{"k":{"t01-apar-0":"VERKLARENDE HANDLEIDING BY die Delmas-hulptabelle ❦ EERSTE REEKS ","t01-apar-1":"TABEL Nr. 1 Die skool, die liseum, die klaskamer. ","t01-tit-1":"Algemene beskrywing.","t01-01-1":"1. — Hierdie tabel stel ’n klaskamer in ’n liseum voor. In hierdie klaskamer staan agt tafels  en agt banke . Op elke bank sit drie leerlinge. Die onderwyser  sit op ’n stoel  by sy kateder .","t01-02-1":"2. — Links van die kateder staan ’n kas  met glasdeure. Regs is die swartbord  met die spons  en die kryt .","t01-02-2":"Bo die kateder hang muurplate (, , ) en ’n kaart .","t01-03-1":"3. — Nie al die leerlinge sit op hulle plek  nie. Jan  staan by die bord, hy hou die spons vas en vee die meetkundige figure uit.","t01-03-2":"Pieter is naby die kateder, hy versamel die skryfwerk  en bring dit na die onderwyser toe.","t01-04-1":"4. — Hierdie onderwyser is die onderwyser van die lewende tale. Hy leer die leerlinge om vreemde tale te praat, te lees en te skryf (Duits, Engels, Spaans, Italiaans, Russies of Frans).","t01-05-1":"5. — Die klaskamer is baie ruim en baie helder. Agterin is ’n breë venster met twee boligte  en die glasdeur om dit te lug en te verlig.","t01-05-2":"Hierdie klaskamer is nie koud nie. In die middel staan daar, om dit te verwarm, ’n baie goeie stoof  met sy pyp .","t01-05-3":"Teen die muur is kapstokhake  vasgemaak, daaraan hang die pette en die jasse van die skoliere.","t01-tit-2":"Die speelplek","t01-06-1":"6. — Die horlosie  wys vyf minute oor nege.","t01-06-2":"Die pouse  het pas geëindig en die les begin weer. Die speelruimte lê op die binnehof . Ons sien ’n paar leerlinge wat speel. ’n Ondermeester  hou toesig oor hulle.","t01-07-1":"7. — Op die binnehof sien ons boonop verskillende persone, naamlik die inspekteur , die skoolhoof (rektor)  en die sensor .","t01-07-2":"Die inspekteur inspekteer die skole, die rektor lei die liseum, die sensor hou toesig oor die studies.","t01-07-3":"Die vierde persoon is die portier . Hy dra ’n register onder sy arm om die afwesiges in te skryf.","t01-08-1":"8. — Agterin die binnehof staan die gimnastiektoestelle  en die werkplek vir die handearbeid .","t01-08-2":"Regs van die tabel begin ons die lokale vir musiek en tekene sien.","t01-tit-3":"Uitvoerige beskrywing.","t01-tit-4":"Die goeie leerlinge.","t01-09-1":"9. — Die leerlinge van die eerste bank regs van die kateder is Hendrik , Stefanus en Karel.","t01-09-2":"Hendrik is baie oplettend en werksaam, hy luister na die onderwyser. Op sy tafel het hy ’n skrif , ’n boek , ’n woordeboek  en ’n pennehouer . Sy boek het baie bladsye, elke hoofstuk bevat verskeie paragrawe en elke reël baie woorde.","t01-09-4":"Sy buurman Stefanus  is ywerig. Hy skryf in sy skrif die les vir die volgende keer aan. Hy het ’n mooi handskrif. Sy boek is toe. Ons sien net die omslag . Naby hom lê sy passer .","t01-09-5":"Karel  hou sy boek in sy hand, hy maak dit oop om sy les weer te lees. Hy het, soos elke leerling, ’n inkpot  voor hom. Hy is gehoorsaam.","t01-10-1":"10. — By die tafel langsaan is Lodewyk, Antonius en Paulus. Lodewyk sê sy les  op en antwoord op die vrae van die onderwyser. Antonius  is baie onoplettend, die onderwyser straf hom selfs somtyds. Paulus  is ’n goeie maat, vriendelik en hulpvaardig. Hy is baie oplettend.","t01-tit-5":"Die slegte leerlinge.","t01-11-1":"11. — Agter Hendrik sit Georg . Hy is nie ’n slegte kêrel nie, maar hy is praterig, onoplettend en baldadig. Sy ligsinnigheid en ongehoorsaamheid veroorsaak steurnis tydens die les en dikwels verdien hy ’n streng waarskuwing. Sy kladskrif  is vuil, hy bemors dit met ink met sy pen , daarom gebruik hy altyd sy uitveër ; sy boeksak  is geskeur, want hy is baie slordig. Waarom bring hy sy potloodhouer  na die klaskamer van die lewende tale toe?","t01-11-2":"Sy buurman Edmund  hou nie van hom nie. Hy is weliswaar ’n bietjie traag, maar hy is stil en rustig. Hy praat nie; maar in plaas van te luister, lees hy liewer die verhale uit sy leesboek.","t01-11-3":"Die derde leerling van hierdie bank is Lodewyk . Hy is vlytig. Hy skryf op ’n wit vel papier. Voor hom het hy sy vloeipapier  neergelê.","t01-12-1":"12. — Die leerlinge van die tweede bank, links van die onderwyser, is baie jonk. Die eerste, die klein Emiel, kan nog nie baie goed skryf nie, hy bring sy lei , sy griffel en sy spons  saam.","t01-12-2":"Langs hom is August en Bernard . Hierdie een werk goed, maar sy kleredrag is baie slordig.","t01-13-1":"13. — Agter hulle sit drie luiaards. Albert leer sy lesse nie. Jakobus  slaap in plaas van te luister. Sy luiheid besorg hom verwyte en selfs strawwe. Ten slotte is Christiaan  te ligsinnig. Hy gedra hom sleg en doen glad geen moeite om hom te verbeter nie.","t01-14-1":"14. — Sy bure, daarenteen, is welopgevoed. Ernst  hou van orde en reëlmaat, hy gebruik altyd sy liniaal  en sy potlood . Hy is ’n dagskolier.","t01-14-2":"Frans  is ’n koshuisleerling, hy dra ’n uniform, eet en slaap in die liseum. Hy is ’n goeie maat.","t01-14-3":"Maurits maak sy potlood skerp met sy knipmes , hy is baie sorgsaam.","t01-14-4":"Hy bring al sy boeke saam, sy grammatika , sy notaboekie , en selfs ’n skryfonderlegger . Sy skooltas  staan op die vloer agter hom.","t01-14-5":"Die twee tafels agterin die klaskamer word deur goeie leerlinge  beset.","t01-tit-6":"Tekene en musiek.","t01-15-1":"15. — In die tekenkamer is daar sierlike modelle teen die muur opgehang en ’n lamp  met ’n skerm, wat aan die plafon hang. Die onderwyser  is baie geduldig, hy verbeter die tekeninge  van die leerlinge en leer hulle om ’n borsbeeld  na die natuur te teken.","t01-16-1":"16. — Die musieklokaal lyk baie interessant. Daarin leer ’n mens musiek lees, die toonlere  solfeer wat op die notebalk geskryf is (do, re, mi, fa, sol, la, si = C. D. E. F. G. A. B.), die sleutels ken en bekoorlike melodieë sing. Die musiekstukke word op die lessenaar  gesit. Een van die leerlinge speel klavier  en die musiekonderwyser  slaan die maat .","t01-17-1":"17. — Ons begin ’n hoek van die werkplek vir handearbeid  sien, waar die seuns mag leer om hout te skaaf en yster te vyl. Dit bestaan nie in alle liseums nie.","t01-tit-7":"Die lokaal vir die wetenskappe.","t01-18-1":"18. — Die onderwyser van wiskunde leer die leerlinge meetkunde, rekenkunde, berekening en die metrieke stelsel. Ons sien op die bord die vernaamste meetkundige figure: die sirkel , die vierkant , die driehoek , die lyn .","t01-18-2":"Ons sien ook ’n bewerking, dit is nie ’n optelling nie, ook nie ’n aftrekking nie, ook nie ’n vermenigvuldiging nie, dit is wel ’n deling .","t01-19-1":"19. — Op die bord van die metrieke stelsel sien ons: die meter , die weegskaal en haar gewigte, die liter , die dekaliter , die desiliter en die kubieke meter .","t01-19-2":"Die leerlinge studeer ook natuurwetenskap , dierkunde , plantkunde , geologie en geskiedenis .","t01-19-3":"In die kas is die toestelle vir fisika  en vir chemie .","t01-19-4":"Op die kas is: ’n bol , ’n keël en ’n aardbol .","t01-19-5":"Bo die tabelle hang ’n kaart wat die vyf werelddele voorstel: Europa , Asië , Afrika , Amerika () en Oseanië en die twee groot oseane, die Stille Oseaan en die Atlantiese Oseaan . ","t02-apar-1":"TABEL Nr. 2 Die menslike liggaam. — Die pouse. — Die speletjies.","t02-tit-0":"Die menslike liggaam. (Eenvoudige les in die natuurwetenskap.)","t02-01-1":"1. — Die vernaamste dele van die menslike liggaam is: die kop, die