# -em- Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925 — chapitro [SUFIXI](https://ido.help/gramatiko/chapitri/sufixi.md). Transskribita de https://ido.help/gramatiko/ Ico esas la texto dil libro ipsa, sen chanjo. Nula reguli esas skribita hike. --- **-em-.** — Ta sufixo soldesas a verbala radiki e signifikas : *inklinita ad..., tendencanta ad...* : **agema** (3), **kredema** = *inklinita ad agar, a kredar*; **venjemo** = *homo venjema*; **prodigemo** = *homo prodigema*; **agemulo** = *viro, homulo agema*; **agemino** = *muliero, homino agema*; **sentemino** = *homino* *sentema.* > (3) Se on atencos, en Esperanto, kompozaji quale : *vertebrohava* (vice : vertebrohavanta), *fruktodona* (vice fruktodonanta), on ne astonesos, ke Zamenhof konceptis *-ema* kom modifikuro di *-ama* = qua amas (*-ama*, vice *amanta*). Il departis do de *lernama* = quaamas lernar, e formacis *lernema*; de *babilama* il formacis *babilema* e. c.Cetere ni nule blamas Zamenhof venir ad **-em-** per ta voyo e donir a sua linguo sufixo ne existanta en linguo naturala. La questiono ya ne esas, ka ta od ica sufixo esas naturala (uli ne mem povas esar naturala), ma kad li esas utila e klara. Se yes (e se altra plu bona ne existas), nule importas kad li havas o ne havas modelo en la « naturala » lingui. Se on volus esar plu « naturala », on uzus (quale *Neutral*) la sufixo *-ator* por l'instrumento e l'aganto, la sufixo *-orio* por la loko e (itere) por l'instrumento, ed on dronesus en la sama kaoso kam la « natural » lingui. La qualeso abstraktita qua korespondas a ta adjektivo devas esar expresata per la sufixo **-es-** : **agemeso, kredemeso, venjemeso, sentemeso, prodigemeso** (1). L'Esperantisti, ne uzante sua **-ec-** por ta vorti, duople violacas sua *Fundamento* netushebla : 1e pro ke, ye **-ec-**, la santa libro dicas « ec » *indikas (abstrakte)*; do, sen « ec », l'abstrakteso ne indikesas; 2e pro ke, se **kredema** = (quale trovesas en la Fundamento) *kiu havas la inklino, la kutimo kredi*, **kredemo** = (quale en Ido) indikas *ne la qualeso* ipsa, *ma la homo*, kiu havas la inklino, la kutimo kredi. Konkluze : per *kredemo* ed analogi la *Fundamento* esas violacata e la qualeso ne expresata. > (1) On remarkez, ke ta vorti ne esas plu longa kam en la F. lia korespondanti : *activité, crédulité, prodigalité*. *Venjemeso* esas mem min longa kam la perifrazo : *nature vindicative, caractère vindicatif*, unika moyeno quan posedas la Franca por expresar l'ideo di *venjemeso*. Esperanto, qua ne expresas *es* (*ec*) en ta vorti, posedas tre ofte kompozaji plu longa : *venghemulino* (venjemino), *mallaboremulo* (ociemo, ociero), *mallaboremulino* (ociemino, ocierino). Pro ke ol esas nur sufixo, **-em-** ne darfas uzesar izolite. Do nultempe uzez *emo* vice *inklineso, tendenco.* Ni rimarkigez la grosa eroro etikala quan facis Zamenhof, inkluzante en **-em-** du senci tante diversa kam l'inklineso e la kustumo. Per la volado, homo povas frenagar, represar mem maxim forta inklineso naturala. Exemple on povas esar nature tre **iracema, desobediema, ociema**, e. c., e tamen ne **iracera, desobediera, ociera** (Videz la sufixo **-er-**). Esas do kolosal eroro konfundar inklineso e kustumo en un sola sufixo, quale Espo; nul moralisto od etikisto povas aceptar lu. Granda difero anke inter *ant* e *em* : la homo nun *almonanta* povas esar nule *almonema.*