# -er- Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925 — chapitro [SUFIXI](https://ido.help/gramatiko/chapitri/sufixi.md). Transskribita de https://ido.help/gramatiko/ Ico esas la texto dil libro ipsa, sen chanjo. Nula reguli esas skribita hike. --- **-er-.** — Ta sufixo (moderna formo : *-ier, -er, -eur* F.; *iero, -aio* I., *ero* S., *eiro* Port.) venas de *arius* Latina. Ol quik adoptesis dal Komitato di la *Delegitaro* por indikar la *amatoro di*... Ma pose la decidi 591 e 690 pluampligis lua senco. Konseque nun ol indikas : *ta qua kustume o mem nur ofte* *okupas su pri*... sen facar ek la kozo sua profesiono (Videz sufixo **-ist**). Quale on vidas, la amatoro inkluzesas en ta defino. La sufixo **-er-** soldesas a radiki nomala ed a radiki ver**bala : biciklero (amatoro), gimnastikero, arkero, fumero,** **kolektero, chasero, peskero. — Il nultempe enoyas, pro ke** **esante granda lektero, fotografero ed exkursero il sempre** **okupesas. — Dum sep yari il esis prezidero di nia societo** **e nun il esas lua honor-prezidero.** Ta sufixo aplikesas anke a nomi di bestii o di objekti qui esas karakterizata da special ago kustumala : **reptero, ruminero, rodero, klimero; remorkero, krozero, flotacero** (Vid. sufixo **-il**). Per la decido 689 l'Akademio aprobis, ke la participal sufixo **-ant-** expresez « la nuna ago » ed ol adoptis la sufixo **-er-** por « la ago ne precize nuna » exemple : **suskriptero** (1). Societo havas prezidero, ma la *prezidanto* di ula kunsido povas esar sive la prezidero, sive la vice-prezidero, sive altra membro. > (1) En noto dicesas : Ica decido chanjas nulo en l'antea decidi (quin on lektis supere) pri la sufixo **-er-**. Ol relatas nur la propozo di sentempa participo, qua esis repulsata (decido : 428. — IV, 322). Komparez **-er-** a **-ist-** ed anke a **-em-** por ne uzar ica od ita neoportune. **-ero** (2) darfas, kompreneble, recevar la formo adjektivala. Ex. : **Yes, me konfesas lo, nature me esas tre iracema** **e venjema; ma me luktis kontre ta duopla inklineso, e me** **ne divenis iracera e venjera** (3). > (2) **er**, en Esperanto, formacas tre mikra nombro de vorti plu o min justa, ex. : *fajrero* (cintilo), *hajlero* (greluno). Lua uzo kom nedependanta vorto (*ero* = elemento!) privacas ta linguo de l'internaciona substantivo **ero**, quan Esp. tradukas per *tempo-kalkulo*, *jar(cent)aro*, en la maxim ortodoxa lexiko!! > (3) En *Progreso* (V, 491) trovesas ico : « Nun kande ni havas la sufixo *-er* por indikar ta qua facas *kustume* ula ago, importas restriktar la sufixo *-em* a la nociono di *inklineso, tendenco*. (Me adjuntas hike : omna serioz etikisto e nome la teologio etikala tote ne povas aceptar la valoro ambigua di la *-em* Esperantala.) Ulu povas esar *babilema*, e ne *babilera*, se lua profesiono od obligesi impedas lu *babilar*. Same *drinkemo* povas ne esar *drinkero* (tale ke pri lu on darfus dicar : *drinkemo ne drinkera*). *Furtemo* povas ne esar *furtero; inventemo, inventero*, e. c. Ni havas do en ta du sufixi moyeno expresar precize du diversa nuanci... Nulo impedas dicar : *babilera, drinkera, furtera*... Nam ica vorti esas tote analoga a participi; li equivalas : *kustume babilanta, drinkanta, furtanta*. On remarkez bone la diversa expreso-moyeni quin nia linguo furnisas a ti, qui studias ol serioze e praktikas ol habile. »