romp en die ledemate.","t02-tit-1":"Die kop.","t02-02-1":"2. — Die kop bevat twee dele: die skedel, wat die brein bevat en wat die hare bedek, en die gesig.","t02-03-1":"3. — Op ons tekening sien ons nie die skedel of die brein nie; maar ons sien baie duidelik die belangrike dele van die gesig.","t02-04-1":"4. — Hier is eers die voorkop, wat ’n kragtige verstand aandui, ’n denke wat altyd werk. Die slape is baie vry. Die oog is lewendig en wyd oop. ’n Digte wenkbrou en lang ooghare beskerm dit.","t02-05-1":"5. — Hier is verder die neus en die neusgate. Die neus dien ons om te ruik en om asem te haal. Aan weerskante van die neus is die wange, verder weg die ore. Die onderste deel van die gesig bestaan uit die mond en die ken.","t02-06-1":"6. — Ons sien hulle nie baie goed nie, want die snor en die wangbaard verberg hulle vir ons. Maar ons weet dat die mond die twee lippe het, die bokaak en die onderkaak met hulle tande, en die tong. Met die mond praat en eet ons. Met die tong proe ons die voedsel.","t02-07-1":"7. — Die oog, die oor, die neus en die mond is, net soos die vingers, die organe van die vyf sintuie: die gesig, die gehoor, die reuk, die smaak, die tas.","t02-08-1":"8. — Die kop is dus een van die interessantste dele van die menslike liggaam.","t02-tit-2":"Die romp.","t02-09-1":"9. — Die nek verbind die kop met die romp. Dit bevat die keel en die agternek.","t02-10-1":"10. — Die romp bevat ook baie noodsaaklike organe. In die bors is die longe, waarmee ons asem haal, en die hart, wat die middelpunt van die lewe is. Wanneer die hart ophou klop, sterf die lewende wese.","t02-11-1":"11. — Die ribbes hou die bors op.","t02-12-1":"12. — Die ander dele van die romp is die sy, die rug, die skouers en die buik. Ons lê op ons sy of op ons rug om te slaap, ons dra die vragte op ons skouers.","t02-13-1":"13. — In die buik is die maag en die ingewande. Hulle dien ons om die voedsel te verteer.","t02-tit-3":"Die ledemate.","t02-14-1":"14. — Ons het vier ledemate: twee arms en twee bene. Met die arms neem, hou, lig en versamel ons die voorwerpe; met die bene staan, loop en hardloop ons.","t02-15-1":"15. — Die skouer verbind die arm met die liggaam. ’n Baie sterk spier, die biseps, beweeg die arm wat die elmboog met die voorarm verbind. Die gewrig vorm die lit van die hand, wat eindig met die vingers en die naels. Op die hand onderskei ons ’n aar (en ’n slagaar) waarin die bloed vloei.","t02-16-1":"16. — Die dele van die been is: die dy, die knie en die knieholte, die kuit, waarvan die vleis met die vel bedek is, die enkel en die voet. Die bene van die been is baie dik en baie sterk. Aan die punt van die voet is die tone. Die ander dele is die voetsool en die hakskeen.","t02-17-1":"17. — So is die byna volledige beskrywing van die menslike liggaam.","t02-17-2":"Nota. — Met behulp van die uitdrukking: « ek het pyn aan... (die kop ens.) » sal die onderwyser hierdie hele woordeskat weer kan gebruik uit die oogpunt van die goeie of slegte liggaamstoestand.","t02-tit-4":"Gimnastiek. (Vertelling deur een van die leerlinge.)","t02-18-1":"18. — Om lenig, rats en gesond te wees, moet ons ons bene en ons arms oefen. Daarom speel ons en beoefen ons gimnastiek.","t02-19-1":"19. — Gedurende die week vind hierdie twee oefeninge op die binnehof van die liseum plaas (sien tabel nr. 1). Maar Donderdae en Sondae gaan ons na ’n groot grasveld, waar ons plek het om te hardloop en ons te vermaak.","t02-20-1":"20. — Ons meesters en ons ouers vergesel ons soms daarheen; maar dit is die gimnastiekonderwyser  wat die oefeninge lei.","t02-21-1":"21. — Op die grasveld, links van die ingang, staan die gimnastiektoestelle , ons klim teen die leer  op, ons swaai onderstebo aan die ringe  en aan die sweefstok , ons trek ons met die hande op tot bo aan die touleer  of aan die tou met knope .","t02-22-1":"22. — Intussen spring ons maats oor die houtperd  of oor die brug met gelyke leggers . Ander boks  of skerm  met maskers en met ’n floret. Laastens lig ander gewigte .","t02-tit-5":"Die speletjies.","t02-23-1":"23. — Rondom die turners speel seuntjies en dogtertjies allerlei speletjies. Die dogtertjies vermaak hulle met hulle hoepel ; hulle spring tou  of nooi hulle broers en neefs vir ’n partytjie kroukie . Hulle is verruk wanneer hulle die bal van die teenstander wegstoot op die oomblik dat hy dink hy sal maklik deur die hekkie gaan!","t02-24-1":"24. — Die seuns verkies die speletjies wat meer krag vra. Hulle speel graag kegels  wat hulle behendig met ’n bal  omgooi. Hulle versmaai ook nie die tol  en die balletjie-en-bekertjie  of selfs die padda  nie. Maar hulle gunstelingspeletjies is die albasters  en die muurbal , want die muur van die broeikas  is baie geskik om die ligte bal te laat terugspring.","t02-25-1":"25. — Die klein Jan, wat op sy stelte  loop, is baie behendig en weet baie goed hoe om sy ewewig te hou. Naby hom speel ’n paar maats wegkruipertjie  in daardie broeikas en agter die heining. Ander verkies die raai-wie-geslaan-het  of die pluimbal  wat van die een raket na die ander vlieg.","t02-26-1":"26. — In die middel van die grasveld staan twee bome. Aan die voet van een van die twee het sewe of agt seuns ’n partytjie skouersprong  gereël. Hierdie spel is nie in alle lande bekend nie; maar almal weet wat die rugsprong is, wat die seuns hierdie keer nie speel nie.","t02-tit-6":"Die speletjies in die buitelug.","t02-27-1":"27. Blindemol  is ook baie vermaaklik; dogtertjies en seuntjies sit om die beurt die blinddoek oor hulle oë en gryp die onhandiges wat hulle laat vang.","t02-28-1":"28. — In die middel van die grasveld, hier is ’n baie Franse maar effens ruwe spel: dit is die beer , wat veel meer lawaai maak as die so rustige spel van die vlieër  of selfs as die Engelse spel tennis .","t02-29-1":"29. — Hierdie laaste sport is die vreugde van die groot leerlinge. Ons onderwysers self beoefen dit graag. Dit vra groot behendigheid en ratsheid en dit beval my baie. Ek laat die spel van die swaai  aan die dogtertjies oor.","t02-30-1":"30. — Ek hou nie van ’n ander Engelse spel wat maklik gevaarlik sou word nie.","t02-30-1b":"Ek bedoel die voetbal  wat my ouer broer bly maak. Ek verkies ons ou aanjaagspel , net so gesond en werklik minder ru.","t02-tit-7":"Fietsry en balonspel.","t02-31-1":"31. — Ek ry ook graag op my fiets  om die grasveld.","t02-32-1":"32. — Volgende jaar sal ek perdry  leer. Hoe mooi is ’n perd wat sierlik stap of draf, en wat in galop oor die hindernisse spring!","t02-33-1":"33. — In die somer leer ons swem . Ons duik en bad met genot in die helder en vars water van die rivier. Soms laat ons op die ou end ’n papier ballon  op, wat statig in die lug styg sodra dit met warm lug gevul is.","t02-34-1":"34. — Daar is ook nog baie ander speletjies, maar ek sou nie klaarkom om hulle op te noem nie, en uit hierdie opsomming sien ’n mens dat ons op Donderdae nie te veel verveeld raak op ons mooi grasveld nie.","t02-34-2":"L.W. — Die onderwyser sal hierdie hoofstuk maklik aanvul deur elkeen van die belangrikste speletjies uitvoeriger te beskryf.","t03-apar-1":"TABEL Nr. 3 Kinderjare en jeug.","t03-apar-2":"(Tabelle 3 en 4 is so saamgestel dat hulle in vier gesinstonele die wesenlike begrippe oor die weer, die ouderdom, die gesin, die kleredrag en die stand aanbied.)","t03-tit-1":"Eerste tafereel.","t03-tit-2":"Doopplegtigheid in ’n dorp.","t03-tit-3":"Die