plako de lado herisita ye asperaji sur qui onu frotas la substanco tale transformenda rastar (trans.) — Amasigar, en gardeno, la folii defalinta en la alei, od, en prato, la feno tranchita – per implemento T-forma, di qua la stango transversa esas provizita ye denti ligna o fera rastaquero — Exotiko qua ostentas per luxo o tituli suspektinda rasteliero — Stablo-moblo fixigita super la manjo-trogo en qua la feno destinita a la bruti retenesas da stangi ligna, muntita quale la denti di rastilo rato (zool.) — Mikra quadripedo, ek la familio « roderi », kun muzelo pintoforma, gambi kurta, kaudo longa, qua rodas la cerealo-grani, palio, e c. ratafio — Liquoro qua konsistas ye brandio, sukro ed aromati o frukto-sukro rateno (tekn.) — Stofo ek lanofili kruce-dispozita, kun la pili tirita adextere e loklo-forme ratifikar (trans.) (yuro-cienco) — Konfirmar per akto specala (akti emanita de privati o de autoritato ek judicio-rango inferiora : od akti signatita plenipotenciere, ye la nomo di lando, ma qui, por divenar valida por exekuteso, esas aprobenda da parlamento) ratono (zool.) — Genero de mamiferi karnavida, tipo di la familio « procionidei », vicina ye la urso, qua kontenas kin speci propra ye Amerika rauka — Di qua la sono esas aspera, ruda, quale la voco di persono di qua la laringo esas inflamata raupo (zool.) — Larvo di papilioni, kun korpo longa, qua konsistas ye serio de ringi, e normale viloza rauto — Festo en salono, adube onu invitas mondumani ravelino (milit-arto) (en la yarcenti 15esma e 16-esma) — Fortifikajo pasable analoga a la nuna redani e mi-luni ravino — Voyo naturala, profunde exkavita da aquo qua fluis olim en ta loko ravisar (trans., per) — Exaltar, igar ne plus posedar su, per la impulso de entuziasmo rayo (zool.) — Mar-fisho, plata e kartilagoza razar (trans.) — Reze-tondar la barbo-pili re (muziko) — Noto duesma di la gamo naturala di « do » reaktar (netrans., ad, kontre) — Facar sur korpo efiko genitata da la efiko quan lu recevas de ica reala — Di qua la existo esas fakta, e ne nur semblanta o posibla realgaro (kemio) — Reda arseno-sulfajo rebela — Qua refuzas obediar la autoritati legitima rebordo (tekn.) — Bordo igita plu alta kam la centro-parto rebuso — Esprito-ludo qua konsistas ye reprezentar vorto, frazo per figuri di objekti di qui la nomi memorigas, per homonimeso, ta vorto, ta frazo recensar (trans.) (pri libri, artikli di revuo, e c) — Analizar (por *publico) olia kontenajo, opinionar pri lia valoro spiritala, e c. recenta — Qua eventis, existeskis, nur poka tempo ante la instanto konsiderata recepcionar (trans.) — Verifikar (pri qualeso e quanto) livrajo por saveskar ka lu esas absolute konforma a la klauzi di la kompro-kontrato recepto — Indiko quan onu recevas pri la preparo di ula medikamenti, di ula dishi receptaklo (bot.) — Parto di la floro ube su insertas la kalico, la korolo, la stamini e, normale, la karpelo (o karpeli) di la ovario recesiva (biol.) — Dicesas, pri la Mendel-lego (*leyo), por qualifikar la karakteri qui dominacesas – t.e. qui transmisesas, a la hibrido od a la mestico – da un ek la patri, ma sen aparar en la genituro recevar (trans., de) — Esar la sendario di sendajo, la donario di donajo, la donacario di donaco, e c.- esar la objekto di ago recidivar (netrans., pri) — Iterar krimino, delikto, kulpo pri qui lu ja kondamnesis e punisesis recipiento (tekn.) — Vazo adaptita ad ula aparati por recevar gasi, liquida, e c. reciproka — Dicesas pri du termini, singla de qui agas a la altra ye maniero qua equivalas olta quan lu recevas recitar (trans., ad, koram) — Dicar voce, parole, memore, quale se onu lektus recitativo — (muziko) En ensemblo, solo kantala od instrumentala. Kanto deklamata sen simetrio di mezuro e di ritmo, e kadencata segun la dividuro di la versi e di la flexi di la voco parolanta reda — Di qua la koloro esas olta di sango, di fairo, e c. redaktar (trans.) — Kompozar segun la formo qua konvenas (libro, artiklo di jurnalo o di revuo, letro, kontrato, e c.) redano (fortifik.) — Fortifiko-masivo dento-forma, ek du facii qui intersekas, tale formacante angulo konvexa redemtar (trans.) — Obtenar la liberigo po ransono redingoto — Vesto di qua la paneli envelopas la korpo reduito — Fortifikajo konstruktita dop altra por prolongar la defenso-fortifikaji se la unesma esus kaptita da la enemiko reduktar (trans.) — Retroduktar a lua situeso naturala, normala (osto luxacita, ruptita) reduto (milit-arto) — Fortifikajo aparta, tote klozita (*kluza), sen anguli konkava. refo (navig.) — Parto di seglo quan onu rifaldis por diminutar la surfaco opozata a vento referar (trans., ad) — Relatigar (ulo) a to quo explikas lu, konfirmas lu referendario — Oficiero di kancelereyo qua havas kom taski gardar la rejo-siglilo e raportar pri la supliko-letri reflektar — (trans.) (aludante surfaco) Retrosendar (en ula kazi : plu feble) to quo frapas lu reflektoro (tekn., optiko) — Aparato qua konsistas ye surfaco de metalo polisita od ye spegulo, destinita reflektor la radii konsiderata segun la direciono selektita; li uzesas precipue por lumo, ma anke por soni, kaloro refluxar (netrans.) (pri mareo) — Decensar, pos acensir per fluxo reflexa (fiziol.) — Produktita sen-vole da reakto organismala reformar (trans.) — (eklezio kristan.) Retroduktar a la formo originala refraktar (trans.) (fiziko) — Igar (lumo-radio) deviacar pro (per) lua paso (pasigo) en medio di qua la denseso-gradi rispektiva diferas refraktara — (tekn.) Qua rezistas ula influi refraktoro (tekn.) — Instrumento qua donas la indici di refrakto refreno — Ri-aparo di verso en omna kupleto di kansono, di balado, di rondelo refujar (netrans., en, che) — Irar rapide a loko ube onu povas vivar sekure refutar (trans.) — Destruktar la valideso (di opiniono) per demonstrar ke lu esas ne-exakta refuzar (trans.) — Ne-grantar regalar (trans., per) — Restorar (ulu) per ulo bona drinkale o manjale regalio (eklezio katol., en Francia) — Yuro quan havis la rejo pri inkasar la revenui di la episkopeyi, di la abadeyi, vakanta, e nominar pri la benefici qui dependis de li regardar (trans.) — Direktar sua okuli apertita (ad ulo od ulu) regato — Konkurso de bateli, qui avancas o per seglo, o per la agado da remeri regenerar (trans.) — Reproduktar (parto destruktita) regento — La persono qua guvernas dum la minoreso o dum la absenteso di la suvereno regio — Exploto, administro, di domeno ye la nomo di altru e ye la profito da ica regimento (armeo) — Trupo de plura batalioni od eskadroni, direkte da kolonelo regiono — Parto plu o min granda di lando qua submisesas a klimato komuna registro — Libro, kayero, sur la skriburo-virga pagini di qua onu notas senfalie la fakti pri qui onu volas memorar regnar (trans.) — Aplikar sua povo rejala, sua autoritato suverenala regolo (zool.) — Mikra pasero kantera, ek la familio « silvidei » regoliso (bot.) — Planto di qua la radiko uzesas kom dolcigivo pri rumo, bronkito, e c. regresar (netrans.) — Irar kontre progresado regretar (trans.) — Chagrenar pro ne plus havar (ulu, ulo) regular (trans.) (tekn.) — Submisar ad ordino rigoroza (la funciono di mekanismo, di mashino, e c.) regulatoro (tekn.) — Organo qua regulas la funciono di mekanismo, di mashino rehabilitar (trans.) — Ri-establisar en lua stando originala, en lua yuri originala (persono quan onu deklarabis dekadinta de li) reino — Singla ek la rimeni di la brido (o di la brideto) quin onu uzas por direktar kavalo rejo — Chefo suverena di ula stati rejimo — (politiko) Formo di guverno rekalkar (trans.) (solduro, e c) — Kunpresar, per martelofrapi, la plombo, la stano, qua salias, transpasas rekamar (trans.) — Lor texo, pasigar, sur la fondo uniforma di stofo, fili qui formacas desegnuro rekapitular (trans.) — Rezumar, kurte repetar, o memorigar, per enumero preciza e kompleta di omna punti, parti o chapitri reklamar (netrans., pri) — Laudar (mem exajeroze) publike la komercajo, la varo, la objekto quin onu probas vendar reklamacar — (netrans.) (ad, pri, por) Protestar kontre to quon onu judikas kom neyusta, por obtenar la reparo di la domajo o lezo; desagnoskar to quon onu judikas kom neyusta, ne-equitatoza rekolecar (netrans.) — Koncentrar su aden su, per izolar su de la kozi extera rekoliar (trans.) — Deprenar, hike ed ibe, to quo falis, dispersite, sur sulo e retro-pozar lu a lua plaso rekoltar (trans.) — Rekoliar la produkturi da la tero kultivita. – (anke metaf.) rekomendar (trans.) — (pri persono) Indikar (lu) partikulare kom esonta la objekto di la bonvolo, di la protekto, da ulu rekompensar (trans., pro, per) — Gratifikar pro servo agita. quankam ne-debata rekordo — Prodajo sportala (od analoga), konstatita oficale, e qua ecelas omna agi antea di la sama genero rekortar (trans.) — Plukurtigar per tra-tranchar la extremajo (hari, kordo, e c.), per detranchar la bordo rekrutar (trans.) (ulu, ad) — Obtenar la su-engajo libera (di ulu) kom soldato rekta (geom.) — Qua, en spaco, de sua komenco til sua fino, iras sen deviaco, t.e. segun la lineo maxim kurta qua esas trasebla de un punto ad altra punto rektangulo (geom.) — Qua havas un orto rektifikar (trans.) — (kemio) Igar (liquido) pura per un distilo plusa rektolinea (matem.) — Qua konsistas ye linei rekta rektoro — La persono qua direktas universitato, distrikto universitatala, o Jezuito-kolegio rektumoptoso (patol.) — Laxesko di la muskuli qui subtenas la parieto di la rektumo rekuperar (trans., de) — Riposedeskar (per agir por lo) rekurenta — (anat.) (pri nervo) Qua kurveskas, e retrovenas preske a sua departo-punto rekursar (netrans., ad) — Irar demandar (ad ulu) helpeso quan onu ne recevis de altru rekuzar (trans., ulu, su) (yuro-cienco) — Refuzar aceptar kom judicionto, kom juriano, kom testo, kom arbitronto relo (tekn.) — Singla de la du bendi ek fero o stalo, polisita, sur qui la roti di treno-veturi rulas facile e mantenesas en la direciono volata; konvexan esas la parto qua kontaktas la roti. (Opoze a « tramo », ye qua ta parto esas konkava) relatar (netrans. ad) — (pri termini, muziko-soni, afecioni, interesti) Inter-korespondar per adminime kelka traiti komuna relayo — (a) Loko ube hundi qui vartas, en la parkureyo di chasantaro, remplasos la hundi qui esos fatigita; (b) Loko ube kavali quin onu vartigas, ye intervali, en posto-voyo, remplasos la kavali qui esos fatigita relegar (trans.) — (yuro-cienco, che la Romani antiqua) Exilar aden loko determinita, sen privaco di la yuri civila e politikala relevar (trans.) — Determinar la situeso topografiala di (ulo) ed indikar lu sur mapo reliefo — La parto qua salias ek la surfaco cirkondanta religio — Ensemblo ek la kredi e praktiki e ritui, qui havas kom skopo homajar deo o dei reliquio (religio kristan.) — To quo restas de santo pos lua morto, ek lua korpo, ek to quon lu esis, ek la instrumenti di lua tormenteso remarkar (trans.) — Atencar ne-vole (ulu, ulo) ne-ordinara, ne-kustumala, ne-expektita remar (netrans.) — Uzar, por igar batelo (ed, olim, navo) avancar, longa ligno-stango, kun planketo ye la extremajo per qua onu quaze plaudas o batas la aquo e, tale, obtenas la pulso-forco remediar (trans., per) — Aplikar la kozo qua esas necesa por risanigar (fiziologiale o psikale). – (anke metaf.) reminicar (trans.) — (lor kompozo literaturala, muzikala, artala) Memorar fragmenti di ta o ca literaturajo, muzikajo, pikturo, statuo, quan onu imitas ne-vole, nekoncie remisar — (trans.) Dispensar (ulu) de parto di lua debo, di lua puniseso-grado, di peko remonstrar (netrans., pri) — Parolar, diskursar, por demonstrar (ad ulu) lua nejusteso, la detrimento quan lu agis remonto (armeo) — Segmento di la armei di qua la rolo esas furnisar a la militisto-korpi ed a la institucuri militala la kavali quin li bezonas remoro (zool.) — Ekeneido, fisho a qua la Romani e Greki antiqua atribuis la fakultato impedar absolute la avanco di la navi remorkar (trans.) — (aludante navo) Tirar dop su altra navo per kablo, per kateno remorsar (netrans., pri, pro) — Esar la objekto di reprocho de sua koncienco remparo (milit-arto) — Cirkuito-murego, reliefajo de tero, e c., destinita protektor urbo, kastelo, kontre enemiko remplasar (trans.) — Prenar, havar la plaso di (ulu, ulo) remulado — Sauco lango-pikanta, ek mustardo quirlita kun oleo reno (anat.) — Vicero duopla, situita en la regiono lombala, qua sekrecas urino rendevuo — Interkonvenciono da du o plura personi pri esor en ta o ca loko, en ta o ca dio, ye ta o ca kloko, quin li fixigas pri lia inter-renkontro rendimento (tekn.) — Efekto utila di mashino, di laboro homala renegar (trans.) — Ne plus agnoskar kom sua renesanco — Epoko (qua sequas la mezepoko ed anuncas la epoko moderna) dum qua rinaskis e prosperis literaturo e la arti en Italia, en Francia, e c. renet-pomo (bot.) — Pomo di qua la shelo, makul-buntita, aspektas kelke quale la kopso-rano renkontrar (trans.) — Trovar dum sua voy-iro – o pro hazardo, o pro ad-iro intencita, o pro rendevuo rento (financo) — Revenuo (yarala), ordinare personala, obtenata de sulo-proprieto, de domi lugata, o kapitalo prestita a la stato od a privato rentiro (zool.) — Quadripedo di la polo-regioni, ek la genero « cervo », kun korni plata e quaze dentoza renuncar (trans.) — Abandonar definitive, cesar sua pretendo, sua aspiro (ad lu) renversar (trans.) — Faligar ulo, ulu, adsur sulo – generale per shoko, pulso subita e ne-expektita da la pulsito reostato (elektro) — Aparato qua inkluzas rezistivo elektrala, regulebla segun-vole, e qua, interpozite en cirkuito, posibligas la variigo di la elektrofluo reotaktismo (biol.) — Karakterizivo di ula organismi : li su movas inverse di la aquo-fluo en qua li esas imersita reotropismo (biol.) — Reotaktismo qua su manifestas che enti komplexa (metafiti o metazoi) reparar (trans.) — Igar lo necesa por igar(lu) aden lua stando antea, pos lua domajiteso repartisar (trans., inter) — Partigar (ulo) ed atribuar a singlu la parto qua apartenas a lu repastar (netrans., ek) — Manjar ye kloki determinita (dejunar, dinear, supear; matino-frue : dejunetar) repentar (netrans., pri) — Regretar sua kulpo, dezirante emendar o kompensar lu, e ne plus agar lu reperar (trans.) — Determinar la situeso topografiala preciza ed exakta reperkutar (trans.) — Produktar retro-shoko. – (La korpo shokata, shokas sua-foye la korpo quan lu kontaktas o preske kontaktas) repertorio — Sorto de tabelo, en qua la tituli, la nomi, e c. esas klasifikita segun ordino qua igas posibla trovar li facile repetar (trans.) — Dicar plura-foye, parole o skribe, to quon onu, od altru, ja dicis repleta (pri vivanto) — Di qua la formo esas kelke ronda, la karno ferma, la pelo pasable tensita replikar (trans., ad, pri) — (a) Respondar a to quon ulu respondis. (b)(yuro-cienco) Respondar a la respondo da la adverso reportar (trans.) (en borso) — Plulongigar la vendo-kontrato kun pago-tempo, quan agis spekulisto, de liquidaco-dato a la *nexta, po pagar a la kapitaliero qua satisfacas provizore la engaji financala, la difero-quanto, plus, en ula kazi, premio repozar (netrans.) — Jacar en stando tala ke onu cesas movar su, por desaparigar fatigeso represar (trans.) — Haltigar la ageso, la exekuteso (di to quo esas kondamninda) reprezalar (netrans.) (kontre) — Agar a la enemiki malajo po malajo, domajo po domajo reprezentar — (trans.) Remplasar (ulu) en la praktiko di lua yuri reprimandar (trans., pri) — Agar (ad ulu) blamo pri lua kulpo reprochar (trans., ad) — Imputar kom kulpo (ulo) ad ulu, turnante su a lu repso — Stofo ek silko e lano, od ek lano e kotono reptar (netrans.) — (aludante ula animali) Avancar per tranar su kun ventro an sulo republiko — Guverno-sistemo en qua la suvereneso apartenas ad asemblitaro ek la populo, od a senato, ed en qua la povo exekutigar la legi ne esas heredala repudiar (trans.) — Cesar agnoskar legale (kom sua spozino) repugnar (trans.) — Produktar antipatio nevinkebla, nerepresebla reputar (trans., kom) — Igar egardesar kom tala o tala repulsar (trans.) — Pulsar ad-retroe, igar *rekular (desavancar) per retro-pulso. (anke metaf.) requiem (liturgio katolika) — Prego por la mortinti requizitar (trans.) (aludante la stat-autoritatozi) — Postular ke persono o kozi esez igata en la dispono di ta autoritatozi por servado od uzado publiko-destine (*publico-destine) resekar (trans.) (kirurg.) — Ablacionar un ek la extremaji di osto malada resipicencar (netrans.) — Repentar ye maniero qua eventigas la ri-komenco agar etiko-konforme reskripto — (yuro-cienco, che la Romani antiqua) Respondo, da la imperiestro, a la questioni agita a lu da la guberniestri, da la judiciisti, e c., pri ula problemi solvenda resonar (netrans.) — Retrosendar la soni per reflekto resorbar (trans.) (medic.) — Igar retroirar aden la cirkulado (liquido quan la vaskuli lasabis eskapar) resorto — Peco di mekanismo qua, per sua destenso, movigas peco vicina resortisar (netrans., ad) — Esar judicienda da ta o ca tribunalo respektar (trans.) — Egardar kom kozo quan onu devas atencar pro lua importo respirar (trans. e netrans.) — Aspirar aero por regenerar la sango, e, pose, expirar lu respondar (trans., ad) — Sendar, direktar ad ulu di qua onu recevis demando, questiono, akuzo, e c. to quon onu havas dicenda kambie responsar (netrans., pri) — Obligesar reparor, per indemno, la detrimento o domajo quin onu agis od agos a kunhomo responsorio (liturgio katol.) — Citaji ek biblo, dicata o kantata pos omna leciono di matutino restar (netrans.) — Esar ankore prezenta pos ke onu deprenis un o plura de lua parti restaurar (trans.) (pri edifico, statuo, e c) — Igar en bona stando itere restitucar (trans., ad) — Retrodonar ad ulu (to quon onu prenis de lu) restorar (trans.) — Donar (ad ulu) la manjebli e drinkebli necesa por ke lu ne plus hungrez nek durstez restriktar (trans., ad) — Retroduktar aden limiti plu streta reto — Texuro ek mashi interligita per nodi plu o min inter-distanta, facita ek kordeto, filo, e c., per bastono cilindra e naveto retablo — (tekn.) Parto dopa di altaro (en kirko) qua supersalias la tablo retenar (trans.) — Ne lasar de-irar (persono o kozo); impedar (persono) agar impulsate da pasiono; ne retrodonar (kozo), ne restitucar (kozo) retiario (historio di la Roma antiqua) — Gladiatoro di qua la armo esis reto per qua lu probis enplektar sua adverso retikulo — (optiko) Fili interkrucumanta quin onu lokizas sur la objektalo di la teleskopi, por determinar ula punti di la feldo di ta aparati retino (anat.) — Membrano quan formacas, sur la fundo di la okulo, la expanseso di la nervo vidala, sur qua venas facar su la imajo de la objekti retoro — (epoki antiqua, en Roma e Grekia) Profesoro pri eloquenteso retorto (kemio) — Recipiento vitra, gresa, kun kolo streta e kurvigita, uzata da la kemiisti retraktar (trans.) — Retroprenar, nihiligar, explicite, formale (to quon onu dicis, o plendo ad autoritato judiciala) retretar (netrans., de, ek) — (strategio) Retro-iro (*rekulo) da trupo de militisti qua koaktesas agar tale da la enemiko plu forta qua avancas retro- — Prefixo qua indikas movo de avan ad dop – de ula epoko ad epoko antea retushar (trans.) — Ri-laboreskar (ulo) por korektigar o plubonigar ta o ca ek lua parti reumatismo (patol.) — Dolorigo qua su manifestas sen inflamuro, en la muskuli, en la artiki, e di qua la kauzo ne esas determinita bone revar (netrans., pri) — Lasar sua penso vagar hazarde revanchar (netrans., pri) — Retroprenar de ulu la avantajo quan lu prenis de ni sen nia konsento revelar (trans., per, pri, ad) — Konocigar (to quo esis celita) revendikar (trans.) — Postular la retrodono, kom apartenajo nia, di to quon kunhomo ditenas revenuo (financo) — To quon ulu obtenas, singla-yare, de sua kapitalo, de sua domeno, de pensiono, de rento reverberar (trans.) — (fiziko) (aludante surfaco) Retrosendar la lumo-radii o la kaloro-radii qui frapas lu reverencar (trans.) — Movar sua korpo por salutar ye maniero qua manifestas respekto profunda reverso — La facio, opozata a la facio quan, en kozo, onu regardas, o regardigas, prefere reversionar (yuro-cienco) — Dicesas pri havaji qui retroiras a la persono qua donacabis li a kunhomo, kaze ke ica mortas sen filii revizar (trans.) — Submisar itere (texto, proceso, kodexo, konto) ad exploro por reformar, korektigar, se necesa revokar (trans.) (pro) — Retrotirar (lu) de lua ofico (pro nekapableso, pro kulpo profesionala, e c.) revoltar (netrans., kontre, pri, pro) — Refuzar la obedio di la imperi de la autoritatozi legitima, regnanta. – (anke metaf.) revolucionar (netrans.) (aludante la populo di stato) — Agar violente la chanjo di (sua) guvernistaro revolvero — Pafarmo portebla, pistoleto qua posibligas pafar plura-foye sen interrupto, per provizesir ye plura kulati quin onu povas charjar anticipe, e quin resorto igas pasar singlope avan la tubo o la tubi di la armo revuar (trans.) — (armeo) Manovro, defilo, di la armo-trupi, di qua la skopo esas certigar su (igar su *certena) pri la korekteso di lia su-teno, instrukteso, precizeso di movi e gesti revulsar (trans.) (patol.) — Igar inflamantajo, obstruktantajo, e c. deviacar de la loko malada, per atraktar lu ad altra parto di la korpo ube lu ne esas danjeroza reza — (pri pili, hari, e c.) Tondita tale ke li ne salias de la surfaco cirkondanta rezedo (bot.) — Planto herbacea, kun flori odoranta, folii dispozita sur la stipo intervaloze, quan onu kultivas en la gardeni rezervar (trans.) — Retenar, gardar, ula-destine rezidar (netrans., en, che) — Esar establisita nun en ta o ca loko. Permanar en la loko ube onu havas sua ofico rezidento — Agento diplomacala qua rezidas apud la guvernistaro di mikra lando, kun grado infra ye olta di ambasadisto o di plenipotenciero reziduo — La materio qua restas pos operaco kemiala, pos manipulo industriala; ta parto di la dishi qua ne manjesis dum la repasto; la restajo di objekto ruptita acidente rezignar (netrans., pri) — Aceptar volunte desfeliceso, domajo, perdo, quan onu subisis e, generale, ne povis evitar rezino — Materio inflamebla qua defluas, naturale o per incizo, de la pino, pinastro, abieto rezistar (trans.) — Opozar, a la efiko da forco, forcon qua agas inversa-sinse rezolvar (trans.) — Determinar, pos decido, to quo esas agenda praktikale, aplikale rezonar (netrans., pri) — Agar kateniguro ek propozicioni qui esas apta demonstrar ulo rezultar (netrans., de) — Eventar konseque de ago, de fakto rezumar (trans.) — Repetar to quo dicesis skribe o voce, ma agar lo plu kurte, per expresar nur lo esencala o quintesencala rezurektar (netrans.) (religio kristana) — Retrovenar de mortinteso a vivo, per miraklo ri- — Prefixo qua indikas ago quan onu iteras, iteris od iteros ribo (bot.) — Frukto di arbusto ek la familio « grosulariei » richa — Qua havas propriete multa havaji importoza. (richa de) ricino (bot.) — Genero de planti, ek la familio « euforbiacei », di qua un speco donas oleo purgiva rictus — Fenduro di la boko, qua lasas la denti videsar ridar (netrans., pri, pro, de) — Sentar quaza expanseso di sua vizajo quan akompanas expiri sukusoza plu o min bruisanta, signi korpala di gayesko subita ridelo (tekn.) — Ligno-peco horizontala qua, ye singla latero di chareto, formacas, per la ronda ligno-cilindri qui tra-iras lu, quaza rastelero destinita impedor la falo di la kargajo rifo (navig.) — En maro, rokajo, grupo de rokaji o de sablo o de koralii, nur kelke salianta de la aquo-surfaco, kontre qua povas su ruptar navi rigo — (navig.) To quo uzesas por manovrar navo (kordegi, segli, e c.) od aerostato rigida — Qua ne cedas se onu probas flexar lu riglo — Mikra peco fera, fixigita sur pordo, sur fenestro, e qua, se pulsita aden seruro-boketo, impedas la aperto rigoro — Precizeso, strikteso, extrema rikochar (netrans., sur) — Dicesas pri la retro-salto de stono plata qua frapas la surfaco di aquo, o projektilo de pafarmo qua frapas sur sulo rimo — Konsonanco di la lasta silabo acentoza di la vorto finala en du o plura versi rimborsar (trans., ad) — Donar (ad ulu) la equivalanto di la sumo de to quon lu preste spensis rimeno — Bendo de ledro, longa e streta rinforcar (trans., per) — (muziko) Igar (sono) plu intensa, plu energioza ringo — Cirklokurvo de metalo o de altra materio rezistiva quan onu uzas, en la kazi maxim multa, por retenar, ligar rinocero (zool.) — Granda mamifero, sovaja, ek la klaso « pakidermi », kun un o du korni sur la nazo rinoplastiko — Operaco kirurgiala qua konsistas ye rifacar la nazo per la grefto animalala, per pelo-peco deprenita de la fronto de la brakio, e c. rinsar (trans., per) — Pasar en aquo pura, to quo esas jus lavita, por igar lu absolute neta ripar (netrans.) — Dicesas pri roto di biciklo o di automobilo qua glitas skrapante aden direciono qua esas obliqua ye lua plaso propra riskar (trans.) — Expozar (ulu, ulo) a chanco pri qua onu certa (*certena) ke lu esos bona rismo — Bloko de (en Britania) 480 od (en mondo, ecepte Britania) 500 folii de papero risolar (koquarto) — Igar (kom exemplo : *kartofli – terpomi jus fritita) krakanta quale pano-krusto rispektiva (aludante plura personi, plura kozi) — Qua koncernas singla de li, relate a le cetera ristornar (trans.) — (navig.) Abrogar, nihiligar (interkonsente) asekur-akto navala konseque de cirkonstanci qui eventis ante la departo di la navo ritmo (muziko) — Aparo inter-simetra di la tempi forta e di la tempi febla, qua rieventas periodope en frazo muzikala, en verso, en tamburo-frapado ritornelo (muziko) — En la akompano di kanto, kurta frazo muzikala ye qua onu igas preirata o sequata singla kupleto rituo (liturgio) — La ceremonii di kulto rivo — Parto di la tero-sulo qua esas quaze la bordo di aquoextensajo, olua limito rivalo — La persono qua kontestas (ulo ad ulu); singla de la personi qui inter-luktas por havar ulo, ulu rivero — Aquo-fluo inter du rivi, qua fluas aden fluvio riveto (tekn.) — Klovo di qua la pinto esas abatebla ed aplastebla per martelago (pos igir lu trairar plako) por fixigar lu rizo (bot.) — Planto cereala, graminea, kultivata en la regioni di qui la atmosfero esas tre varma rizopodo (zool.) — Protozoo ek un celulo nuda, qua havas prolonguri (pseudopodi) quin lu uzas kom organi lokomocala e pren-ala robo — Longa vesto qua decensas til la pedi e varias, pri lua formo e lua naturo, segun la persono qua *weras lu, o segun lua destineso robineto (tekn.) — Ajuto muntita an la extremajo extera di tubo di fonteno, di tanko, di cisterno, e trairata da klefo qua, segun la sinso di lua rotacigeso, retenas o lasas eskapar la liquido robinio (bot.) — Genero de arbori ek la familio « leguminosi », di qui la speco maxim konocata esas granda arboro kun flori blanka, odoroza, qui kreskas grape, e di qua la ligno densa esas apta por facar chari robro (en la wisto-ludo) — Partio ligita robusta — Di qua la konstituciono esas tre forta, tre vigoroza, tre rezistiva rocheto (liturgio katol.) — Surpliso kun maniki rekta, ek stofo blanka e tre dina, quan *weras la episkopi ed ula alt-oficieri di la eklezio katolika rodar (trans.) — Entamar per mikra dento-mordi, beko-frapi rodio (kemio) — Metalo harda e facile ruptebla, qua aspektas quale aluminio, esas duktila e maleebla kande inkandecanta til redeso; lu fuzas ye 2000° C rododendro (bot.) — Genero de planti ek la familio « erikacei », arboreto sempre verda, remarkinda pro la beleso di lua flori rodomonto — Falsa bravo qua asertas ocidir multa enemiki ed esar kapabla trafendar irgu rogo — Amaso de ligno brancha sur qua la antiqui kustumis kombustar sua mortinti rogacioni (religio katol.) — Prego publika, agata procesione, dum la tri dii qui preiras la Acenso-festo, por obtenar bona rekolti roko — Blokego de petro tre rezistiva qua retenesas da sulo rokambolo (bot.) — Alio reda di Hispania, planto liliacea, perena, bulboza. Lua bulbi saporas kelke quale alio, ma plu feble, ed uzesas kom kondimento. ophioscorodon rokoko — Stilo ornementala qua esis segun-moda en la yarcento 18-esma rolo — (teatro) (a) Transskriburo di to quon aktoro devas recitar ek teatrajo. – (b) To quon la aktoro devas recitar. (c) Persono quan reprezentas la aktoro rolero — Cilindro, ligna, metala, e c., quan onu promenas sur agro por ruptar la glebi, por kunpresar tero; por planigar la gazon-agri; por extensar pasto por la kukaji; por extensar la inko sur la komposturi di imprimilo, e c. romano — Verko literaturala, fingura, en qua la autoro esforcas interesar la lektero, sive per la singulareso di la aventuri, sive per la deskripto di la mori, di la pasioni, e c. romanco — Mikra kansono di qua la karaktero esas sentimentala romantika — Qua apartenas a la sistemo literaturala qua refuzas la imito klasika di la Greki e di la Romani antiqua, e volas liberigar su de la reguli kompozala qui konsequas de ta imito rombo (geom.) — Quadrilatero, kun lateri inter-egala e kun anguli ne-orta romboedro (geom.) — Korpo solida, kristalajo, di qua la edri esas romba ronda — Di qua la formo esas cirkla rondelo — (poezio) Mikra poemo Franca, ek dek-e-tri versi (ok kun ula rimo, e kin kun altra rimo) interseparita per pauzo ye la verso kinesma, e ye la okesma – la vorti versokomencala iteresas pos la verso okesma e la dek-e-triesma, sen esar parti de li ronkar (netrans.) — Emisar, dormante, respiro nazala tre bruisoza ronronar (netrans.) (aludante kato) — Agar mikra grondado de kontenteso roquar (netrans.) (shako-ludo) — Pozar la turmo apud la rejo, e la rejo trans la turmo kande nula piono stacas inter li, o dextre, o sinistre, kande onu judikas lo kom oportuna roso (meteorol.) — Strato de aquo-guteti qua aparas quale sedimento, nokte, sur la surfaco di ula korpi qui expozesas en aero ne-inkluzita – aquo-vaporo de atmosfero, kondensita da la varmesko quan produktas la radiado noktala rosbifo (koquarto) — Peco de bovokarno rostita – maxim-multakaze pseudo-fileto rosmaro (zool.) — Mamifero amfibia, karnavida, analoga a maro-hundo rosmarino (bot.) — Planto aromata, ek la familio « labiacei », qua kreskas precipue en maro rospo (zool.) — Reptero batraka, kun gambi plu kurta kam olti di rano, korpo grosa e kurta, sur qua abundegas la veruki, de qui exudas odoro fetida rostar (trans.) — Koquar per fairo intensa (karno, pultruni) sur spiso, en forno, sur grililo rostro — (che la antiqui) Beko, quaze sporno, ye qua (kom armo) onu provizis la pruo di la navi, por plufaciligar la asaltabordo di la navi enemika roto (tekn.) — Peco rigida, cirkla, qua rotacas cirkum axo qua trairas lua centro, e pleas la rolo di motoro, generale kun felgo e radii rotacar (netrans.) (aludante korpo) — Movar su cirkum sua axo fixa rotano (bot.) — Genero de palmiero, kun stipo longa e tenua rotifero (zool.) — Genero de animali mikroskopala, qui divenas sen-mova kande vetero esas sika, e rimoveskas lor humidesko di atmosfero rotolar (netrans.) — Produktar bruiso (quale per frapi qui eventas tre kurta-intertempe) kontinua, analoga ad olta de veturo qua rulas rapide sur voyo ne-glata rotondo — (edifico) Edifico cirklatra, quaze kronizata ye kupolo rotoro (tekn.) — Nomo di la parto nefixa, en la elektro-motori kun fluo alternanta – opoze statoro, qua esas la parto fixa rotulo — (anat.) Mikra osto plata, kun anguli kelke rondigita, ye qua konsistas la parto avana di la genuo rovo (bot.) — Arbusto dornoza e reptera, ek la familio « rozacei », qua kreskas en la hegi, la boski, e donas frukto (rovbero) rovro (bot.) — Querko blanka, min granda kam la querko ordinara royalismo — Mento monarkiista. (« En rejio, royalismo esas o partiso, od opiniono ».) rozo (bot.) — Flori di arbusto ek la familio « rozacei », qua odoras dolcege, e di qua la tipo primitiva esas ye koloro delikate pale-reda. rozario — Granda chapleto, ek dek-e-kin deki de grani, sur singla de qui onu recitas (che la katoliki) un « Ave » – singla de qui pre-iresas da grano plu grosa sur qua onu recitas un « Pater » rozeolo (patol.) — Pel-erupto febla, karakterizata da mikra makuli rozea, kurta-dura, sen febro, qua eventas precipue che la infanteti e la infanti rozlauro (bot.) — Arboreto ek la familio « apocinei » rubando — Mikra bendo streta de stofo fila, lana, silka, velura, de celofano, de plastiko rubarbo (bot.) — Planto ek la familio « poligonei », kun larja folii, di qua la radiki uzesas kom tonizivo e purgivo, e la pedunkli, por facar kompoti e tarti rubio (bot.) — Planto ek la familio « rubimacei », di qua la radiko, kande sikigita e pulverigita, donas tintivo reda rubidio (kemio) — Metalo alkalioza, qua existas en ula aqui minerala, en ula vejetanti (betravo, tabako, teo, kafeo), en la lepidolito, bazalto, e c., e deskovrita samatempe kam cezio, da Kirchhoff e Bunsen rubino — Lapido, reda bele e diafane rubriko — En revuo, en jurnalo : titulo generala (kom exemplo : « Progreso ») kun tituli specala (kom exemplo, ek « Progreso » – rubriki esas « Questioni linguala », « Kroniko », « Bibliografio », « Diversaji ».) ruda — Di qua la acepto-maniero esas ne-delikata, kelke maletraktanta, mem se nur parole rudimento — La komenc-elementi di arto, di cienco rufa — Reda kelke-flava rugo — Plisuro di la pelo sur la fronto, la vizajo, la manui, quan produktas, che la oldi, la mult-evozeso. – (metaf. : Sulketo sur surfaco di irgo) ruinar (trans.) — Igar (konstrukturo) krular ruko — Stipo di kano, bastono di qua la extremajo supra garnisesis ye lino, kanabo, kotono, e c. por filifo ruktar (netrans.) (aludante la stomako) — Retrosendar bruske suflado de aero, produktante bruiso rukular (netrans.) (aludante la kolombi, la turturi) — Emisar la murmuro karezanta qua karakterizas lia speco rular — (trans.) Movar per igar rotacar sur su ipsa rulado (muziko) — Vokalizo qua konsistas ye intersucedo rapida e lejera de noti sur la sama silabo ruleto — Hazardo-ludo en qua mikra bulo de ivoro, per rular sur cirklo dividita aden 76 faketi numeroza (reda o nigra), determinas la gano o la perdo, segun ke ta bulo haltas sur la faketo rumo — Brandio facita ek la reziduo de melaso di kano-sukro rumbo (navig.) — Angulo-spaco qua inter-separas la 32 vent-arei di la busolo ruminar (trans. e netrans.) (aludante ula mamiferi herbivora) — Igar la manjaji mi-mastikita retrovenar de la stomako aden la boko, ube li mastikesas itere ante esar englutata definitive rumoro — Informo-vorti qui propagesas, difuzesas en publiko (*publico) rumpo — Extremajo dopa di la korpo di la ucelo, qua suportas la kaudo rumsteko — La parto maxim supra di la dopajo di bovo, an-sur la kaudo runo — Singla de la literi ek la alfabeti maxim antiqua di la populi Germana e Skandinaviana ruptar (trans.) — Pecigar, pecetigar, per shoko, frapo, preso tre forta. – Anke metafore ruro — Extensajo de sulo, situita exter la urbi, quan okupas la agri, la prati, e c. rusho — Bendo de stofo, de tulo, e c., plisita forme di mikra kupeti, di godroni, kelke simila a la alveoli di abeluyo, ed uzata por ornar la vesti hominala rusko (bot.) — Genero de planti ek la familio « liliazei », arboreti sempre verda, simila ad la asparagi, kun folii rudimenta e rameti aplastita forme di folii verda e harda ledratre di qui la surfaco portas flori qui donas beri globatra rusto — Fer-oxido, redatra rustika — Qua apartenas a la kozi di ruro. Dicesas anke pri la manieri di la rurani – pri la planti qui rezistas la domaji produktita da la mala vetero quale la planti sovaja – pri benko, kozo ek petro kruda od ek ligno ne-laborita ruto (bot.) — Planto medicinala, ek la familio « rutacei » di qui lu esas la tipo, qua saporas akre ruteno (kemio) — Metalo ek la grupo di platino, la maxim skarsa ek omni, deskovrita da Glaus (en la yaro 1843) en la osmio di iridio rutino — Kustumo su-inkrustinta agar o facar ulo segun ta o maniero. ruzar (netrans., per) — Uzar, por trompar, moyeni qui igas falsajo aspektar quale exaktajo, quale verajo sabato (biblo) — Repozo, preskriptita da lia religio, quan la Judi devas praktikar dum la tota dio sepesma di la semano sabeliko (bot.) — Varietato di kaulo, di qua la folii esas tre frizita sablo — Substanco pulveratra, produktita da la desagregeso di la roki silicoza o quarcoza sabordo (navo) — Aperturo quadri-angula, situita en la kareno di navo (specale por lasar pasar la boko di kanono) sabro — Armo ne-pafala, kun pinto ed aristo tranchiva, la aristo tranchiva di la lamo esante konvexa sacerdoto — Ta qua prezidas la kulto deala, la ceremonii religiala saciar (trans.) — Kontentigar per cesigar la bezono sadismo — Laciveso akompanata da krueleso safena (anat.) — Veino di la gambo, qua departas de la pedo-fingri safiro — Lapido briloza, bele blua safrano — (bot.) Planto bulboza di qua la floro, blua kun purpurajo havas stigmati flavatra qui, pulverigita, uzesas kom kolorizivo e kom kondimento sagaca — Karakterizata da instinto subtila pri deskovrar la kozi, pri penetrar til la fakti, qua komprenas la relati, mem minima, inter la kozi ipse, qua dicernas multa diferi ube altra personi vidas nur kozi uniforma sagitario (bot.) — Planto qua vivas en aquo, herbatra, perena, ula folii di qua esas flecho-forma e vertikala, la ceteri longa e flotacanta saguino (zool.) — Speco di mikra simio, kun kaudo longa saguto (bot.) — Palmiero di qua la medulo donas fekulo amilatra, e la frukti donas, per distilo, liquoro ebriigiva saimo — Graso de la epiplono di la porko, fuzita e salizita, quan onu uzas koquarte, por fritar, e c. saja — Qua judikas yuste pri la kozi, dicernas lo vera de lo falsa, lo exakta de lo semblanta (segun ke ta fakultato esas komuna ye omna homi), agas segun raciono e modere – e di qua la konduto esas delikate regulkonforma sako — Peco de ledro, de stofo faldita mediane; klozita (per suturo o per glutino) laterale; kun aperturo supre por posibligar la enpozo di objekti sakarimetro (kemio) — Aparato qua mezuras, per la deviaco di la radio polarigita, la quanto de sukro quan kontenas liquido sakarino (kemio) — Laktono fuzebla ye 100 gradi C., qua saporas bitre, obtenita per la efiko di kalko sur glukoso o levuloso sakra (religio) — Di qua la karaktero esas neviolacenda pro ke konsakrita a la oficio deala sakramento (religio katolika) — Singla de la agi, institucita da Iesu Kristo, por la santigo di la anmi, signo sentebla di efekto spiritala, destinita naskigar vivo de gracio (bapto, penitenco) od augmentar lu (konfirmo, eukaristio, mariajo, ordo, unciono extrema) sakrifikar — (trans.) (religio) sakrilejar (trans.) (religio) — Violacar ulo sakra sakristo (katolikismo) — La persono qua su okupas ye ta parto acesora di kirko ube esas depozita la vazi e la ornivi sakra, ed ube la oficionti metas sua vesti sacerdotala; e di ta parto di kirko, ube la jus-mariajiti e lia testi venas signatar sur la registri di la parokio, e gratulesar da la amiki qui asistis la mariajo sakrumo (anat.) — Osto di la pelvo, quan la antiqui ofris sakrifike salo — Na Cl, substanco friabla, dissolvebla en aquo, qua saporas pikante, uzata kom kondimento, por konservar la nutrivi, por impedar lia putro salado — Disho ek herbi o legumi kun (kom spici o kondimenti) salo, pipro, oleo e vinagro salamandro (zool.) — Batrako di qua onu judikis la morduro kom venenoza, ed a qua onu atribuis la proprajo povar vivar en fairo salariar (trans., quante de) — Pagar (ulo ad ulu) po lua laboro por la paganto saldar (trans.) (komerco) — Pagar la lasta (*ultima) parto di to quo esas ankore pagenda ye konto salepo — Substanco nutriva, quan onu extraktas de la tuberkuli di speci diversa de orkidi saliar (netrans., de, ek) — Esar plu alta kam la cirkondajo salicino (kemio) — Glukosido C₆H₁₁O₅OC₆H₄ . CH₂OH, fuzebla ye 201° C., kontenata en la kortico di saliko saliko (bot.) — Arboro qua kreskas, ordinare, an la litoro di la rivereti salika (historio) — Legaro di la olima Franki Salika, qua preskriptis ke la heredo esas legitima exkluzive da e tra la maskuli (pri la trono) salikario (bot.) — Planto di qua la flori esas reda, dispozita samanivele cirkum axo komuna, e kelke astriktiva salino — Loko ube onu obtenas salo per la vaporesko di la mar-aquo salivo (fiziol.) — Liquido quan sekrecas ula glandi qui humidigas la boko, komencas la elaboro di la nutrivi manjata, e faciligas la digesto salmono (zool.) — Mar-fisho qua retroiras la fluvio-fluo, e di qua la karno, redatra e lameloza, tre prizesas. (salar) salolo (kemio) — Salicilato di fenolo salono — Chambro di apartamento, ordinare tre spacoza e kelke-luxoze mobloza, destinita por aceptar la vizitanti salpo (zool.) — Animalo flotacanta, ek la brancho « prokondei », renkontrebla nur en maro diafana salpetro (kemio) — Nomo vulgara di kalio-nitrato, qua formacesas sur la muri olda, sur la eskombri de gipso, e c. salsifio (bot.) — Planto di qua onu manjas la radiki kom legumo saltar (netrans.) — Lansar su aden atmosfero, esforcanta retro-falar a la departo-punto, o por parkurar ula quanto de spaco salubra (pri aero, klimato, nutrivo) — Qua efikas favoroze a la organismo homala salutar (trans.) — Uzar ta formulo klameta per qua onu sendas ad ulu sua deziro pri lua prosperor salvar (trans., de, ek) — Igar eskapar mortor o ruinesor salvear (netrans.) — Honorizar ulu per la deskuplo di pafoserio salvio (bot.) — Planto aromatoza, ek la familio « labiei » sama — Di qua la naturo esas absolute olta di altra kozo sambuko (bot.) — Arbusto di qua la ligno, tre lejera, kontenas medulo-tubo tre longa, e di qua la floro, tre odorosa, uzesas por facar infuzuri kom sudorifigivi samovaro — Sorto di bolio-urno, uzata en Rusia, qua posible igas disponar irga-instante aquo bolianta sana — Di qua la organismo standas bone, morb-imuna sanatorio — Kuracerio, precipue higienala, por la maladi e la personi fatigita kronike, inter qui la tuberklosiki sancionar (trans.) — Igar (lego) aplikenda per la aprobo da la suvereno, da la chefo di la povo exekutigala. sandalo — Pedo-vesto ek nura suolo, retenata da kordoni qui ligesas an la supra parto di la pedo sandarako — Gumo rezinoza, pulvera, per qua onu frotas la paper-folio quan onu skrapis, por impedar lu « drinkar » (absorbar) la inko skribala sandro (zool.) — Genero de fishi teleostea, familio di la « perkidei », kelke simila a la perki sandwich — Loncho dina de shinko, e c., inter du pano-lonchi dina, di qua la facio qua kontaktas kun la shinko esas butrizita sango (fiziol.) — Liquido qua cirkulas, per la impulsi de kordio, e per arterii e veini, en la parti diversa di la korpo, por durigar la vivo di ica sanguina (pri temperamento) — En qua preponderas sango sanguisugo — (zool.) Anelido qua sugas la sango di la animali, quan onu uzas medicinale por la sango-tiro de la vaskuli kapilara sanio (medic.) — Materio pusoza, fetida, qua ekfluas de ula ulceri sanskrito — Linguo sakra di la bramani, di qua la formo maxim arkaika esas renkontrebla en le Veda (2000 yari ante I. K.) santa — (aludante Deo od irgo quo konsakresis a Deo) Pura de irgequala makulo, de sordidajo, de desnoblajo, e c. santalo (bot.) — Substanco lignatra, kun odoro aromatoza santolino (bot.) — Planto odoranta, ek la familio « kompozaji », uzata kom kontre-vermo santuario (religio) — La loko maxim santa en templo, en kirko, interdiktita a la profani : (1) che la Judi, la parto sekreta di la templo ube gardesis la archo di kontrato; (2) che la katoliki : parto di la kirko, cirkondata, maxim-multa-kaze, per balustrado, ube esas la chefa altaro sapar (trans.) — Exkavar sub edifico, konstrukturo, por igar lu krular. – (anke metaf.) sapajuo (zool.) — Simio di Amerika, di qua la kaudo esas preniva sapono (kemio) — Kombinuro ek alkalio kun la acido oleinala, margarinala, di graso, quan onu uzas por linjo-lavar, netigar, e c. saponario (bot.) — Planto « kariofilea », sudorifigiva, di qua onu aquo-boliigas la folii por netigar la lanaji, e c. saponino — Glukosido C₃₂H₅₄O₁₈, kontenata en saponario precipue, e di qua la solvuro spumifas quale aquo saponoza saponito (mineral.) — Silikato naturala amorfa, blankatra, vicina ye talko e magnezito, ma qua kontenas alumino saporar (netrans.) (aludante manjajo o drinkajo) — Efikar, per sua propraji kemiala, agreable o desagreable a la papili di la lango lor mastiko o drinko saprofito (mikrobiol.) — Nomo di la mikrobi qui, normale, ne povas developar su en organismo vivanta e, konseque, nutras su de materii mortinta sapto (bot.) — Liquido ek la suki quin la planto cherpas ek tero per sua radiki, e qua, absorbite da sua parti diversa, nutras lu sarabando — Olima danso tri-tempa, di qua la ritmo esis grava e lenta saraceno (bot.) — Genero de poligonacei di qui la flori, grapa, ne havas korolo. La farino ek la grani uzesas por facar galeti, paplo, krespi, e la grani, por nutrar la kavali, la pultro, e c. sarcelo (zool.) — Aquo-ucelo analoga a la anado, ma plu mikra sardino (zool.) — Mikra fisho quan onu manjas fresha, o konservita en aquo saloza, o macerita en oleo sardonika — Qua donas a la boko karaktero di moko malignala sargaso (bot.) — Algo tropikala sarigo (zool.) — Mamifero ek la kategorio « marsupiali », di qua la femino havas posho ventrala ube lua yuni finas developar su sarko — Che la Greki e Romani antiqua : sorto de kofro senkovrita, en qua la mortinto portesis a la rogo od a la tombo sarkasmo — Moko, ironio mordanta sarkino (mikrobiol.) — Bakterio saprofita quan onu renkontras en la gangreno pulmonala ed ula morbi di la stomako sarklar (trans.) — Netigar (sulo-peco) per extirpar la herbi mala sarkofago — Sarko de petro en qua la antiqui depozis la korpi mortinta sarkomo (patol.) — Surkreskajo de karno sarkoplasmo (histol.) — Protoplasmo granuloza di la fibro muskulala, qua cirkondas omna nukleo, e su extensas, per traco-linei plu o min dina e longa, inter la grupi quin formacas la fibreti muskulala sarmento (bot.) — Ligno quan la vito produktas singlayare sarsaparelo (bot.) — Planto di qua la radiko esas purigiva medicinale sat(e) — Tam (multa) kam bezonata satano (kristanismo) — La nomo di la diablo satelito — Viro armoza, dop chefo, por exekutar lua imperi. – (anke metaf.) satino — Stofo ek silko, plana, en qua la wefto ne esas videbla sur la averso, e qua esas briligita per la preso da cilindro satiro — (literaturo Latina) Verko ek prozo e versi, en qua la autoro blamegas la mori di publiko (*publico) satiruso — (mitol.) Mi-deo qua habitas la boski, kun korpo longa pila, korni, gambi e pedi kaprulala satisfacar (trans., per) — Igar (ulu) en stando agreabla per agar o facar por lu to quon lu expektas o deziras satisfecit (vorto skolanala) — Paperfolio per qua docisto atestas satisfacesir da la agi o faci da lua docario satrapo — (epoki antiqua) Guvernisto qua darfis agar suverene en provinco ye la nomo di la rejulo di Persia saturar (trans.) — (ye) Adjuntar mixe o kombine (korpo ad altra) tam granda-proporcione kam lu povas recevar de la adjuntajo saturdio — Dio sepesma di la semano, quan la Judi konsakras a repozo saturnali (che la Romani, antique) — Festo honore di Saturno, dum qua la sklavi, qui lore *weris la sama vesti kam sua mastri, sidis kun ici a la festino-tablo. – (nia-epoke). Periodi de tro granda libereso sexuala sauco — Liquido qua akompanas ula dishi, qua ordinare konsistas ye salo, spici, kondimenti saurio (zool.) — Singla de la repteri ek la kategorio qua kontenas la lacerto, la krokodilo, la kameleono, e c. savar (trans.) — Posedar (ulo) en sua stoko de memoraji savano (geogr.) — Granda sulo-planajo di Amerika ube kreskas la herbo qua manjesas da la bruti savorio (bot.) — Planto aromatoza, uzata kom kondimento savurar (trans.) — Lor manjo, drinko, mastikar od englutar lente por igar plu duroza la juo. – (metaf.) Juar lente de sua plezuro, de sua feliceso saxhorno (muziko) — Instrumento di suflo-muziko, ek latuno, inventita da Adolf Sax en la yaro 1845 saxifrago (bot.) — Planto herbacea, di qua la flori dispozesas grape o panikule, qua kreskas precipue inter la stoni, en la fenduri di la roki saxofono (muziko) — Instrumento latuna, kun klavi e boko-peco qua havas la formo di klarineto-beko sbiro (en la Italia olima) — Agento di la polico se — Kaze di, kaze ke – egardante la kazo eventuala (1) kom posibla, (2) kom nura supozo, (3) kom realigita sebo — Grasajo fuzita di la animali ruminera (bovi, mutoni, e c. de qua onu fabrikas kandeli e bujii stearinala) *seancar (netrans.) — Esar asemblita e permanar tale til normale la traktiteso di omna punti, di omna *itemi di la deliberoprogramo, (aludante la membri di asemblitaro qui deliberas, kun-laboras) seciono (geom.) — Lineo, surfaco, segun qua su partigas du surfaci, du solidi, un solido ed un surfaco. sedo (anat.) — La parto karnoza qua esas infra-rene, che la homo, – dope che la animali sedentaria — Qua sidas maxim-multa-tempe sediciar (netrans.) — Rezistar publike la autoritatozi establisita sedimento — Depozajo di la materii solida qua esis suspendita en liquido seduktar (trans., per) — Venigar (ulu) ad su per charmar (lu) segar (trans.) — Tranchar, o nur sekar, per instrumento qua konsistas ek lamo metala, dina, kun aristo dentoza, muntita an mancho, e qua, per movo alternanta o rotacala, entamas, dividas pokope la materii harda (ligno, quadro, petro, e c.) seglo (navig.) — Peco de telo forta, qua konsistas (ordinare) ye plura peci asemblita, quan onu ligas an la yardi di la masti, e qua, desfaldite ed orientizite segun la vigoro e la direciono di vento, recevas de olca impulso qua igas la navo avancar ta-direcione o ca-direcione segmento — Parto determinita di objekto longa, lineatra, quan onu dividas, longesale : segmento di voyo, di fervoyo (inter du stacioni), di rivero, di kanalo (inter du sluzi), di filo telegrafala o telefonala (inter du stacioni o du posteni) seido — Ta qua devotesas fanatike ad ulu, qua esas pronta agar o facar irgo por obediar lu, mem kriminar segregacar (trans.) — Separar (parto) de la bloko, de la socio. – (antonimo : agregar) segun — Egardante (ulo quo dependas de la personi, de la cirkonstanci) sejornar (netrans., en, che) — Esar dum kelka tempo, ma ne multa (en ta o ca loko, che ta o ca persono) sekar (trans.) (kirurg.) — Dividar, plu o min profunde, (korpo) per korpo plu harda qua esas taliita tale ke lu havas aristo tranchiva (skalpelo, e c.) sekalo (bot.) — Planto gramina, di qua la grano esas plu mikra e plu bruna kam olta di frumento sekino — Olima moneto-peco ora, en Venezia (Italia), qua aceptesis kom pago-moyeno en omna landi qui esis kontigua a la regiono estala di Mediteraneo sekondar (trans.) — Helpar (ulu) per agar segun lua idei, lua plano, lua projeti sekrecar (trans.) (aludante tisui) — Produktar e lasar eskapar ula humori sekreta — Celata de la homi cetera, ne-savata de la homi cetera, de publiko (*publico) sekretario — La persono di qua la tasko, helpe di altru, konsistas ye redaktar – o skribar kom diktario – letri, memoriali, e c. sekto — Ensemblo ek la personi qui profesas doktrino partikulara, religiala, filozofiala, e c. sektoro — (geom.) Parto de cirklo, qua inkluzesas inter arko di la cirklo-kurvo, e du radii trasita til la extremaji di la arko sekulara (religio) — Qua apartenas a la mondo de la laiki. sekundo — La sisadekima parto di un minuto de tempo, o di arko (geometriala) sekundara — Ube la strati kontenas ne plu roki primitiva, ma nur depozaji ek materii transportita sekura — Qua shirmas kontre danjero selo — Parto di la harneso pozita sur la dorso di kavalo, quan la kavalkanto uzas kom sidilo selakto — Parto seroza qua su separas de lakto kande ica koagulas selektar (trans.) — Prenar prefere selenio (kemio) — Korpo simpla, metaloido vicina ye sulfo. Atom-nombro : 34. Atom-pezo : 79,2 selenografio — Deskripto astronomiala di Luno semar (trans.) — Disjetar, disenterigar, distope, en kultivo-sulo preparata (la semini di ta o ca planto), o disjetante, o per semo-mashino. – (anke metaf.) semaforo — Aparato telegrafala, instalita vicine ye portuo, por signalar la adveno e la arivo di la navi, lia manovri vide de la litoro di portuo, e por korespondar kun li semano — Periodo de sep dii, de sundio til saturdio (inkluzite) semantiko — Studio di la senco di la vorti e di lia varii – cienco pri la « vivo di la vorti » semblar (netrans.) — Aspektar quale se lu esus (ma ne esas reale) semestro — Periodo de sis monati intersequanta semino (bot.) — Parto di frukto (grano, kerno, kerneto) quan onu semas por produktar la planto quan lu kontenas jerme seminario (religio) — Domo religiala ube onu preparas, en singla diocezo (katolika) la kleriki aprentisa, qui aspiras a nominesor kleriki semlo — Pano-bloko mikra, generale bulatra, ek frumento delikata semolo — Gruelo de frumento bakita, e granetigita per pisto o trituro, quan onu uzas por facar supi ed entremesi sempervivo (bot.) — Planto dika-folia, herbatra, ek la familio « kresulacei » sempre — « En la tempo futura, sen mem nur un ecepto-kazo » sen — Prepoziciono qua indikas la absenteso, la manko, la indijo di persono, di kozo, di la eso-maniero o di la ago-maniero quan lu guvernas senato — (en Roma, antique) Unesma (hierarkiale) korpo politikala, ek la patrici senatuskonsulto — (en Roma, antique) Rezolvo agita da la senato senco — Maniero ye qua kozo esas komprenenda. La senco konsistas ye la idei diversa quin lu expresas od implikas- kontre ke lua signifiko konsistas ye la objekti diversa a qui lu esas aplikebla sendar (trans., ad) — Igar (ulo, ulu) departar a destinario senecio (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la semino uzesas por nutrar la uceli seneshalo (lor la feudismo-rejimo, en Francia) — Oficiro feudala qua chefdirektis la domego, komandis la armeo, judiciis, e c. senila (medic.) — Di qua la korpo e la spirito divenis febla pro oldeso seniora — Qua naskis ante sua frato o frati senso — Fakultato (che la homo, che la animalo) perceptar sua impresesi de la objekti materiala (tusho, vido, audo, gusto, flaro) sensaciono — Intereseso o sentiment-eciteso tre forta, che turbo sensitivo (bot.) — Varietato di mimozo, di qua la folii su retrofaldas kande onu tushas li sensuala — Qua ambicias o diletas la plezuro de la sensi sentar (trans.) — Impresesar agreable o dolorigante (a) per sua sensi, (b) sen sua sensi sentenco — Opiniono, expresata per formulo dogmatala sentimento — Psiko-movo, psiko-reakto, en qua ne implikesas la sensi sentinelo — Soldato qua havas kom tasko surveyar avan posteno armeala (kazerno, fortreso, fortifikajo, kampeyo) por ke olca ne surprizesez sep — Sis plus un (6 + 1, o 4 + 3) sepalo (bot.) — Folieto di la kalico di floro separar (trans., de) — Igar aparta, ici de iti, kozi, personi, qui inter-kunesis (esis asemblita, unionita) sepio (zool.) — Molusko di qua la korpo esas karnoza e depresita – qua havas sur sua dorso lamelo kalkoza, friabla (sepiosto) e difuzas cirkum su, kande lu timas atakeso, liquido nigratra quan onu uzas por facar farbi (sepio-koloro) septa (medic.) — Qua putrigas septembro — La monato nonesma di la yaro septeto (muziko) — Muziko koncertala por sep instrumenti o sep voci (kun o sen akompano) septiliono (matem.) — 10⁴² septimo — (skermo) Un ek la fazi di atako; pareo di ta atako septua- — Prefixo ciencala : « qua havas sep… » septuagesimo (liturgio katolika) — La dio sepadekesma ante la oktavo di pasko sepultar (trans., en) — Envelopar (la kadavro di persono) per tuko, ante enterigar lu sequar (trans.) — Irar dop (ulu, ulo) – (a) Irar dop (ulu), akompanante; (b) Esar dop o pos (ulo) sequencio (liturgio katol.) — Versajo ek versi segun-mezuro e ritmoza qua, en la mesi solena, sequas la graduelo (fragmento di la oficio, inter la epistolo e la prozo, ante Evangelio, quan onu pronuncis olim sur la gradi di la jubeo o di la ambono) e la « aleluya » sequestrar (trans.) (yuro-cienco) — Depozar (la kozo di la litijo-punto) en la manui di altra persono qua gardos lu til kande decidesabos pri la persono a qua lu devas apartenar sequoyo (bot.) — Genero de koniferi taxodinea, qua kreskas en Kalifornia (Usa) – arboro imensa di qua ula sorto esas alta ye 140 metri sero (patol.) — Liquido aquatra qua su separas de la parto koagulinta di sango (o di lakto) serafo (teol.) — Anjelo di la hierarkio unesma; spirito cielala, che la Judi e che la kristani serayo — Palaco di la sultani, viziri, siniori Turka (en Turkia olima) serbatano — Tubo longa, kava, uzata por lansar, per homosuflo, pizi, mikra buli ek tero, e c. serchar (trans.) — Probar deskovror, prokuror a su, renkontror (ulu, ulo) serena (aludante cielo, atmosfero, e c., o psiko) — Pura e kalma, quieta serenado — Koncerto, donata vespere sub la fenestri di ulu (precipue en Hispania), olim serfo (feudismo-rejimo) — Homo pri la persono o la havaji di qua la sinioro havis yuri qui variis segun la kustumi serio — Termini qui intersequas segun lego (*leyo) determinita serino (zool.) — Pasero di qua la plumaro esas citron-flava che plura speci, e di qua la maskulo povas lernar siflo e kantar ula arii seringo (bot.) — Arboreto tre rametoza, kun folii inter-opozanta, kun flori blanka qui dispozesas bukete, e tre odoras serioza — Qua egardas, che la kozi, lia gravajo, lia importozajo, prefere serjo — Stofo de silko, de filo lina, de lano, di qua la wefto esas min glata e min densa kam la fili longesala (warpa), qui esas apene videbla averse serjento — Oficiro qua resortisas a la autoritatozi statala, municipala od urbala, e qua havis plura roli pleenda serono — Pakego, envelopita per bovo-felo (e qua kontenas vari exotika) serpo — Larja lamo krecento-forma, di qua la aristo konkava esas tranchiva, kun mancho kurta, uzata da la gardenisti, hakisti, por emundar la arbori serpento (zool.) — Reptero di qua la korpo esas tre oblonga, senmembra; ula speci, venenoza; qua su movas per la konkavaji quin lu facas sur sulo serpentino (mineral.) — Silikato di magnezio, kun makuli verda serpolo (bot.) — Planto labiea, aromatoza serumo (farmacio) — Liquido aquatra, qua su separas de la parto koagulinta di la sango di animali diversa, e preparita por uzesor kom injektajo terapiala seruro (tekn.) — Aparato qua, esence, konsistas ye buxo fera (« palastro ») quan onu aplikas ad-an pordo, e kovrilo di kofro, e c.