# POSEDAL ADJEKTIVI E PRONOMI Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925. Transskribita de https://ido.help/gramatiko/ --- 31. — La posedal adjektivi esas : **Mea**, qua apartenas a *me*; **tua**, qua apartenas a *tu*; **vua**, qua apartenas a *vu*; **lua**, qua apartenas a *lu*; **nia**, qua apartenas a *ni*; **via**, qua apartenas a *vi*; **lia**, qua apartenas a *li*; **ilua**, qua apartenas ad *ilu*; **elua**, qua apartenas ad *elu*; **olua**, qua apartenas ad *olu*; **ilia**, qua apartenas ad *ili*; **elia**, qua apartenas ad *eli*; **olia**, qua apartenas ad *oli*; **sua**, qua apartenas a *su*. Quale on vidas, ta vorti esas nulo altra kam la pronomi personala, a qui on adjuntas la dezinenco **a** dil adjektivi (2). > (2) On asertis nejuste, ke **mea, tua, vua** e. c. devus esar *meala,* *tuala, vuala* e. c.1e To supozus la *meo*, quale *rejala* supozas la *rejo*, fakte existanta. Or existas ne *la meo, la tuo* e. c., ma *lo mea, lo tua, lo sua* e. c.2e **-ala**, quale omna sufixi o prefixi, aplikesas nur a nomala radiki od a verbala radiki. Or **me, tu** e. c., esas nek nomal, nek verbal radiki. Kad on postulas *-ala* por l'adjektivi pronomi nedefinita? Kad on volus havar *kelkala, ulala, omnala*, exemple, vice *kelka, ula, omna?*3e Kad on adjuntas *-ala* a vorti tote kompleta per su, quale *avan, pos, quik* e. c.? Or **me, tu, vu** e. c. esas ne radiki por derivaji, ma vorti kompleta apartenanta a specal klaso (quale la nombrovorti). Pro quo do on dicus *meala, vuala* e. c., kande on ne dicas *avanala, posala, quikala*, ma *avana, posa, quika?* 32. — **Sua**, quale la personal pronomo **su**, sempre referas la subjekto di la propoziciono en qua ol trovesas, kande ta subjekto reprezentas la triesma persono. Ex. : **Il** **promenas kun sua amiko** (la amiko di *il*, subjekto); **il promenas kun sua amiko e sua filii** (la amiko e la filii di *il*, subjekto); **il promenas kun sua amiko e lua filii** (la amiko di *il*, subjekto; ma la filii dil amiko, *ne* subjekto); **amar** **sua filii esas naturala** (sua propra filii, ne la filii di altra). « On *darfas* uzar **sua** *nur* kande ol referas la subjekto di la propoziciono, en qua ol trovesas. On *devas* uzar lua o lia en la cetera kazi. Ed on *darfas* uzar li mem kande li referas la subjekto di la propoziciono, se nur to genitas nula dusenceso. Konseque, on esas *obligata* uzar **sua** nur en kazo di posibla dusenceso e por evitar olu. » (1). > (1) Texte aparinta (*Progreso*, V, 627) en longa expliko quan ni donis ibe, e qua duras per ico :« Exemple, on devas dicar : « Il anuncas, ke *lua* amiko departis », e ne : *sua*, nam *lua amiko* esas ipsa subjekto di la propoziciono subordinita, do ne povus referar per *sua* la subjekto di la chefa propoziciono (*il*).On darfas dicar : « Il venis kun *sua* amiki », ma on devas dicar : « Il e *lua* amiki venis » (ne *sua*), nam tala propoziciono kontenas reale du propozicioni : « il venis », e « *lua* amiki venis, do la subjekto di la duesma ne povas referar per *sua* la subjekto di l'unesma.Altra kazo, en qua l'uzo di *sua* esas tentiva ed erorigiva. On darfas dicar : Tala esas la metodo, quan Prof. X... uzis en *sua* explori », ma on devas dicar : Tala esas la metodo *uzita da* Prof. X... en *lua* explori », nam *sua* povus referar nur la metodo.Rezume, on darfas uzar preske sempre *lua*, *lia*, mem en la kazi, en qui *sua* esus korekta; do esas plu sekura uzar prefere *lua*, *lia*, ecepte en la kazi di reala dusenceso, por qui *sua* esas adoptita e vere utila. »Ta expliko detaloza komprenigas quante Ido erorus, se ol imitus la Franca uzado pri **sua**. E tamen ta uzado imitesas blinde da uli de nia kritikeri, qui reprochas a nia linguo imitar la Franca! 33. — La *posedal pronomi* esas identa al adjektivi : **mea, tua, vua,** e. c.; ma li recevas la pluralo per la chanjo del dezinenco **-a** al dezinenco **-i**, signo generala dil pluralo : **mei, tui, vui, lui, sui, ilui, elui,** e. c. De ta regulo konsequas ke : Li darfas esar preirata dal artiklo, se l'objekto esas determinita : **me havas mea chapelo, prenez (la) vua; me ne** **havas kavalo; prestez ad me un de la vui.** Vice **la mei, la vui, la lui, la lii, la nii,** e. c., on darfas anke uzar : **le mea, le vua, le lua, le lia, le nia,** e. c. Ex. : **me perdis mea gepatri, ka vu havas ankore la vui o le** **vua?** (1) > (1) La decido 950 pri la posedal pronomi judikesis unanime dal Akademio en la maniero sequanta :« Pri la decido 950 (VI, 161) l'Akademio konstatas 1e ke, ante la decido e pos olu, uni uzis *mea*, *tua*, e. c. kom pronomi segun la maniero D. F. I. S. to esas : kun l'artiklo *la*; altri segun la maniero Angla, to esas : sen artiklo; 2e ke, pro oblivio, la decido reale ne propozesis nek diskutesis en Progreso dum la tri monati preirinta, quale postulis la statuti; deklaras ke per la fakto la du manieri restis e restas permisata. L'Akademio judikos ipsa, *pos la periodo* *di stabileso*, kad ol devas indikar un del du manieri kom unike uzenda. Komprenende, *kom adjektivi posedala* (to esas avan nomo : mea domo, mea matro e. c.) la sempre antea e generala uzado permanas : nul artiklo devas preirar *mea*, *tua* e. c. en ica kazo. (*Mondo*, XI, 296.) Esas bone remarkenda, ke la posedal adjektivi implikas l'ideo di *determineso* : **mea amiko** = ta quan me amas aparte, ta quan on konocas kom mea amiko partikulara, intima. Se existus nedetermineso, on dicus : **amiko di me**, to esas : un (irga) de mea amiki.