lente.","t03-c1-01-1":"1. — Ons is in die lente, in die maande Maart, April of Mei, op die dae van die week: Maandag, Dinsdag of Woensdag. Dit is tienuur in die oggend.","t03-c1-02-1":"2. — Die weer is mooi, die lug suiwer. Die son skyn. ’n Paar wolkies  styg op in die blou hemel .","t03-c1-03-1":"3. — Die bome het nog skaars blare. Die skraal populiere  en die hoë plataan  het tot nou toe net knoppe.","t03-c1-04-1":"4. — Die swaeltjies  kom terug en vlieg met vrolike getjirp om die spits  van die kloktoring  wat die kerk  van die dorp bekroon.","t03-tit-4":"Die kerk.","t03-c1-05-1":"5. — Baie eenvoudig is daardie kerk met sy groot portaal  en dik horlosie . Die klein wyser  is op die syfer X, dit dui die ure aan. Die groot een  is op XII (middel); dit dui die minute aan.","t03-c1-06-1":"6. — In die kloktoring lui die klokke  vrolik. Bo op die dak staan ’n klein klip kruis .","t03-c1-07-1":"7. — Die kerk het nie net ’n groot portaal  nie, dit het ook ’n sydeurtjie. Deur hierdie deurtjie kom meneer die pastoor , geklee in sy toga, uit die sakristie  en gaan na die pastorie  toe.","t03-c1-08-1":"8. — Naby hom, hier is die melkvrou  met haar donkie . Sy kom terug van die stad, waarheen sy goeie melk vir die kinders gebring het.","t03-tit-5":"Die boord.","t03-c1-09-1":"9. — Meneer Aliboron (die donkie) is heeltemal tevrede met daardie oggendloop. Hy snuif met genot die lug in wat deur die geur van die blomme  balsem is, wat die vrugtebome  van die naburige boord bedek. Heeltemal pienk en wit is daardie perskebome  en appelkoosbome , en hulle laat ’n goeie oes hoop.","t03-c1-10-1":"10. — Intussen gaan die klein bye  van die byekorf  daarheen om gonsend hulle soet heuning te gaan buit.","t03-c1-11-1":"11. — Maar wat gebeur? Hier kom die kinders van die dorp aangehardloop en jaag die verskrikte ganse  weg. Dit is die uitkoms van die stoet uit die kerk na die doop van die notaris se seun.","t03-c1-12-1":"12. — Die klein Jakobus, in sy wieg , word wakker van die vrolike gelui van die klokke, en sy sussie Magdalena, wat ook die doopstoet wil sien, vra haar moeder om te kom haar hare kam en haar klere aantrek op die drumpel van die huis.","t03-c1-13-1":"13. — Die moeder stem in. Sy sit haar kopdoek , haar lyfie  en haar voorskoot  aan, en sy kom sit op ’n stoeltjie voor die deur. Magdalena het net haar onderrok  en haar borsrokkie .","t03-c1-14-1":"14. — Hoe gelukkig is sy! Sy vergeet haar geliefde blomme, haar angeliere , waarop die skoenlappers  gaan sit, haar tulpe , haar lelietjies , in potte , op die muur , en haar rose  wat so ’n mooi heining vorm. Sy beskou die ryk klere van die dames van die gevolg.","t03-c1-15-1":"15. — Die kinders van die dorp let nie veel op die klere nie. Hulle storm en stamp mekaar om lekkers  of geldstukke  te kry. Een van hulle huil .","t03-c1-16-1":"16. — ’n Ander een het op die poot van die hond  getrap, wat kermend wegvlug en die hen  en haar kuikentjies  wegjaag.","t03-tit-6":"Die doopstoet.","t03-c1-17-1":"17. — Voor die gevolg loop die min . Sy het ’n mooi kappie  met lang rooi linte. Sy dra die pasgeborene  heeltemal in kant  geklee.","t03-c1-18-1":"18. — Agter die min kom die peetoom  en die peettante . Hulle deel die lekkers en geldstukke uit. Die peetoom het handskoene  en ’n keil . Die peettante hou ’n mooi ruiker  in haar hand.","t03-c1-19-1":"19. — Agter hulle sien ons die oom  en die tante  van die kind. Die tante het ’n elegante hoed , die oom ’n swart geklede jas  en ’n wit onderbaadjie. Hier is dan die neef  en die niggie . Hierdie een hou die sussie  van die pasgeborene, die klein Berta, aan die hand.","t03-c1-20-1":"20. — Die ander boetie  van Berta loop agteraan. Hy gee sy hand aan ’n familielid . Die vriende  van die gesin kom daarna.","t03-tit-7":"Die toeskouers.","t03-c1-21-1":"21. — Naby die stoet, hier is ’n bedelaar  wat op sy kruk  steun. Hy vra ’n aalmoes (hy bedel).","t03-c1-22-1":"22. — Aan die ander kant is ’n klein seuntjie wat baie beleefd  is. Hy groet en sê « goeiedag » vir die mense wat hy ken.","t03-c1-23-1":"23. — Die dorpenaars het uit hulle huise gekom om die doopstoet te sien. Ons sien ’n boer  met sy katoenmus en langsaan ’n boerin . Dan ’n ou vrou  wat op haar kierie  steun. Laastens die meulenaar  met sy groot vilthoed  en ’n jong boerin met klompe  aan haar voete, wat haar kindjie leer loop.","t03-c1-24-1":"24. — Daardie toneel is baie vermaaklik.","t03-tit-8":"Tweede tafereel.","t03-tit-9":"Openbare fees.","t03-tit-10":"Waterspele en roeiwedvaarte.","t03-c2-01-1":"1. — Die somer het gekom. Die warm son van die maand Junie (Julie of Augustus) spoor die jongmense aan om te bad en te roei.","t03-c2-02-1":"2. — Op die regteroewer van die rivier trek die roeiers hulle uit om aan die waterspele en roeiwedvaarte deel te neem.","t03-c2-03-1":"3. — Een van hulle trek sy skoene  uit; hy maak hulle los (hy knoop hulle oop). Sy twee maats is reeds gereed. Van nou af het hulle net hulle gebreide hemp  en swembroek . Hulle gesels terwyl hulle op hulle vriende wag. Hulle praat oor die kermis en oor die fees wat op die ander oewer plaasvind.","t03-c2-04-1":"4. — Op die grond, naby hulle, lê die klere van hulle maats: ’n paar stewels , skoene , kouse , vilt-  en strooihoede  en ’n das .","t03-c2-05-1":"5. — Een van die jongmanne het sy baadjie  sorgvuldig gevou. Hy sit dit op ’n handdoek, waarin sy buurman gou albei klere sal toemaak.","t03-c2-06-1":"6. — Die sesde seun is laat. Hy het nog sy pet  op sy kop. Hy het nie sy hemp , of sy boordjie , of sy mansjette  uitgetrek nie. Hy hou sy onderbaadjie  in die hand en het nog sy broek  en kruisbande . Hy sal beslis nie gereed wees vir die volgende wedloop nie.","t03-c2-07-1":"7. — Naby die jongmanne lei ’n paadjie, waarlangs baie dissels  staan, na die oewer van die rivier, waar vader Jakobus tussen die riete  die vuurwerk  voorberei wat hulle die aand sal afskiet.","t03-tit-11":"Die wedloop.","t03-c2-08-1":"8. — Op die rivier vaar ’n paar dames, wat hulle met hulle sambrele beskut, in ’n boot . Hulle volg die wedloop wat baie interessant is. In elke skuit  roei vier roeiers  met al hulle kragte, terwyl die stuurman  die roer  hou en die brose roeiboot stuur. Die roeispane  slaan die water op maat en die ligte bote vaar met duiselingwekkende snelheid.","t03-c2-09-1":"9. — ’n Paar jongmanne stry, naby die pilaar van die brug, om die prys van die seilboom . Een van hulle loop versigtig op die buigsame en gladde boom om die klein vlaggie  te bereik wat aan die punt vasgemaak is. Sy ongelukkige mededinger  het in die water geval. Hy swem om aan wal te kom.","t03-c2-10-1":"10. — Ouer jongmanne hou ’n boottoernooi  naby die kaai . Al hierdie spele word bygewoon deur ’n talryke publiek  wat teen die reling van die brug  leun en op die oewer saamgedrom is. ’n Paar toeskouers draai hulle egter om, om die spel van die prysmas  te volg of om die burgemeestersgevolg te bewonder wat vir die uitdeling van die pryse kom.","t03-c2-11-1":"11. — Eers is hier ’n paar straatseuns  wat voor die musikante  loop; dan kom die burgemeester , die adjunkte en die gemeenteraad van die dorpie. Laastens loop die brandweermanne .","t03-tit-12":"Die kermis.","t03-c2-12-1":"12. — Baie mense is op die kermisplein . ’n Mens kom die verskillende tente sien: die houtperde , die sirkus  waar die vertoning reeds begin het; die openbare bal , waar die jongmanne en die jongmeisies van die stad die plesier van die