- peco movebla interne di ta buxo (« lango ») e peco kava (« boko ») qua recevas la lango e fixigesis ube la klapo di la pordo o di la kofro retrovenas por klozo; fine, klefo, por apertar o klozar la pordo, la kovrilo, e c. per igar la lango enirar od ekirar la boko servar (trans.) — Igar su utila ad (ulu) po salario-quanto servalo (zool.) — Tigro-kato di Afrika servico — Ensemblo de la vazi (pladi, pladegi, glasi, tasi, boli, e c.) e manjili (forci, kulieri, kulteli, e c.) o di la linjo-tuki necesa por la repasto-tablo servitudo (yuro-cienco) — Obligeso, debo, a qua submisesas terproprietajo koncerne altra terproprietajo sesgar (trans.) — Entamar per deprenar parto di la bordo *sesiono — Parto di la yaro, dum qua *seancas kontinue deliberantaro, tribunalo nepermananta setono (medic.) — Mecho de kotono quan onu pasigas tra la pelo e la celularo por durigar la funciono di la moyeno per qua onu ekfluigas ulo mala e liberigas su de lu severa (ad, pri) — Sen indulgo pri la kulpi seviciar (ad) — (netrans.)(yuro-cienco) Agar violentoze : spozo, a sua spozo; patro, a sua filio; mastro, a sua servisto sexa- — Prefixo ciencala : « qua havas sis… » sexagesimo (liturgio katol.) — La dio sisadekesma ante la oktavo di pasko sexto (muziko) — Intervalo qua kontenas sis noti – de « do » a « la » sextanto — (geom.) La parto sisima di cirklokurvo (arko de 60 gradi) sexteto (muziko) — Muzikajo por sis instrumenti o por sis voci (kun o sen akompano) sextiliono (matem.) — 10³⁶ sexuo — Karaktero organala naturala, qua interdistingas la maskulo e la femino sezamo (bot.) — Planto oleifera ek la regioni estala sezono — Singla ek la quar dividuri inter-egala di la yaro, determinita segun la quanto de tempo quan spensas Suno por irar de solstico ad equinoxo, e de equinoxo a solstico, e segun la varii temperaturala qui korespondas a li sfacelo (medic.) — Gangreno qua atakas la tota parto dika di membro o di organo plura-tisua sfenoida (anat.) — Osto, ye la bazo di la kranio, qua kontributas a la formaco di la orbiti, di la nazo-kavaji sfero (geom.) — Solido qua havas kom limito surfaco kurva di qua omna punti distas egale de punto interna, la « centro » sferoido (geom.) — Solido di qua la formo esas preske sfera sfintero (anat.) — Muskulo cirklokurva qua klozas la orifico di ula kavaji naturala di la homo-korpo (anuso, veziko) sfinxo — (mitol.) Monstro qua havas kapo e manui quale homo, korpo quale leono, ali quale aglo, e qua devoris la personi qui ne divinis la enigmati quin lu propozis sh-atra — (pronuncar : she-atra.) – (fonetiko). (litero) qua pronuncesas kun siflo palatala (kom ex. : sh, ch, shch, e c.) sha — La suvereno di Iran shablono — Modelo segun qua onu facas ula objekti shabrako (armeo) — Kovrilo por la selo di kavaliero, e qua maxim-multa-kaze, garnisita ye muton-felo shafto — Longa mancho ligna sur qua onu muntas ferajo di lanco halbardo, partizano o standardo shagrino — Ledro ek la felo de asno, mulo, e c., quan onu laboris por igar lu granizita shakar (trans.) — Agar la stroko per qua onu darfas prenar la rejo (en la ludo en qua la du ludanti igas manovrar, ica kontre ita sur tabeleto dividita ye 64 faketi inter-sama, du serii de peci mikra-statuatra : rejo, damo, turmi, kavali, soldati, oficiri) ed en qua la ludanto qua sucesas shakar la rejo ganas la partio shakalo (zool.) — Karnavido de Afrika e de la esto-regioni (oriento) mediate ye la hundo e la foxo, qua chasas nokte, trupe, e devoras la mikra bruti, la kadavri shakto — Exkavajo facita por la exploto di mineyo (karbonala, petrola, e c.) shalo — Longa stofo-peco quan la Orientani *weras turban ye qua li drapiras sua shultri, e c. shalmo — (muziko) Tubo de kano, de palio, truizita — fluto rustika shaloto (bot.) — Planto legum-gardenala, analoga ad alio, ma qua saporas min forte shalupo — Barko segloza, kun remili, plu granda kam olti di la kanoti, quan onu uzas en la portui, en la radi, e quan la granda navi embarkas por sua servo. – (barko segloza o motoroza) shamar (netrans., pri, pro. de) — Sentar su perturbata psike (til vizajo-redesko, en ula kazi) pro konciar sua nedignese o sua devo-neexekuto pro febleso karakterala, o pro moke shamoto (mineral.) — Argilo specala, ek silikato di alumino, qua debas sua karakteri a la maniero di sua molekul-agregeso, e de qua onu facas la kruzeli en qui onu submisas la metali ed altra substanci a la kaloro de furnazi shampunar (trans.) — Fricionar, por netigar lu, la hararo e la kranio-epidermo per lociono ek alkoholo e saponario, kun parfum-aquo shancelar (netrans., pro, de) — Vacilar sur sua bazo, marchanto shapko — Kapo-vesto armeala, uzata (olim) che la Poloniani, e quan *weris la lancieri di Napoleono IIIesma (Francia) sharado — Enigmato qua konsistas ye divinar vorto quan onu povas partigar e di qua singla parto formacas altra vorto, segun defino di la parto e di la toto sharko (zool.) — Grosa fisho marala, tre devorema, ek la genero « squali » sharlatano — (a) Aventuristo qua iras de urbo ad urbo, frapante sur tamburego por atraktar la turbo, fanfaronante pri sua risanigi miraklatra, operacante e vendante sua drogi sen bubiko, en la ferii e sur la placi. (b) Mediko empirikala di qua la remediili esas, segun lua aserto, nofaliiva e preske panacea sharpo — Larja bendo de stofo, *werata zone cirkum la korpo, cirkum la torso, de la shultro dextra a la hancho sinistra, o fixigita ye la tayo per nodo, kun insigno di ula ofici statala, municipala, urbala, e c. sharpio — Amaso de fili quin onu detiris de linjo par-konsumita, e quan onu uzas por la pansi sheiko — Chefo di tribuo de Arabi sheklo — Masho di kateno, di qua la formo ne esas olta di la mashi cetera, ed uzesas por skopo specala (fixigo di hoko, di sitelo en dragilo, e c.) shelo — (zool.) Envelopilo kalka di la ovo. Envelopilo kalka di ula moluski shibro (tekn.) — Valvo-pordo qua funcionas per glitar tale ke lu impedas (parte o tote) la paso di vaporo en vapor-mashino di aquo en kanalo, tubo, e c. shifono — Peco de stofo, qua esas (maxim-multa-kaze) krumplita, ed egardata kom reziduo shikanar (trans., pri, pro) — Eventigar kontesto, disputo (kun sua kunhomo) sen havar fundamento de justeso, yusteso o justifikeso pri lo shildo (milit.) — Plako di qua la dimensioni e la formo varias segun la kazi – maxim-multa-kaze konvexa de la centro radie – uzita da la militisti – dum la epoko antiqua, la mezepoko e che la populi sovaja – por protektar sua korpo de la frapi qui venas de enemiko shindolo — Singla de la planki dina, uzata vice teguli, por tekto-kovrar kirko-klosheyi en ruro, vento-mueleyi, palio-dometi, e c. shinko — Kruro o shultro de porko, de apro, de urso, e c., salagita, e, maxim-multa-kaze, fumur-agita por konserveso shirmar (trans., de) — Pozar en loko ube lu protektesas kontre la domaji de vetero shokar (trans.) — Renkontrar violentoze (ulu, ulo) shovar (trans.) — Glitigar per pulso shovelo — Implemento ek plako de ligno o de fero, muntita ye un ek la extremaji di longa mancho, e qua uzesas por deprenar tero, sablo, karbono, e c. shovina — Qualeso di la persono qua admiras sua patrio blinde, sen-reflekte, sen-judike e sen-kompare shrapnelo (milit.) — Obuso plena ye kugli shuo — Pedovesto, kun suolo ek ledro, qua kovras nur la pedo (do, ne la maleolo, nek la infra parto di la gambo) shultro (anat.) — Parto di la korpo homala, per qua la brakio unionas su an la torso shunto (elektro) — Derivo ek cirkuito di elektro-fluo ye maniero tala ke nur parto di la fluo povas pasar en la cirkuito shut! — Interjeciono uzata por tacigar o silencigar shutro — Panelo de ligno o de fero-tolo, sen-trua, qua, muntite per charniro an la montanto di la framo di fenestro (dextre o sinistre, interne od externe), uzesas por protektar la klapo (dextra o sinistra) di ta fenestro si (muziko) — La noto sepesma di la « do » gamo *si — Adverbo per qua onu afirmas la kontreajo di lo jus dicita. (ex. : « Me esas *certena ke vu ne venos. » – « Si, me venos. » – « No! » – « Si! ») sibarito — Persono qua esforcas obtenar komforto maxima por su ipsa, e di qua la sentemeso korpala esas rafinita sibilo (en la epoki antiqua) — Muliero pri qua onu asertis ke lu recevas de deo la talento dicar to quo esas eventonta *siejo — Loko ube ulu, ulo, esas establisita- ube eventas lua operaci komercala, industriala, financala siena-tero — Okro bruna, redatra, uzata por facar ula farbi siestar (netrans.) — Dormar pos la repasto dimezala, dejuna sifiliso (patol.) — Morbo infektiva e kontagiala, transmisebla a la decedonti, e di qua la kauzo esas la mikrobo L. treponema pallidum – morbo qua afektas precipue la organi sexuala siflar (trans. e netrans.) — Produktar bruiso akuta per igar aero eskapar per aperturo streta. (Kuglo sisas) sifono (tekn.) — Aparato U-forma, kun la U-branchi longa ne-inter-egale, uzata por transvarsar la liquido di vazo aden qua esas imersita la extremajo di la brancho kurta aden vazo ube abutas la brancho longa – la atmosferepreso esante plu granda sur la facio ube la kolono de liquido esas min alta kande la tubo esas amorcita sigaro — Mikra rulo-bloko ek tabako-folii, di qua onu acendas un ek la extremaji, e de qua onu aspiras la fumuro per la altra extremajo quan onu pozas en sua boko sigilario (bot.) — Genero de kriptogamo vaskuloza, sorto di likopodo giganta, arboro ek la plantaro karbon-mineyala, di qua la staturo povas atingar 30 metri siglar (trans.) — Klozar per vaxo markizita (kande lu esis ankore mola pro fuzeso) konkave o reliefe, per apliko di korpo harda signo — Kozo perceptebla qua venigas la ideo di ento o di eso-maniero, konseque de interrelato naturala o konvencionala signatar (trans.) — Skribar sua nomo sub la texto di letro, di akto, e c., kom atesto pri to ke lu ipsa skribis ta texto, o ke lu aprobas olca signalar (trans., ad) — Indikar per signo ke ulo esas agenda ye instanto determinita signifikar (trans.) (aludante senco) — Enumerar la objekti a qui la senco di vorto o vorti esas aplikebla. Ex. : La vorti « la maxim granda de la nombri » havas senco komprenebla e mem klara, ma korespondas a nula objekto; lu signifikas nulo. « Blanka Monto » havas senco aplikebla ad omna blanka monti; ma lua signifiko esas restriktita ad un monto. (Cf. Progreso, marto 1913, pag. 80 e 81, artiklo da Louis Couturat) sika — Qua ne plus kontenas en sua korpo o sur sua surfaco partikuli aqua siklo — Mancheto ligna kun ferajo mi-cirkla, tranchiva (kun o sen denti), quan onu uzas por mesonar la stipi di frumento, di sekalo, e c. sikomoro (bot.) — Varietato di figiero di qua la folii pasable similesas olti di morusiero silo — Exkavajo, facita en sulo, aden qua onu depozas la grani (di frumento, e c.) por konservar li silabo (fonetiko) — Son-uno artikulata, produktata per un voc-emiso, e qua konsistas ye o konsonanti e vokali, o vokalo sola, o diftongo sileno (bot.) — Herbo un-yara, du-yara o perena, ed, en ula kazi, miarboreto di qua la folii interopozesas, e kun flori (multa-kaze) grupigita aden *kimi silencar (netrans.) — Nule bruisar silepso (retor.) — Figuro qua konsistas ye uzar vorto (che la lingui en qui existas genro qua ne relatas unike la sexuozi) sen egardar la genro, nek la nombro gramatikala, di altra vorto kun qua lu relatas – omisante la konkordo gramatikala pro egardar unike la ideo ipsa silexo (mineral.) — Stono tre harda, qua konsistas esence ye silico, e qua produktas cintili se lu shokesas da stalo-peco silfo (mitol.) — Ento fantastika, feo di aero siliko (kemio) — Korpo simpla, metala, qua, kombinite kun oxo – formacas silico silico (kemio) — Oxido di siliko, qua konstitucas silexo siliquo (bot.) — Frukto longa, bivalva silko — Materio filamentoza, briloza, quan filifas speco di faleno di qua la nomo Latina esas bombyx silogismo (logiko) — Rezono formala, qua pruvas ke propoziciono (konkluzo) esas exakta, t.e. ke la atributo (termino majora) di ta propoziciono konvenas a lua subjekto (termino minora) per la termino meza qua, konvenante ad la termino majora, ed a la termino minora, su kombinas kun singla de li por formacar du propozicioni (majoro e minoro) – la « premisi » – di qui la konkluzo esas la konsequo silueto — Desegnuro en qua streko trasita cirkum la ombro de figuro, de korpo, reprezentas olua profilo, ed en qua to quon cirkondas la konturi esas nigrigita siluro (zool.) — Genero de fishi teleostea, tipo di la familio « siluridi », qui vivas en Europa ed en la regioni Aziana di qui la klimato esas moderata – tre granda, kun kapo plata, pelo glata e mola siluriano (geol.) — Nomo di la strati di tereno quin onu renkontras sur la strati di olda greso reda silvo — Bosko en qua onu lasis la arbori atingar sua kreskopunto maxima silvano (mitol.) — Deo subalterna, deajo di la boski silvio (zool.) — Nomo vulgara di grupo de paseri, di qui la plumi esas falvatra, e la kanto agreabla simaro — (en la epoki olima) Longa robo di muliero simbioso (biol.) — Asociitaro ek du o plura organismi, qui interdiferas, kom speci, quan li profitas samatempe. (Kom ex. : la asociitaro di algo kun fungo por formacar likeno) simbolo — Objekto perceptebla, egardata kom la signo qua reprezentas kozo qua ne esas perceptebla, per ula analogajo qua frapis la imagino-fakultato simboliko — Cienco qua expozas ed interpretas la simboli qui koncernas ta o ca religio o populo simetra — Karakterizata da la korespondo segun-norma (pri grandeso, figuro, situeso) inter korpo o parti di korpo. (a) (anat.) Dispozeso di organi dua, situita, ica dextre, ita sinistre, di la lineo mediana (che la vertebrozi e la artropodi); (b) (geom.) (figuro) di qua la elementi reciproka inter-egala esas situita inverse simfizo (anat.) — Artiko ek du osti, fixa o poke-moviva, per fibro kartilago simfonio (muziko) — Muzikajo por plura voco-toni od instrumenti koncertala : (a)(olim) : Muzikajo orkestrala qua esas la uverturo di opero; (b)(de la yarcento 18-esma) Kompozajo muzikala por orkestro, segun la formulo di sonato, t.e. qua konsistas ye prefaco, adajio, skerco e finalo simio (zool.) — Mamifero quadrimanua simila — Di qua la eso-maniero diferas per nur tre poke de la eso-maniero di altra persono, di altra kozo simoniar (netrans.) — Komercachar pri la kozi religiala (sakramenti, tituli ekleziala, e c.) quin onu donas od aquiras po pekunio o po avantajo sekulara di altra sorto simpatiar (trans.) — Sentar su afina kun altru simpatiko (anat.) — Centro nervala aparta de cerebro simpla — Qua ne konsistas ek parti simptomo — (patol.) Fenomeno qua karakterizas la existesko di ta o ca morbo simular (trans.) — Donar la semblo kom la realajo simultana — Qua valoras egale e kune, solidare. (kom ex. : equacioni simultana). sino — (anat.) Parto di la korpo di muliero, en qua elu facis sua filio sinagogo — (historio religiala) Asemblitaro ek la religiani, ekleziani (lego da Mozes) sinapo (bot.) — Planto krucifera; ek lua grani facesas mustardo sinapismo (farmak.) — Revulsivo, ek farino de sinapo-grani, quan onu aplikas sur la pelo sinartroso (anat.) — Artiko fixa ek du osti sincera — Qua igas konocar to quon lu sentas o pensas exakte, reale sindiko — La persono qua komisesis por sorgar la interesti komuna di korporaciono, di kreditintaro (lor la falio komercala di la debanti, e c.) sindikato — Asemblitaro de kapitalieri qui spekulas por eventigar la acenso o la decenso di la borso-valoro di la acioni sinekdoko (retor.) — Figuro qua konsistas ye indikar kozo per la genero de qua lu esas parto, o per un ek lua parti esencala sinektika (algebro) — Funciono sinektika interne di konturo : nomo, donita da Cauchy, ad omna funciono qua ne cesas esar finita e kontinua, di qua la derivajo, anke, ne cesas esar finita e kontinua, e di qua la valoro esas sempre unika pri omna valori di la varieblo qua korespondas a la punti di la kontur-internajo sinekuro — Ofico en qua la oficiero recevas salario-quanto quankam lu ne havas tasko exekutenda sinergido (biol.) — Singla de la energidi, calatere e talatere di oosfero, en la sako embrionala di la angiospermi singla — Adjektivo distributala qua indikas ke la persono, la kozo, quan lu determinas esas parto di plurajo kolektiva. singlutar (netrans.) — Subisar ta spasmo di la pektoro qua, kontrakte da doloro, lasas eskapar la voco konvulsatra, forme di son-uni intermitanta singulara — Qua ne esas aplikebla a pluri sinioro — Titulo honorala quan onu donas a la personegi di la supra rangi en la hierarkio sociala sinistra — Situita sama-latere kam la pinto di la homo-kordio sinkar — (trans.) Igar irar a la fundo od an la fundo sinkopar (netrans.) — (patol.) Subisar ceso subita, instantala, di la kordio-pulsado, qua eventigas falo pro feblesko maxima sinkretismo — Probo kunfuzar plura doktrini filozofiala, medicinala sinkrona — (matem.) Dicesas pri la movi qui eventas en la sama tempo-parto sinodo (religio) — Asemblitaro de membri di la klerikaro sinodika (astron.) — Qua relatas la kunjunto di astri. sinonima — Dicesas pri vorto quan karakterizas lua analogeso generala, pri senco, kun altra vorto, ma diferas de ica per nuanco di signifiko sinoptika — Qua igas videbla, per un regard-uno, omna parti di ensemblo. (Kom ex. La tabelo sinoptika di la Kurso di la filozofio pozitivista, da Auguste Comte) sinovio (anat.) — Humoro di qua la rolo esas igar plu facila la interglito di la artiki moviva sinso — De dextre a sinistre, pasante avan la observanto, od inverse. – (sur la mapi, onu kustumas indikar la sinsi per flechi) sintaxo (gram.) — Ensemblo ek la reguli qui regnas la dispozo di la vorti en la frazo, e la konstrukto di la propozicioni. sintezar (trans.) — Ri-kompozar la elementi di ensemblo qui esas separita; (a) (kemio) Rikonstruktar korpo kompozura, di qua la elementi esas separita per analizo; (b) (kirurg.) Riunionar la parti apartigita di vunduro, la fragmenti di osto ruptita; (c) (logiko) Komencar per lo generala, de qua onu obtenas lo partikulara per nura dedukto logiko-konforma sintona (elektro) — Apta emisar ocili elektrala, di frequeso intersama sinui (aludante voyo, rivero, fluvio, e c) — Turni e jiri ne-inter-egala sinuso — (anat.) Kavajo kavernetatra di ula osti, di ula vaskuli sinusoido (geom.) — Kurvo plana qua havas kom equaciono, koordinati rektangula. : y = sin. x sioro — Titulo quan onu donas, pro politeso, ad omna adulti, sive turnante su a li, sive parolante pri li sireno — (mitol.) Ento mi-muliera, mi-fisha, qua atraktis la mar-voyajanti til an la rifi, per la dolceso di sua kanti. (Existis anke sireni ucela) sirfo (zool.) — Genero de insekti diptera, tipo di la familio « sirfidei », qui vivas omnaloke sur la Terglobo siringo — Mikra pumpilo kunportebla, uzata por klisteri od altra injekti siroko (navig.) — Nomo donita, sur Mediteraneo, a vento varmega de sud-westo siropo — (farmac.) Liquido viskoza, ek sukro koquita, unionita a ca o ta substanco di qua la rolo esas parfumizar lu per igar lu drinkajo agreabla sis — La cifro « 6 » sisar (netrans.) — Produktar la son-uno sss o fff, t.e. bruiso ne-muzikala qua esas, fonetike, konsonanto. (Kom exemplo : serpento sisas; lokomotivo siflas per sua siflilo, e sisas pro emisar vaporo ek la kaldiero o la cilindri, tra robineti, ma sen siflar) sismo (geol.) — Movo bruska di la Ter-kortico; sukuso qua shanceligas sulo sur plu o min granda areo, e qua esas apta eventigar deformuri permananta en la regiono koncernata sismografo — Cienco pri la sismi e pri la movi di sulo sismometro — Sinonimo di sismografo sismoskopo — Sinonimo di sismografo sistemo — Ensemblo di qua la parti esas koordinita segun lego (aludante enti, institucuri, doktrini, e c.) sistematiko — Parto di la natur-historio qua koncernas la klasifiko di la enti, e qua inkluzas la deskripto di olci sistolo (anat.) — Movo per qua la fibri muskulala di la kordio kontraktesas por pulsar sango aden la arterii sistro (antique) — Muzik-instrumento di la Egiptiani antiqua, ek mikra ringego de metalo trairata da vergeti qui sonoris kande onu agitis li sitelo — Vazo cilindra, ek ligno, zinko, e c., kun anso, kapaca de plura litri, qua uzesas por cherpar, transportar, aquo o liquido altra situar (trans.) — Pozar en ta o ca loko (pri expozeso, aspekto, poziciono defensala, e c.) sivo (tekn.) — Cirklo-kurvo de ligno sur qua esas tensita telo kun mashi plu o min densa, uzata por kriblagar materii pulveratra (farino, gipso, e c.) sive (gram.) — Konjunciono qua indikas alternativo, uzata avan verbo expresita o tacita sizar (trans.) — Prenar, manuo-kaptar, rapide e vigoroze (ulo, ulu) sizigio (astron.) — Situeso di Suno e di Luno, kande ta du astri esas od en kunjunto (« nova Luno »), od en opozeso (« plena Luno ») skabelo — Sidilo ek ligno, poke alta, sen brakii nek dors-apogilo skabio (patol.) — Morbo kontagiala di la pelo, quan produktas la prezenteso di la insekto « skaro » skabino — Judiciisto municipala di ula urbi skabioso (bot.) — Planto herbatra, di qua la flori esas violea, purpurea od (en ula kazi) blanka skafandro (tekn.) — Aparato aptigita pri kontenar plunjisto qua, per lu, povas laborar sub la aquo-surfaco, per respirar la aero quan sendas a lu pumpilo situita exter la aquo skalo — Eskalero portebla, ek du montanti, an qui adjustesis traversi skalaro (konkologio) — Genero de moluski karnivora, gasteropoda, prosobrankia, tipo di la familio « skalaridei » – kun rostro retrotirebla, palpili longa, konko turmatra, solida, briloza, kun multa spiri kostoza skaleno (geom.) — Triangulo di qua la tri lateri esas ne-inter-egala skalio (zool.) — Krusto qua kovras la korpo di la ostri o di la tortugi skalpar (trans.) — Deprenar la pelo di la kranio skalpelo (kirurg.) — Instrumento kun lamo fixa, pintoza, kun un o du aristi, quan onu uzas por dissekar skamoneo — Gumo rezina, purgiva, quan onu extraktas de la radiko di speci diversa de konvolvulo mikra skandar (trans.) — Pronuncar (verso) acentizante forte, o deskompozante, ica pos ita, singla ek la pedi (metrala o silabala) ye qui lu konsistas skandalar (trans., per) — Igar sua kunhomi en danjero di etikofalio, di moro-falio, per lia tenteso imitar onua mala exemplo skapulo (anat.) — Osto triangula, larja e plata, ye qua konsistas parto dopa di la shultro, e kun qua la osto di la brakio formacas artiko skapulario (religio kristan.) — Parto di la vesto di ula regulieri, qua kovras la robo avane e dope skarabeo — (zool.) Nomo generala di ula insekti koleoptera, partikulare ula lamelikornieri skaramucho (teatro) — Rolo komika, bufonala, en la olima komedio Italiana, di qua la vesto esis nigra skarifikar (trans.) (medic.) — Incizar surfacale (la pelo) per lanceto, per bisturio, o per aparato ek kupra buxo di qua un ek la edri esas provizita ye fendureti tra qui ekiras, per la preso da kliko-resorto, plura lanceti qui esas muntita sur pivoto komuna skarlato — Koloro dazlante reda, obtenita de la kochenilo di nopalo, o de la kochenilo di querko, e qua uzesas por tintar skarlatino (patol.) — Influro di la pelo, kontagiala, karakterizata da makuli skarlata skarmuchar (trans. e netrans.) — (lor milito) (aludante detachmento, tiralieri di du armei) Atakar per kombateti skarsa — Qua ne abundas skeleto (anat.) — Osto karpenturo di animalo (vertebroza) skemo — (a) Trasuro qua reprezentas, per la proporcioni e la relati di ula figuri, la vario-legi di ula sorti de fenomeni – en la domeni di fiziko, mekaniko, statistiko, e c.; (b) Trasuro en qua la planeti diversa esas reprezentita en lia loko ye ta o ca instanto; (c) Trasuro qua reprezentas la dispozeso di organo, di aparato, e c. skeno — Asembluro ek fili de kanabo, de silko, de lano, e c., volvita ordinoze por ke li ne inter-intrikez skeptika — Qua profesas la dubito filozofiala, olqua konsistas ye egardar raciono kom neapta, pro olua naturo ipsa, konocar ulo certe skerco (muziko) — Muzikajo ne-longa, segun stilo jokema, petulema lejera, lor la pleo di qua oportas, prefere, separar kam ligar la noti skermar (netrans.) — Praktikar ta exerco qua kustumigas pri uzar flereto, spado, sabro sketar (netrans.) — Glite kurar sur glacio-surfaco, *werante sorto de sandalo di qua la subajo esas provizita ye fero-lamo vertikala skio — Longa sketilo ek ligno, uzata por glitar sur nivo-surfaco skiro (patol.) — Tumoro sen-dolora, qua naskas precipue en la korpo-parti glandatra, ulakaze kancera skisar (trans.) — Trasar, per krayono, per kreto, e c. la linei precipua di desegnoto, di piktoto skismo — En religio establisita : formaco di eklezio qua su separas de la eklezio til nun agnoskita, sen disidenteso kompleta pri la punti precipua di la dogmato o di la kulto skisto (mineral.) — Roko stratoza, exfoliebla ye lameli dina, e di qua la elementi precipua esas silico, argilo, alumino, o metal-oxidi diversa sklavo — La homo qua, en socio, ne esas en la strato de la liberi sklerotika (anat.) — Membrano blanka ye qua konsistas parto tre granda di la exterajo di la okul-globo skolo — (a) Establisuro en qua onu docas a la pueri la rudimenti : lekto, skribo, kalkulo, gramatiko elementala, e c.; (b) Establisuro ube onu docas specalaji skolastiko — La filozofio quan onu docis en la skoli di la mezepoko skolio — (gram.) Noturo da komentero antiqua od olima skoliasto — Komentero (antiqua od olima) di la texti Greka o Latina skolopendro (zool.) — Genero de miriapodo, insekto skopo — To quon onu esforcas atingar skopso (zool.) — Genero de rapt-ucelo noktala, ek la familio « bubonidi » skorbuto (patol.) — Morbo quan karakterizas la sango-povresko, ulceri, makuli hemoragiala, la altereso di la jenjivi, la kario di la denti e di la osti maxilala, abateso, deperiso, produktita (normale) da la manjo tro ofta ed exkluziva, di salizaji, da la privaceso di legumi fresha e vitaminoza skorio — Substanco vitratra qua acensas a la surfaco di la metali fuzanta, e konsistas ye materii altra-sorta, o ye partikuli de metalo skorpiono (zool.) — Animalo ek la klaso « araknidi pulmonoza », di qua la kaudo havas dardo qua komunikas kun glando venenifanta. – (astron.) La signo okesma di zodiako skorzonero (bot.) — Genero di planto kompozaja, cikoriacea, quan karakterizas kapituli flava o purpurea, cirkondata da braktei dispozita plura-range, e frukti granda qui havas penacheto (senstipita) de pili plumatra skotisho — Danso di qua la ritmo kelke similesas olta di polko, ma du-tempa (vice 2-4) e plu lenta skovelo — Sorto di balayilo, ek linjo-peco ligita ye un ek la extremaji di longa bastono, por netigar la forno di la panobakeyi skrachar (trans., per) — Lacerar ne-profunde la pelo per la ungli o per ulo pintoza skrapar (trans.) — Frotar til deprenar parto di la surfaco skreno — Framo metala, kun pedi, kovrita per treliso densa, quan onu lokizas avan kameno-fairuyo, por protektar su kontre la ardoro tro granda di la fairo skribar (trans.) — Trasar la grupi de karakteri konvencionita por reprezentar vorti skriptar (netrans.) — Esar verkifisto di literaturaji skrofulo (patol.) — Morbo quan karakterizas la infleso di la ganglioni limfala (precipue olti di la kolo), formacante tumoro qua divenas ulcero skrofuloso (patol.) — Formo min grava di la tuberkloso ganglionala ed ostala, che la puerii skroto (anat.) — Envelopilo