# -ur- Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925 — chapitro [SUFIXI](https://ido.help/gramatiko/chapitri/sufixi.md). Transskribita de https://ido.help/gramatiko/ Ico esas la texto dil libro ipsa, sen chanjo. Nula reguli esas skribita hike. --- **-ur-.** — Ta sufixo Latina e nun pasable internaciona quik adoptesis. Ol soldesas al radiko *por distingar* (kande to esas necesa) *la produkturo dil ago de la ago ipsa, expresata dal* *verbo*. Ex. : konstrukturo, pikturo, skulturo, desegnuro, kalquuro, imprimuro, fotografuro, suturo, solvuro, imituro, aperturo, fenduro, bavuro, inventuro, skriburo, e. c., la kozo *obtenita* per konstruktir, piktir, skultir, e. c. Ni dicis : *kozo obtenita* per la ago, nam produkturo existas nur *pos obtenir* olu. Pri Ido qua esas produktita (ne produktata o produktota) me darfas dicar, ke ol esas *solvuro*. Ma pri problemo, di qua me serchas la solvo (quale solvor lu) me ne uzos la vorto solvuro. Se me uzus *solvuro*, la senco esus altra; to signifikus, ke la problemo esas nun solvita (ne solvenda) e ke me serchas la « solvuro » en mea paperi, exemple. Remarkez ke **-uro** povas venar o rezultar mem de verbo netransitiva. Nam de la fakto, ke la ago di tal verbo ne atingas direte ula persono o kozo, nule konsequas, ke ta verbo ne produktas ulo, ke ol ne donas produkturo. Exemple, la verbo netransitiva « abortar » certe ne atingas ulu od ulo; la ago « abortar » ne pasas a persono od a kozo, quale « frapar ». Ma tamen, kad ol ne donas produkturo? Kad ol ne donas ulo nova, til lore ne existinta : *aborturo?* Same, on ne dicas « emersar » ulu, o « emersar » ulo. Ma, kad de la ago « emersar » ne rezultas *emersuro?* Ex. : Multa insuli esas emersuri ek l'oceano; li produktesis o subite da tertremo, o lente da madrepori. Koncerne la difero inter **-ajo** e **-uro**, la questiono konsistas en *preexisto* o *ne-preexisto* di la kozo konsiderata. Tam longe kam *domo*, *procedo*, exemple, ne esas konstruktita, li ne existas. Li do ne preexistas relate lia konstrukteso od inventeso, quale la kozi sendata, qui preexistas relate lia sendeso (1). La *domo*, la *procedo* esas do **konstrukturo, inventuro;** ma la kozi *sendata,* qui preexistis, esas **sendajo.** > (1) To, quo preexistis, relate l'edifico konstruktita, esas la petri, ligno, fero e. c.; fakte li esas la *konstruktajo,* quale la kozi sendata esas la *sendajo.* Nur pos ke li esos konstruktita en formo di domo, palaco, e. c., li esas **konstrukturo.** Objekto trovita, deskovrita existas ante la ago trovar, deskovrar olu, do : **trovajo, deskovrajo : montrez vua deskovrajo.** Vino ed aquo mixita en un botelo ne esas *mixajo,* ma **mixuro.** Advere la du liquidi, vino ed aquo, preexistis, ma separite, aparte, e la triesma liquido obtenita ne preexistis : ol naskis de la mixo, ol esas lua produkturo, do **mixuro.** En mult okazioni la rezulto di la ago ne distingesas reale del ago ipsa : **dekreto, parolo, diskurso, pretendo, abandono,** **aserto, afirmo,** e. c. Lore la sufixo **-ur** evidente ne esas uzenda. Ta sufixo existas nur por la kazi en qui la produkturo esas evidenta e distingenda, quale en **pikturo, skulturo,** **imprimuro, imituro, fotografuro, kopiuro,** e. c. qui certe esas altro kam *lia modelo* od objekto : *piktajo, skultajo* (persono, kozo, e. c.), *imprimajo* (to quo imprimesas), *imitajo,* *kopiajo* (to quo imitesas, kopiesas), *fotografajo* (to quo fotografesas) (1) e qui esas anke altro kam la ago : *pikt(ad)o,* *skult(ad)o, imprim(ad)o, imit(ad)o,* e. c. > (1) **Skriburo** esas la produkturo dil ago skribar; **skribajo** (la texto skribata) dicas « Grammaire Complète », p. 55, quale *citajo* esas texto citata. *Me recevis de ilu tre longa skriburo, qua esas vere* *interesanta studiuro pri la temo; ma la citaji e la skribajo dil* *pagino 5 meritas reprochi pro ne kompleta exakteso.* — **Tradukajo** esas la texto tradukata, **tradukuro** la produkturo rezultanta de tradukir. Esas notenda, ke la kompozaji (longa e pezoza) **-antaj,** **-intaj;** **-ataj, -itaj** ne povus remplasar **-uro,** pro ke li ne expresus l'ideo. Exemple, *fendantajo, fendintajo* o *fendatajo,* *fenditajo* ne equivalas **fenduro** = *marko, traso, lineo* produktita da la fendo, rezultanta de olu.