dans geniet.","t03-c2-13-1":"13. — Agterin sien ons die arena  waar die dapper Spaanse stiervegter teen die woedende bul  veg, dan die glybaan op spore , die skietbaan  waar ’n mens jou oefen om vuurwapens te gebruik en na die teiken te skiet.","t03-c2-14-1":"14. — Naby, hier is die kermisteater  waarin die blyspel en die treurspel gespeel word. Baie naby is die tent van die reus  en van die dwerg. Die lengte van die eerste is twee meter en vyftien sentimeter; die tweede is skaars so groot soos ’n kind.","t03-c2-15-1":"15. — Laastens, hier is die groot dieretuin  met sy wilde diere, sy tier  met magtige kloue, sy leeu  met ’n digte maanhare, sy twee kameelperde  en sy olifant  wat sy slurp so behendig gebruik.","t03-c2-16-1":"16. — Die temmer  wat daardie diere afrig, staan by die deur van die tent. ","t04-apar-1":"TABEL Nr. 4 Volwassenheid en ouderdom.","t04-tit-1":"Eerste tafereel. Die bruilofsmaal.","t04-tit-2":"Die herfs.","t04-c1-01-1":"1. — Die jongmense het groter geword. Een van hulle, Jan, trou. Ons is by die bruilofsmaal wat om dieselfde tafel die gesinne van die egpaar bymekaarbring.","t04-c1-02-1":"2. — Ons is in die herfs, in die maand September. Die koue wind van Oktober en van November het die platteland nog nie van sy groen blaredak beroof nie. Die aandlug is lou en geurig; daarom vind die ete onder die veranda  by die tuin plaas.","t04-c1-03-1":"3. — Ver weg, op die heuwel , staan die huis van Jan se ouers, ’n elegante kasteel  wat in die groen weggesteek is; mooi wingerde, wat uitstekende wyn lewer, bedek die helling van die heuweltjie. Die wynboer bewerk en versorg hulle.","t04-c1-04-1":"4. — Bo die wingerde vlieg ’n vlug patryse  verby wat deur die nadering van die veldwagter  verskrik is. Hierdie een, met sy geweer onder die arm en ’n wildsak oor die skouer, deursoek die bosse  met sy hond . Hy hou toesig oor die landgoed en keer dat die wildstropers die wild uitroei.","t04-c1-05-1":"5. — Buite die veranda klim ’n leiwingerd op waaraan digte druiwetrosse  hang.","t04-c1-06-1":"6. — Die mooi herfsblomme wat die tafel  versier, is krisante ; die vader  van die bruid het een daarvan in die knoopsgat van sy manelpak gesit.","t04-c1-07-1":"7. — Die maaltyd loop ten einde. Die bediende  begin die nagereg-skottels bring en sal binnekort die verskillende dele van die eetgerei wegneem, lepels , vurke , messe , skottels  wat ’n mens nie meer nodig het nie.","t04-tit-3":"Die familie.","t04-c1-08-1":"8. — Almal lyk vrolik, en die glimlag waarmee die moeder  van die bruidegom na haar kinders kyk, bewys haar geluk.","t04-c1-09-1":"9. — Hierdie huwelik verenig twee ryk gesinne van die streek. Jan, die eggenoot , is die seun van ’n groot grondeienaar en hy word die skoonseun van ’n bekwame nyweraar.","t04-c1-10-1":"10. — Die egpaar is jonk en tog was hulle lank reeds verloof. Die jong vrou , Marta, is bekoorlik in haar wit rok wat met lemoenbloeisels versier is.","t04-c1-11-1":"11. — Haar skoonvader  is baie gelukkig om so ’n vriendelike skoondogter te hê, en die skoonmoeder  van Jan glimlag as sy haar dogter so mooi sien.","t04-c1-12-1":"12. — Aan die punt van die tafel sit die ander genooides , familie, vriende, neefs, niggies. ’n tafelhoof , met ’n servet onder die arm, bedien hulle ywerig.","t04-tit-4":"Die vriende.","t04-c1-13-1":"13. — Aan die regterkant van die tafel is ’n jongmeisie , ’n vriendin van die jong bruid, dan die broer van hierdie een, wat haar strooijonker  is. Hy gesels met sy strooimeisie , die suster van die bruidegom, wat deur hierdie huwelik die skoonsuster van Marta word. Sy is ’n bekoorlike jongmens. Sy het mooi juwele, ’n pêrelhalssnoer en ’n goue armband.","t04-c1-14-1":"14. — Naby hulle is die meneer wat staan en sy glas oplig ’n vriend  van die gesin. Hy is een van die getuies van die bruidegom. Hy stel ’n heildronk in, drink op die gesondheid van die jong egpaar en wens hulle lange geluk toe. Hy is in ’n plegtige pak geklee, in ’n manelpak, met gelakte skoene . Hy is die metgesel van die ouma  wat ’n weduwee is.","t04-c1-15-1":"15. — Die jongman in ’n manelpak , met ’n dun swart snor, is die swaer  van Jan. Hy is ’n voortreflike ingenieur. Hy sit langs ’n baie elegante jong dame , die ouer suster van Marta en die moeder van die fyn dogtertjie wat kom, terwyl sy haar arm aan haar neef gee, om ’n blom aan te bied en haar ’n goeienaand te wens. Daardie dame het baie mooi oorringe en ’n elegante hoofbedekking.","t04-c1-16-1":"16. — Die klein neef, so vreemd met sy bloes  en sy bofferige broekie , is baie beklaenswaardig. Hy is ’n weeskind . Baie jonk het hy sy vader en sy moeder verloor. Sy oom is sy voog  en het ongetroud gebly om die arme kind op te voed. Hy is ’n goedhartige man. Hy is ’n bietjie kaal en baie kortsigtig; hy gebruik ’n knypbril.","t04-tit-5":"Die nagereg.","t04-c1-17-1":"17. — Agter die gaste, op ’n tafel wat met ’n tafeldoek bedek is, is die nagereg  voorberei. In ’n groot skaal is daar vrugte, perskes , pere , appels , appelkose  en druiwe . Naby, pynappels , ’n mooi koek , likeurbottels  en sjampanje  en ook stapels skoon borde .","t04-c1-18-1":"18. — Die kelderman  trek ’n bottel  ou wyn oop met ’n kurktrekker . Die kurkprop  lyk baie moeilik om uit te trek. Daardie kelderman het ’n servet  onder sy arm.","t04-c1-19-1":"19. — Na die ete sal die here na die rookkamer gaan, en die dames sal hulle vir die bal gaan gereedmaak.","t04-tit-6":"Tweede tafereel. Die oupa se verjaardag.","t04-tit-7":"Die besoek.","t04-c2-01-1":"1. — Tien jaar het verbygegaan, Jan se ouers het oud geword en is baie lief vir hulle drie kleinkinders, twee kleinseuns  en een kleindogter . Omdat dit vandag die oupa se verjaardag is, kom die kinders hulle ’n gelukkige naamdag toewens.","t04-c2-02-1":"2. — Die klein Pieter is nog baie jonk, hy is net drie jaar oud. Hy sien die kat  nader kom. Hy wil sy mooi sagte pels en sy lang stert streel, hy dink nie daaraan dat onder die sierlike pote kwaadaardige skerp naels wegkruip wat hom miskien sal krap nie.","t04-c2-03-1":"3. — Sy sussie Gabriela, wat hom die hand gee, is veel ernstiger, en Marcellus met sy groot jas  en leer gordel  lyk ’n bietjie manlik geword, ondanks sy kort broekie wat sy kouse  laat sien.","t04-c2-04-1":"4. — Hulle vader het sy dik winteroorjas  met ’n pelskraag  aangetrek en in sy sak  het hy ’n serp. Sy vrou het haar vilthoed wat met vere  versier is, haar jakkie , haar boa  en haar mof .","t04-c2-05-1":"5. — Dit is baie koud, want die winter heers. Die sneeu  het die hele dag geval en die dakke van die huise is heeltemal wit. Saam met die nag word die koue nog skerper. In die hemel skyn die maan  en die sterre  en dring deur die duisternis.","t04-tit-8":"Die siekte.","t04-c2-06-1":"6. — Die arme blinde  wat die plein voor die apteek  oorsteek, gelei deur sy poedel , is baie ongelukkig. Justina, die diensmeisie , bring uit die kombuis ’n bak  baie warm kruietee wat mildelik gesoet is.","t04-c2-07-1":"7. — Die ouma , wat haar bril  op die tafel wil gaan soek om die voorskrif  te lees wat die dokter  pas geskryf het, staan uit haar leunstoel op en steun op haar kierie .","t04-c2-08-1":"8. — Dikwels ly sy aan ongesteldhede, duiselings, verkoue, tandpyne, haar bene is swak en haar oë is nie meer baie goed nie. Ten spyte daarvan spot sy graag met haar ou dokter wat haar altyd ’n drankie  wil voorskryf. Vandag is sy baie bly, want sy het haar jong gesin om haar.","t04-c2-09-1":"9. — Dit