pela di la du testikli skrubo (tekn.) — Stangeto, cilindra o kona, ek metalo, ligno, kun heliko salianta (fileto) qua su fixigas en la korpo quan lu penetras per enirar en parto kun heliko kava a qua lu adheras forte skrupulo — Desquieteso di koncienco pri punto minucioza skudo — (blazono) Fundo qua havas la formo di shildo, sur qua reprezentesas la peci di la blazono skultar (trans.) — Fasonar per cizelo (marmoro, petro, ligno, metalo bloka) por produktar statuo skunero (navig.) — Mikra navo du-masta, rigizita quale goeleto skurar (trans.) — Netigar recevuyo, recipiento, per deprenar la slamo, sordidaji, rezidui, sedimenta, lasita da liquido qua sejornis en olu, – generale per froto pumicage skurelo (zool.) — Mikra animalo, ek la familio « roderi », gracila, gracioza, di qua la kaudo, tufatra, povas su erektar penache slamo — Sedimento densa sur la fundo di aquo-quanto, precipue kande olca stagnas (lageti, fosati, riveri, maro) slango — Linguo specala, konvencionala, e plu o min sekreta, propra ye profesiono ed anke ye societo extreme privata (kom ex.societi de studenti, de raptisti, e c.) slingo — To quo su volvas cirkum su, forme di ringi. (ex. : slingo di kordo, di litero, di imprimo-tipo) slipo — La retro-iro di heliko slupo (navig.) — Mikra navo, kun un masto vertikala, topmasto, un seglo trapezoida ed un granda seglo quadrata por la kazo di vetero mala… sluzo — Quaza lageto quan formacas inkluzili movebla quin onu instalis inter du parti di rivero, di kanalo, ed en qua la aquo esas elevebla ad la nivelo supera, od abasebla a la nivelo suba per retenar lu ye un ek lua extremaji e lasar lu eskapar ye la altra, od inverse smalto (tekn.) — Vitro blua, obtenata per la fuzo di materio vitrigebla kun kobalto smeraldo — Lapido diafana, verda smerilo — Petro harda, ek alumino, silico e fer-oxido, pulverigita por polisar la lapidi, la petri, la metali, kristalo snapar (trans.) — Sizar bruske, per un maxil-ago sniflar (trans.) — Aspirar ulo per sua nazo (tabako pulverigita, aquo, la humoro qua stagnas en la naztrui) snortar (netrans.) (dicesas precipue pri kavalo) — Sniflar tre bruisoze por manifestar sua repugneso; ekpulsar aero per sua naztrui tre bruisoze por manifestar sua pavoro, nepacienteso, e c. sobra — Qua su moderas pri manjo e drinko socio — Ensemblo, duroza, ek homi qui vivas obedie di legi komunana. (anke aludante ula sorti de animali qui vivas ensemble : abeli, formiki, e c.) sociologo — Ciencisto qua su okupas pri sociologio sociologio — Cienco di qua la studiajo esas la cirkonstanci ed existo-kondicioni di la socio homara sociso — Peco de la intestino di porko, di mutono, quan onu plenigis ye karno de porko, o de bovo, tre spicizita, triturita e pistita, e tre presita sodo (bot.) — Planto ek la familio « kenopodiacei », propra ye la regioni klimato-moderata e subtropika; un-yar-dura; di qua la folii esas quaze pulpoza, lineala, e la flori mikra e verdatra; de qui onu extraktis olim natroxo. – (kemio) Salo alkalioza quan onu extraktas de ta planto ed anke ek la fuki sodomiar (netrans.) — Agar koito anusala, inter-vira, od inter viro e muliero, o kun bestioio sofao — Sorto di repozo-lito, kun tri dors-apogili, uzata kom sidilo sofismo — Argumento trompera, seduktera sofisto — (en la epoki antiqua, en Grekia) Sorto de profesoro di filozofio, di retoriko, qua instruktis pri quale pledar « por » e « kontre » alterne, un tezo, sen egardo pri olua exakteso sofistiko — La arto di la sofisto sofito (arkitekt.) — La suba parto di plafono, di arkitravo, e c., ornita ye rozfenestri, e c. soko (agrokultivo) — Larja fero-peco triangula, tranchiva, muntita an la plugilo-parto qua glitas sur sulo, e qua, kande onu enterigas lu per preso, produktas la sulko, per fendar la ter-surfaco soklo (tekn.) — Suportilo, sub skultura busto, statueto, sub vazo, ornivo arkitekturala sokursar (trans.) — Helpar (ulu) eskapar danjero qua tre minacas lu sol (muziko) — Noto kinesma di la « do »-gamo sola — Qua esas ne-akompanata da sua simili; qua ne esas kun sua simili solano (bot.) — Genero de planti ek la familio « solanei » soldar (trans.) — Kunjuntar (speci de metalo) per kompozajo metala fuzebla (per shalmo). – (cf. weldar) soldato (milit.) — Armeano sen-grada soleo (zool.) — Genero de fishi, teleostea, familio ek la pleuronekti, qui vivas en omna mari. – (anat.) Un ek la muskuli di la gambo solecismo — Kulpo pri la reguli di la sintaxo di linguo solena — Celebrata singla-yare per ceremonio publika solenoido (elektro) — Ensemblo de mikra ringi inter-egala, inter-paralela, tre inter-proxima, egal-distanta, perpendikla ye un rekto qua unionas lia centri, ed en qua fluas elektro sama-sinse solfejar (trans.) (muziko) — Lektar (frazo muzikala) intonante e nomante singla noto, segun la movo-rapideso e la mezuro solio — Peco de ligno o de quadro sur qua rezeskas tota-larjese la infra parto di pordo, quan onu transiras por enirar, e qua, lokizita super la nivelo di la sulo extera, posibligas – per impedar la eniro subporda di aquo, tero, e c. – la plu facila funciono di la pordo ed igas la klozo plu tota solicitar (trans., pri) — Incitar (ulo) tre insistoze pri ulo solida — Qua konsistas ye molekuli inter-agregita ye maniero koheranta, ferma solidara — (yuro-cienco) Tale komuna ye pluri ke singla responsas pri la ensemblo solipeda (zool.) — Qua havas nur un fingro hufoza ye singla ek sua pedi solitara — Loko solitara : ube onu esas sola solitero — Diamanto qua esas inkastrita sole solstico (astron.) — Singla ek la du epoki en qui Suno distas maxime de equatoro e semblas sen-mova dum kelka dii solvar (trans.) — Deskompozar e retro-igar ad stando elementala solventa (komerco) — Qua povas pagar sua debaji somato (biol.) — Ensemblo ek la celuli qui desaparas e mortas samatempe kam la individuo (kontraste kun la celuli jerma qui persistas sen-fine per genito) somero — Sezono kun vetero varma, qua sequas printempo e preiras autuno somito — La parto maxim supra di to quo stacas sur sua bazo somnambula — Dicesas pri homo qua, en la stando ne-normala quan produktas lua tendenco naturala o la efiko di magnetizo, agas e parolas dum sua dormo somnolar (netrans.) — Sentar sua bezono quik dormor sonar (netrans.) (aludante objekto o materio) — Emisar movi vibrala, propagate da medio aeroforma, liquida o solida, til la membrano di la orel-timpano, produktas sento partikulara sonalio — Mikra bulo, kava, ek metalo, qua kontenas frapilo moviva qua igas lu resonigar lor movo mem mikra sonato (muziko) — Muzikajo klasika, por un o plura instrumenti, ordinare ek « prefaco », « adagio » o « andante », menueto o finalo sondar (trans.) — Determinar la profundeso-grado di maro, di fluvio, di rivero, e c., la naturo di la fundo, e c., per plumbo-bloko ligita a la extremajo libera di kordeto sur qua onu trasis repero-punti, interdiste di un braco soneto — Poeziajo ek dek-e-quar versi, ek du quatreni (durima) sequata da du terceti sonjar (netrans.) (aludante psiko) — Dum dormo, facar kombinuri (stranja, en la kazi maxim multa) ek fakti, idei, senti imaginala sonko (bot.) — Planto di qua la suko esas laktatra, ek la tribuo « chikoracei » sonora — Qua resonas bone soporto (mekan.) — Organo di mashino, qua igas plufacila la movo horizontala di parto sur altra soprano (muziko) — Voco qua povas atingar la grado supra sur la noto-skalo soquo — Pedo-vesto ek ligno, ledro, aden qua onu insertas sua pedo kun la pedovesto ordinara, por protektar su de humideso sorbo (bot.) — Frukto di arboro ek la familio « rozacei » sorbeto — Kremo mi-konjelita a qua mixesis siropo de citroni, de fragi, kirsho-liquoro, – konsumata, kande fuzanta, kom drinkajo sorcar — (trans.) Praktikar la arto di la homo a qua onu imputas povo supernatura quan lu havas de pakto kun la spiriti infernala, kun diablo sordida — Di qua la neteso alteresas (da makuli, polvo, kraso, reziduo, exkrementi) sorgar (trans.) — Asumar volunte peni e sucii por la komforto di ulu, por la prezervo di ulo sorgumo (bot.) — Planto ek la familio « graminei », kelke simila a maizo sordino — (muziko) (a) Espineto, di qua la kordini vibrigas mikra peci de ligno envelopita en drapo, por moderar la soni; (b) Kono de kartono, kun truo ye la bazo, quan onu lokizas en la funelo di chaskorno – mikra tubo ek ligno quan onu lokizas en la parto infra di la trumpeto, por moderar la soni; (c) Mikra peco de ligno, de ivoro, e c., di qua la formo esas olta di pektilo kun tri denti kavigita, quan onu inkastras sur la tresto di la violini, alti, violonceli, kontrabasi, por diminutar la vibri di la framo e moderar la soni sorito (logiko) — Serio de propozicioni, interligita tale ke la atributo di la unesma divenas la subjekto di la duesma, e tale pluse – la lasta esas implicite inkluzita en la unesma se la rezono esas korekta sorto — Eso-maniero di persono, di kozo (kompare a to di quo la naturo esas analoga) sospirar (netrans.) — Agar ta expiro profunda e pasable duroza quan onu lasas eskapar kande onu opresesas da sento o da sentimento chagreniganta sovaja — Qua vivas exter la socii civilizita sozio — Persono quan onu konfundas ad altra, tante grandan esas lia intersimileso spaco — Extensajo de ca a ta punto, vakua ye korpi solida spado — Garden-implemento, ek fero-plako larja e tranchiva, muntita an la extremajo di mancho longa, quan onu uzas por fendar tero e kulbutigar la glebi spadico (bot.) — Infloresenco forme di kastono, od asembluro de folii sen-pedikula sur axo komuna, qua havas flori envelopita da granda brakteo (spato) spano — Rekorturo plu o min dina quan onu deprenas (1) per raboto, cizelo, kande onu fasonas ligno-peco; (2) per utensilo tranchiva kande onu fasonas peco de stalo, de fero, de kupro, sur torno-mashino, frezo-mashino, boro-mashino spanielo (zool.) — Chaso-hundo de fonto Hispana, di qua la pili esas longa, e la oreli pendanta spanto (navig.) — Parto di la korpo di navo, varango qua formacas un ek la kosti di la framo spanyoleto — Fero-peco qua uzesas por klozar od apertar fenestro per mancho manovrebla rotace sparar (trans.) — Ne spensar la toto, por povar rezervar la restajo sparadrapo (medic.) — Texuro di qua la averso provizesas ye strato de plastro sparviero (zool.) — Speco di falkono quan onu dresas por chaso spasmo (medic.) — Kontrakteso bruska di ula organi (stomako, intestini, veziko, e c.) spato (mineral.) — Nomo di plura substanci minerala lameloza e kolor-chanjanta spatulo — Instrumento de ligno, ivoro, metalo, e c., plu larja e plata ye un extremajo kam kuliero, quan uzas (1) la apotekisti por agitar la preparaji farmaciala, extensar la unguenti, plastri, e c.; (2) la piktisti, por dilutar e pistar la farbi; (c) la skultisti, por modlar vaxo, argilo; (d) la gisisti, por facar mulduri speco — Dividuro di genero specifika — Qua indikas ta o ca speco, exkluzante omna ceteri specimeno — Parto de ensemblo destinita a donar ideo pri la cetero spegulo — Vitro-plako, polisita, di qua la reverso esas kovrita indute ye folio de stano merkuriizita, o metalo-plako polisita, ube onu povas vidar sua vizajo reflektita spektar (trans.) — Vidar (ulo) eventar avan sua regardo spektaklo — Reprezentajo teatrala spektro — Ento nevidebla qua aparas, pavorigante, terorigive, lor halucino spektroskopo (fiziko) — Aparato quan onu uzas por studiar la lumo-spektri spektroskopio (fiziko) — Analizo studia di la lumo-spektri spekular (netrans., pri) — Agar explori teoriala spelto (bot.) — Speco di frumento di qua la brano duras adherar a la grano pos drasheso spencero — Frako sen baski spensar (trans.) — Donar, uzar (pekunio) por prokurar a su ulo spergulo (bot.) — Planto ek la familio « kariofilei » spermo (fiziol.) — Liquoro fekundigiva de la maskulo spermaceto — Materio perlomatrea, extraktita de oleo qua abundegas en la kavaji di la kapo di la kashaloto, ed uzata por facar bujii luxoza, koldkremo, e c. spermatido (biol.) — Spermatozoido nova, derivita de la duopla du-partesko inter-sucedanta di la spermatociti spermatocito (biol.) — Spermatogonio qua, cesante partigar su, komencas kreskar e donas, pose, per du duparteski intersucedanta, la spermatidi spermatoforo (biol.) — Kapsulo qua kontenas pakaji de spermatozoidi e qua renkontresas precipue che la cefalopodi spermatogenezo (biol.) — Ensemblo ek la procesi evolucionala qua abutas a la formaco di la spermatozoidi spermatogonio (biol.) — Celulo di la tubo seminifera qua su partigas multega-foye e deskreskas pri sua volumino : lu produktas pose la spermatociti spermatoreo (patol.) — Emisi spermala ne-volata spermatozoido (biol.) — Animaleto quan onu trovas en la spermo di la animali, ed en la poleno qua fekundigas la planti spermino (farmacio) — Bazo ne bone analizita qua esus la substanco agiva di la preparaji opoterapiala quin onu obtenas ek la testikli, ovarii, spleno, prostato, e c. spermocentro (biol.) — Centrosomo di spermatozoido, pri qua Plättner dicis ke lu esas renkontrebla en la pinto antea di la kapo, kontraste kun la dico da Flemming e Hertwig, segun qui lu esus en la segmento meza spico — Singla ek la substanci vejetala, aromata o pikanta, quin onu uzas por saporozigar disho : kariofilo, muskado, pipro, cinamo, jinjero pulverigita spiko (bot.) — Parto extrema di la stipo di la graminei, qua portas, asemblita cirkum axo, la grani di la planto spino (anat.) (che la homo ed ula animali altra) — Ensemblo ek la vertebri dorsala, artikoza, ye qui konsistas la axo di la karpenturo osta spinato (bot.) — Planto ek la familio « kenopodiacei », herbo un-yar-dura, di qua la folii, pos koqueso, esas nutrivo bonega spindelo — Stango ligna, di qua la extremaji esas dinigita, un de li pinta, la altra rondigita, quan onu uzas lor filifo per ruko, por tordar la filo e rular lu segun ke lu formacesas spinelo (mineral.) — Rubino pale-reda spionar (trans.) — Observar habile e sekrete ta (o ti) di qua (o di qui) onu profitos de saveskar lua (o lia) intenci – o to quo eventas che la enemiko spiro — Lineo qua volvas cirkum axo quale la fileto di skrubo, di helico spiralo — (geom.) Kurvolineo, sur plano, qua trasas sama-sinse serio de rotaci cirkum punti fixa (polo) de qua lu deviacas gradoze segun *leyo (lego) determinita spireo (bot.) — Genero de planti ek la familio « rozacei » spiremo (biol.) — Reto de nuklei qua, kande mitoso esas quik eventonta, divenas, komence, kordono longa, tenua, dornoza, kun falduri tre interproxima – e, pose, divenas plu kurta, plu dika, kun surfaco glata, e di qua la falduri minproximeskas spirito (religio) — Substanco nekorpala (kontraste kun materio, substanco korpala) a qua uli imputas la penso-fakultato spiso — Stango ek fero, di qua un extremajo esas pinta, quan onu pasigas tra grosa peco de karno, tra pultruno, por rostar li, e quan onu rotacigas, o manue, o per mekanismo spleno (anat.) — Vicero sponjatra, saturita ye sango, en la hipokondro sinistra, di qua la rolo esas ne-bone savata – e quan, olim, onu egardis kom la fonto di melankolio splenalgio (patol.) — Doloro ye la spleno splendida — Di qua la luxozeso brilanta esas plena ye grandeso splenito (patol.) — Inflamuro di la spleno splinar (netrans.) — Afektesar da ta hipokondrio qua karakterizis la Britaniani, e su manifestis per la enoyo pri omno splinto (tekn.) — Stifto qua asemblas la parti di charniri, di bukli, e c. splisar (trans.) (tekn.) — Ligar (du kordi), extremajo an extremajo, interplektante la toroni splito — Fragmento forlansita da korpo qua explozas spoko (tekn.) — Singla de la parti di roto qui iras de la nabo a la felgo spoliar (trans.) — Deprenar (de ulu), per ruzo o per violento, por proprigar lu a su (to quo apartenis a lu) spondeo (versif.) — Pedo longa ye du silabi sponjo — (zool.) Zoofito, qua konsistas ek amaso de tisui fibroza, plu o min densa, flexebla, elastika, tre lejera, imbibebla, e qua, kande vivanta, indutesas de materio gelatinatra mi-fluida, iritebla ed efemera spontana — Quan onu agas o facas ipse, propra-move, sen impulseso da forco aplikata de extere sporo (bot.) — Korpuskulo genitera (di ula planti kriptogama) sporadika — (geol.) Dispersita sporangio (bot.) — Quaza sako mikra, qua kontenas la spori, che la kriptogami sporno — Brancho ek metalo, qua esas muntita an la talono di la kavalkanto e finas per disko dentetoza e movebla, quan la kavalkanto sinkas aden la flanki di sua kavalo kom stimulo sporofito (biol.) — Stando di la ovo di la « uridinei » lor la fekundigeso, kande la du pronuklei ne esas ja kunfuzita sportar (netrans.) — Exercar su korpale, metodoze, por developar en su la bona qualesi di sua korpo ed ula bona qualesi di la psiko (loyaleso, energiozeso, perseveremeso) per pedo-balono, natado, skermado, aviacado, e c. spoto (fiziol.) — Mikra saliajo, o mikra makulo sur la pelo, qua igas -ulakaze – plu « spicoza » la fizionomio (di muliero) spozo — Persono unionita a persono altra-sexua per mariajo sprato (zool.) — Nomo vulgara di mikra fisho, sorto di haringo, qua vivas proxim la litoro Franca di Atlantiko spricar (netrans.) — (aludante liquido, fluido) Springar impetuoze, ek orifico relative mikra sproso (bot.) — Kresko komencala di burjono spular (trans.) — Volvar (kozo) cirkum altra quaze filo sur bobino spumo — Quaza moso qua naskas surface di liquido quan onu agitas, varmigas o qua fermentacas sputar (trans.) — De-jetar (to quon onu havas en sua boko) squadro — Instrumento ek ligno, metalo, quan onu uzas por trasar ortanguli o perpendikli squalo (zool.) — Genero de fishi kartilagoza squamo (zool.) — Singla ek la plaki inter-apudpozita od imbrikita qui tegas la pelo di ula fishi, di ula repteri, e c. squatar (netrans.) — (aludante la animali) Sidar sur sua gropo squilo (bot.) — Genero de « liliacei » st! — Vorto quan onu dicas ad ulu por ke lu tacez stabo (armeo) — Ensemblo de oficiri quin onu selektis por servar oficiro superiora qua komandas armeo, ed esar apud lu quaze kom konsilantaro qua transmisas ed obediigas lua komandi stabila — Qua tendencas permanar en la sama loko, en la sama situeso, en la sama stando stablo — Klozajo muroza e tektoza ube onu lojigas la bestii, la bruti stacar (netrans.) (aludante homo) — Havar sua korpo vertikala sur sua pedi, t.e. standar ne-sidante, ne-kushinte, ne-jacante, ne genu-pozinte, e ne-inklinite staciono — Singla ek la loki ube haltas treno, por embarkar o desembarkar pasajeri o vari stacionara — Qua haltigas sua movo e permanas dum kelka tempo en la sama loko (o stando) stadio (antique) — Areo klozita, longa ye 180 metri, ube onu interluktis por obtenar la premio pri homokuro. – (nun). Lico por la konkursi atletala, automobilala, biciklala stafilo (bot.) — Arboreto, vicina ye la aceri, kun folii kompozita, kun aristi plumatra stafisagro (bot.) — Planto ek la familio « ranunkulacei » stagnar (netrans.) — Qua ne fluas, qua ne cirkulas, qua ne rinoveskas e, pro lo, eventuale putreskas. – (anke metaf.) stakiso (bot.) — Planto ek la familio « labiei », deveninta de Japonia, di qua la *rizomi esas manjebla ed analoga a salsifio stalo — Metalo ek fero pura a qua esas enkorpigita ula quanto de karbo – plu harda, e di qua la grani esas plu tenua e plu briloza kam olti di fero stalagmito — Agreguro, sur la sulo di kavajo subtera, per infiltruri qui falas de la vulto stalaktito — Agreguro an la vulto di kavajo subtera, per infiltruri qui kontenas dissolvite sali kalkoza, silicoza, e c. stamino (bot.) — Organo sexuala maskulo, che la vejetanti stampar (trans.) — Provizar ye marko quan onu imprimas sur objekto por atestar lua autentikeso stano (kemio) — Korpo simpla, metalo grizatra, poke sonora, poke duktila, tre forjebla, maleebla, de qua onu facas implementi koqueyala stanco — Quanto fixa de versi di qua la senco esas kompleta, dispozita segun ula ordino, e qua, repetate periodoze, formacas la dividuri di poemeto standar (netrans.) — (aludante persono o kozo) Esar tala en ica od en ita temp-uno standardo — La insigno nacionala, di qua un ek la bordi vertikala muntesas sive an stango (armeo terala), sive an kordo (armeo navala) stango — Peco de ligno, de metalo, rigida, longa e streta stapelio (bot.) — Genero de « asklepidacei », ek planti xerofila, kun folii kaktusatra e granda flori. EFI? staplo — Butikego ube onu vendas, ye la nomo di la stato o di kompanio komercala starchar (trans.) — Apretar per amilo startar — (trans.) Igar funcioneskar startero (sur lico di keval-kuri) — La persono qua emisas la departo-signalo, per inklinar la standardo quan lu tenas en sua manuo dextra stato — La naciono egardata kom korpo politikala statiko (fiziko) — Parto di mekaniko qua traktas la kondicioni pri la equilibro di la forci statistiko — Cienco di qua la skopo esas donar dokumenti exakta pri la parti diversa di la vivo di populo, per amasigar, klasifikar, kontar omna fakti ek ta o ca naturo (naski, morti, mariaji, produkturi, komerco, konsumo, kondamni, e c.) qui eventas en periodo determinita stativo (fotogr.) — Sorto di suportilo kun tri pedi, ek tri parti faldebla, uzata por la fotografili di la fotografisti statolito (bot.) — Nomo di la amilo-grani qui, per lia pezo, kontributas igar la vejetanti sentiva pri la efiko da gravito. (geotropismo) statoro (elektro) (en motoro kun elektrofluo polifaza) — Parto fixa di la mashino, opoze a rotoro statuo — Figuro skultura, generale ek marmoro, ma anke ek metalo, ek ligno, qua reprezentas tota-reliefe homo od animalo staturo — Longeso di la korpo di homo, mezurata kande lu stacas statuto (yuro-cienco) — To quo rezolvesis kom aplikenda (pri la personi, la kozi, en ta o ca kazo) stearino (kemio) — Materio ek lameli, perlomatrea, ek glicerino e CH₃.(CH₂)₁₆ CO₂H, quan onu extraktas de sebo steatito (mineral.) — Silikato di magnezio, varietato di talko kompakta, granetatra stebar (sutado) — Trairar steke stofo per du fili quin onu sinkas, per la pinto di agulo suto-mashinala, aden trui di qui singla ek le sequanta situesas egaldiste de la pre-esanta stekar (trans.) — Penetrigar per koakto la pinto di objekto (kom ex. : paliso aden tero, e c.) stelo — (linguo ne-ciencala) Omna astro qua brilas en firmamento (ecepte Suno e Luno) stelario (bot.) — Planto unyardura, ek la familio « primulacei », quan konsumas ula uceli steleo (arkitekt.) (epoki antiqua) — Monolito di qua la formo esas olta di la fusto di kolono, di kolono ruptita o di cipo, destinita (maxim-multa-kaze) recevor epigrafo *stejo — La parto di la teatro ube pleas la aktori. (anke metaf.) stelionato (jurisprudenco) — Fraudo qua konsistas ye prizentar kom libera, domenon hipotekizita – o ye vendar, hipotekizar domeno di qua onu ne esas la proprietero stelto — Stango, provizita ye quaza estribo ek ligno sur qua onu pozas sua pedo por plualtigar su (kom ex. : por marchar en marshi, e c.) stenografar (trans.) — Enrejistrar vortope (per manuo-skribo, uzante abrevio-sistemo) omna vorti quin pronuncas ulu, mem se la ritmo esas rapidega – la limito esante la komprenebleso-grado di lo dicita (komprenebleso audala) stenotipar (trans.) — Stenografar per mashino fingro-funcionanta, uzante la literi di la alfabeto ordinara, di qui onu povas skribar plura sama-stroke, e silabope stentoro — Persono di qua la voco esas tre resonanta, soneganta stepo — Vasta regiono plana, ek tero, kovrata ye bushi, pastureyi stero — Mezur-unajo pri la lignajo karpentala, kalorizala = un metro³ stereografio — La arto reprezentar la solidi stereokamero — Kamero di stereoskopo stereometrio — Apliko-geometrio qua havas kom temo la mezuro di la korpi solida stereoskopo — Instrumento qua, per du imaji plana di un objekto, kun la sama difero angulala kam la imaji produktita en singla ek la okuli di homo, da la objekto, igas ica aspektar reliefe kande onu regardas samatempe la du imaji, singla per un okulo stereotipar (trans.) — Fixigar (paginedo ek tipi asemblura) por imprimi futura, sive per soldar la tipi, sive per facar mulduro ek la bloko de oli, aden qua onu gisas aloyuro ek metali stereotomio — Apliko-geometrio qua havas kom temo la seciono di la korpi solida sterila — Dicesas pri sulo-peco qua ne produktas (la frukti obtenebla normale de tero).- anke metaf sterko — Dungo ek la litiero di la animali domestika, a qua esas mixita lia exkrementi, e qua putras pro fermentaco sterleto (zool.) — Speco di sturgo, quan onu renkontras en la parto orientala di Europa ed en Azia, e qua aspektas kom la formo yuna di la sturgo. De olu onu obtenas kaviaro sternar (trans.) — Extensar (persono, kozo, su) longesale sur ulo sternumo (anat.) — Osto plata an-avan torako, meze di olca, e sur qua « muntesas » la kosti sternutar (netrans.) — Expirar bruske, tra nazo e boko, per movo konvulsatra di diafragmo stertorar (netrans.) — Agar ta bruiso ne-normala quan produktas, en la respir-organi, la paso di aero tra mukosi quin sekrecis la bronki, la pulmoni stetoskopo — Sorto di tubo akustikala, quan onu uzas por la auskulti medikala stifa — Inter-parenta pro la mariajo dato-duesma di un ek la gepatri stifto (tekn.) — Kelo qua asemblas la peci ye qui konsistas charniro, buklo, e c. stigmato — Marko neefacebla quan lasis plago, bruluro, vunduro stilo — (epoki antiqua) Puncilo di qua un extremajo pintoza uzesis por trasar la literi sur vaxo-plako, e di qua la altra, platigite, uzesis por efacar stileto — Poniardo, kun lamo streta, secione triangula o quadri-angula stilistiko — Regularo pri stilo, qua esas situebla inter « gramatiko » e « retoriko ». – (segun Bally). Havante ideo klara o sentimento, la arto expresar li per la moyeni quin disponas linguo e quaze inter-sinonima stilobato (arkitekt.) — Basamento piedestalo-forma qua suportas koloni stimular (trans., ad) — Augmentar la ardoro, la agereso di ulu stipo (bot.) — Trunketo di la arbori monokotiledona, sen-rama, qua finas per fasko de folii stipendio — Pensiono gratuita, grantita a lernanto en edukerio (liceo, skolo administrata da la guvernistaro, seminario) stipito (bot.) — Parto di la planto, qua departas vertikale de la radiko, e portas la folii, la flori e la frukti stiptika (medic.) — Di qua la efikiveso e la saporo esas astriktiva stipular (trans.) (yuro-cienco) — Enuncar kom kondiciono, en kontrato stivar (trans.) — Lokizar la kompozanti di kargajo en la holdo di navo stofo — Texuro ek lano, silko, filo, e c., de qua onu facas vesti, tapeti, e c. stoika — Qua savas tolerar sua sufro sen plendar – ferme stoko (komerco) — Quanto de vari qua esas en magazino, staplo. – (anke metaf.) stolo (liturgio katol.) — Larja bendo de stofo kun (kom ornivo) tri kruci, quan la sacerdoto pasigas cirkum sua kolo kande lu celebras la meso, kande lu donas ad ulu la unciono extrema stolono (bot.) — Singla de la radiki qui quaze reptas sur la surfaco di sulo, ek la stipiti reptera di ula vejetanti (kom ex. : fragiero) stomako (anat.) — Vicero, en la supra regiono di abdomino, parto di la tubo nutrivala, posho-forma, en qua la nutrivi transformesas a chimo stono — Fragmento de silexo, de quarco, o de roko irgaltra stopar (trans.) — Plenigar (aperturo, truo, lakuno) per enduktar ulo aden lu storo — Peco de mato, o de stofo, movebla adsupre od adinfre, per resorto, avan la fenestri di chambro, di veturo, por shirmar kontre la suno-radii storaxo (bot.) — Planto de qua onu extraktas balzamo per incizo stoterar (netrans.) — Parolar hezitoze, emendante sua jusa dico, (a) pro defekto fiziologiala, (b) pro ke onu ne ja savas parolar, (c) pro emoco o timideso straba (fiziol.) — Di qua la du okuli ne regardas sama-direcione strado — Voyo kun bordumo ek domi, muri – en urbo, en vilajo (tale ke onu dicas : en strado, ma sur voyo) strandar (netrans.) — (aludante navo) Venar, pro acidenteso o volo, aden loko ube ne plus existas sat multa aquo pri vehar normale, ed ube lu permanas kun plu o min multa aquo sub o cirkum su, o mem sen aquo strangular (trans.) (per) — Ocidar, pro tote impedar la respiro, per kompreso ed obstrukto di la respir-organi, klemante pincoforme sua manui cirkum la kolo stranja — Di qua la nekustumeso kontenas ulo quo esis neexpektebla, neprevidebla, e qua desquietigas kelkete stranjera — Di altra lando, di altra familio, di altra loko strapadar (trans.) — Submisar a la kastigo (olim ordinara) qua konsistas ye elevar til ula alteso-grado la tormentato, per kordo, e lasar lu falar bruske, violentoze straso — Kemialajo qua kontrafaktas diamanto e la lapidi strato — (geol.) Extensajo uniforma, de sulo sedimenta, o