# -iz- Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925 — chapitro [SUFIXI](https://ido.help/gramatiko/chapitri/sufixi.md). Transskribita de https://ido.help/gramatiko/ Ico esas la texto dil libro ipsa, sen chanjo. Nula reguli esas skribita hike. --- **-iz-.** — Ta sufixo Greka, Latina, internaciona (ed ankore nun tre produktanta) quik adoptesis. Ol soldesas a radiki kun la senco : *provizar, garnisar, indutar, impregnar per...* Ex. : armizar, lumizar, limitizar, regulizar = *provizar per* *armi, lumo, limito, regulo*; kolorizar, stukizar = *indutar* *per koloro, stuko*; salizar, sulfizar = *provizar od impregnar per salo, sulfo* : karni salizita o sulfizita koruptesas min rapide; vu ne salizis nek piprizis ta supo. La substantivi armizo, alkoholizo, elektrizo havas aktiva senco. Se on volas la senco pasiva, on adjuntas **es** a **iz**, do izeso : armizeso, alkoholizeso, elektrizeso = *la fakto esar* *od esir armizata, alkoholizata, elektrizata* (1). > (1) On questionas ni kad on darfas uzar la sufixo **-iz** kun verbala radiki... Ni respondas, ke l'ideo generala di **-iz** esas aplikebla a verbal radiki, mem se lua *vortala* defini, necese tro strikta, semblas restriktar ol a la nomala radiki. Ni ja havis l'okaziono montrar, ke *respondizar* povas esar necesa, o adminime utila (VI, 296). Plu frue ni anke montris, ke on bezonas *notizar* apud *notar* : se me *notas* mea reflekti en libro quan me lektas, me *notizas* la libro, me garnisas ol per noti. Forsan on objecionos, ke me misuzas hike *noto* vice *noturo*, e ke on devus dicar rigoroze : *noturizar*. Ma co esas nur subtila shikano : nam on garnisas reale la libro per l'ago ipsa notar, same kam on *respondizas* letro per l'ago ipsa respondar (nam la letro per qua on respondas nule juntesas materiale a la letro « respondizita »). Simile *spricizar* signifikas ago derivata de l'ago spricar, e ne de la kozo « spricuro » : ol signifikas quaze efekto e rezulto dil ago *spricar*, aplikata al objekto. Ni havas ja (e nulu astonesis o shokesis da lo) *lumar* e *lumizar*. Ni havas anke, derivata de *fum-ar*, *fumagar* e *fum-izar* (*). Do ni povus definar maxim generale la sufixo *-iz* tale : « aplikar objekto od *ago* ad (altra) objekto ». Kompreneble, ica defino esas kelke tro abstraktita por la novici, ed on sempre bezonos la defini plu konkreta, ma plu strikta, quin on uzis til nun (*Progr.*, VI, 596). > (*) Simile on povas dicar *bavizar* (D. *begeifern*), *vomizar* (D. *bespeien*), *desegnizar* (libro), forsan mem *skribizar* (papero). Kom radiko uzez : provizar, garnisar, impregnar, e. c., segun la senci expresenda, ma nultempe *izar* od *izeso*. No konfundez *saligar*, *saligo* (kemio) a *salizar*, *salizo*. L'unesma esas F. *salifier* e la duesma *saler*. Karno esas *saligebla* ma ne *saligebla* (F. salifiable).