is gesellig in die goed toegemaakte kamer. In die marmer kaggel  vlam ’n pragtige vuur , en ’n mens voel gelukkig in die sagte lig van die lamp  wat sopas aangesteek is.","t04-tit-9":"Die oupa.","t04-c2-10-1":"10. — Selfs die oupa  het vergeet dat hy siek was, dat sy rumatiek hom aan sy leunstoel  vasmaak en dat hy gister nog koors en floutes gehad het. Hy onthou nie meer dat hy die laaste winter aan longontsteking gely het en dat ’n hees en pynlike hoes hom baie laat ly het nie.","t04-c2-10-2":"En tog is hy baie moeilik gesond gemaak. Van nou af gaan dit ’n bietjie beter met hom. Maar sy been, wat hy op ’n kussing  laat rus wat op ’n klein bankie  gesit is, maak hom ook seer.","t04-c2-11-1":"11. — Wanneer hy sorgvuldig in sy warm kamerjas  met dik perlemoenknope  toegedraai is en wanneer hy naby hom, om die koerant vir hom te lees, die klein weesdogtertjie  het wat in ’n wit kappie, in ’n blou rokkie  en ’n skouermanteltjie  geklee is, kla hy nie.","t04-c2-12-1":"12. — Elke jaar, wanneer die kalender  weer die datum van die eerste Desember aandui, wag hy ongeduldig op sy kleinkinders, want hy weet dat hulle daardie belangrike datum nie sal vergeet nie.","t04-c2-13-1":"13. — Met ontroering onthou hy die tyd baie lank gelede toe hy self die roemryke keiserlike maarskalk ’n gelukkige naamdag gaan toewens het, wie se portret  teen die muur hang en wat die oupagrootjie van sy kinders is. ","t05-apar-1":"TABEL Nr. 5 Die huis en sy bou.","t05-tit-1":"’n Gelukkige ontmoeting.","t05-01-1":"Jan. — Oom, ek wil graag weet hoe ’n mens ’n huis bou.","t05-01-2":"Die oom . — Dit is baie maklik, my vriend, kom saam met my, ek sal jou die een wys wat meneer Bernardus  laat bou en waarin ek sal woon.","t05-01-3":"Jan. — Wie het dan die plan  van hierdie huis geteken?","t05-01-4":"Die oom. — Die argitek ; hy het ’n baie duidelike tekening voorgelê wat goedgekeur is, en die aannemer  het die werk begin.","t05-01-5":"Jan. — En wie is die aannemer?","t05-01-6":"Die oom. — Dit is meneer Wit, die vader van jou vriend Jakobus. Hy lei die werkers saam met meneer Rooi, die argitek.","t05-01-7":"Wel! Hier kom meneer Wit net betyds met sy liniaal , en meneer Rooi met sy plan.","t05-01-8":"Goeiedag, menere. Hoe gaan dit met u?","t05-01-9":"Meneer Rooi. — Baie goed, dankie. Goeiedag, Jan, hoe het hierdie kind gegroei!","t05-01-10":"Die oom. — Ja, waarlik, hy is ’n klein man. Hy is baie ernstig, ’n mens moet hom oor alles inlig wat hy sien. Vandag wil hy weet hoe ’n mens ’n huis bou.","t05-tit-2":"Die werkers.","t05-01-11":"Meneer Wit. — Wel, kom saam met my, my maatjie, ek sal dit vir jou dadelik verduidelik, want ek is baie lief vir kinders wat hulle wil laat onderrig.","t05-01-12":"Jy sien daardie werker wat ’n graaf  in die hand hou: hy is ’n grondwerker . Hy grawe ’n sloot  om die waterpype te lê. Hy het ook die grond uitgegrawe op die plek waar die huis staan, sodat die messelaar die vier mure kan oprig. Die deel van daardie mure wat in die grond is, word die fondamente  genoem. Die ruimte tussen die fondamente vorm die kelder . Daardie kelder het ’n klein venster wat die keldervenster  genoem word, ’n deur  en ’n trappie.","t05-01-13":"Die messelaar  het aangehou om die mure te bou en openinge vir die deure  en die vensters  gelaat.","t05-01-14":"Jan. — Maar daardie messelaar sien ek nie!","t05-01-15":"Mnr. Wit. — Hy het nou klaar in die huis gewerk. Hy is naby die stal , op sy steier , hy bou die muur van die waskamer .","t05-01-16":"Hy het ’n troffel, ’n bak en ’n skietlood . Maar jy sal daardie name nie onthou nie.","t05-01-17":"Jan. — Sekerlik wel, want ek sal dadelik by my oom ’n klein troffel en ’n bak vra, en ek sal self ’n skietlood met ’n toutjie maak.","t05-tit-3":"Die materiaal.","t05-01-18":"Die oom. — Ha! baie goed. Maar sê my, Jan, wat het ’n mens nodig om ’n huis te bou?","t05-01-19":"Jan. — ’n Mens het kapklippe  en messelklei  nodig.","t05-01-20":"Die oom. — Juis, sien daardie man met die groot hoed, op sy wa . Hy is die wadrywer . Elke dag bring hy klipblokke  hierheen. Hy laai sy wa op die werf af, en die klipkappers  kap die blokke en saag hulle met hulle klipsaag . ’n Handlanger  dra hulle na die messelaar wat hulle inpas.","t05-01-21":"Intussen berei die aanmaker  die messelklei voor. Hy het sand , kalk  en water  nodig. Die kalk is naby hom in ’n sak , ’n messelaarskneg  bring vir hom die sand op ’n kruiwa  en die leerling  staan by die pomp . Hy maak ’n emmer  vol. Die messelklei sal gou gereed wees. Die kleidraer  neem dit en dra dit met die leer op tot op die steier, waar ’n messelaar werk wat daardie kant van die huis klaarmaak.","t05-01-22":"En nou, hoe word die werker genoem wat aan die dak  werk?","t05-01-23":"Jan. — Hy is die dakdekker .","t05-tit-4":"Die dak van die huis.","t05-01-24":"Mnr. Wit. — Ja, maar eers kom die timmerman .","t05-01-25":"Die timmerman maak die dakstoel . Hy voeg die balke  met penne  saam. Daardie werkers, daar bo, met hulle wye fluweelbroeke, is timmermans. Die een hou ’n balkie vas, en die ander sny ’n pen met sy byl . Die een wat naby die skoorsteen  is, is die dakdekker. Hy spyker latte op die leggers, en leiklip  op die latte. Soms lê hy teëls.","t05-01-26":"Die dak van die stal is met teëls gedek , dié van die huis is met leiklip gedek  en dié van die veranda is van sink .","t05-01-27":"Jan. — Werk die dakdekker ook aan die sinkdakke?","t05-01-28":"Mnr. Wit. — Nee, maar die sinkwerker  of die loodgieter, die een wat ’n dakvenster  op die dak van die huis sit. Hy sit ook die afvoerpype  en die dakgeute . Hy soldeer die sink en die blik aanmekaar. Hy het die weerligafleier  en die weerhaan  op die gewel  vasgemaak.","t05-01-29":"Jan. — Is die huis dan klaar?","t05-tit-5":"Die gereedskap.","t05-01-30":"Mnr. Wit. — Nie heeltemal nie. Die gipswerker  bou met bakstene  die mure wat dit in verskillende kamers verdeel. Hy smeer gips  aan die plafonne  en die mure. Nou werk hy aan die plafon van die veranda . Hy het, soos die messelaar, ’n troffel  en ’n bak .","t05-01-31":"Daarna maak die skrynwerker die deure, die vensters, die parkette  en die hortjies .","t05-01-32":"Nou werk hy op die werf by sy werkbank . Hy het ’n saag  om die hout  te saag, ’n skaaf , ’n klamp , ’n beitel , ’n passer  en ’n houthamer (95 bis).","t05-01-33":"Jan. — Ha! maar dit is lekkerder om te skrynwerk as om te messel. Oom, jy sal vir my ’n werkbank, ’n saag en ’n skaaf koop, want ek sal binnekort ’n hok vir Medor maak.","t05-01-34":"Die oom. — Ja, seuntjie.","t05-01-35":"Jan. — Hoe tevrede is ek! En wie is dit wat naby die voordeur staan?","t05-tit-6":"Die verfwerk.","t05-01-36":"Mnr. Wit. — Hy is die verwer . Hy staan op sy leer met ’n pot verf  en sy kwas . Hy verf die hout van die voordeur sodat dit langer hou.","t05-01-37":"Hy plak ook die papiere in die vertrekke.","t05-01-38":"Die behanger  wat op ’n leer  is, op die balkon , sit ’n rolgordyn  op.","t05-01-39":"Die werker wat naby die groot venster staan, is die glasmaker . Hy maak die ruite  met stopverf  vas. Daardie ander werker, wat naby die kelderdeur kniel, is ’n slotmaker . Hy sit ’n slot  in. Sy vyl  lê naby hom.","t05-01-40":"Jan. — Is daardie werker wat met sy hamer  op ysterwerk slaan ook ’n slotmaker?","t05-01-41":"Mnr. Wit. — Om juister te wees, hy is ’n smid . Hy smee ysterwerk  vir die elektrisiën  wat op die dak van die rytuigskuur  is. Hy het ’n smidsvuur , ’n