<!-- Generated by tools/afixi.py from chapitri/. Do not edit. -->

# -iv-

Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925 — chapitro [SUFIXI](https://ido.help/gramatiko/chapitri/sufixi.md).
Transskribita de https://ido.help/gramatiko/

Ico esas la texto dil libro ipsa, sen chanjo. Nula reguli esas skribita hike.

---

**-iv-.** — Ta sufixo (internaciona en la formi **if, iv**) quik adoptesis. Ol soldesas a radiki verbala e signifikas : *kapabla..., povanta...* Ex. : **instruktiva** (libro) (1); **nutriva, nutrivo**; **konsolaciva** (paroli); **sentiva** (2), **konduktivo** (3); **rezistiva** (qualeso); **responsiva** (qua povas responsar) (4); **mortiva** (omna *mortivi*), e. c.

> (1) Diferanta de *instruktala* (libro) e mem de *instruktanta* (libro). Espo dicas *instrua*, por la tri idei, e co per plumi modela. Advere ol uzas anke la du nejusta vorti : *instruiga, lerniga*.

> (2) Tre diferanta de *sentebla* (qua povas sentesar) e de *sentema* (qua facile, forte sentas) : *inter la sentivi, ici esas multe plu* *sentema pri la mondo sentebla.*

> (3) *Fero esas bona konduktivo di elektro.*

> (4) *Esar responsiva pri..., responsar pri...* dicesas en Esperanto : *respondi pri...*, deplorinda imituro di la Franca, quan on akuzis ni sequar, e quan reale tro sequis Zamenhof, ankore nun imitata da sua fidela o nefidela dicipuli en ta eroro.La sufixo *-iv* esas konforma a l'uzado di nia lingui : *lénitif,* *sédatif, carminatif*, e. c. Nula sufixo esas plu « naturala » kam lu, quankam la Esp-isti ne volas agnoskar lo ed opozas ad ol omnaspeca ne sincera shikani.

La qualeso abstraktita devas esar expresata per la soldo di **-es** al sufixo **-iv**, do : **iveso.** Ex. : **konduktiveso** (F. *conductibilité*), **rezistiveso** (F. *capacité de résistance, résistivité*), **responsiveso** (F. *responsabilité*); **mortiveso** (F. *mortalité*, le fait d'être mortel, *mortiva*); **ne-mortiveso** (F. *immortalité*).

Nultempe uzez *iva, ivo* o *iveso* kom izolita vorti. Dicez : *povanta, kapabla...; povo, kapableso...* Ex. : **la povo, la kapableso lumizar** esas : **lumiziveso** (Vid. **-iz**) (5).

> (5) Pri ta sufixo, on lektas en *Progreso* (VI, 597) : Ni definas ol generale per : « *qua povas...* », « *kapabla...* ». Ma la praktiko duktas ni ad extensar e samtempe precizigar lua senco. Exemple, ula samideano objecionis, ke irga substanco qua en irga cirkonstanci povas *purgar*, darfas qualifikesar *purgiva*, do ke ca epiteto ne povas restriktesar a la substanci nomizita kustume *purgivi*. No, co esus misuzo di la vorto, t. e. di la sufixo *-iv*. Se ula substanco purgas acidente e hazarde ulu, ol esas simple *purganta* (o *purginta*) fakte, en ta kazo; ol ne esas *purgiva*. Do la sufixo *-iv* signifikas exakte : « *qua havas nature*, esence, la proprajo di... » e konseque : « qua havas la destino di...; nam la uzi a qui ni destinas singla kozo rezultas evidente de lua natural ed esencala propraji. Remarkez cetere, ke la sufixo *-iv*, esas tre utila por indikar la materii qui esas apta produktar ula efekto, e qui nule esas utensili (a qui rezervesas **-il.**) Ex. : multa korpi esas *konduktiva* (dil elektro) sen esar propre*konduktili*; *explozivo* (t. e. materio exploziva) esas tote diversa de *explozilo* (qua povas esar amorcilo o simpla perkutilo). Generale, la sufixo *-iv* esas tre utila por omna materii qui esas definita per lia efekto ed uzo (medicinala, farmaciala, e. c.) e por distingar li, sive de la utensili, instrumenti, aparati (sufixo *-il*), sive de la vivanta (homa) aganti (sufixo *-er*). Existas en la vapor-mashini aparati nomata *purgili*. E *purgero* esus... *Monsieur Purgon!*