de aquo (eventuale subsula), sur ula quanto de spaco stratego (epoko antiqua, en Grekia) — Chefo di armeo, generalo strategio — La arto direktar la ensemblo ek la operaci militala qui esas apta igar vinkar lor batalio o kampanio streko — Lineo trasita sur surfaco strenar (trans.) — Igar (ulo) subisar esforco di kompreso o di tenso o di tordo streptokoko (patol.) — Mikrobo, multa-kaze patogena, qua, kande lu grupeskas kun sua sami, formacas kolonii kateneto-forma streta — Di qua la larjeso esas tre poka kompare kun lua longeso strio — Lineo trasita o gravita sur surfaco per akutajo; kanelo tre dina stridar (netrans.) — Sonar harde ed akre strigo (zool.) — Ucelo noktala, kun grosa okuli quin cirkondas cirklo de plumi tenua striglo — Plako ek fero kun rangi inter-paralela de denti, muntita ye mancho ligna, ed uzata por netigar la pili di la kavali, di la muli, e c. strikar (netrans.) — Cesar bruske sua kontrato-laboro e durar sua nelaboro, por obtenar, de sua employanto, kelke plusa sua-profite striknino (kemio) — Alkalio venena, extraktita de la grani di la vomiko-nuciero strikta — Qua ne lasas libera – nek cis, nek trans la limito determinita stringero (arkitekt. navala) — Super la holdo, singla ek la tenili qui mantenas la varangi stripo — Klapo benda, ledra o stofo, qua pasas sub la shuo, ed esas ligita an la du lateri infra di pantalono, di getro tale ke lu impedas olca movar adsupre strofo — Singla ek la dividuri inter-egala di lirikajo strofoido (matem.) — Kurvo di la grado triesma, definita geometriale ye maniero simpla, e di qua ula quanto de karakterizivi esas remarkinda strokar (netrans.) — Efektigar un ek la agi di ensemblo stroncio (kemio) — Korpo simpla, metala, di qua la atom-pezo esas 87,6 stropo (navig.) — Kordego, kun glito-nodo ye la du extremaji, e per qua onu embracas la kargaji por embarkar o des-embarkar li strucho (zool.) — Stelt-ucelo, kun longa kolo, ali rudimenta, e la ucelo maxim granda, remarkinda pro lua devoremeso e la forteso di lua digesto-sistemo strukturo — Maniero ye qua edifico esas konstruktita strumo (patol.) — Tumoro sen-dolora, ye la parto avana di la kolo studento — La adolecanto qua lernas en universitato, en fakultato studiar (trans. e netrans.) — Explorar atencoze, minucioze (ulo) por determinar olua karaktero, signifiko stufar (trans.) — Koquar (karno-bloko, pultruno) en recipiento klozita (*kluza) por impedar la eskapo di la vaporo e di la odoro – koquo kun acesoraji (fungi, keneli, e c.) stuko — Induturo qua imitas marmoro, quan onu aplikas sur muro, sur kolono, e quan onu polisas kande lu hardeskis per sikesko stulo — Sidilo, di qua la dors-apogilo esas min larja kam olta di fotelo, e sen brakii stulta — Rido-mokinda pro judiko-defekto quan lu unike ne perceptas, ne koncias stumpo — (kirurg.) La parto qua restas de membro amputita stuntar (trans.) — Haltigar (lua) kresko normala stupo — La parto maxim grosiera ek la filamenti di kanabo o di lino stupida — Di qua la spirito, la mento, la psiko esas quaze torporanta stuporar (netrans.) — Produktar sorto di torporo dum qua la pensofakultato aspektas quaze nihiligita sturgo (zool.) — Grosa fisho qua natas de maro aden la granda fluvii, e di qua la ovi uzesas por facar kaviaro sturmar (netrans.) — Verbo qua indikas ke atmosfero perturbesas da vento violentoza, pluvo o grelo, fulmini e tondri sturno (zool.) — Pasero korno-rostra, kun plumaro nigra e blanka, qua vivas bande en la boski ed en la gardeni stuvo — Chambro, chambrego, en qua la temperaturo di la aero esas tre alta (multa-kaze : por desinfekto di la enklozaji) su (gram.) — Pronomo reflektiva, qua referas la subjekto di la propoziciono di qua lu esas un ek la vorti, kande la subjekto esas « lu » o to quon « lu » reprezentas sub (gram.) — Prepoziciono : 1. Indikas la situeso di kozo relate to quo esas plu adsupre, kontaktante kun lu, en la sama direciono vertikala, (a) relate to quon lu suportas, (b) relate to quo kovras lu tote o parte. (anke metaf.) subalterna — Inferiora pri lua situeso en hierarkio subisar (trans.) — Tolerar malgre su subita — Qua eventas neexpektite subjekto — (gram.) e (logiko). Termino di la propoziciono di qua onu afirmas eso-maniero subjuntivo (gram.) (en ula lingui nacionala) — Modo di la konjugo-sistemo, qua reprezentas la stando o la ago expresata da verbo qua dependas de altra verbo sublima — Qua esas situita tre alte submersar (trans.) — Plunjar komplete adsub la surfaco di aquo (di maro, di lago, di fluvio, di recipiento, e c.) submisar (trans.) — Dependigar de la autoritato di ulu subordinar (trans., ad) — Dependigar de to quo esas en rango plu alta, superiora. – (gram.) Propoziciono subordinita : qua dependas, en la sintaxo, de altra propoziciono submisionar (netrans., pri) — Ofrar sua vari, sua laboro, a la administrantaro statala, municipala, e c., lor adjudiko-kompro subornar (trans.) — Instigar ad ago kontre-etika, mala-mora, per lurivo, per charmivo subrekargo (komerco per navo-transporto) — Prokuraciero di la persono o personi qua o qui proprietas la vari embarkita sur navo subreptar (trans.) (yuro-cienco) — Obtenar per moyeni frauda, kontrelega e trompa subreto (teatro) — En komedio, la rolo (acesora) di chambro-servistino, di akompanantino, di qua la karaktero esas impetuoza, audacoza, tre alerta, tre inteligenta subrogar (trans.) (yuro-cienco) — Establisar en la rolo di ulu altru qua esis la tituliero normala subsidiar (trans., pro. pri) — Donacar pekunio ad ulu qua indijas extreme, e qua bezonas lu por exekutendi qui urjas. (Kom ex. Subsidiar navigado-kompanio pri la konstrukto di paketboti nova-tipa) substanco — To ye quo konsistas la ento substantivo (gram.) — Vorto qua indikas la ento (kontraste kun la adjektivo, qua indikas la eso-maniero) substitucar (trans., ad) — Pozar (persono, kozo) en la plaso di altra substituto (yuro-cienco) — Judiciisto, en tribunalo, qua komisesis por agar vice altra qua esas absenta od impedata subsumar (trans.) (filoz.) — Situar logikale individuo o speco aden la klaso o genero qua implikas li subterfujo — Moyeno nedireta di eskapar ulo embarasiva, evitar responso o justifikivo subtila — Qua konsistas ye elementi extreme tenua subvencionar (trans.) — Grantar (ad ulu, ad ulo) parto ek la pekunio-stoko qua esas rezervita por spensi neexpektita, por helpar finance entraprezajo subversar (trans.) — Quaze renversar, en la spiriti, omna lego, omna regulo, omna principo, generale agnoskata kom bona sucedar (trans.) — Venar sen interrupteso, sen diskontinueso, pos (dop) ulu, ulo sucesar (netrans., pri) — Abutar fortunoze suciar (netrans., pri) — Pensar tre ofte e kelke-desquiete pri la bona stando di (ulu, ulo) sucino — Speco di rezino fosila, flava, diafana, odoroza, qua aquiras, per froto, ula karakterizivi elektrala sudo — Un ek la quar punti kardinala, ta qua opozesas a nordo sudario (epoki antiqua, en Roma) — Tuko quan la Romani uzis por vishar sua vizajo sudorifanta sudoro — Produkturo de la transpiro di la pelo, kondensita aden guteti suficar (netrans., a, pri) — Furnisar sat multe (por satisfacar la bezoni, por saciar la deziri.) sufixo (gram.) — Afixo qua, en vorto, adjuntesas dop o pos la radiko, por determinar la naturo o senco di olca suflar — (netrans.) (a) Pulsar, sendar, aero per sua boko, (b) Igar ekirar de sua boko, per expiro, la aero respirita sufleo (koquarto) — Mikra kuko ek pasto lejera, di qua la internajo esas vakua, koquita en mulduro, e qua manjesas kom entremeso sufokar — (trans.) Haltigar (dum tempo kelketa) la respiro (di ulu) per surprizo, dolorigo, iracigo, e c. sufrar (netrans., de, pro) — Tolerar sua doloro (fiziologiala o psikala) dum tempo plu o min multa sufragano (eklezio katol.) — Episkopo subordinita ad arkiepiskopo sufrajio (liturgio katol.) — Prego, da eklezio, da la santi, por la religiani sufuziono (medic.) — Adfluego da sango sub la pelo sugar (trans.) — Aspirar, per la labii, la suko quan kontenas ula substanci sugestar (trans., ad) — Venigar en la penso-domeno suko — Liquoro quan kontenas la substanco di frukti, karni, legumi, e quan onu povas extraktar per preso, macero, koquo, e c. sukombar (netrans., ad) — Sinkar, falar, efike da kargajo tro pezoza, da koakto tro granda sukro — Substanco qua saporas tre dolce, extraktata de plura vejetanti (precipue kano e betravo) e qua transformesas, efike da fairo, aden substanco kristalatra, solvebla en aquo sukubo (teol.) — Demono noktala qua igas su aspektar quale muliero por koitar kun viro sukusar (trans.) — Agitar bruske en omna lua parti sulo — Extensajo sur qua su apogas la korpi, surface di Tero sulfo (kemio) — Korpo simpla (metaloida), solida, sen-sapora, klare-flava, tre inflamebla, e qua, kande kombustata, exhalas odoro tre forta e sufokiva sulko (agrokultivo) — Trancheo quan facas la soko di plugilo sultano (olim) — La suvereno di Turkia sumo — Quanto ek du o plura quanti quin onu adicionis sumako (bot.) — Planto ek la familio di la terebinto, uzata da la mejisisti sumaria — Rapid-agema; sen disipo di tempo e sen formalaji ne-utila sumnar (trans., pri) (yuro-cienco) — Imperar (ad ulu) ke lu agez to quon onu havas la yuro postular de lu, minacante lu ye la puniso a qua lu su expozus se lu refuzus suno — Astro lumifanta, qua esas la centro di la planetaro di qua Tero esas parto sundio — La dio unesma di la semano – konsakrita, da la eklezio kristana, a repozo ed a la kulto di la deo kristana, memorige di la rezurekto di Iesu Kristo suolo — (anat.) Suba parto di la hufo, che ula animali (kavalo, asno, mulo, cervo, e c.), plako korna inter la bordumo infra di la parieto, la forketo e la apogarki qui cirkondas lu supo — Buliono quan onu varsas sur pano-lonchi dina, disho per qua komencas, ordinare, la repasto supear (netrans.) — Repastar ye kloko (generale) kelke pos nokto-mezo, kande onu retrovenas de festo, de balo, e c. super — Prepoziciono : Qua esas plu alta kam la suprajo e sen kontakto kun ica. – anke metaf superba — Qua estimas su tante ke lu situas su super sua kun-homi ed, pro lo, exajeras sua revendiki sociala, mondumala superfetaciono (fiziol.) — Formaceso di feto duesma super feto unesma, konceptita antee superflua — Qua esas ultre lo necesa, exter lo utila superioro — Persono qua esas super altra en hierarkio, e qua havas la yuro obediigar su da ta altra superlativo (gram.) — La grado maxim alta di la eso-maniero quan expresas epiteto supernumerario — Employato quan administranti, komerco-firmo, engajas suplemente, varte di la vako di ofico che su superstico — Kredo, praktiko a qua religio miskomprenata donas karaktero sakra supino (gram. Latina) — Tempo di infinitivo qua esas analoga, pri la formo, a participo pasintala, e, pri la senco, a substantivo obtenita de la radiko di verbo suplantar (trans.) — Eviktar ulu e substitucar su a lu suplear (trans.) — Remplasar fristoze, pleante la sama rolo, (to quo ne povas, ta qua ne povas, plear sua rolo) suplemento — To quo donesas o pagesas ultre lo debata suplikar (trans.) (pri, por) — Pregar ye maniero tre humila e tre insistoza, ye la nomo di ulo kara e sakra suportar (trans.) — (a) Havar sur su (kozo di qua onu portas la tota pezo) talo ke onu impedas olua falo; (b) (metaf.) Havar sur su la tota kargajo, la tota embaraso di (ulo) supozar (trans.) — Admisar kom realigita en la tempo-punto di sua dico (to quon onu imaginas esar tala) supozitorio (medic.) — Kono oblonga ek substanco medikamenta solida, quan onu igas penetrar aden la anuso por eventigar kaki supre — En objekto vertikala : en la parto qua distas maxime de lua pedo, de lua bazo. (anke metaf.) supresar (trans.) — Desaparigar, partikulare per impedar lua manifesto sur — Prepoziciono qua indikas la situeso di kozo relate a la kozo qua esas an lu, interkontakte, en sama direciono vertikala : (a) relate to quo portas lu; (b) relate to quon lu kovras o tegas suro (anat.) — En la gambo, ta parto mola quan formacas, ye la extremajo, dope, la saliajo ek la muskuli jemela e la muskulo solea surda — Di qua la oreli ne perceptas, o perceptas nur tre desfacile, la soni, pro la desaparo, o la feblesko tre granda, di la audo-senso surfaco — Extensajo extera di korpo surjeto (sutado) — Sut-uno ube la agulo trairas du stofo-peci pozite bordo-an-bordo, igante sempre la filo pasar super la du bordi unionita surkruto — Kaulo hachita, qua fermentacis en sal-aquo surmenar (trans.) — Fatigegar kavalko-bestio, charjo-bestio, e c. per igar lu irar tro rapide o dum tempo tro multa. (anke metafore) surmuleto (zool.) — Maro-fisho surogato — To quo povas remplasar altra substanco (farmaciala, tintala, e c.) pro havar ula karakterizivi analoga, ula efekti analoga surpliso (religio krist.) — Vesto ek telo plisuroza quan *weras, sur sua sutano, la sacerdoti (en la konfeseyo ed en la procesioni funerala), la diakoni, la kantori surprizar (trans.) — Prenar (ulu, ulo) per arivar ne-expektite surtuto — Vesto qua konservas la kaloro di la korpo, quan la viri *weras sur sua frako, redingoto surveyar (trans.) — Sorgar per regardar kun atenco sen-interrupta, time di defekto, di eroro, di neglijo, e c. sus! — Interjeciono qua uzesas por ecitar ad inter-defenso, a persequo suskriptar (trans., pri) — Engajar su pri pagor parto (di ulo) suspektar (trans., pri) — (a) Konjektar, de ula aspekti, ke (ulu) esas kulpozo; (b) Admisar la existo, pro ula aspekti, (di lo mala pri qua onu konjektas ke ulu esas la autoro) suspendar (trans.) — Tenar super sulo (persono, kozo) tale ke lu pendas suspensar (trans.) — Revokar, dure di nur kelka tempo, de lua oficiereso suspensoro (biol.) — Ligamento qua tenas suspendita suspensorio — Bandajo qua sustenas la testikuli sustenar (trans.) — Subtenar (ulo, ulu) per portar parto de lua pezo sustracionar (trans.) (aritm.) — Deprenar nombro de altra, por determinar lia interdifero sustraktar (trans., de) — Deprenar (ulo) de ulu, por ke lu ne povez uzar olu susurar (trans., ulo, ad) — Parolar deslaute, preske an la orelo (di ulu) sutar (trans.) — Asemblar, ligar, per filo, kordeto, quan onu igas trapasar per agulo, per puncilo sutano — Vesto butonagita de supre ad infre, qua kovras til la pedi, quan olim *weris la mediki, la sacerdoti, e quan nur ici duras *werar suverena — Qua havas la autoritato suprega en la stato swabro (navo) — Fasko de fili kanaba, por lavar e vishar la ponto di navo swichar (trans.) (elektro) — Chanjar la direciono di la elektro-fluo, per aparato qua posibligas agar lo sen modifiko di la instaluro, di la filo-reto *swobo — Ligno-stipito, kartono-stipito, provizita, an lua extremaji, ye tufo piratra de kotono – uzata por skrapar ed uncionar la pelo di homo od animalo domestika ta (gram.) — Abreviuro di « ita » tabako — (bot.) Planto ek la familio « solanei » tabano (zool.) — Insekto diptera, qua pikas la animali tante profunde ke lia sango ekfluas tabelo — Panelo de ligno, indutita (maxim-multa-kaze) ye farbo nigra o obskur-verda, e sur qua onu skribas o trasas figuri per kreto-krayono tabernaklo — (antique, che la Judi) Tendo en qua esis enklozita la « archo di kontrato » til ante kande la templo esis konstruktita tabeto (patol.) — Morbo quan karakterizas precipue la ne-interkoordineso di la movi, kun reteno di la forteso di la muskuli tablo — Areo plata ek ligno, petro, e c., subtenata da un o plura pedi, adsur qua onu pozas la objekti (por manjar, skribar, Laborar, ludar, e c.) tablero — FS. (en automobilo). Parieto, maxim-multa-kaze tola, qua separas la kapoto (o : spaco rezervita por la motoro) de la parto rezervita por la pasajeri. (Normale la automobilisto muntas sur la tablero la organi acesora : la exhaustilo, la pumpilo di lubrifiko, la klaxono, e c.) tabulo — Planketo de ligno, en biblioteko, armoro, etajero, qua interseparas horizontale e superpoze la parti diversa di la kontenajo tabureto — Sidilo kun quar pedi, sen brakii nek dors-apogilo tacar (netrans., pri) — Silencar, neparolar, pri (ulo, ulu) tafto — Stofo ek silko, uniforma e briloza tago — Peceto de metalo, ye la extremajo di laco, di kordono tako (tekn.) — Mikra peco de ligno qua subtenas la extremajo di traverseto; qua mantenas angulo di moblo; qua garnisas la kuseneto di pulio por ke olca ne tendencez a sterno; quan onu sinkas aden tero por uzesar kom repero-punto lor la rektigo di voyo; qua startas la naveto « fluganta » di texo-mashino, e c. takigenezo (biol.) — Formo di la kresko en qua ula fazi embrionifala esas kondensita o supresita takigrafar (trans.) — (en la epoki antiqua, en Roma) Uzar, por la enrejistro di lo dicata, la sistemo de stenografo-signi quan inventis Tiro, la sekretario di Markus Tulius Kikero (Cicero) takimetro — Aparato uzata pri mekaniko, por mezurar la rapideso-gradi angulala, o grandeso irg-altra qua esas funciono lineara di ta rapideso takimetrio — Metodo qua posibligas demonstrar rapide la teoremi geometriala od algebrala precipua, per konkretigar la operaci quin eventigas la demonstro takto — Sento delikata pri to quo konvenas agar o ne agar por ne shokar o shameto-redigar la personi altra taktiko — (armeo) La arto situar e movigar, sur tereno, la trupi di armo-speci diversa taktismo (biol.) — Influo quan agas ula substanci kemiala od ula formi di energio (koloro, kaloro, foto, elektro) a la protoplasmo e precipue a la direciono, la translaco di la celuli libera tala — Sama kam kozo, persono, pri qua onu jus parolis o quik parolos talo (bot.) — La organaro vejetantala, plu o min komplexa, di la planti minim supra pri organizeso : algi, fungi, e c. talento — Valoro, ecelo, naturala od aquirita per exercado, en irga ek la generi taliar (trans.) — Tranchar (ulo) segun formo determinita talio (kemio) — Korpo simpla, metalo min blanka kam arjento taliono (yuro-cienco) — Puniso qua konsistas ye aplikar a la kulpinto la ipsa trakto quan lu subisigis da sua kunhomo talioro — La persono qua facas la vesti di viri e di mulieri talismano — Lapido, ringo, e c., sur qua trasesis ula signi misterioza, e qua egardesas (da ula personi) kom apta efikar supernature pro lia relato kun la stelari sub qui li gravesis talko — Substanco lameloza, griza verdatre, grasatra tushale talono — (anat.) La dopa parto di la pedo, che la homo talpo (zool.) — Mikra mamifero karnavida, qua exkavas galerii sub la sulsurfaco, e di qua la okuli esas extreme mikra taluso — Tereno, kun pento tre inklinita, qua rezultas ordinare de terlaboro, e qua garnisas la bordo di trancheo, di fosato, e c. talvego (geogr.) — Lineo qua sequas la fundo di valo, di la lito di fluvio, di rivero – inter-sekuro di du penti laterala tam — Adverbo : sama-grada pri qualeso tamarindo (bot.) — Frukto de la arboreto L. tamarindus, ek la familio « leguminosi », di qua la shelo kontenas pulpo laxigiva, mi-purgiva tamarisko (bot.) — Arboreto di qua la folii esas tenua, e la flori spikoza tamburo — Kesto cilindra di qua la du fundi esas kovrita ye felo tensita, sur un ek qui onu frapas per vergeto por igar lu resonar tamburino — Tamburo plu basa kam la tamburo ordinara, quan onu igas resonar per nur un vergeto tamen (konjunciono) — Opoze ad ico; malgre lo dicita; malgre ta obstaklo tampar (trans.) — Igar (pavo, paliso, e c.) irar ad, o til, la fundo per frapar (lu) per grava bloko ek ligno tampono — Mikra bloko, garnisita ye linjo, felto, e c., quan onu imbibas per substanco liquida quan onu volas extensar, aplikar sur surfaco tamtamo — Perkut-instrumento (che la populi di la esto-regiono di Azia), disko metala, kun rebordo, qua sonegas kande onu frapas lu tano — Kortico di querko, di sumako, di kastaniero, pulverigita, quan onu uzas por la preparo di la ledri tandem — Indikas ke lo eventis pos lasir (ulu) expektar ta evento dum multa tempo tandemo — Veturo kun du kavali jungita an singla latero di timono tangar (netrans.) — (navig.) (aludante navo an aquo) Ocilar altarne de la pruo a la pupo, de la pupo a la pruo tangenta (geom.) — Qua tushas lineo, surfaco, ye nur un punto tanino (kemio) — Substanco astriktiva, qua existas en la kortico di querko, sumako, kastaniero, ed igas olu apta preparar la ledri tanko — Granda recipiento metala, klozita e klozebla hermetike, por la liquidi tanta — Indikas quanto, grado, nombro, nedefinita o tre granda tantalo (kemio) — Metalo duktila, tre elastika, fasonebla por la faco di skribo-plumi, siringi por injekti, subderma, e c. tapar (trans.) (tekn.) — Filetizar la parto interna di cilindro mikra-diametra, per utensilo di qua la formo esas olta di skrubo ek stalo, kun aristi tranchiva e quaza koridori por la eskapo adextera di la spani – la fileti unesma esante trunkigita por povar enirar la truo quan onu boris kom laborpreparuro tapeto — Peco de stofo per qua onu kovras la muri interna, e sur qua facesis, ek lano, silko, e c., figuri, ornivi diversa, sur fundo qua igas saliar lia beleso tapiokao — Fekulo de radiko di manioko, lavita e sekigita tapiro (zool.) — Mamifero pakiderma, de la sudo-regioni di Amerika, zoologie vicina a porko, asno-statura tapiso — Peco de stofo, de lano, de silko, e c. quan onu extensas sur tablo, sur parqueto, e c. – (anke metafore) tapotar (trans.) — (medic.) Masajar per mikra frapi qui intersequas rapide, agita per la bordo kubitala di la manuo taro — Pezo di la barelo, poti, tegili, kesti qui kontenas varo tarantelo (muziko) — Dans-ario, danso agata en la sudo-regioni di Italia, segun la movimento 6/8 tre rapida tarantulo (zool.) — Araneo-sorto, tre ordinara en la regiono qua cirkondas Tarente (Italia), e di qua la morduro produktas, che la homi, acidenti nervala tarda (*retarda) — Qua eventas (a) pos la tempo-punto stipulita, (b) pos la tempo-punto ye qua lo eventas normale tardigrado (zool.) — Familio de mamiferi ungloza, qui marchas lente tarifo (komerco) — Tabelo qua indikas la preci di vari, di taski exekutenda, di dogano-taxi, e c. tarino (zool.) — Ucelo kantera, sorto di kardelo, kun beko konatra e plumaro verdatra tarjo (armeo, olim) — Shildo quadrata, di qua un ek la anguli esas sesgita por lasar la lanco pasar tarlatano — Muslino kun texuro poke densa, ordinare klar-kolora taroko — Ludo-karto di qua la reverso esas ornita ye faki de pikturi griza tarso (anat.) — Parto dopa di la ped-osto, qua konsistas ye sep osti tarto — Kuko, ronda (maxim-multa-kaze), ek fundo plata de pasto, kun rebordo, e kovrita ye frukti, konfitaji, kremo, e c. tartano-navo (navig.) — Mikra navo (sur Mediteraneo) pontoza, un-masta, e kun seglo triangula (kun un ortangulo) tartano-stofo — Stofo ek lano, kun figuri ek quadrato-frami, di qui la kolori alternas tartaro (kemio) — Sedimento sala qua diferenciesas pokope ek la liquori vinatra, e adheras a la parieti di la bareli, forme di krusto taso — Mikra vazo kun anso, ek porcelano, metalo, vitro, quan onu uzas por drinkar (kafeo, teo, chokolado, e c.) tasko — To quon onu obligesas laborar, facar, agar tastar (netrans.) — Palpar per la manui, en tenebro, por avancar, por trovar to quon onu serchas tatuar (trans.) — Trasar (sur la pelo) desegnuri, per farbi quin onu koaktas – per la pinto di instrumento – penetrar sub la epidermo taumaturgo — Facisto di mirakli. (vorto pejorativa) taumaturgio — La arto di la taumaturgo taverno — (olim) Butiko en qua onu iris konsumar drinkaji plu o min alkoholoza, manjar, fumar (*smokar) taxar (trans., ye) — Enskribar (ulu) sur la registro de la impostebli kom debanta pagor pekunio-quanto (de…) taximetro (automobilo) — Kontilo specala, uzata sur la fiakri, e qua indikas la pekunio-quanto pagenda, kande la transporto jus finabos, proporcione ye la quanto de kilometri parkurita *taxio — Fiakro automobila, taximetroza taxuso (bot.) — Arboro verda, ek la familio « koniferi » tayo (anat.) — Parto streta di la homo-korpo, inter hanchi e la infra parto di la busto teo (bot.) — Folii di arboreto de Chinia, de Japonia, qua, per infuzo, donas drinkajo aromatoza, stimuliva teatro — Edifico ube reprezentesas verki qui havas la formo di konversi tebaido — Retreteyo, refujeyo, solitara tedar (trans.) — Fatigar per arivir desoportune, o pro tro repetar, tro iterar sua dici tegar (trans.) — Envelopar plu o min multa ek la parti (di objekto) tegulo — Plaketo de terakoto, uzata por facar la tekti tegumento (anat.) — Tisuo organika adheranta, qua tegas ula parti di la animali, di la vejetanti teismo — Kredo pri la existo di deo teisto — Persono qua kredas ke existas deo teko (bot.) — Arboro di India, ek la familio « verbenacei », di qua la ligno, extreme-densa, e harda, uzesas por konstruktar domi, navi, e c. tekniko — Ensemblo ek la procedi di arto teknologio — Expliko di la procedi, di la termini qui koncernas propre ta o ca arto o cienco tekto (arkitekt.) — Parto di la karpenturo somite di edifico, di domo, ek teguli, ardezo-plaki, palio, e c., qua kovras ta konstrukturo telo — Texuro de fili ek lino o kanabo telefonar (trans., ad) — Transmisar voce (ulo ad ulu) per uzar instrumento ek plako dina de fero pura qua, kande la voco-soni produktesas, vibras e vibrigas unisone, per filo elektrala, lamo simila qua produktas, sur la membrano di la timpano, vibri korespondanta e qui genitas soni identa telegonio (biol.) — Transmiso, a la genituro ek mariajo dato-duesma, di karakteri qui devenas de la patrulo unesma-mariaja telegrafar (trans., ad) — Sendar (texto) per aparato qua transmisas la depeshi preske instantale telegramo — Depesho transmisita per telegrafo teleologio (biol.) — Doktrino segun qua la enti esas organizita por la skopo a qua li destinesis telepatio (metapsik.) — Nomo per qua onu indikas ula senti (sen-sala o psikala) de persono, pri ulo reala quon agis sama-tempe altra persono, ma ye tanta disto ed en cirkonstanci tala, ke olua saveso da la persono unesme-mencionita aspektas neposibla teleskopo — Optik-instrumento, uzata por observar la objekti tre fora, per la reflektigo, sur speguli, di la imajo de ta objekti, e per plugrandigar ta reflekturo per lensi telofazo (biol.) — Fazo finala di la mitoso telolecito (biol.) — Dicesas pri la ovulo kun segmentesko partala (uceli, repteri, fishi) en qua la vitelo formaciva esas aparta de la vitelo nutriva teluro (kemio) — Korpo simpla, metala, deskovrita en 1782 en la oro-mineyi di Transilvania temo — Objekto di studio, propoziciono quan onu traktas, developas tempo — Duro di to quo havas komenco-punto e fino-punto temato (muziko) — Temo, motivo, melodiala di muzikajo temerara — Di qua la audaco, la sen-timeso, esas ne-reflektita temperar (trans.) — Moderar per ta o ca pludolcigo, diminuto; igar min strikta, min rigoroza temperamento (fiziol.) — Konstituciono propra ye korpo organizita, qua dependas de la maniero ye qua la funcioni inter-equilibresas en lu temperaturo — Varmeso-grado di korpo, di loko, evaluebla per la senti quin lu produktas ye nia organi, o lua efiko a termometro tempestar (netrans.) — Furiar (aludante la elementi atmosferala quaze deskatenizita : uragano, fulmino, burasko, e c.). – anke metafore templo — Edifico quan onu konsakris a la kulto publika di la deajo temporo (anat.) — Regiono laterala di la kapo, inter la angulo di la okulo e la parto supra di la orelo temporisar (netrans.) — Ajornar, varte di tempo-punto oportuna temprar (trans.) — Indutar ye farbo triturita en aquo e midilutita en gluo liquida, qua ne esas tam solida kam oleo-farbo tenar (trans.) — Havar en sua manui, inter sua brakii, e c., tale ke (lu) ne povas eskapar, forirar, falar, e c. tenaca — Qua adheras forte ad ulo tenalio — Utensilo fera, ek du branchi morsoza qui beas e, pose, interklemas por sizar e tenar forte tenaro (anat.) — Saliajo ek la muskuli, ye la manuo-parto avana, extera, supra, apud la polexo tencho (zool.) — Fisho qua vivas en la aquo sen-sala, zoologie vicina a karpo tendo — Paviliono ek stofo tensita, quan onu erektas en aero ne-enklozita, uzata kom shirmivo (precipue por kampo armeala) tendencar (netrans., ad) — Sentar en su ta eso-maniero naturale efike da qua ento atraktesas a skopo tendino (anat.) — En la muskularo, fasko ek fibri, distingita de la muskulo per sua fibri qui esas ne-kontraktebla e sua koloro (brilante-blanka) tendro (teknol.) — Veturo ligita a lokomotivo por transportar la aquo e la karbono ye qui ica alimentesas tenebro — Obskureso absolute kompleta, profunda tenera — Qua havas por ulu afeciono qua abundas ye sentemeso e dolceso tenio — Vermo rimeno-forma, qua kreskas en la intestini di la homo e di ula animali teniso — Sporto