aambeeld  en ’n tang .","t05-01-42":"Die elektrisiën maak die koper  draad van die telefoon vas.","t05-tit-7":"Die tuinbou.","t05-01-43":"Die oom. — Agterin die werf , naby die hek  en die poort , sien jy die tuinier . Hy maak die tuintjie  gereed. Hy het die grond met sy spitgraaf  omgespit, hy saai sade en hark met die hark . Daarna sal hy met sy gieter  die beddings  natgooi en die plante sal groei.","t05-01-44":"Die staljong  wat pas die perd versorg en vir hom kos gegee het, maak die rytuig  skoon met ’n spons, ’n handpomp  en ’n emmer water. Daarna sal hy dit weer in die rytuigskuur inbring en die deur met die dik grendel  toemaak.","t05-01-45":"Nou is jy tevrede, dink ek, jy het genoeg verduidelikings gehad.","t05-01-46":"Jan. — Ja, oom, maar ek sou graag die binnekant van die huis wou sien.","t05-01-47":"Die oom. — Dit sal môre gebeur. Meneer Rooi sal die plan vir jou verduidelik en jou die naam van elke kamer aandui.","t05-tit-8":"Die binne-indeling van die huis.","t05-apar-2":"(Sien die plan.)","t05-01-48":"Die argitek. — Kom, Jan, ek sal jou dadelik die verskillende dele van die huis laat verken.","t05-01-49":"Kom ons gaan die grondverdieping  binne. Hier is die knoppie van die klokkie . Ons klim die drie trappies  van die stoep  op, ons gaan oor die drumpel  van die voordeur  en hier staan ons aan die voet van die trap .","t05-01-50":"Jan. — Dit is die gang.","t05-01-51":"Die argitek. — Nee, dit is die voorportaal . Die gang is aan die punt. Regs is die sitkamer en die eetkamer , teenoor die eetkamer is die kombuis en die bediendekamer , dan vooraan die studeerkamer . Die veranda  met sy glasdeur  is naby die sitkamer.","t05-01-52":"Ons sal nou die trap opklim. Hou jou aan die leuning  vas en tel die trappies. Daar is veertien. Hier is die gang , ons is op die eerste verdieping .","t05-tit-9":"Die eerste verdieping.","t05-01-53":"Teenoor die trap is die kleinhuisie  en die kleedkamer . Regs ’n mooi slaapkamer met twee vensters op die voorgewel  van die huis. Links is die badkamer  en die gastekamer met ’n groot alkoof . Naby die slaapkamer is die kinderkamer . Dit lê aan ’n ruim terras . Onder hierdie terras is ’n ander kleinhuisie  en, teen die muur, hier is die klok  wat vir die ete lui.","t05-01-54":"Jan. — Kom ons gaan na die tweede verdieping.","t05-01-55":"Die argitek. — Daar is nie ’n tweede verdieping nie. Onder die dak is daar net solderkamers  en die solder . Ons het die verkenning klaargemaak, ons kan weer afgaan.","t05-01-56":"Jan. — Dankie, meneer, dit is baie interessant. Ek sal dadelik vir my vader alles vertel wat ek gesien het. ","t06-apar-1":"TABEL Nr. 6 Die huis van binne, die meubels, die voeding, die verligting.","t06-apar-2":"Die huis is klaar. Jan se oom het in sy nuwe woning ingetrek, waarvan ons die indeling ken. Kom ons kyk nou hoe hy sy huis gemeubileer het. Ons sal eers verken:","t06-tit-1":"Die slaapkamer.","t06-c1-01-1":"1. — Ons kom ongeleë, want die kamermeisie is besig om die kamer skoon te maak.","t06-c1-02-1":"2. — Op die waskastjie  is hier en daar verskillende voorwerpe waarmee ’n mens hom was, hom kam, kortom sy toilet maak. Dit is die waskom  en die waterkan , die haarborsel , die kam , die seep  en die spons , laastens ’n flessie  vir die vloeibare tandmiddel.","t06-c1-03-1":"3. — Op die vloer, voor die waskastjie, hier is die emmer  om die vuil water op te vang.","t06-c1-04-1":"4. — Ons sien in die voorkamer  ’n paar klerehake  en twee sambrele  in die sambreelstaander .","t06-c1-05-1":"5. — Aan die ander kant van die deur is die spieëlkas  wat die linne  bevat.","t06-c1-06-1":"6. — Kom ons maak gebruik daarvan dat die kamermeisie  die bed  opmaak, om die verskillende dele daarvan te verken. Die bedkatel  bevat ’n goeie veermatras  waarop Justina dadelik ’n wol matras  sal sit. Daarna sal sy van die stoele die twee lakens  en die kombers  neem. Dan sal sy aan die koppenent die dwarskussing  en die kopkussing  sit wat saam met die veerkombers  op die bedmatjie  lê. Sy gebruik ’n veerkwas om die gordyne  en die bedhemel  af te stof en hier is ’n deel van die werk klaar.","t06-c1-07-1":"7. — Dan sal sy die bedkassie  ’n bietjie moet opruim, die wekker  moet opwen, die naglampie  moet gereedmaak, die kers  moet afhaal om die kandelaar skoon te maak.","t06-tit-2":"Die werkmandjie en die kaggeltoebehore.","t06-c1-08-1":"8. — Die werkmandjie  naby die bankie  het ook baie nodig om opgeruim te word. Sy sal die borduurwerk  moet opvou, in die werktafeltjie  die vingerhoed, die gare , die naalde  en die skêr  moet toemaak en die deksel van die tafeltjie met die sleutel  moet sluit.","t06-c1-09-1":"9. — Op die eenpoottafeltjie  in die middel sal Justina die water van die karaf  vernuwe. Sy sal suiker in die suikerpot  sit, die suikertangetjie  skoonmaak en die klereborsel  wegneem.","t06-c1-10-1":"10. — Die regterkant van die kamer sal minder werk van haar vra, want die lang leunstoel  en sy kussing  is op hulle regte plek, en omdat dit nie koud weer is nie, is niks verskuif onder die toebehore van die kaggel  nie. Die skopgraaf , die tang , die vuurhonde , die asrand  is skoon; die vuurskerm  is nie verskuif nie en die houtkis  is goed van blokke  voorsien.","t06-c1-11-1":"11. — Tog sal sy die slingerhorlosie , die kandelabers  en die sakgoeddosies  moet afstof, en laastens die spieël  moet afvee.","t06-c1-12-1":"12. — Wat die wieg  van die kindjie (van die babatjie ) betref, dit is reeds gereed.","t06-tit-3":"Die sitkamer.","t06-c2-01-1":"1. — Nou hier is die sitkamer. Dit is ’n baie mooi kamer. Die kaggel, wat in die regterhoek staan, is met ’n fyn beeldjie  versier, met twee mooi vase  en met ’n fluweel lambrekyn  gedrapeer.","t06-c2-02-1":"2. — Om te keer dat die vonke van die vuurherd die mat aan die brand steek, het ’n mens ’n koper vonkskerm  voor die vuurherd gesit.","t06-c2-03-1":"3. — Naby is ’n elegante skryftafeltjie  vir dames oop. Daarop skryf die vrou van die huis  haar briewe.","t06-c2-04-1":"4. — Die venster is met glasgordyne  met koorde  versier wat aan die haakjies  vasgehaak is, en met stof-oorgordyne wat bo gedrapeer  is.","t06-c2-05-1":"5. — In die vensternis bevat ’n potbedekker  ’n groen plant , ’n pragtige palm waarvan die blare hulle byna tot by die paraffienlamp  uitstrek.","t06-c2-06-1":"6. — Die lampskerm  van die lamp is deur Maria gereëlgemaak, die bekoorlike jongmeisie  wat by die klavier  sit. Sy sit baie regop op die bankie  en studeer ’n musiekstuk. Sy is baie bekwaam en sorgsaam, soos haar musiekkas  bewys, wat volmaak opgeruim is.","t06-tit-4":"Die deugniet.","t06-c2-07-1":"7. — Haar broer, Paulus, soek ’n boek  in die boekrak . Hy is ’n jongmens , beweeglik en ondraaglik. Terwyl hy hom aan die boekrak vashaak om die boek te bereik wat te hoog is, waag hy dit om die borsbeeld  wat bo staan te laat val.","t06-c2-08-1":"8. — Hy maak gebruik daarvan, om daardie dwaasheid te doen, dat sy moeder besig is om met ’n vriendin te gesels, ’n dame  wat ’n paar dae in haar huis kom deurbring het. Die moeder sit op die rusbank  naby die leunstoel , en haar vriendin is op die sitplek  waarvan ’n mens net die rugleuning  sien.","t06-c2-09-1":"9. — Die groot raam  wat teen die muur hang, bevat die portret  van ’n familielid. In die album  wat op die tafel gesit is, is die foto’s  van die ander gesinslede bymekaargebring. Die kinders het dit pas deurgeblaai, want die stoele  staan nog om die tafel