# PREFIXI TEKNIKALA Ek *Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*, L. de Beaufront, 1925. Transskribita de https://ido.help/gramatiko/ --- Ni vidis *anti-*, *auto-* (1), *bi-*, *quadri-*; restas studienda le sequanta pure teknikala. > (1) Same kam pri *anti*, on devas en la komuna linguo admisar vorti integra, tote pronta, qui kontenas *auto*, kande li esas internaciona : *automobilo, autografo, autobiografio, autodidakta* e. c.Kompreneble restas tote exter ico la uzo di *su* en vorti quale *su-levo, su-kusho, su-tenado* (on vere tenas su per la ago di la muskuli), *su-ocido, su-amo, su-admiro* e. c.« Same kam ni substantivigas sen skrupulo, e mem kun granda komodeso, la pasiva verbi (*konstrukteso, konvinkeso*, e. c.), ni povas e devas substantivigar la reflektiva verbi, kun la reflektiva pronomo. Do on darfas uzar vorti quale *su-levo, su-kusho*, por l'ago *levar,* *kushar su* (komparez *su-ocido* a *hom-ocido*). Remarko : Esperanto uzis *kushi* en ne transitiva senco (la senco di *jacar*), tale ke ol povis expresar *kushar* nur per *kushigi*, e *kushar su* per *kushighi!* Ed on ne havis la necesa analogeso inter *levar* e *kushar* (la du transitiva). *Progreso*, V, 284. ***equi-.** — Ol signifikas *egala* (plu o min evidente) : **equiangula, equiaxa, equilaterala,** e. c., sen parolar pri **equilibro,** **equinoxo, equipolo, equivalo.** On ne povis uzar *egal-* en ta omna vorti, qui esas maxim ofte internaciona. ***ko-.** — Ol renkontresas en **kosinuso, kolatitudo, kosekanto,** **kofunciono, kotangento, kovarianto, konormala,** sen parolar pri **kolineara, korelato** e **korelativa, korespondo,** qui esas por ni primitiva vorti. En ta vorti, la prefixo *ko-* ne havas la senco di kun, sed (ma) la senco : « komplemento di... » o « di komplemento ». Ol esas do tote necesa. Ma ni rezervis ol a ta specala senco, ed uzis *kun* o *sam* en la kazi, en qui la senco postulis ta elementi : *kun-junto, kun-kurar, kun-mezurebla; sam-axa,* *sam-centra, sam-foka, sam-tempa, sam-plana...* (*Progreso*, III, 2.) **mono-.** — Ol signifikas : *un*. Ex. : **monosilabo, monokotiledona, monokordo.** La linguo komuna uzas *un-* : **unlatera,** **unnoma, unpersona,** ma ol admisas la vorti internaciona qui komencas per *mono* : **monogramo, monotona,** e. c. Pro analogeso, e pro la sama motivi qui impozis **mono-,** **bi-,** l'Akademio (1) adoptis : **tri-, quadri-, quinqua-, sexa-,** **septua-, okto-, nona-** (*Progreso*, IV, 567). > (1) Plu precize : la teknikala subkomitato. L'Akademio repulsis (2) la serio de prefixi : **di-, tetra-,** **penta-, hexa-, hepta-, okto-, ennea-** (*Progreso*, IV, 567). > (2) N. B. : Kom generala *prefixi* aplikebla ad irga radiko, nam lore on devus selektar e hezitar en singla kazo inter du prefixi. Ma on ne exkluzas la posibleso adoptar, kom integra radiki, vorti kompozita per ta greka prefixi. Kompreneble on sequas la generala reguli di nia linguo omnube li esas suficanta a la justa expreso dil idei : mi- vice la tri prefixi : *hemi-*, *semi-* e *demi-*, quo liberigas ni tre fortunoze de lia jenanta konkuro e de multa heziti (*mi-axo,* *mi-cirklo, mi-ombro, mi-plano, mi-sekanto, mi-sfero*. Same *ne-* vice la Latina *in-* o la D. E. *un-* : *nesimila, nevarianta*).