quan onu praktikas per raketi e baloneti, sur tereno equipita specala tenono (tekn.) — Parto salianta, situita ye la extremajo di peco de ligno, de metalo, de marmoro, e c., por ajusteso a parto, a mortezo, korespondanta en altra peco qua esas asemblenda an la unesma tenoro — (muziko) Voco virala qua iras de la unesma « do » di la alto, til la « sol » duesma di la violino tensar (trans.) — Igar rigida (korpo plu o min elastika) per igar lu plu longa, per tiro de un ek lua extremaji a la altra tentar (trans.) — Solicitar (ulu) ad agar ulo interdiktita, per olua atrakto tentakulo (zool.) — Apendico movebla ye qua esas provizita ula animali, e qua uzesas da li kom, precipue, organo di tushosenso tenua — Preske neprenebla pro lua mikregeso, dinegeso, delikateso teodiceo (filoz.) — Traktato pri la yusteso di deo teodolito (astron. e geom.) — Instrumento di geodezio, quan onu uzas por relevar mapi, por mezurar la anguli reduktita a la horizonto, la disti zenitala e la azimuti teogonio — Genito di la dei; ensemblo de deaji di qui la kulto formacas la sistemo religiala di populo politeista teokrato — Singla ek la chefi di teokratio teokratio — Formo di guvernado segun qua la chefi di la naciono, de la kasto « sacerdoti », egardesas kom ministri di deo teologala — Dicesas pri singla de la tri vertui di qui deo esas la objekto ed un ek lua atributi kom motivo (kredo, espero e karitato) teologio — Doktrino religiala pri la kozi deala teorbo (muziko) — Instrumento analoga a liuto, plu granda, kun du kapi : un por la kordi quin onu fingragas sur la mancho, la altra por la grosa kordi quin onu pinchas vakue teoremo — Propoziciono ciencala quan demonstro igas evidenta teorio — Ensemblo ek la legi, la reguli atribuita a serio de fakti determinita, la principi quin onu propozas kom lia existo-kauzo teozofio — Sorto di iluminismo religiala tepalo (bot.) — Singla ek la parti di la envelopilo florala tepida — Di qua la temperaturo esas inter kolda e varma teplico — Chambrego vitro-mura, kalorizita, en qua onu shirmas la planti qui domajesus da temperaturo kolda tero — Parto solida di la globo quan ni habitas : (a) sulo qua suportas la homo, la animali, la planti, la urbi, e c.; (b) sulo qua produktas la vejetanti; (c) sulo aden qua onu sepultas la mortinti terakoto — Argilo fasonita e pose bakita terapio (medic.) — Parto di medicino qua havas kom objekto la kuraco e risanigo de la morbi terario — Instaluro plu o min granda, en qua onu depozas tero, petri, stoni, planti, e c., por la eduko e la entrateno di kolektajo ek repteri, batraki, insekti, e c. teraso — Platformo plu o min vasta, facita en gardeno, en parko, por regardar la peizajo til horizonto o por promenar – ek ter-amaso sustenata cirkonde da masonuro teratologio — Parto di la naturo-historio qua deskriptas la monstri terco — (skermo) Poziciono di la espado kande lu engajesas en la lineo extera, kun lua pinto vers-supre, la karpo rotacante de extere ad interne tercerono — Persono qua naskis de pelblanko e de mestico terceto — Stanco de tri versi terciana (patol.) — Febro intermitanta, qua rieventas singla-tridio terciara — (geol.) Dicesas pri un ek la granda faki ek la serio geologiala, qua inkluzas la strati eocena, oligocena, miocena e pliocena terebinto (bot.) — Speco di pistachiero tereno — Extensajo de tero, de sulo, quan onu egardas kom apta por ta o ca uzeso teriako (medic.) — Elektuario kontre la morduro da la serpenti teriero (zool.) — Mikra hundo quan olim onu uzis por chasar la animali qui rezidas en ter-trui terino — Vazo ek ligno, fayenco, porcelano, ceramiko vernisizita, ronda, un-peca, sen rebordo nek anso, nek mancho, kun fundo plata, uzata en la menaji teritorio — Extensajo de lando qua formacas distrikto politikala termi — (epoki antiqua) Establisuro publika por balni varm-aqua termino — Bloko petra qua indikas la limito di agro, di stadio, la frontiero termito (zool.) — Nevroptero qua rodas interne la objekti ek ligno, lente e cele termodinamiko — Parto di fiziko, qua havas kom studiajo la relati qui existas inter la fenomeni mekanikala e kalorifala termoelektro — Ensemblo ek la fenomeni elektrala e kalorala qui naskas de la varii od elektrala o kalorala termografo (fiziol.) — Instrumento qua konsistas ye aero-termometro kun enrejistro-levero, ed uzata por mezurar la varii di temperaturo, e la duro di ta varii, en irga punto di la homo-korpo termokemio (kemio) — Fako di la kemio-cienco, qua traktas la determino di la quanto de kaloro qua pleas rolo en la kombini termologio — Fako di fiziko, qua traktas kaloro termometro — Aparato por la mezuro di la temperaturi, per la dilato o la kontrakto di merkuro, di alkoholo, e c. en tubo gradoza termometrio (fiziko) — La mezurado di kaloro termoskopo (fiziko) — Aparato por montrar la existo e la signo di difero pri la temperaturi reciproka di du medii, ma qua donas unike valori relativa pri la grandeso-grado di ta diferi termostato (teknol.) — Ensemblo teknikala qua posibligas la obteno, en klozajo (*kluzajo) di temperaturo konstanta termotaktismo (biol.) — Su-diplaso reaktala da protoplasmo, influe da kaloro termoterapio (medic.) — Kuraco di la morbi per kaloro termotropismo (biol.) — Influo, da kaloro, di la protoplasmo che la elementi tisua, e precipue di la direciono o la sinso di la kresko che la tisui qui kreskas ternara (matem.) (pri sistemo di nombrifado) — En qua tri unaji ek la klaso unesma formacas unajo ek la klaso duesma terorar (netrans., pro, pri) — Fremisar, parturbesar profunde en sua organismo, pro pavoro terpentino (kemio) — Rezino liquida quan donas la arbori ek la familio « terebintacei », e di qua un elemento esas C₁₀H₁₆ terpleno (milit-arto) — Platformo ek tero adjuntita, sustenata da parapeti masonura testo — Persono qua deklaras (maxim-multa-kaze : koram judiciisti) certifikar vidir od audir (ulo, ulu) testaceo (zool.) — Molusko di qua la korpo kovresas da konko testamentar (netrans., favore di) — Redaktar la akto per qua onu legacas sua havaji, e di qua la klauzi esas exekutenda pos la morto di la redaktanto testiero — Harneso-peco sur la kapo di kavalo, an qua ligesas la morso e la brido testikulo (anat.) — Che la mamiferuli : korpo glandatra quan kontenas singla ek la burseti, qua sekrecas spermo tetanar (netrans.) — Subisar kontrakti konvulsala di uli ek sua muskuli – ed, en ula kazi, la rigidesko di omna sua muskuli – qui mortigas la subisanto ulakaze tetrado (biol.) — Su-divido di la celulo patra di la poleno-grani aden quar celuli qui divenas quar poleno-grani inter-unionita en la kazi maxim multa tetraedro (geom.) — Solido quar-edra tetraedroido — Solido di qua la formo esas kelke simila a tetraedro tetragono (bot.) — Genero de « fikoidi », qua kontenas duadek speci en la regioni temperaturo-moderata, e quan onu manjas kom spinato-analoga o forme di supo tetralogio — (literaturo antiqua) Ensemblo de quar peci : tri tragedii ed un dramato satirema, quan prizentis, lor la konkursi teatrala, la poeti tragediala di la Grekia antiqua tetrarko (epoki antiqua, en Grekia) — Chefo di singla ek la quar gubernii di lando tetraso (zool.) — Granda urogalo tetrasporo (biol.) — Genero de algi verda, tipo di la familio « tetrasporacei », qui konsistas ye celuli qui permanas en grupi de du o quar teurgio — Magio fondita sur relato asertita kun la spiriti cielala. (antonimo di nekromancio, magio infernala) texar (trans.) — Transformar (substanco filigita : lano, kanabo, kotono, e c.) aden materio koheranta, flexebla e dina, per krucumar fili tensita horizontale (warpo-filo) kun fili quin onu igas pasar transverse (wefto) texto — La ipsa vorti di autoro, di lego, di akto (opoze a la komenti) tezo — Propoziciono, asertata da ulu, e defensata da lu kontre la personi qui kontestas olua exakteso tiaro — Kapovesto alta, uzata olim che la Oriento-populi tibio (anat.) — La plu grosa ek la du osti di la gambo, avan la peroneo tifo (patol.) — Morbo kontagiema, quan karakterizas febro sen-cesa, la stando malada di la mukozi, e c. tifoido (patol.) — Morbo infektiva quan produktas mikrobo specifika (deskovrita da Eberth) tifono (meteorol.) — Tempesto-vento, qua forportas kun su – kun violento nerezistebla – to quon lu renkontras, sur-tere e sur-maro tigmotropismo (biol.) — Influo, da la kontakto, di la direciono che la tisui kreskanta tigro (zool.) — Animalo feroca, karnavida, ek la familio « felini », di qua la pilaro esas strioza e makuletoza tikar (netrans.) — (patol.) (aludante la muskuli, precipue olti di la vizajo) Kontraktesar konvulsatre, preske kustumale tiktakar (netrans.) (aludante, precipue, horlojo) — Produktar bruiseto bruska, ek du tempi intersucedanta qui iteresas uniforme til — Prepoziciono qua indikas la arivo (en tempo, en spaco) an termino quan onu ne transiras. Kande la limito esas ne punto, ma intervalo, lu sequesas da « exkluzite » od « inkluzite » (segun la nociono) tilbury — Sorto di kabrioleto lejera, sen tendo tildo (gram.) — Signo diakritika, qua havas ica formo : ~ quan la Hispani lokizas sur la « n » kande li volas pronuncigar lu « ny' » – e quan la Portugalani lokizas sur « a » e « o » por pronuncigar li quale la F. « an » e « on », (t.e. la E. « ang, ong ») rispektive tilio (bot.) — Arboro di qua uzesas : la floro, por facar infuzuri kalmigiva, e la kortico, por facar puteo-kordegi timar (trans.) — Tendencar evitor (ulu, ulo) (de qua onu expektas malajo) timbalo — Mi-globo de kupro o latuno, kovrita per felo tensita quan onu klemas o desklemas per skrubi, por akordigar lu, e sur qua onu frapas per vergeti ek ligno harda o tegita ye felo-peco segun la sonoreso-grado quan onu deziras obtenor – muzik-instrumento qua uzesas en kavalrio ed en orkestro timbro (*tembro) — Kaloto de metalo qua, frapate per marteleto, produktas sonuno pasable duroza *timbro (postmarko) — Peceto de papero imprimuroza (ordinare kun konturo dentetoza pro perforesir) quan onu glutinas sur la letro-kuverti por montrar ke la afranko-preco esas pagita. timiano (bot.) — Planto odoroza, ek la familio « labiei », quan onu uzas en la faco di sauci timida — Qua indijas audaco pro desfidar su timono — Longa stango de ligno, muntita ye la parto avana di veturo, di plugilo, ed an singla latero di qua tir-bestio (kavalo, bovo) esas jungita por apogar su ad olu por tirar, retenar, chanjar sua direciono, des-avancar timpano — (anat.) Kavajo ye qua konsistas la meza parto di orelo, klozita, en la parto extera ed en la parto interna di la orelo, per membrani tensita timuso (anat.) — Korpo glandatra, biloba, situita dop la ster sternumo, an la parto infra di la kolo tino — Barelo di qua la fundo esas plu larja kam la parto supra uzata por la transporto di aquo, vito-beri lor la rekolto, e c. tindro — Substanco sponjatra, extraktita de la agariko di la querko (fungo kun kortico lignatra) qua acendesas kontakte di cintilo tineo (zool.) — Mikra insekto lepidoptera, di qua la speco maxim difuzita esas ta qua devoras la grani tinio (patol.) — Morbo di la pelo haroza, che la homo tinklar (netrans.) — (aludante klosho quan onu frapas sur nur un latero per la frapilo) Produktar sonuni qui intersucedas lente tinlauro (bot.) — Arboreto ek la genero « viburni » tintar (trans., ye, ad) — Impregnar (filo, lano, texuro, felo, e c.) ye substanco qua igas lu havar ta o ca koloro tipo — Peco de ligno, de metalo, e c., qua havas stampuro qua esas destinita *reproduktar stampuro strikte sama tipografar (trans.) — Imprimar per tipi tipulo (zool.) — Genero de insekti diptera, kun mikra korpo, ek la familio « tipulidi », kun longa gambi, tre dina e frajila tirar (trans., de, ek, per) — Venigar ula-direcione, per prenar (la persono, la kozo) ye un ek lua parti quan onu adduktas ad su : (a) esante sen-mova, (b) marchante ta-direcione tirado (teatro) — To quon rolo recitas quaze « bloke » tiraliar (netrans.) (armeo) — Pafar segun sua arbitrio, sen vartar la komando de sua chefi, kontre la enemiko tirano — La persono qua, suprege-autoritatoza en la stato, uzas sua povo ye maniero opresanta tiritano — Sorto de drapo, mi-lana e mi-lina tiroido (anat.) — Glando an la parto infra di la laringo, sur la serio-unesma ringi di la trakeo tirozimazo (biol.) — Oxidazo, en la fungi di la genero L. russula, qua povas oxidigar tirozino tirozino (biol.) — HO. C₆H₄. CH₂. CH (NH₂) CO₂H, trovata en la hepato, en la spleno, en la pankreato tirso (mitol.) — Emblemo di Bacchus, javelino an-cirkondata da hedero, pampri, e finanta forme di pino-kono, quan portis la bacchus-pastorini tisuo (anat.) — Materio koheranta ye qua konsistas la organi di la animali, di la vejetanti, asemblajo de fibri interplektita od inter-apud-pozita titano — (mitol.) Singla ek la deaji primitiva, qui preiris la Olimpani (t. e. Okeanos, Koyos, Krios, Hiperion, e c.) titilar (trans.) — Submisar a tre lejera tusheti iterata, sur ula parto di la korpo titrar — (teknol.) Determinar la proporciono di oro, di arjento, unionita a la aloyuro che la metali precoza – la proporciono di silko, di lano, en texuro mixura titulo — Nomo qua expresas distingo pri rango sociala, ofico tizano — Infuzuro o dekokturo de substanci medikamenta to — La kozo qua esas hike, ma kelke plu fore kam « co ». (abreviuro di « ito ») tofo — Petro tre poroza, sorto di agreguro kalka, quan onu renkontras strate en ula tereni, sub la tero vejetantala togo — Kapo-vesto (de drapo, de veluro, de silko, e c.), ronda, sen rebordo (o kun rebordo nur tre mikra), kun la suprajo plata, plisoza periferie (maxim-multa-kaze) tolo (teknol.) — Fero quan onu reduktis a lami per batado o per lamino toldo — Kovrilo de dika telo gudrizita, od ek ledro, qua uzesas por shirmar la kargajo di la chareti, di la dilijenci, di la navi tolerar (trans.) — Permisar tacite, ne impedar, ne interdiktar, to quon onu desaprobas, o to per quo onu lezesas, detrimentesas, o per quo onu sufras tomo — Singla de la libri, broshura o bindura, ye qui konsistas verko imprimura tomato (bot.) — Planto ek la familio « solanei », kun frukti brilante-reda tombo — Foso superkovrita de quaza tablo de petro, de marmoro, qua kontenas mortinto tombako — Aloyuro de 90% latuno e 10% zinko tono (psik.) — Flexo di la voco, qua indikas la diversa senti di la psiko tondar (trans.) — Tranchar reze (la lano, la pili) tondrar (netrans.) — (meteorol.) (aludante fulmino-stroko) Produktar bruiso resonanta, son-eganta tonika — Plualtigo (che la Antiqui) o plu-intensigo (che la Moderni) di la sono lor la prononco di silabo determinita tonoplasto (biol.) — Parto permananta e diferenciita di la protoplasmo, qua formacas la parieto di la vakuoli, e precipue di la vakuoli kontraktebla tonsilo (anat.) — Korpo glandatra, mandelo-forma, situita an singla latero di la istmo di la guturo, faringo, laringo tonsilito (patol.) — Inflamuro di la tonsili tonsuro (religio katolika) — Krono quan onu facas sur la kapo di la kleriki, diakoni, sacerdoti, monaki, e c. per razar parto di la hari tontino — Asociitaro de personi qui kolokas kapitalo komuna, por obtenar de lu, ye epoko determinita, rento dum-viva, qua reversionesos (pos singla morto) a la transvivinti, di qui la porciono kreskas proporcione topo (aludante navo) — Platformo muntita salie cirkum, ed an la extremajo supra di basa masto qua trairas lu topazo (mineral.) — Lapido diafana, orea briloze topika (medic.) — Medikamento lokala, uzata extere (plastro, kataplasmo, e c.) topinamburo (bot.) — Planto ek la familio « kompozaji », di qua la tuberkulo manjesas kom surogato di artichoko topografio — La arto deskriptar e reprezentar mape la figuro di loko, di la obstakli di tereno topologio — (geogr.) Studio di la formi di la tereno, e di la legi naturala (*leyi) qui guvernas li toro — (arkitekt.) Muluro cilindra an la bazo di kolono, II. (geom.) Surfaco produktita per la rotaco di cirklo cirkum rekto qua kontenesas en lua plano, ma qua ne pasas tra lua centro torako (anat.) — (che la vertebrozi) Kavajo quan shirmas parieto osta, e qua kontenas la organi precipua di la sango-cirkulado e di la respirado torcho — Flamo-fonto grosiera, ek kordego tordita, indutita ye rezino o vaxo – od ek bastono ek ligno rezinoza, kovrita ye vaxo, sebo, quan onu portis lor la procesioni, la mariaji, la funeri – quan onu tenis en sua manuo lor sua penitenco publika o reparo-prego – e quan onu uzas ankore por lumizar defilo dum nokto tordar (trans.) — Kontraktar violentoze (korpo flexebla) sur lu ipsa, per mantenar fixa un ek lua extremaji, en ica sinso, e rotacigar la altra inversa-sinse toreadoro — Lor tauro-kombato, ta omna personi qui kombatas kontre la tauro, en la areno : pikadoro, matadoro, e c. torefaktar (trans.) — Submisar a la efiko da fairo intensa, qua produktas komenco di karbonigo torento — Aquo-fluo, igita impetuoza, sive da la troa pento di la tereno, sive da acenso efemera torfo — Materio kombustebla, sponjatra, nigratra, qua naskas (maxim-multa-kaze) sub la aqui stagnanta, de la deskompozo di la rezidui de vejetanti torio (kemio) — Metalo skarsa, ek la grupo de la metali teroza, quan Berzelius deskovris en 1828 torida — Ube atmosfero esas extreme varma. tormentar (trans.) — Submisar (kondamnito) a korpo-puniso tre granda, grava, kruela, netolerebla tormentilo (bot.) — Planto ek la familio « rozacei », di qua la radiko esas astriktiva tornar (trans.) — Fasonar per mashino sur qua onu muntis (vertikale od horizontale) peco de ligno, de metalo, de ivoro, e c., quan onu rotacigas, tale ke rivenas, pos intertempi inter-egala, ta o ca parto di la peco por subisar la efiko da cizelo od irg-altra-sorta utensilo konceptita por fasonar lu tornasolo — Materio kolorizanta, blua, quan onu extraktas de varietato di krotono (sunfloro) torono (teknol.) — Asemblajo ek fili kuntordita por facar kordegi, kabli, e c., e di qua la nombro varias segun la groseso di la kordego, di la kablo torpedo — (zool.) Fisho kartilagoza, kun korpo plata, disko-forma, qua havas, an singla latero di sua kapo, organo partikulara qua elektro-sukusas ti qui tushas ta fisho torporar (netrans.) — Afektesar da ta sorto di inerteso, di graveso quan produktas la ceso di la sentiveso e di la funciono, en un o plura parti di la homo-korpo, o di la psiko torso (anat.) — Korpo di homo o di animalo, sen la kapo nek la membri torsado — Volvajo ek fili de silko, oro, e c., tordita spirale, de qui onu facas la kordeti di la franji, di la glani por kurteni, tapeti, e c. torto — Kukajo ronda, en qua onu pozas karno de bruti, de pultro, de fisho – e kaneli tortikolo (patol.) — Doloro che la muskuli di la kolo, qua koaktas ad igar olca deviacar de vertikalo tortugo (zool.) — Genero de repteri, amfibia, quar-peda, qua marchas lente, kun kuraso de materio korno-harda (skalio) tostar (netrans., ad) — Propozar (a la personi prezenta) drinkor « por la duro di la saneso » (di ulu), akompanante ta propozo per diskurseto tota — De qua nulo deprenesis per separo totalizatoro (tekn.) — Aparato qua donas la sumo di serio de operaci toxiko — Substanco venenoza toxikologio — La cienco qua traktas la toxiki toxino (kemio biol.) — Veneno komplexa e solvebla, quan produktas la funciono di la mikrobi, sive en la organismi vivanta, sive en la medii artificala di kultivo tra — Irante de ca a ta extremajo, sinse di profundeso trabo (teknol.) — Stangego de ligno, quadratigata, destinata a suportor ula parto di edifico (tekto, plankaro, e c.) trabekulo (histol.) — Dina prolonguro qua separas su de parieto di celulo e salias en kavajo, maxim-multa-kaze per kontraktar anastomosi kun la trabekuli vicina traco — Serio de marki lasita da korpo presita aden altra, per qui onu deskovras la direciono ye qua iris ulu, ulo traciono (teknol.) (pri relvoyo) — Ensemblo de la mashini qui tiras, tranas, la treni qui transportas la pasajeri o la vari tradeskancio (bot.) — Genero de « komelinacei », kun flori violea, purpurea o blanka, qua vivas en la regioni atmosfero-varma di la suda parto di Amerika tradicionar (trans.) — Transmisar vocale la fakti historiala, la doktrini religiala, la kustumi tradukar (trans., de, ad) — Pasigar de linguo ad altra linguo trafiko — Importo, frequeso-grado di la paso di la treni, di la navi tragakanto (bot.) — Arboreto ek la genero « astragalo », qua donas adraganto tragedio — Teatrajo normala, di qua la roli luktas kontre sua pasioni o kontre desfortuno, e quin minacas e frapas katastrofi tragikomedio — Teatrajo di qua la roli ne esas monarki, suvereni, quankam la temo esas tragediala trahizar (trans.) — Abandonar (ulu, a qua onu devas esar fidela), plu o min perfide traino (milit-arto) — Korpo di qua la tasko konsistas ye duktar, transportar, la provizuri, la *asiejo-mashini e la municioni traito — Singla ek la linei di la vizajo trajektorio — Lineo quan parkuras la baricentro di korpo qua lansesis trakar (trans.) — Persequar (la vildo qua esas en bosko o foresto), cirkondante lu, diminutante gradoze la cirklo-diametro trakeo (anat.) — Tubo ek serio de ringi kartilagoza, qua venas de la laringo, decensas alonge la kolo, avan la ezofago, bifurkas ye lua parto infra, formacante du tubi (bronki) di qui singla komunikas kun un ek la du pulmoni, ed uzesas por la paso di aero trakeito (patol.) — Inflamuro di la trakeo trakeotomio (medic.) — Incizo di la trakeo, qua posibligas la eniro di la aero extera en la kazo di la afekti qui obstruktas la respiro-tubi (krupo, e c.) trakito (mineral.) — Roko quan karakterizas la prezenteso (plugranda-skale) en olu di feldspato alkalioza, e la preska absenteso di quarco o nefelino trakomo (patol.) — Morbo infektiva di la okul-sistemo, di qua la jermo esas ankore nekonocata traktar (trans.) — Agar ad (ulu) ye ta o ca maniero traktato (pri) — Verko en qua onu traktas temo, explorante ye maniero ordinoza lua parti traktoro (tekn.) — Vehilo automobila di qua la roti esas provizita ye organi por igar lu adherar a sulo mem tre neplana (roti qui inter-relatas per bendo metala quaze-tapisa qua, lor la funciono, aspektas quale raupo movanta – o roti angul-pecoza) e qua posedas junto-sistemo por remorko (di plugilo, di falcho-mashini, e c.) traktrico (geom.) — Kurvo quan trasas kordo quan onu tir-esforcas – altra-vorto : di qua la tangento egalesas lineo konstanta tramo (tekn.) — Longa stango de fero o, maxim-multa-kaze, de stalo, en qua existas kanelo por recevar la parto salianta di la felgo di veturo-roto, e qua, instalite en sulo, ne salias de la surfaco di olca. (opoze a « relo ») tramplar (netrans.) — Movar, agitar, sua pedi, sen avancar trampolino (tekn.) — Planajo pento-forma, ek planko instalita tale ke olu esas elastika, de-sur qua la saltanti ri-saltas, tale aquirinte springo plu granda tranar (trans.) — Tirar dop su (ulo, ulu) malgre la rezisto de la pezo o de la froto di parto (de lu) sur sulo trancar (patol.) — Nekonciar, dum epilepsio, dum hipnoto, e c. trancendanta (filoz.) — La filozofio qua traktas exkluzive la konoco aprioria, la konoco pure racionala. (En la sistemo da Immanuel Kant, spaco e tempo esas koncepti trancendanta) tranchar (trans.) — Dividar par-separe (korpo) per korpo plu harda e taliita tale ke adminime un ek lua aristi esas akuta. (ex. : tranchar la kapo per gilotino, per hakilo-frapo) trancheo (tekn.) — Exkavuro facita en sulo ula-longe (por kanalo, kanaleto, voyo, relvoyo, e c.) tranquila — Qua ne esas agitema, bruisema trans — Plu fore kam transaktar (netrans., pri) — Abutar ad interkonsento per cedi reciproka pri la litijo-punto transbordar (trans.) — Igar (vari, pasajanti) pasar de ca a ta navo – o de loko ube la relvoyo esas interruptita, a la loko ube lu esas itere uzebla transepto (arkitekt.) — Ta parto di kirko exter la navo, qua formacas la « brakii » di la kruco transferar (trans., de, ad) — Instalar, establisar, de ca loko ad ita transfigurar (trans.) — Transformar per altrigar la vizajo, la traiti extera transfinita (matem.) — Nombri qui egardesis en la teorio pri la ensembli. transformar (trans., ulo, ulu, ad) — Pasigar de ca formo ad ita transformatoro (tekn.) (elektro) — Aparato qua, recevante energio elektrala di ta o ca speco, modifikas exkluzive lua formo transitar (netrans.) — (komerco) (aludante vari) Transirar lando, urbo, sen pagar (pri la imposti doganala od acizala), pro yuro grantita pri lo en ula cirkonstanci translacar (netrans.) (aludante solido) — Movar (o movesar) tale ke omna parti havas rapideso-grado e direciono konstanta translucida — Qua lasas lumo pasar tra su, ma tale difuzita ke onu ne povas dicernar precize la objekti tra lu transmisar (trans.) — (yuro-cienco) Igar pasar ad ulu (ta o ca yuro, privilejo, quan onu posedas) transmutar (trans., ad) (alkemio) — Chanjar la naturo di (metalo ordinara a metalo precoza) transparar (netrans.) (tra, sub) — Esar videbla tra transparento — Papero-folio lineizita horizontale, quan onu lokizas sub la papero-folio sur qua onu skribas, por ke la skriburo formacez linei rekta transpirar (netrans.) — Pasar tra la pori di korpo, forme di guteti qui kelke aspektas quale sudoro transportar (trans.) — Portar de ca a ta loko transubstanciar (teol. katol.) — Agar la transmuto di la pano e di la vino a la korpo e la sango di Iesu Kristo transversa (pri korpo) — Qua, de un ek sua extremaji a la altra, trairas lineo, direciono, krucume trapo — Pordo horizontala qua klozas aperturo facita en la plankaro e quan onu levas od abasas segun-vole trapezo — (geom.) Quadrilatero di qua du lateri esas inter-paralela, ma ne-interegala trapezoedro — Solido di qua la edri esas trapezoida trapezoido — (geom.) Quadrilatero plana, di qua omna lateri esas inter-obliqua trasar (trans.) — Indikar per streko, per lineo, la direciono, la formo tratar (trans., ulu) (aludante komercisto) — Emisar mandato di qua la pekunio-quanto stipulita esas pagenda da (la tratito) po la vari furnisita a lu traumato (patol.) — Ensemblo de la desordini fiziologiala quin produktis ago od efiko violentoza traurar (netrans.) — Afliktesar da la morto di persono kara travo (tekn.) — Mashino en qua onu ligas la kavali, la bovi, e c., sive por hufizar li kande li rezistas, sive por submisar li ad ula operaci traveo (arkitekt.) — La spaco inter du suportili (trabi, koloni, pilastri, e c.) traverso (tekn.) — Peco ek ligno o metalo perpendikla ye la elementi precipua di konstrukturo, destinita a mantenar la interdisto di ta elementi travertino (geol.) — Tofo kalkoza, harda, griza, uzata por la konstrukto di domi, e c. travestiar (trans.) — Metar (sur su, sur ulu) vesto, kostumo, qua ne esas olta di lua klaso sociala o di lua sexuo tre (adverbo) — Alta-grade, pri lua qualeso trefo (karto-ludo) — Un ek la emblemi nigra-kolora qua reprezentas folio di trifolio treko — Mala voyeto quan facis nevole la personi, o trupi, o veturi, qui pasis ofte sur la traci di lia pre-irinto, en sulo naturala trelicho — Telo grosiera, por la faco di varo-saki, laborvesti treliso (tekn.) — Plako plu o min granda areale, ek fer-fili interplektita tale ke li formacas mashi plu o min larja, quan onu muntas avan fenestro o lokizas avan la fairuyo di kameno, od uzas (larja-bendo) kom klozilo di gardeno, di tereno, e c. tremar (netrans.) (pro, de) — Agiteso da serio de mikra ocili, quin produktas la koldeso di atmosfero, febro, pavoro, timo, e c. en la homo-korpo. – (anke metaf.) tremao — Signo ek du punti inter-apuda, quan onu lokizas horizontale super vokalo por modifikar la pronunco di olca (en la lingui Germana o Germanida) o por indikar ke du vokali inter-apuda ne pronuncesas diftonge (en la lingui Franca, Angla, e c.) (kom ex. : F. noël, poële – A. coöperation, G. Brüder) tremolo (muziko) — Tremo sencesa sur noto muzikala trempar (trans., en) — Plunjar en liquido, por imbibar ye ta liquido (la plunjajo) tremulo (bot.) — Speco di poplo, di qua la folii, lejera, tremas efike da vento mem febla treno — Ensemblo de la vagoni quin tranas lokomotivo trepano — (kirurg.) Instrumento por borar la osti, precipue olti di la kranio, por posibligar la ekfluo de puso o la retrodukto di osto profunde sinkita a lua plaso normala trepidar (netrans.) — (aludante navo, automobilo, qua funcionas) Tremar ye sukusi bruska quin produktas la vapormashino, la motoro treso — Kordono plata, ek fili (lana, silka, e c.) od ek palio o hari interplektita tresto — Planko sur quar pedi, uzata por subtenar longa tablo, eshafodo, *stejo (ceneyo) feriala trezoro — Asemblajo ek moneto-peci