saam.","t06-c2-10-1":"10. — Die Chinese vaas  van porselein, wat naby die papiermes  staan, is aan Maria vir haar naamdag geskenk, en die skerm  wat die hoek van die kamer versier, is deur haar oom uit China gebring.","t06-c2-11-1":"11. — Vrolik gemaak deur die pragtige skilderye  wat teen die muur  vasgehaak is, verlig deur die plafonkroonlugter , waarvan die elektriese lampe  saans vrolik skyn, lyk daardie sitkamer baie aangenaam. Die sagte mat  wat op die parket uitgesprei is, en die so maklike elektriese klokkie  voltooi sy gerief.","t06-tit-5":"Die eetkamer.","t06-c3-01-1":"1. — Die etensklok het gelui. Die hele gesin, behalwe Maria, is om die tafel bymekaar. Die eetkamer is aangenaam verwarm deur die uitstekende stoof  van erdewerk, met ’n dun pyp .","t06-c3-02-1":"2. — Daardie kamer het nie veel meubels nie. Langs die muur hang, bo die bankie , ’n sierlike fonteintjie . Baie naby is die buffet  waarop ’n mens die koue geregte sit, die nagereg-skottels, en die verskillende tafelgerei wat ’n mens nie dadelik nodig het nie.","t06-c3-03-1":"3. — So sien ons op die boonste plank ’n gebraaide hoender , ’n vis  en ’n skaal  met vrugte . Onder is die kaas , die brood , die flessiestaander  wat alles bevat wat nodig is om die slaai aan te maak: die olie, die asyn, die sout  en die peper . Laastens, op die onderste plank is ’n koek  naby die mosterdpotjie .","t06-c3-04-1":"4. — Die eetkamerhorlosie, wat ’n mens die muurhorlosie  noem, het ’n baie eienaardige vorm. Dit is in ’n houtraam ingebou wat boonop ’n barometer  en ’n termometer  bevat.","t06-tit-6":"Die bediening van die ete.","t06-c3-05-1":"5. — Teen al die mure van die kamer is houtpanele  van gewaste eikehout aangebring. ’n Stof deurgordyn  sluit die deur wat toegang tot die veranda gee, goed genoeg. Daar sal die gesin na die ete koffie gaan drink. Die koppies  en die pierings  is reeds gereed op die skottelkas .","t06-c3-06-1":"6. — Bo die tafel is ’n hanglamp  aan die plafon vasgemaak waarvan die baie helder lamp saans die hele eetkamer verlig.","t06-c3-07-1":"7. — Kom ons verken nou die eettafel  self. Toe die gesin ingekom het, was die tafelgerei gereed. Op die tafeldoek  is, op die plek van elke tafelgenoot, ’n bord , ’n servet , ’n lepel , ’n vurk , ’n mes  en ’n glas  gesit. Daar was ook bottels  vir wyn en ’n karaf  vir water.","t06-c3-08-1":"8. — Die bediende  het eers die sopkom  gebring, waarin nog ’n bietjie sop damp. Nou bedien hy die eerste gereg , ’n vleisgereg. Daarna sal hy dié aanbied wat ons reeds genoem het, laastens, na die nagereg, sal hy gebruik maak daarvan dat sy werkgewers na die veranda gegaan het, om die tafelgerei weg te neem en die eetkamer weer op te ruim.","t06-c3-08-2":"Nota. — Die gewone woorde wat op die voeding betrekking het, word hier baie beknop aangedui. Die lys sal op die twee tabelle « Die hotel » (nr. 13) en « Die mark » (nr. 15) aangevul word.","t06-tit-7":"Die kombuis.","t06-c4-01-1":"1. — In die kombuis, waarna ons deur die half oop deur begin kyk, sien ons ’n skilderagtige wanorde. Voor die vuurherd , waarin ’n vuur  knetter, is ’n braaispit  opgestel. ’n Mooi braaistuk  is aan die spit gesteek  en braai gaar.","t06-c4-02-1":"2. — Die blaaspyp  en die koolskopgraaf , wat ’n mens pas gebruik het, het op die vloer bly lê net soos die blokke .","t06-c4-03-1":"3. — Die bokant van die kaggel is opgeruim; die lantern , die vuurhoutjiedosie , waarin die vuurhoutjies  is, die kandelaar  en die blaker  met ’n kers  is op hulle plek. Maar die groot koolemmer , vol steenkool  wat die kokkin  pas in die kelder volgemaak het, het in die middel van die kombuis bly staan.","t06-c4-04-1":"4. — Waarlik, die arme vrou moet haas sodat die ete betyds gereed is. Nou is sy by die kookstoof  en roer ’n sous  wat nie te veel moet aanbrand nie.","t06-c4-05-1":"5. — In die oond  bak ’n koek wat sy vir die kinders se tussenete voorberei het. Bo die kookstoof hang die potlepel  en die skuimspaan .","t06-tit-8":"Die vaatwerk.","t06-c4-06-1":"6. — Die kookgerei , wat agterin die kamer opgehang is, is baie skoon. Die mooi koper kastrolle , die melkkan , die sif  en die rasper  is sorgvuldig skoongemaak.","t06-c4-07-1":"7. — Die soutbakkie  is op die skottelkas gesit naby die teepot  en die oliefles . Die laai  bevat waarskynlik die eetgerei en die kombuismesse.","t06-c4-08-1":"8. — Die besem  en die veerkwas  staan in ’n hoek. Die kokkin het pas die kapblok  gebruik, sy het dit naby die venster laat staan.","t06-c4-09-1":"9. — ’n Handdoek  hang teen die muur, naby die tregter . In daardie deel van die kombuis is die rooster , die kapmes  en die kapplank  weggesit. Verder, bo die kapmes, op ’n plank , is daar potte , die kookpot  met sy deksel  en die ketel . Die pan  hang naby.","t06-c4-10-1":"10. — Net die koper kraan  werp ’n glans in hierdie hoek. Die opwasbak  waarop die dik kruik  gesit is, is waarskynlik baie gerieflik met sy klein kassie, waarin ’n mens die asynvaatjie  met sy kraantjie  bewaar, die afvalbak  en die vuil borde .","t06-tit-9":"Ander voorwerpe in die kombuis.","t06-c4-11-1":"11. — Die balie  waarin ’n mens die groente  was, en die gietyster ketel  wat op die teëlvloer  gesit is, het waarskynlik ook hulle plek in daardie kassie.","t06-c4-12-1":"12. — Die kokkin kom sekerlik nie stowe kort nie, want hier is boonop, op die hoek van die tafel, ’n gasstofie  waarop water in ’n klein kastrol warm word. Die stoom  wat daaruit ontsnap, dui vir ons aan dat dit waarskynlik kook. Vermoedelik sal hierdie water vir die koffie gebruik word, want hier is op die ander punt van die tafel die koffiekan  en die koffiemeul .","t06-c4-13-1":"13. — Die stofie is met die gasbrander  verbind deur ’n lang rubberpypie .","t06-c4-14-1":"14. — Die dagmeisie  wat die kokkin kom help, maak die groente vir die ete gereed. Wanneer hulle skoongemaak en gewas is, sal sy hulle in die bak  sit terwyl sy op die uur wag om hulle te kook.","t06-tit-10":"Die badkamer. (Die baaikamer.)","t06-c5-01-1":"1. — Ons het nog net een onbeskeidenheid oor om die vernaamste kamers van die woning te leer ken: om die inrigting van die badkamer te sien. Dit sal nie lank duur nie, want dit is nie groot nie, en ons sal gou weet dat die bad  ’n goeie badverwarmer  het, dat die seepbakkie  binne bereik van die badende se hand is en dat die handdoekrak  die handdoeke  sekerlik maklik sal laat droog word.","t06-c5-02-1":"2. — Daardie kamer het sy mure met teëls  bedek, wat dit moontlik gemaak het om ’n stortapparaat  te installeer sonder om enigsins te vrees dat die water, wat tydens sy gebruik terugspat, die mure sal beskadig. ’n Sink bakkie  wat vir die voetbaddens dien, voltooi die meubels. ","t07-apar-1":"TWEEDE REEKS TABEL Nr. 7","t07-tit-1":"Eerste tafereel.","t07-tit-2":"Die dorp in die winter.","t07-c1-01-1":"1. — Tydens die nuwejaarsvakansie het ek my vader vergesel na Nuwestad, ’n dorpie waar hy ’n paar handelsake moes afhandel.","t07-c1-02-1":"2. — Ons het die poskoets  gebruik wat tussen die stad en daardie dorpie ry; maar omdat dit baie koud was, was daardie reis in ’n min gerieflike voertuig nie baie aangenaam nie.","t07-c1-03-1":"3. — Daarom het ons ’n ware plesier gevoel toe ons die koetsier sy wa op die plein sien stilhou het, voor die herberg  van die Wit Beer. Die herbergier  het op die drumpel van sy huis op ons gewag terwyl hy kalm sy pyp gerook het.","t07-c1-03-2":"Hy het ons genooi om in te kom en ek