ora, arjenta, ek objekti tre precoza – rezervita, celita od enterigita tri (aritm.) — La cifro « 3 » tri- — Prefixo ciencala : Qua havas tri… triangulo — (geom.) Figuro geometriala kun tri anguli – parto de planajo qua havas kom limiti tri rekti qui intersekas duope triaso (geol.) — Sulo-strato ek marni, kalkajo, greso, qua sucedas liaso segun la decens-ordino tribono (en la Roma antiqua) — Chefo qua komandis legiono, alterne kun kin altri tribuo — Grupo de familii qua formacas socio neperfekte organizita tribular (trans., per) — Tormentar (lu) psikale, mentale tribuno — Loko situita kelke-alte, quaze estrado de ube la oratoro diskursis a la plebeyani sur placo (en la epoki antiqua) – de ube la oratoro diskursas en asemblitaro deliberanta (nia-epoke) tribunalo (yuro-cienco) — Asemblitaro de judiciisti qui *seancas (kunsidas) ensemble tributar (netrans., ad) (aludante populo vinkita) — Pagar la pekunio-quanto, livrar la vari o precozaji, quin la populo vinkinta impozis a sua dominacati tricepso (anat.) — Muskulo ek tri faski triciklo — Velocipedo kun tri roti, muntita triangule trifolio (bot.) — Leguminoso « papilionacea », qua havas, ordinare, nur tri folii triftongo (gram.) — Silabo ek tri vokali qui pronuncesas per un emiso di voco. (Ex., la F. eau qua pronuncesas « o ») triglifo (arkitekt.) — Saliajo kun ranuri vertikala, ye qua esas ornita singla latero di friso dorika, e qua reprezentas la extremaji di la trabeti pozita sur la arkitravo trigonometrio (geom.) — Parto di geometrio, di qua la temo esas mezurar la trianguli, per determinar, helpe da ula donataji, la lateri e la anguli trigramo — Grupo de tri literi qui reprezentas un sono trikino — Vermo intestinala haro-tenua, qua vivas (en la kazi maxim multa) en la karno di la porko trikinoso (patol.) — Morbo produktata da la ingesto di porko-karno qua kontenas trikino triklina (kristalografio) — Qua havas tri axi inklinita ica relate iti trikocisto (biol.) — Singla de la mikra organi akuta quin onu renkontras che ula infuzorii holotricha trikogino (biol.) — Prolonguro pilo-forma qua garnisas la bazo di la celulo feminala di la floridei trikotar (trans.) — Facar manue la mashi di texuro (kotona, lana, e c.) sur stangeti stala, ligna, ivora, kun extremaji obtuza, quin onu movas rapide triktrako (ludilo) — Sorto di damo-planko kun rebordi, dividita a du faki ube singla ek la ludanti situas sua dami segun la nombro de punti quin lu obtenas per la ludo-kubi quin lu lansas sur la planko trilar (netrans.) (muziko) — Ornar ye ta acesorajo muzikala qua konsistas ye la frapo tre rapida e plu o min duroza di noto kun la noto qua esas super lu, sive diste de un tono, sive diste de du toni triliono (aritm.) — 1.000.000³ trilobito (paleont.) — Granda grupo de krustacei, qua cesis existar, e qua karakterizas la sulo-strati sekundara ube li esas inkluzita trilogio — (epoki antiqua) Ensemblo de tri tragedii qui traktas (en la kazi maxim multa) tri parti intersequanta de temo komuna, quin onu reprezentis, ica pos ita, en la konkursi pri poeziaji qui eventis lor ula festii solena trimestro — Periodo de tri monati, intersequanta trimetriko (matem.) — Qua koncernas tri mezuri interdiferanta trioleto — (poezio) Kupleto de ok versi en qui la unesma repetesas pos la triesma, e la duesma pos la sisesma trinomio (algebro) — Polinomio tri-termina tripo — Stomako di la rumineri (pancho, e c.), egardata kom nutrivo por la homi tripliko (yuro-cienco) — Respondo a dupliko triplikato — La triesma kopiuro de akto tripolio (tekn.) — Tero silicoza, flava redatre, uzata por polisar la speguli, la metali, e c. triptiko — Pikturo o tabelo sur tri « shutri » faldebla, de qui du (ia dextra e la sinistra) kovras, pos faldo, la centrala triremo (antique, en Roma) — Navo kun tri rangi de remili trismo (patol.) (che tetananto) — Kontrakturo che la muskuli di la maxilo e di la mandibulo trista — (pri persono) Qua sufras psikale tritono — (mitol.) Maro-deajo qua, segun la reprezenti, havas vizajo homala e korpo qua finas fishatre triturar (trans.) — Igar pulvero, per frotado, per aplastar sen frapar triumfar (netrans.) — (en la Roma antiqua) Obtenar la honoro qua grantesis a la generalo qua agabis granda vinko, e qua konsistis ye enirar pompoze la urbo, sur charo, sequata da lua armeo, kun la kaptiti e la raptaji triumviro (en la Roma antiqua) — Stat-oficiero administrala, alta-ranga, qua, lor la republiko, funcionis kun du kolegi. – (anke metaf.) triviala — Sen originaleso, infra-sorta e pasable grosiera tro — Plu (multe) kam konvenas, kam necesa, kam bezonata, kam demandita trofeo — (epoki antiqua) Asemblajo ek la spoliuro, la raptajo de enemiko vinkita, quin onu suspendis a la trunko di arboro, kom monumento pri sua vinko trofoplasmo (histol.) — Parto di la hialoplasmo, o citoplasmo, amorfa, qua pleas rolo pure nutrala – nomo di la substanco fibretoza fundamentala di la neurono trogo — Vazo ligna quan uzas la masonisti por dilutar gipso, cemento troglodito — Habitanto di la kaverni subsula trokantero (anat.) — Singla ek la du tuberi rondatra di la femuro ube (an la hancho) interjuntas la kolo di la femuro e la korpo trokaro (kirurg.) — Instrumento di qua la formo esas olta di puncilo cilindra muntita an mancho e kontenata en kanulo, quan onu uzas por puncionar trokeo (versif.) — Pedo ek un silabo longa ed un silabo kurta trokoido (matem.) — La figuro kurva quan prizentas kordo vibranta, fuzelo troleo (tekn.) — Che la vehili elektro-movata : organo por la preno di elektro-fluo, qua konsistas ye stango flexebla kun mikra roteto o kun kontaktilo glitanta, qua uzesas por transmisar la elektro-fluo de la kablo konduktiva til la motoro di la vehilo trombo — Kolono de aquo qua, levata da vento-vortico, jiradas, devastante omno ube lu pasas trombono (muziko) — Instrumento ek du tubi latuna qui interinkastras, e glitas ita sur ica, tale ke varias la longeso di la tubo trompar (trans., per) — Igar (ulu) erorar, per ruzo trono — Sidilo situita plu alte kam la ceterai, sur qua sidas la suvereni dum la *seanci (kunsidi) solena tropo (retor.) — Figuro qua konsistas ye igar vorto, expresuro, deviacar de sua senco propra, por uzar lu kun senco figurala tropiko (geogr.) — Paralelo terglobala, qua en la mi-sfero boreala ed en la mi-sfero australa, separas la zono torida de la zono varmeso-temperata trotar (netrans.) (aludante kavalo od altra quadripedo) — Irar ye aluro inter pazo nehastoza e galopo, en qua singla ek la du gambi diagonala (i. e. gambo avana dextra, e gambo dopa sinistra – o gambo dopa dextra e gambo avana sinistra) esas alterne movata adavan tropismo (biol.) — Kresko di organo ta-direcione o ca-direcione, influe da stimulivi mekanikala, fizikala o kemiala trotuaro — Extensajo, petro-plakizita o bitumizita en la maxim multa kazi, situita an singla ek la lateri di la choseo di strado, o rive di relvoyo, por la cirkulo ed embarko di la ped-iranti trovar (trans.) — Vidar aparar (ulu, ulo) quan onu serchis, o ne serchis. (sercho-trovar e hazardo-trovar, risp.) truo — Aperturo qua tra-iras korpo, o qua penetras lu profunde trubaduro (historio literat.) — Poeto qua kompozis per la linguo olima di la sudo-regioni di Francia trublar (trans.) — Igar ulu interruptar sua iro quieta truflo (bot.) — Sorto di fungo subsula, tubero-forma – tre prizata (kom disho) pro lua aromo truismo — Dico di qua la exakteso esas tante evidenta ke, judikeble, esas neutila enuncar lu truko (tekn.) — Vagono platforma per qua onu transportas la veturi, plankegi, trabi, arboro-trunki ed altra objekti inkombroza trulo (tekn.) — Utensilo spatulo-forma por dilutar ed aplikar gipso, mortero, cemento, e c. trumpo (karto-ludo) — La emblemo qua preponderas omna ceterai, e quan onu determinas singlafoye, sive per vidigar (lor la distributo kun nur la reverso videbla) la averso di la distributo-lasta – sive per konvenciono irgaltra trumpeto (muziko) — Sufl-instrumento ek latuno od altra metalo, di qua la sono esas stridanta, boranta – uzata por la ario-soni armeala, por la proklami sur placi trunko — Korpo di arboro, sen la branchi nek la radiki trunkono — (tekn.) Elemento di la vapor-kaldieri, e di la tanki e cisterni metala, cilindra, qua konsistas ye ringego de fer-tolo trupo — Asemblitaro ek ula quanto de personi qui kuniras, agas ensemble, interkonsente trusar (trans.) — Eskartar de sulo per faldi (kozo qua pendas) trusto (komerco) — Sindikato de spekulisti, fondita por plugrandigar la preco di varo o di acioni, per akaparar li por pose vendar li granda-preco truto (zool.) — Fisho ek la genero « salmoni », kun pelo makuletoza, di qua la karno esas tre delikate saporoza truvero (historio literat.) — Poeto qua kompozis per la linguo olima di la nordo-regioni di Francia tu (gram.) — Pronomo personala, vokativo, uzata kande onu parolas o skribas a persono kun qua onu relatas pasable intime (pro la ne-ceremonialeso di ta pronomo); a persono kun qua onu relatas intime e mem tre intime; a persono qua esas tre yuna – ed a persono quan onu desprizas tualetar (netrans.) — Lavar, razar, kuafar, vestizar ed ornar su, generale en kabineto tubo (tekn.) — Cilindro kava, naturala od artificala, quan onu uzas por pasigar, ula-direcione, liquidi, fluidi tubero (bot.) — Protuberanco quan produktas, sur stipo, sur trunko, la interplekturo di la fibri e la influro di la tisuo celulara tuberkloso (patol.) — Morbo infektiva e kontagiema, komuna a la homo ed a la animali, imputata a la bacilo quan deskovris Koch, ed a granulari partikulara tuberkulo (bot.) — Aglomerajo pulpoza, qua konsistas (en la maxim multa kazi) ye fekulo e qua kreskas, che ula planti, ye la extremajo di lia radiki o rami sub-sula (*kartofli – terpomi – patati, topinamburi, e c.) tuberkulino (medic.) — Extraktajo glicerinoza – facita per varmigo e steriligita – de kultivaji ek tuberkloso-bacili de rasi inter-diferanta tuberoso (bot.) — Planto kun floro blanka, tre odoroza tubulo (tekn.) — Tubaro qua duktas fluido a la organo qua uzos olca tuerta — Di qua nur un okulo esas vidiva tufo — Fasko buketatra, densa, de hari, plumi, pili, flori, planti, e c. tuko — Peco de texuro (maxim-multa-kaze ek lino o kotono) uzata heme por vishar, envelopar, kovrar, e c. tukano (zool.) — Grosa ucelo, en Brazilia, kun plumaro diversekolora tulo (tekn.) — Texuro qua konsistas ye reto tre desdensa, ek fili tre tenua, de silko, lino, kotono tulipo (bot.) — Planto ek la familio « liliacei », kun radiko bulbatra, floro ovoforma, diversa-kolora tumefaktar (trans.) (patol.) — Igar organo inflesar morbale tumoro (patol.) — Influro morbala en parto di la organismo tumulo — Granda amaso artificala ek tero o petri, konoforma o piramido-forma, quan onu erektis olim sur sepulteyo tumultar (netrans.) (aludante personi asemblita) — Agitar su, bruisoze, sen-ordine, generale pro granda nekontenteso e kom ensemblo. – (anke metaf.) tuno — Mezur-unajo (1.000 kilogrami) por evaluar la kargajo tota di la vari sur navo, sur vagono, sur kamiono automobila tunelo (tekn.) — Paseyo subsula, facita sub rivero; sub fluvio; sub parto de maro, qua quaze, klemesas inter du terolangi; sub monto; tra monto, e c. tuniko — (epoki antiqua) Subvesto tupio — Ludilo puerala, konatra, quan onu rotacigas sur lua pinto fera; onu startas lu per kordeto spulita an-cirkume – e quan onu desspulas tre rapide, per bruska tiro di la kordeto turo — Voyajo segun parkuro plu o min cirklokurvatra, maxim-multa-kaze por sua plezuro turbo — Quanto tre granda de personi ordinara turbano — Kapo-vesto virala, che la Orientani – tuko spulita cirkum la kapo turbino (tekn.) — Roto trogoza od helicoza, qua kaptas la energio de aquo fluanta o falanta, de vaporo spricanta, de gaso, e qua transmisas ta energio per ax-arboro turboto (zool.) — Marfisho, ek la familio « pleuronekti », di qua la karno saporas delikate turdo (zool.) — Ucelo ek la klaso « paseri dentirostra », qua formacas speco ek la genero « merlo », kun plumaro blanka e bruna turgecar (netrans.) — (fiziol.) (aludante ula organi, precipue le sexuala) Inflesar e rigideskar da la adfluado di sango od altra fluidi turkezo — Lapido matida, bele blua turmo — Konstrukturo cilindra o plur-edra, tre alta kompare a la dimensioni di lua bazo, sola, o salianta ek edifici vicina, e qua dominacas urbo, kastelo. (ex. : la turmo da Eiffel, en Paris) turmalino (mineral.) — Mineralo silicoza, qua polarigas lumo turnar (trans.) — Modifikar la pozeso per kelka rotacigo, tale ke altra facio, altra edro, surfaco til-lore nevidebla, divenas videbla, efikaria turnirar — (netrans.) (olim) (aludante la *chevalieri, en festo militala) Interkombatar plee, per armi uzata polite, interemule, pri forteso, habileso, talento turto — Bloko ek la reziduo de la grani di planti oleoza, uzata por la nutro di la bruti turturo (zool.) — Speco di kolombo plu mikra, di qua la rukulo esas plendatra tusar (netrans.) — Esforcar por des-obstruktar la respir-organi, per expiro-stroki konvulsatra, sukusoza tushar (trans.) — Kontakteskar, kontaktar, kun ulu, ulo (quaze por prenar, en ula kazi) tusilajo (bot.) — Planto perena, kun stipo squamoza – folio di qua la suba facio esas blankatra; lua kapituli, flava, e la folii, uzesas kom tuso-cesigivo tutelar (trans.) — Protektar la persono, la havaji di minoro, di persono a qua la lego interdiktas la dispozo sen-limito di sua havaji (pro imbecileso, dementeso, furiikeso) tuvar (trans.) (navig.) — Avancigar (navo) per (de la navo) tirar sur kablo imersita en fluvio, rivero, kanalo, e di qua la altra extremajo esas fixigita per amaro an la punto quan onu volas atingar tuyo (bot.) — Arboro ek la familio « kupreinei », di qua la ligno, veinoza, uzesas da la moblifisti tuyero (tekn.) — Vestizuro metala ye qua esas garnisita, por protektar la masonuro di la parieto, la aperturo ye la parto infra e laterala di fornego, por recevar la tubo o beko di la suflili ube (adverbo) — En ta loko; en qua loko? ubiqua — Qua esas prezenta en omna loki ucelo (zool.) — Un de la animali ek la klaso de vertebrozi, ovipara, kun du pedi, la membri avana alo-forma, kovrita per plumi, beko korno-harda, sen denti uf! — Interjeciono qua expresas la alejeso, la sento di liberigeso pri ulo sufriganta, peniganta, tedanta ukazo — Edikto da la caro -ulo — Sufixo qua indikas la maskulo di la animalo. (Ta sufixo uzesas nur kande lu esas nekareebla) ula — Qua ne determinesas – nek mem esas determininda ulano (olim) — Soldato ek regimento de lancieri, en ula landi ulcero (patol.) — Lezuro di tisuo qua, pro inherar la konstituciono, tendencas adextensar su sencese ulexo (bot.) — Arbusto qua kreskas en la erikeyi ulmo (bot.) — Varietato di la fraxino ulno — Olima mezur-unajo por la texuro. (En Paris = 1,18 metro) *ultima — Qua ne sequesos da *nexta; pos qua nula sama eventos ultimato (diplomac.) — Dico serio-lasta, *ultima, rezolvo quan onu deklaras ne-revokebla ultramaro — Farbo bele-azurea ultramikroskopo (tekn.) — Aranjuro partikulara di lumizo, adaptita a mikroskopo, qua posibligas vidar la existo e la movi di objekti d1 uui 1 ein i, kam olti observebla ye la plugrandigo maxima di mikroskopo ordinara ultramikroskopio — Ensemblo ek la procedi di explori pri la studio di la korpuskuli tante mikra-dimensiona ke li ne esas observebla per la mikroskopo ordinara ultramontana — Qua preferas obediar la papo kam la autoritatozi civila di sua lando ultre — Adjunte ad ulular (netrans.) — (aludante la nokt-uceli) Kriar jemante. -umo — Sufixo di qua la senco esas nepreciza (quale la prepoziciono « ye »), rare uzata e, kande uzata, nur en ula kazi quin sancionis la Akademio di Ido umbro — Okro brune-redatra, uzata kom farbo umbelo (bot.) — Modo di infloresenco, forme di parasuno apertata umbelifera (bot.) — Di qua la flori dispozesas umbele umbiliko (anat.) — Cikatruro rondatra quan havas la mamiferi ye la centra parto di abdomino ube pasis kordono nutrala che la feto un (matem.) — La nombro kardinala : 1 -un- — Sufixo qua anuncas : « unajo, fragmento » unanima — Qua expresas la interkonsento perfekta di plura personi unco (zool.) — Varietato di pantero, di jaguaro unciala (paleogr.) — Granda literi, uzata en la epigrafi, la tituli di libri, e c., analoga a la mayuskuli moderna, ma kun formo plu ronda uncionar (trans.) (religio katol.) — Konsakrar per frotar ye oleo santa unglo — Lamo kornatra, sur la facio dorsa di la extremajo di la fingri, che la homo e che multa animali spinoza unguento — Substanco medikamenta, mola, por apliki extera uniforma — Di qua la formo, la eso-maniero, esas identa en sua tota extensajo, dum sua tota duro. unika — Sola ek sua genero, sorto, kategorio unikorno — (fablo) Animalo kun korpo di kavalo, kapo di cervo e korno unika meze di lua fronto unikursala (geom.) — Kurvo pri qua la koordinati esas expresebla racionale per parametro variiva unionar (trans.) — Interligar ne-materiale – asociar per ligilo politikala, religiala, komercala, e c. unipola (elektro) — Qua havas nur un polo unisono (muziko) — Konsonanco ek la voci, ek la instrumenti, qui emisas sam-instante la sama noto. — anke metaf unitara — Qua retroduktas la kozi ad uneso univalva (zool.) (pri molusko) — Di qua la konko konsistas ye nur un shutro universo — Ensemblo ek omna existanti universitato — Doceyo supra-grada, ek grupi (fakultati) de qui singla grantas la gradi di bachelereso, licenciereso, doktoreso unto — Materio per qua onu lubrifikas la rotaro, la ingranaji di mashino, la axi di la roti, quan igis nigran e densan la enmixo di polvo e di la parti metala quin desagregis la frotado upupo (zool.) — Genero de paseri ek la familio « tenuirostri », qua havas, sur sua kapo, tufo ek duopla rango de plumi rufa kun bordo nigra -uro — Sufixo qua indikas « la rezultajo (materiala) de la faco, de la ago » uragano — Tempesto quan genitas ventoflui inter-opozata, qui formacas vortici urano (kemio) — Korpo simpla, metala, extraktita de U₃O atompezo 238,2 – materio uzata por la fabriko di la atombombi uranografio — Deskripto di cielo urato (kemio) — Kombinuro ek urin-acido kun bazo urbo — Agregajo grandega de domi habitata, dispozita alonge e borde di stradi, e qua havas (normale) kom limitilo cirkum-muro o remparo-cirkuito urbario — Taxo feudala urdar (trans.) — Preparar (la texo) per tensar la fili warpala di la texuro (futura) ureo (kemio) — Substanco precipua di urino : NH₂.CO.NH₂ uremio (patol.) — Akumulajo de ureo en sango uretero (anat.) — Kanalo membrana qua duktas urino, de la reni aden la veziko uretro (anat.) — Kanalo exkrecala di urino uretrito (patol.) — Inflamuro di uretro uretroskopo — Varietato di endoskopo, uzata por explorar la domajeso di la mukozo di uretro uretrotomio — Incizo di la parti streta di uretro urino — Liquido exkrementa quan sekrecas la reni, duktata da uretero aden la veziko de ube lu ekpulsesas per la kanalo uretra urjar (netrans.) — Ne povar sen domajeso tardigesar od ajornesar urno — (en la epoki antiqua) Granda vazo quan la Antiqui uzis por cherpar aquo, por enklozar la cindri de la kadavri homala, por rekoliar la voto-buli en la tribunali, en la asemblitari politikala, e c. urogalo (zool.) — Nomo vulgara di la tetraso uroxo (zool.) — Bovo sovaja, en la foresti di Lituania, la maxim granda quadripedo di Europa urso (zool.) — Mamifero karnavida, plantigrada, di qua la pili esas densa urtiko (bot.) — Planto sovaja di qua la folii, la stipo, pikas sente di bruleso urtikario (patol.) — Inflamuro di la pelo, qua eventas acese, forme di makuli – qua igas pruritar quale de urtiko-piki -us (gram.) — Dezinenco di la verbo-kondicionalo Usa (geogr. politikala) — La Stati Unionita di Nord-Amerika (di qui la urbo centrala esas Washington, D.C.) ushero — Oficiero judicistala, di qua la tasko konsistas ye notifikar la akti procesala utardo (zool.) — Granda ucelo steltiera, formo-vicina a strucho utensilo — Labor-instrumento quan laboristo manuala uzas por la praktiko di sua mestiero utero (anat.) — Organo di la filiifo o yunifo che la mamiferini – organo kava, kun parieto muskulatra, di qua la internajo komunikas kun vagino utila — Uzata efike por agar o facar ulo utopio — Konceptajo imaginala pri guverno-sistemo ideala utrikulo (bot.) — Singla ek mikra lojii en la tisuo celulara di la planti uveo (anat.) — Membrano interna, garnisita ye materio nigra (pigmento) qua kovras tapete la okulo uvulo (anat.) — Apendico karna qua pendas de la infrajo di la palato-velo, en la enireyo di la guturo -uyo — Sufixo qua signifikas la « recipiento, kontenanto » uzar (trans.) — Igar (la objekto) plear sua rolo por atingar la skopo vizata uzufruktar (trans.) (yuro-cienco) — Havar la yuro uzar kozo quan altru proprietas, e recevar por su la frukti, la produkturi de lu, sen darfar alienar lu, nek destruktar lu uzukaptar (trans.) (en la yuro-cienco di la Romani antiqua) — Proprieteskar per nur posedo dum tempo pasable multa, per nur uzo uzurar (netrans.) (pri presto) — Postular interesti qui ecesas la procento legala, normala uzurpar (trans.) — Proprigar a su, sen yuro (domeno, autoritato, titulo) vabo — Bloko de vaxo, ek alveoli, aden qui la abeli depozas sua mielo vacilar (netrans.) (aludante la gambi, la kapo) — Agitesar da quaza tremo, ta-sinse o ca-sinse vacino (patol.) — Morbo eruptala, kontagiala, propra ye la bovini vacinio (bot.) — Genero de planti ek le « vacinei » – qua produktas beri nigratra, acideta vadar (netrans., tra) — Trairar rivereto, rivero, ube la aquo esas tale basa ke onu povas tra-pedirar lu vaflo — Kuko facita en mulduro di qua la plaki esas dividita ye celuli alveolo-simila vagar (netrans.) — Vivar aventure, irante sen skopo, hazarde vagino (anat.) — Kanalo qua departas de la vulvo ed abutas a la utero vagono — Veturo uzata sur la relvoyi por transportar pasajeri e vari; anke sur la tramvoyi vajisar (netrans.) (aludante infanteto jus-naskinta) — Kriar vakar (netrans.) (aludante ofico, habiteyo, plaso) — Ne okupesar vakancar (netrans., dure di) — Juar la repozo-periodo, relative longa, dum qua interruptesas la lerno en la skoli, la laborado en la tribunali, kontori, fabrikeyi, e c. vakua — Di qua la spaco interna ne okupesas (da to quon lu normale kontenas) vakuolo (biol.) — Kavajo en la protoplasmo, per la prezenteso di multa liquidi qui ne povas mixesar kun la protoplasmo valo (geogr.) — Fundo inter du o plura monti valenco (kemio) — La grado di saturebleso di atomo di korpo per hidro-atomi valeriano (bot.) — Planto farmaciala, ek la brancho « dikotiledoni monopetala », kun flori rozea e flori preske kompozaja, di qua la radiko esas kontre-spasma, kontre-febra valerianelo (bot.) — Planto herbatra, kun folii spatulo-forma, quan la homo manjas forme di salado valida — (fiziol.) Qua disponas tote sua vigoro valizo — Mikra voyajo-kofro quan onu povas kunportar manue valorar (trans.) — Esar evaluita kom la equivalanto di ta o ca pekunio-quanto valsar (netrans.) — Dansar jirante segun ario tri-tempa valvo — (zool.) Singla de la du shutri ye qua konsistas la konko di la moluski qui desklozesas o riklozesas vampiro — Ento imaginala, quan onu kredas vidar ekirar de tombo por sugar la sango di la vivanti dum lia dormo vamso — Olima vesto virala, manikoza, qua klemis la tayo e kovris til la genui vana — Qua havas nur la aspekto, ma nula realeso nek valoro vanado (kemio) — Metalo blanka, kristalatra, denseso 5,7, atom-pezo 51, extraktita precipue de (V₂O₈Pb₂)₃ + PbCl₂ vandalo — Desestimero, destruktero di la monumenti di civilizeso, di kulturo vanelo (zool.) — Ucelo ek la klaso « steltieri », kun plumaro nigra vango — (anat.) Che la homo : parto di la vizajo, singla-latere, de-sub la okulo til la mentono vanilo (bot.) — Frukto di planto sarmentoza di Mexikia, di qua la shelo odoras aromatoze vanitato — La deziro ostentar vanto (navig.) — Grosa kordego skalatra qua fixigas masto e mantenas lu vertikale vaporo — Asemblajo ek la guteti, preske neperceptebla, qui su elevas de la surfaco di la liquidi, de la korpi humida, per la efiko da kaloro, da la diminuto di la preso atmosferala varo — To quo esas la objekto di komerco varango (navig.) — Ligno-peco kurvatra, fixigita per lua mezo, sur la kilio di navo, e qua formacas la fundamento di la spantaro ye qua konsistas la karpenturo di la navo variar (netrans.) — Submisar (serio de fakti) a chanji intersucedanta varicelo (patol.) — Morbo infektala, kontagiala, qua aparas precipue che la infanti e la pueri, e qua karakterizesas esencale da erupto bulo-forma, intervaloze, e qua desaparas pos kelka dii varietato (zool. e bot.) — Singla ek la grupi interdiferanta de individui ek un speco, qui havas ula traiti extera komuna variko (patol.) — Dilaturo permananta, quan produktas akumulajo de sango en veino (en la gambi, maxim-multa-kaze) variolo (patol.) — Morbo infektala, kontagiala ed epidemiala, quan genitas mikroparazito ankore nekonocata, e qua havas kom karakterizivo erupto postuletoza qua abutas a pusifo varma — Di qua la temperaturo esas alta varsar (trans.) — Igar (liquido, sablo, grani) fluar, glitar, per inklinar la vazo qua kontenas li vartar (trans.) — Permanar til la arivo (di ulu, di ulo) vasalo (feudismo) — La persono qua dependas de sinioro pro feudo vasko — Baseno, forme di kupo, qua recevas la aquo de fontano vaskulo (anat.) — Kanalo en qua cirkulas la sango, la limfo, e c., che la animali — la sapo, che la vejetanti vasta — Qua su extensas til for sua centro. Qua kovras multa spaco vato — Kotono preparita por esor strato mola, dolca – uzata diversa-skope vaxo — Substanco flavatra, mola, fuzebla, quan produktas la abeli, ed ek qua li facas alveoli di la abeluyo vazo — Recevuyo ek ligno, metalo, glaso, tero, porcelano, fayenco, e c., varie-granda, varie-forma, destinita kontenor omna speco de substanci, liquida o solida (liquori, nutrivi, frukti, flori, e c.) vazelino (farmacio) — Reziduo de la distilo di la petrolo de Amerika, konsistanta ye mixuro de hidrokarburi (CH₂) ve! — Klameto qua expresas la chagreno vecho (bot.) — Genero de leguminosi, « papilionacei », perena, generale klimera, kun folii paripenea, stipitoza, flori axala, solitara o grapana – uzata kom forejo vedeto (milit.) — Mikra milito-navo uzata kom observero. -Barkego movata per vaporo o petrolo, qua servas milito-navo vegro (navig.) — Singla ek la planki uzata por kovrar la parti interna di la kareno di navo vehar (netrans.) — Irar per veturo, biciklo, navo, aeroplano, fuzeo, relvoyo-treno, e c. veino — (anat.) Vaskulo sangala, qua retroduktas la sango a la latero dextra di la kordio, de ube lu pulsesas a la pulmoni por rekuperar la oxigeno quan lu perdis, per la cirkulo arterala, en la parti diversa di la korpo vejetar (netrans.) — Exekutar la funcioni ye qui konsistas la vivo di la planti vejetarar (netrans.) — Praktikar la nutro-sistemo (« da Pitagoro ») segun qua supresesas omna speci de karni o lia derivaji ne-mediata vekar (netrans.) — Cesar sua dormo vekto — Levero di la balanco, qua ocilas sur sua axo e suportas la pleti vektoro (geom.) — Radio qua duktesas (en kurvo fokoza) de foko ad irga punto di la kurvo velo — Tuko de stofo per qua la mulieri kovras sua vizajo por shirmar su de la regardi, o por protektar su kontre atmosfero kolda, kontre vento, e c. velino (tekn.) — Felo de bovyuno, apretita quale pergameno, ma plu delikata e plu glata, uzata por piktar miniaturi, por skribar velito — (che la Romani antiqua) Infantriano kun armi lejera velkar (netrans.) — Cesir esar fresha. (anke metaf.) velocipedo — Sidilo sur roti, quan onu movigas per presar pedalo velodromo — Lico por la konkursi di biciklisti veluro — Stofo kun du strati horizontala de fili : la suba (reverso) formacas texuro densa; la supra (averso) esas sole dika (per mikra slingi sekita ed igita interegale longa) venar (netrans.) (aludante la persono qua parolas) — Vidar (persono, kozo) qua iras o portesas a la loko ube esas la parolante vendar (trans., ad ulu) — Cedar (ulo) (ad ulu) qua proprietos olu, po pekunio-quanto (o po valorajo altra-sorta) veneno — Liquido quan sekrecas ula animali per glando specala, e qua, enduktite per morduro o pikuro aden la sango di altra animalo, divenas nocanta o mortiganta venerala — Qua koncernas la relati inter-sexua intima veneracar (trans.) — Traktar kun respekto profunda, religiala, humila venerdio — La dio kinesma di la semano veniala (teologio katol.; pri peko) — Pardonebla, pardoninda venjar (trans., su, ulu, pri, pro) — Punisar ulu (qua ofensis) por satisfacar sua rankoro, o la rankoro di ulu ventar (netrans.) — Dicesas kande, en ta o ca parto di atmosfero, eventas diplaseso plu o min rapida di aeroquanto ventilar (trans.) — Chanjar la aero di klozajo (*kluzajo), aerizar per eventigar fluo di aero ventilatoro (tekn.) — Aparato uzata por ventilar la chambrego di teatro, chambro di hospitalo, e c., o por alimentar fornego ye aero ventro (anat.) — Parto di la korpo, kava, qua kontenas la stomako e la intestini. (sinonimo : abdomino) ventrikulo (anat.) — Kavajo qua sequas la parto supra di la dextrajo e sinistrajo di la kordio; la dextrala sendas la sango veinala a la pulmoni – la sinistrala, la sango arteriala, a la tota korpo ventuzo (medic.) — Mikra vazo klosho-forma, quan onu aplikas sur ta o ca parto di la korpo e de qua onu ekpulsas la aero, por sublevar la pelo e produktar iriteso lokala deturniva Venus — (astron.) Planeto di la sistemo Sunala, la disto-duesma, kontante de Suno de qua lu distas per (cirkume) 108 milion kilometri venusmonto (anat.) — Saliajo avan la pubio, super la vulvo, e qua pilozeskas lor pubereso vera — Konforma a to quo esas reala (kontraste kun : imituro, kontrafakturo, finguro) verando (arkitekt.) — Teraso tektoza qua formacas peristilo verbo — (logiko) Termino di la propoziciono, qua unionas la atributo a la subjekto verbasko (bot.) — Herboro moligiva, uzata por kataplasmi, alta-statura, kun folii simpla, alterna, kovrita ye pili kotonatra verbeno (bot.) — Herboro di qua la stipito quadrata, la folii inter-opozata e dentoza, la infloresenco spikoforma, memorigas la labiacei – uzata por la faco di parfumi o … di ula liquori verda — Di qua la koloro esas olta di foliaro, di herbo, e c. verdigriso — Nomo vulgara di la kuproxido qua naskas sur la surfaco di la vazi de kupro verdikto (yuro-cienco) — Rezultajo de la deliberi da la jurio, proklamita publike verdrono (zool.) — Nomo vulgara di mikra pasero konirostra, kun plumaro verda, flava o makulo-nigra verdugo — La persono di qua la tasko konsistas ye exekutar la verdikto « kondamnita ad ocidesor », enuncita da la judiciisto, t.e. senkapigar o per gilotino, o per hakilo vergo — Longa bastoneto, rekta e flexebla, uzata por kastigo-batar, o (kande ornita per ivoro-peci) por ula funcioni di la usheri verifikar (trans.) — Submisar (ulo) ad exploro, por certeskar (*certeneskar) pri to ke lu facesis od agesis korekte, rigoroze segun la preskriptaji verjuso — Suko acida de vitoberi nematura, uzata kom kondimento verko — Rezultajo de laboro (pensala, artala, etikala, sociala) vermo (zool.) — Larvo di insekto, qua su developas en la karno putranta, e quan onu uzas kom lurivo di pesko vermicelo (koquarto) — Farino dilutita e petrisita, filigita, quan onu manjas supe vermuto — Vino flava, en qua onu infuzis absinto-folii verniero (tekn.) — Linealo movebla, per qua onu evaluas la fracioni di la dividuri di skalo gradizita verniso — Solvuro ek gumo-rezino en alkoholo, en petrol-esenco, qua formacas, per sikesko, strato glata e briloza, surface di la objekti qua esas indutita ye lu veroniko (bot.) — Nomo di plura planti ek la grupo « personei », di qui la extremaji konsumesas infuzure vers (prepoziciono) — (qua regardas) direcione di… – o (qua quaze regardas) direcione di… (do : sen movo ad) verso — Serio di vorti, ritmoza e mezurita segun la duro di la silabi (longi e kurti) o segun la nombro di la silabi versiono — Maniero ye qua persono komprenas lekte, naracas, raportas, explikas ulo versoro (matem.) — Lineo di qua la longeso e la situeso karakterizas nombro imaginara vertebro (anat.) — Singla ek la 24 osti ye qui konsistas la spino vertico (anat.) — La suprajo di la kapo vertijar (netrans.) (patol.) — Subisar ta sturdo kurta-dura dum qua semblas ke la objekti jiras o rotacas avan la okuli vertikala (geom.) — Perpendikla ye la plano horizontala vertuo — Praktiko kustumata di lo etiko-bona veruko — Mikra surkreskajo pelala, surfacala vervo — Inspireso ardoroza, nur kelka-dura vespo (zool.) — Insekto, genero ek la tribuo « himenopteri », di qua la femino (qua havas dardo longa, quale la abelo) konstruktas alveoli vespero — La parto finala di la jorno-periodo vespertilio (zool.) — Mikra mamifero, karnavida, noktala, di qua la osti di la membri avana unionesas a la korpo di la membri dopa per membrano quaze ala vespri (liturgio katol.) — Recito di la oficio deala quan onu agis olim cirkum vespero, e nun posdimeze vesto — To quo uzesas por kovrar la korpo homala, skope di shirmar lu de la domaji da vetero mala, o cesigar lua nudeso vestalo (historio di la Roma antiqua) — Sacerdotino di Vesta, qua devis permanar virga vivo-dure, e di qua la rolo esis entratenar la fairo sakra. – (metaf.) Muliero tre chasta vestio — Vesto sen baski vestibulo — Chambro qua, situita ye la enireyo di edifico, di domo, igas acesar olca vestono — Vesto virala, kelke plu kurta kam vestio vetar (trans.) — Refuzar sua sanciono di (ulo) vetero (meteorol.) — La stando di atmosfero veterano — (olim, en Roma) Soldato qua obtenabis sua konjedo definitiva, pos armeanesir dum multa tempo veterinaro — Mediko qua kuracas la morbi di la kavali, hundi, e c. vetivero (bot.) — Planto de India, uzata por facar parfumi vetrino (tekn.) — La parto di la butiko qua separesas de la strado per nur granda panelo de vitro veturo — Vehilo por transporti, ek framo muntita sur roti, quan tranas kavali, muli, e c. od homo vexar (trans., pri, pro) — Igar (ulu) deskontenta, despitanta e pasable shamoza ed interne iracoza, kande ulu amuzas su per kontre-agar lu pri mikraji veziko — (anat.) Quaza sako, posho, en qua urino esas akumule, til kande la parieti kontraktas por ekpulsar lu vezikatorio — Substanco qua produktas veziketi sur la pelo vi (gram.) — Pluralo di « vu » viadukto (tekn.) — Ponto alta, kun, multa-kaze, plura rangi de arkadi, konstruktita super fluvio, rivero, valeto, e c. viatiko — Subsidio a persono por lua spensi dum lua voyajo vibrar (netrans., de, pro) — Agar ocilo duopla, movo alternanta di la molekuli di korpo, qua transmisesas proximope a la medio vibriono — Ento mikroskopala, forme di filamento tenua viburno (bot.) — Arboreto kun folii blanka e beri reda, dispozita buketatre, ek la familio « kaprifoliacei » vice — Qua pre-nominesis por helpar o suplear (sua superioro nemediata) vicero (anat.) — Omna organo vivala esencala quan kontenas un ek la tri kavaji : kranio, torako od abdomino vicio — Tendenco kustumala a lo etiko-mala vicina — Qua esas situita proxime vidar (trans.) — Perceptar la imaji quin la lumo-radii qui departas de la objekti lumizata formacas sur la fundo di la okulo por konvergar adsur retino vidamo (feudismo) — Reprezentanto di episkopo, di abado, di qua la tasko konsistis ye defensar lu ed, en la kazi maxim multa, feudizita da lu vidva — Qua cesis havar spozo, pro la morto di ta spozo vielo (muziko) — Muzikilo kordoza, quan onu pleas per klavi quin la manuo sinistra igas kontaktar rotaco-roto indutita ye kolofono qua pleas la rolo di arketo vigilar (netrans.) — Ne dormar dum la tempo normale dormokonsakrita vigilio (liturgio katol.) — Hiero di granda festo, dum qua onu abstinencas e fastas vigoro — Forteso di la korpo, di la spirito o di la psiko, qua atingas sua maximo vikario (precipue pri religio) — La persono qua, dum la absenteso di sua superioro, remplasas lu ed exekutas lua taski viktimo — Vivanto ofrata sakrifike a la deajo viktualio — Singla unajo ek provizuro de nutrivi vikuno (zool.) — Ruminero sen korni, animalo lanoza ek la genero « lamao », devenanta de Peru vilo (anat.) — Singla ek la pili sur la surfaco di ula membrani (mukozo di la stomako, e c.) vilajo — Mikra grupo de domi di rurani, qua ne havas stradi rekta-linea, nek limito cirkum-muro o ramparo-cirkuito vilanelo — Kansono di vilajani, maxim-multa-kaze kun kupleti tri-versa e refreno, finanta per quatreno vildo — Animali quin onu kaptas chase (perdriki, qualii, lepori, kunikli, kapreoli) vilejar (netrans.) — Sejornar en ruro dum la sezono bela vilozito (anat.) — Singla ek la mikra asperaji o saliaji qui kovras ula surfaci quin li igas aspektar piloza. (kom ex. : la viloziti intestinala) vimplo — Telo-tuko qua, en la kostumi di la regulierini, kovras la pektoro, la kolo, e cirkondas la infra parto di la vizajo vino — Suko fermentacita di vitoberi – drinkajo alkoholoza vinagro — Liquoro qua saporas acide e pikante, ek la acidofermentaco de vino vindar (trans.) — Elevar grand-esforce (kargajo) per mashino qua konsistas ye arboro o cilindro horizontala qua rotacas sur axo ed an-cirkum qua spulesas kordego an qua ligesas la kargajo vinkar (trans.) — Igar su superesar (a) pri forteso, sua enemikon (en batalio, milit.), (b) pri habileso, talento, sua konkurencanton vintro — La sezono maxim kolda di la yaro, en qua la jorni esas maxime kurta, qua sequas autuno e pre-iras printempo vinyeto (tekn.) — Ornamento qua reprezentas vito-branchi interplektita, supre di la pagino unesma di libro o di chapitro. Omna ornamento di la frontispico o di la pagini di libro. Graburo cirkondata da kartusho, Ornamento di la kovrilo di libro. Ornamento cirkum naztuko. Ornamento di paperfolii letrala violo — (bot.) Planto ek la familio « violacei », kun mikra floro di qua la odoro esas dolca, e la koloro inter reda e blua… violacar (trans.) — Domajar, lezar (ulo) quan onu ya devas respektar. violentar (trans.) — Koaktar sovaje, per la uzo di vigoro sen-represa violino (muziko) — Instrumento kun kordi ed arketo, derivita de la viulo olima, igita plu mikra-dimensiona, e reduktita a quar kordi inter-akordita quintope (g, d, la, e) violoncelo (muziko) — Instrumento kun quar kordi ed arketo, ye un quinto sub alto, qua preske korespondas a la viulobaso olima, e quan onu pleas tenante lu inter sua genui vipero (zool.) — Reptero serpenta di qua la morduro esas venenoza viro — Adultulo homa, qua havas maxim-alta-grade la karakterizivi di la maskuli virga — (pri adolecantino homa) Quan nula viro koitis virtuala — (filoz.) Qua povas efikar, ma ne ja agis lo virtuoza — Di qua la talento igas (ta persono) ecepto-kazo virulenta (patol.) — Qua kontenas la fonto di infekto e di transmiso morbala viruso (patol.) — Substanco qua esas la kauzo di infekto e di transmiso morbala visar (trans.) (tekn.) — Rotacigar skrubo por sinkar lu (aden ulo) vishar (trans.) — Netigar (objekto) per pasigar sur olu ulo qua deprenas la strateto de polvo qua kovras lu; sekigar per froto viskomto — Titulo siniorala, aplikata, en la komenco, a la lietnanto di la komto viskoza — Di qua la molekuli esas tenaca, inter-adheras ed adheras a la korpo quan li tushas vistar (trans.) — Aplikar (sur akto) la formulo qua konstatas ke lu esas verifikita da la persono o da la organismo di qua la signaturo esas necesa por igar olu valida vito (bot.) — Planto kun stipo lignatra, qua produktas la beri de qui facesas vino vitalismo (filoz.) — Doktrino segun qua la fenomeni fiziologiala havas kauzo specala, ne-sama kam olta di la fenomeni psikologiala vitelo — La parto flava di la ovo vitro — Materio harda, frajila, diafana, quan onu obtenas per la kunfuzo di sablo silicoza kun potaso e natroxo vitralio — Panelo de vitro-plaki, asemblita fako-formacante, e (maxim-multa-kaze) dekorita ye pikturi vitriolo — Nomo vulgara di SO₄H₂ viulo (olim) — Nomo di muzikili diversa; kun kordi ed arketo, forme di granda violino kun kin, sis o sep kordi, ne-egale grosa vivar (netrans.) — (che la animalo) Posedar e praktikar la funcioni « nutro », « genito » vivaca — Rapida ed animata pri lua ago-maniero vivipara — Qua parturas ja vivanta sua yuni (kontraste kun « ovipara ») vizar (trans.) — Regardar tre atencoze (lor sua lanso o jus ante sua lanso di objekto ad la punto quan onu volas atingar) vizajo — La facio di la kapo (che la homo) vizelo (zool.) — Varietato ek la genero « martro », kun korpo svelta, longa, falva, falveso plu klara subventre, muzelo pinto-forma viziero — Parto avana di la kasko, quan onu abasis por shirmar la vizajo, e tra qua onu povis vidar e respirar per greto streta. viziono — Iluziono per qua onu kredas vidar ulu od ulo qua ne esas prezenta koram onua okuli viziro (en Turkia olima) — Oficiro ek la *konselio (konsilantaro) di la sultano vizitar (trans.) — Irar renkontre che ulu, pro devo di politeso, di deferenco voco — (a) Sono de la aero ekpulsita de la pulmoni, kande ta aero trairas laringo, qua igas ica vibrar. (b) Sono artikulata, parolo. (c) Sono modulata segun la skalo muzikala, aptigita pri kantado vodevilo — Teatrajo mixita kun kupleti vokar (trans.) — Invitar (ulu) pri venar, per pronuncar lua nomo, o per signalo vokalo — Sonuno simpla, emisata per lasar la aero ekirar de laringo e trairar la boko sen obstaklo vokalizar (netrans.) (muziko) — Exercar su voce, per kantar la noto sen pronuncar lua nomo e sen vortizar la sonuno vokativo (gram.) — Un ek la kazi di la deklino (che ula lingui nacionala) quan onu uzas kande onu su turnas a persono od a kozo quan onu egardas quale personon volar (trans.) — Rezolvar agor o ne agor (ulo) volatila (aludante substanco solida o liquida) — Qua vaporeskas facile volfo (zool.) — Quadripedo karnavida, kun muzelo longa e nigra, oreli rekta, pilaro flavatra e nigre-buntita, kaudo tufatra volkano — Abismo subtera, (normale) interne di monto, qua lansas, per aperturo (kratero), flami, fumuro, cindri, e materii fuzura volontario — Qua armeanesas, qua su engajis pri armeanesko, sen obligeso pri lo voltar (netrans.) — (manejo) Igar (kavalo) jiro-movar plurafoye volto (elektro) — Unajo pri la interdifero di la potenciali elektrala = 108 unaji elektromagnetala C.G.S. voltijar (netrans.) — (kavalk-arto) Exercar su gimnastike por kustumigar su pri saltar sen estribi adsur kavalo qua avancas paze, trote, galope voltmetro (tekn.) — Sorto di galvanometro, per qua onu mezuras la forco elektromovala o la falo di la potencialo inter du punti volumino (geom.) — Parto di spaco, quan okupas korpo voluntar (trans.) — Esar benigna, komplezema, servema (*serviema) til konsentar (agor co o to) volupto — Plezuro di la sensi, qua igas juar forte voluto (arkitekt.) — Ornamento spiralforma an la kapitelo di kolono (precipue en la klasifiko-grupo « ionika »), di konsolo, di modiliono volvar (trans.) — Aplikar rule kozo an-cirkum altra vomar (trans.) — Retrojetar konvulso, per sua boko (la materii solida o liquida qui esis en la stomako) vomero (anat.) — Osto sen-simetraja, dina, quadrilatera, anomala, ye qua konsistas la parto supra di la parieto di la naztrui vomiko (medic.) — Amaso de materio pusoza qua naskas en la pulmoni (che la tuberklosiki) e forjetesas per quaza vomo vomiknuco (bot.) — Bero venenoza ek arboreto de India vomitorio (en la Roma antiqua) — Larja aperturo en la klozilo por lasar pasar la spekteri, en la amfiteatro qua destinesis a la ludi publika. (*publicala) vorto — Son-uno artikulata, ek un o plura silabi, uzata por reprezentar ento od eso-maniero. vorticar (netrans.) — Forportesar per jirado rapida votar (netrans., pri, por, kontre) — (aludante asemblitaro en qua la rezolvi esas agenda segun la opiniono da la majoritato – ed aludante singla membro) Depozar bilieto, bulo, e c. qua indikas ke (ta membro) adoptas o ne-adoptas ta o ca propozajo vovar (trans.) — Promisar a la deajo exekutor ta o ca tasko, verko meritoza, se lu exaucos la demando quan onu agas a lu voyo — La spaco parkurenda por irar de loko ad altra loko, equipita por la cirkulado di la veturi e di la pediranti voyajar (netrans., de, ad) — Diplasar su, parkurante voyo plu o min longa, por irar til altra urbo, lando o kontinento (o mem planeto) vu (gram.) — Pronomo personala qua, dum nefamiliareso ye ulu, remplasas « tu » vulgara — Qua admisesas, uzesas da la homi ordinara vulgato (religio kristana) — Tradukuro Latina de la texto Hebrea di biblo, agnoskata kom konforma a la kanoni di la eklezio katolika vulkanala (geol.) — Qua imputas a fairo la formaco di la Terglobo vulkanizar (trans.) (tekn.) — Preparar (kauchuko) per imersar lu en sulfo-fuzita por igar lu ne apta influesar da la fluktui di temperaturo e di vetero vulnerario (bot.) — Planto leguminosa, kun flori flava, reputata kom apta remediar la vunduri, la plagi vulto — Konstrukturo di qua la suprajo esas kurvatra, ek asembluro de quadri infre-kono-trunka qui inter-apogas vulturo — (zool.) Granda raptucelo, kun kapo e kolo nuda, garnisita ye nur lanugo, sen plumi vulvo (anat.) — Orifico di la organi genitala che la femino vundar (trans.) (ye) — Frapar per stroko qua lezas, detrimentas la organismo waranto (komerco) — Recev-atesto, donata a komercisto qua depozas vari en depozeyo qua apartenas a la dogan-administrantaro warfo — Amaso de petri, ronda stoni, sablo, e c., jetita an la enireyo di portuo, interligita forte, e subtenata per palisegaro sinkita en sulo – destinita ruptor la impetuo di la ondegi warpo (tekn.) — Asembluro ek fili longesala interparalela, tensita inter la du roleri di la texo-mashino, quin onu separas por lasar la fili transversa (para o ne-para) pasar, fili qui ri-nodigesas (forme di kateno) ye lia extremaji por evitar lia intermixo wato (elektro) — La milima parto di la kilowato, unajo di elektropovo (sistemo M.T.S.) wefto (tekn.) (aludante texo-mashino) — La filo quan onu pasigas, per la naveto, tra la fili tensita longesale (warpo) weldar (trans.) (tekn.) — Soldar per fuzar la metali asemblenda, opoze a la soldo per kunjunto di du korpi asemblenda per metalo od aloyuro di qua la fuzo-punto esas tam infra (sur la temperaturo-skalo) kam posibla *werar (trans.) — Havar kustumale (od, eceptale, dum ceremonio) sur sua korpo kom vesto; od an su, kom juvelo, ornivo westo — Ta ek la quar punti kardinala qua esas sur la latero ube Suno su kushas *wishar (trans., ad, por) — Expresar la deziro ke ulo eventez (por su, o por altra persono) wiskio — Brandio ek cerealo-grani, de Skotia ed Irlando wisto — Ludo per 52 karti, da 2 personi kontre 2 personi (o da 3 personi kun un karto-grupo deskovrita (« mortinto ») qua uzesas kom partnero, per partii interfederita) maxim-multakaze 10-punte, ma en ula kazi nur 5-punte wistitio (zool.) — Mikra simio de Brazilia wolframo (kemio) — Korpo simpla, metalo obskur-griza, tre harda, deskovrita en 1781 da Scheele, atom-pezo 184,8 – uzata kom filamento por la ampuli elektrala xantino (kemio) — La C₅H₄N₄O₂ quan kontenas multa liquidi de animali : sango, urino, ed anke teo xantofilo (kemio) — C₄₀H₅₆O₂, kristali flava qui fuzas ye 172° C., e renkontresas en la klorofilo di la vejetanto-folii xenio — (versif.) Epigramo satira (enduktita da Goethe e Schiller) xenono (kemio) — Un ek la gasi skarsa di atmosfero, monoatoma; atom-pezo 130,2 xerofito (biol.) — Singla de la vejetanti quin karakterizas la hardeso di la organi diversa e la sekreco samtempa di olei eteroza abundanta xifoida (anat.) — Dicesas pri la apendico – prolonguro kartilaga, qua finas la extremajo infra di sternumo xilofago — Singla de la insekti qui rodas ligno xilofono (muziko) — Instrumento ek ligno-tabuleti ne-interegale longa, subtenata da du suportili, e sur qui onu frapas per du vergeti ligna xilografar (trans.) — Imprimar ek tipi ligna, od ek tabuleti ligna sur qui esas grabita vorti e figuri ya (adverbo) — Partikulo qua nulkaze uzesas sole, ma kun irga dico, e konfirmas ica emfazoze yako (zool.) — Bufalo kun kaval-kaudo, devenanta de Tibet yakto — Exkurso-navo yaro — Duro di un jiro da la Terglobo cirkum Suno (365 dii, 5 hori, 48 minuti, e 50 sekundi), egardata kom unajo di la mezuro di tempo yardo (navig.) — Ligno-peco, dinigita ye lua extremaji, lokizita horizontale ye altesi diversa, sur la masti di navo, por subtenar la veli desvolvita o volvita yatagano — Sabro poniardo-forma, kun lamo kelke kurva proxim la pinto – armo Araba e Turka ye — Prepoziciono di qua la senco ne esas determinita, quan onu uzas nur en la kazi kande nula prepoziciono altra postulesas da la senco. (Lu indikas nome la loko o la dato exakta di evento, di fakto, la parto koncernata di la korpo : « ye la angulo di la strado », « ye la dekesma kilometro », « ye dimezo », « ye la lasta foyo », « me doloras ye la kapo », « ilu prenis elu ye la tayo », « il kaptis la kavalo per lazo ye la kolo », « plenigar ulo ye … per kuliero, spado, e c. ») yen — Prepoziciono qua igas atencar la persono o la kozo pri qua onu quik parolos, o to quo quik eventos. (yen, avan nomo; yen ke, avan propoziciono) yes — Adverbo qua equivalas propoziciono per qua onu respondas afirme a questiono (expresita o tacita). (yes ya = *si) yiterbo (kemio) — Substanco ne-izolita, di qua onu konocas nur la oxido, e qua ne esus altro kam mixuro de lutecio e di neoyiterbio yitro (kemio) — Metalo skarsa, qua akompanas cerio en la maxim multa de lua erci. Atom-pezo : 88,92 yodlar (netrans.) — Kantar ta kansono montanala en qua onu guturagas stroke por pasar de la voco « pektorala » a la voco « kapala » (voco di qua la rezono eventas en la kavaji supra od infra, rispektive, di la organaro vocala), di qua la rezultajo esas quaza rukulo tre stranja yolo (navig.) — Mikra kanoto, streta e lejera, qua avancas rapide yufto — Ledro traktita per birko-oleo yugo — Ligno-peco quan onu muntas sur la kapo di la bovi e per qua onu jungas li duope yuko (bot.) — Planto perena, ek la familio « labiacei », kun folii longa, streta e harda, qui finas per pinto akuta; kun flori blanka, dispozita panikule sur shafto longa -yuno — Sufixo qua indikas la filio tre yuna di animalo yuna — Qua ne evas multe yuro — Lego-justifikeso pri postular ke onu retrodonez to quon onu debas a ni yusta — Konforma a la yuro; qua respektas la yuro di la kun-homi zagayo — Sorto di javelino, facata ed uzata da ula populi sovaja zebro (zool.) — Animalo di Afrika, aspekto-vicina ye asno, kun pilaro flava e strii bruna zebuo (zool.) — Bovo kun un gibo, devenanta de India zefiro — (en la epoki antiqua) Vento de la ocidento equinoxala zeko (zool.) — Insekto sen-ala qua su aplikas an la pelo di la bovi, mutoni, hundi, e sugas lia sango zelar (netrans.) (por, pri) — Agar propra-move, sen tardeso, kun komplezo e fervoro, por servar (o *serviar) ulu, ulo zenito — (astron.) La punto ube la vertikalo di loko iras renkontre di la sfero cielala zeolito (mineral.) — Silikato aluminoza hidrata zero (matem.) — Cifro, 0-forma, qua – sen valorar ipse – lokizite dextre di altra cifri, igas dekoplan la valoro di ici, per suplear la unaji decimala qui mankas zesto (bot.) — Parieto membrana qua dividas quarime la internajo di nuco zezear (netrans.) — Pro defekto, pronuncar le j quale le z, e sh quale s zibelino — (zool.) Martro di Siberia, kun pili tenua zigomato (anat.) — Osto di la saliajo di la vango, sub la angulo extera di la okulo zigomorfa (bot.) — Dicesas pri la flori qui havas plano di simetreso (kom ex. : la violi, la muzelflori) zigosporo (bot.) — Organo genitala sexuoza qua rezultas de la fuzo di du gameti izogama o heterogama zigzago — Lineo ruptita, qua formacas anguli alterne salianta e konkava zimazo (biol.) — Substanco fermenta, azotoza, nesulfuroza, pasable parenta ye la albuminoidi, egardenda kom la reziduo di funcionado zimogeno (biol.) — Substanco quan sekrecas la celuli glandala e qua, mixite kun la aquo di la vakuoli, genitas fermento zimologio (biol.) — La parto di kemio qua traktas fermentaco zimosimetro (fiziko) — Instrumento uzata pri mezurar la grado di fermentaco di liquido zimotekniko — La arto genitar e direktar la fermentaco zinko (kemio) — Korpo simpla, metala, blue-blanka, kompozajo lameloza, duktila, fuzebla, e qua, pos lamino, uzesas por facar kovrili di tekti, pluvo-kanali tektala, tubi, balnokuvi, siteli, e c. zinkografio — Procedo analoga a litografado, ma en qua la petroplako litografala remplasesas da zinkoplako zirkono (kemio) — Korpo simpla, metala, kelke simila a titano. Atom-pezo : 90,6 zodiako (astron.) — Zono cielala qua kovras 8 o 9 gradi ye singla latero di ekliptiko, ed embracas omna situeso di la planeti til nun deskovrita – e dividita aden 12 parti qui nomizesis segun la stelaro maxim vicina a li, e quin onu nomas la 12 signi di zodiako zono — (geom.) Parto de la areo di sfero qua formacas quaza bendo kurva inter du plani interparalela zoocecidio — Deformuro genitata da animalo o planto vivanta zoofito — Nomo di la animali inferiora, vicina ye la planti, qui formacas la brancho quaresma di la animal-regno (de qua onu deprenis nia-epoke la protozoi por formacar kinesma) zoografio — Deskripto di la animali zoologio — Parto di la historio naturala qua traktas la animali zoospermo — (sinonimo di « spermatozoido ») zoosporo (zool.) — Sporo (korpuskulo genitala) quan karakterizas cilii vibranta, che ula algi zuavo (armeo) — En Francia, soldato ek korpo de infantrio lejera, uzata en la armeo di Afrika zumar (netrans.) — Genitar bruiso kontinua, grava e matida, aludante insekto, o la murmuro konfuza ek la voci di plura personi asemblita cereala (bot.) — Di qua la grani, farinoza, uzesas por la nutro di la homo cerebelo (anat.) — Parto dopa ed infra di la encefalo, qua unionas la cerebro a la spino cerebro (anat.) — La encefalo, amaso nervoza, ye qua esas plena la kranio-kavajo, e precipue la parti avana e supra di la encefalo deletera (vorto ciencala) — Qua endanjerigas la vivo delto (geogr.) — Extensajo de tero ferma, maxim-multa-kaze triangulo-forma, formacita da aluvioni qui, per amaseskar meze la boko di fluvio, partigis ica aden du o plura boki *chevaliero (en Roma, antique) — Civitano di un ek la tri stato-klasi, inter la patrico e la plebeyo *doblar (trans.) — (cinemo-enrejistro) (pri parol-filmo) Tradukar lo dicata, preske vortope (remplase di la pronuncatajo originala ye altra linguo), sorgante selektar vorti qui korespondas ne nur a la senco e sentimentonuanci, ma anke (same-longa) a la formo lor-pronunca di la boko di la aktoro *dublar (trans.) — Preter-vehar (generale per automobilo) altra duktanto, pasante latere di ica lineo-dop qua onu avancis *frendo — Kun-partoprenanto di *muvmento *frua — Nemulta tempo pos la komenco di la periodo aludata *grandoro (matem.) — Quanto kontinua, qua eventuale kreskas o deskreskas *identifikar (trans.) — Komparar persono kun la deskripto o fotografuro donata da lua pasporto od altra dokumento, por divenar *certena ke lu esas ya la persono quan lu afirmas esar *kruzar (trans.) — Pasar apud (ulu), irante inversa-sinse, quaze por atingar la loko de ube la altra persono departis *mashelo (anat.) — Ensemblo ek la du parti osta di la boko (maxilo e mandibulo) qua esas garnisita ye denti che la vertebrozi *naturele (adverbo) — Pro la naturo di la kozi *nexta — Qua venas nemediate – spacale, tempale o rangale *pompiero — La persono (uniformoza), ek soldato-korporaciono, di qua la mestiero konsistas ye (precipue) extingar la incendii, salvar la personi quin minacas la inund-aquo, od irga vivodanjero acidentala, e c. *publicitear (trans.) — (aludante konsuminto od uzinto) laudar, a komprero o konsumero eventuala, varo o servo da qua onu esas tre satisfacita – laudo absolute gratuita e generale spontana. (Antonimo : reklamo) *puntuar (trans.) — Lor-skribe, insertar, en la frazi, la signi ,; . :?! *relektar (trans.) — Rilektar (nur per regardo, se por su; laute, se por la jus-diktinto) to quon onu skribis, por korektigar olu *rekonocar (trans.) — Renkontrar inter sua memoraji, kom ja konocita (persono, kozo) *reproduktar (trans.) — Igar quaze ri-existar, forme di produkturo nova per kopio, per imito *retarda — Qua eventas pos la instanto (1) stipulita o konvencionita – (2) ye qua lu eventas normale *seifo — Kofro ek metalo, kun sekureso-seruro, en qua onu klefe inkluzas pekunio o kozi altra (dokumenti, juveli) tre precoza, tre valoroza *serviar (trans.) — Prokurar (ad ulu), generale gratuite, avantajo per sua interveno propra e privata *smokar (trans.) — Konsumar tabako forme di sigaro, sigareto, o per kombusto en pipo *stejo — Ta parto di teatro ube pleas la aktori *stencilo — Folio de papero impregnita ye vaxo, sur qua onu skribas (generale per skribo-mashino) tale ke la tipi perforas la folio; la inko imprimala pasas tra ta perforuri *tarda — Preske ye la fino di la periodo aludata *yulo — Festo-dio pri la vintro-solstico, konvencione situita ye la 25. di decembro – e qua tale koincidas kun la festo-dio Kristo-naskala di la kristani