het my nie laat vra om my voor die takkiesvuur te gaan sit wat in die vuurherd geknetter het nie. Toe het ek erg gespot met die skerp noordewind wat die ou uithangbord  laat kraak het en die rook  wat uit die skoorsteen kom in swart warrelinge weggedra het.","t07-c1-04-1":"4. — Dit was die uur van die middagete. Sonder om langer te wag, het ons die eenvoudige maar smaaklike maaltyd wat vir ons bedien is goed geëet .","t07-tit-3":"’n Paar besoeke.","t07-c1-05-1":"5. — Na die ete het ek my vader vergesel, wat ’n versekeringsagent is, na sy kliënte. Eers het ons die smid  besoek, wat naby die herberg woon. Hy was besig om ’n perd te beslaan. Ek het die krag van sy maat bewonder wat die hoef van die perd stewig op sy leer voorskoot gehou het, terwyl die smid die hoefyster  met sterk hamerhoue vasgemaak het.","t07-c1-06-1":"6. — Daarna het ons na die skoenmaker  van die dorp gegaan, die ou Jakobus. Hoewel hy ’n pragtige stewel as uithangbord het, is hy tevrede om ou gate-skoene van nuwe sole te voorsien.","t07-c1-06-2":"Die ou man het lag-lag vir ons gesê: « In die stad was ek ’n \"skoenmaker\" en ek het geen kliënte gehad nie. Hier is ek ’n \"skoenlapper\" en die werk is baie. »","t07-c1-07-1":"7. — Hy het met ons gepraat oor sy buurman die barbier , oor wie die kliënte nie tevrede is nie. Sy skeermesse is altyd geskaar en sy skêre sny nooit goed nie. Maar omdat hy die enigste barbier van die dorp is, is ’n mens natuurlik gedwing om hom jou te laat skeer en jou hare te laat sny. Buitendien is hy ’n gierige en onvriendelike man.","t07-c1-08-1":"8. — Gelukkig lyk die ander bure nie soos hy nie. Byvoorbeeld die wamaker  is ’n goedhartige man, werksaam en hulpvaardig. Dit is ’n plesier om ’n wa deur hom te laat regmaak. Sy werk is altyd afgewerk.","t07-c1-09-1":"9. — Ou Jakobus het ook nie oor die saalmaker  gekla nie, wat hy soms help om die tuie te stik wanneer die werk dring.","t07-c1-09-2":"My vader het hom oor sy gesin gevra: « Almal gaan dit goed. My kleindogter is in die skool . Haar onderwyseres  is baie tevrede oor haar, sy is ’n goeie leerling . Sy is nie soos my stoute seun nie; hy dink net aan speel. Die onderwyser  kry dit nie reg om hom iets te leer nie. »","t07-tit-4":"Dorpsgesels.","t07-c1-10-1":"10. — Die ou man het ons daarna die nuus van die dorp vertel. Hulle gaan ’n nuwe skool bou, want dié wat in die gemeentehuis ingerig is, het te klein geword. Buitendien is dit maklik, want dit sal genoeg wees om ’n deel van die meulenaar se tuin te koop. Dit sal baie voordelig wees vir die arme man. Weens die koue kan die meulstene van die meul  nie meer die koring maal nie, want die wiel  is deur die ys  van die stroompie  vasgevries.","t07-c1-11-1":"11. — « Wat geboue betref, het u ons nuwe kerk  gesien? Dit is baie skilderagtig onder sy sneeumantel. Die kraaie , wat hulle ou kloktoring nie meer herken nie, sit treurig op die groot boom van die kerkhof . »","t07-c1-12-1":"12. — Daardie gedagte aan die kerkhof het die skoenmaker aan die mense herinner wat my vader geken het en wat verlede jaar gesterf het. « Hoeveel grafte , my goeie meneer, is by die ander gevoeg, onder die sipres ! Die dood het ons ou notaris weggemaai. Al die dorpenaars was by sy begrafnis. »","t07-c1-13-1":"13. — « Hier is sy opvolger wat op die stroompie skaats. Hy het pas gekom om die riem van sy skaats  deur my te laat regmaak, wat gebreek het. »","t07-c1-14-1":"14. — « Hier is ook op die oewer van die stroompie die nuwe veldwagter . Hy is ’n oud-gendarm wat die deugniete van die dorp skrik aanjaag. Hulle vlug sodra hulle sy kamaste  en sy kepie  sien. »","t07-c1-15-1":"15. — « Ha! hier is die ou Josef wat ’n karretjie met takkebosse  vir die bakker bring. — Dit is waar, het my vader gesê, ek herken sy span muile . Ek moet juis met hom praat, ek sal die geleentheid gebruik. Tot siens, vader Jakobus. »","t07-c1-16-1":"16. — Net toe ons uitgaan, het die kinders van die dorp die skool verlaat en hardloop-hardloop na die glybaan  gestorm met die gevaar om te val en ’n lid te breek in die val . Een van hulle het sy slee  by die wamaker gaan haal, een van sy maats daarin laat sit, en hardloop-hardloop vertrek.","t07-c1-17-1":"17. — Ander het na ’n sneeuhoop  naby die brug  gestorm en die sneeuman  begin bombardeer wat hulle die vorige dag opgerig het en waarop hulle ’n hoed, ’n pyp en ’n skooltas oor die skouer gesit het.","t07-c1-18-1":"18. — Hulle gee min om vir die vriesende wind en die koue. Die meeste het nie eers ’n serp  nie en, om hulle weer warm te maak na die geveg met sneeuballe , is ’n handvol baie warm kastaiings  vir hulle genoeg, gekoop by die ou verkoopster Jakobina, wat van koue bewe onder haar te dun tjalie .","t07-tit-5":"Tweede tafereel.","t07-tit-6":"Die plaaswerf in die lente.","t07-c2-01-1":"1. — Ondanks al die plesiere van die winter groet ons met diepe vreugde die terugkoms van die lente.","t07-c2-01-2":"Hoe ’n vrolike prentjie lyk ’n plaaswerf, saans, in die maand Mei!","t07-c2-02-1":"2. — Aan die horison gaan die son  stadig lê en oorstroom die platteland  met sy purper strale . Die ywerige ploeër  haas hom om sy land  te ploeg.","t07-c2-02-2":"Met sy ploeg  wat aan ’n kragtige perd  ingespan is, trek hy die voor  waarin die saaier  met vol hand die saad sal gooi wat die goue are sal lewer.","t07-c2-03-1":"3. — Die maaiers  met hulle sense het die gras van die weiland gemaai, die hooiers het die hooi  laat droog word deur dit met vurke  en harke om te keer, en hier kom hulle terug.","t07-c2-03-2":"Sommige loop voor die swaar wa wat deur osse getrek word; hulle dra hulle gereedskap op die skouer. Ander, luier, het hulle gerieflik op die geurige hooi gaan lê.","t07-c2-04-1":"4. — Terwyl hulle verbygaan, groet hulle vriendelik die tuinier  wat in die boord  besig is om die vrugtebome te snoei en die peerbome  te ent. Die pruimbome  begin blom, en in die goed bemeste groentetuin  staan die groente, kool en slaai reeds goed.","t07-c2-04-2":"Op die muurtjie sprei ’n mooi pou  sy stert oop om sy pragtige vere te laat bewonder.","t07-tit-7":"Die plaaswerf.","t07-c2-05-1":"5. — Die deure van die stal  is oop en ’n mens sien die ruif en die strooisel  van die merrie  wat die staljong  pas uitgespan het. Die vulletjie , so komiek met sy lang bene, volg sy moeder met bokspronge.","t07-c2-06-1":"6. — Naby die put  gaan die koeie  in die hout trog  drink wat vir hulle as drinkplek dien. Die kalf  gebruik die geleentheid om te suip, en die bul , wat die goeie geur van die voer ruik, bulk vrolik en lig trots sy kop met sy magtige horings  op.","t07-c2-07-1":"7. — Almal werk. Die diensmeisie  hou die tou  van die put in die hand. Sy skep water met ’n emmer  om die vee te laat drink. Naby die skuur  hark ’n man die strooi bymekaar en voor die deur van die woonhuis  spin ’n ou spinster  met haar spinnewiel en haar spinrok die vlas of die hennep soos in die ou tyd.","t07-tit-8":"Die boer.","t07-c2-08-1":"8. — Die boer  lei al daardie werk en gee opdragte aan sy knegte. Hy beveel aan om die eg  en die pik  onder dak te bring wat ’n mens naby die hok  van die hond  vergeet het.","t07-c2-09-1":"9. — Sy geroep laat ’n duif  skrik, wat met volle vlerke in die duiwehok  invlieg, en die henne  wat haas om in die hoenderhok  terug te gaan.","t07-c2-10-1":"10. — Voor die skaapkraal , hier is die ou herder  wat sy trop  terugbring. Terwyl hy sy herderstaf  vashou, wat hom nooit ontbreek nie, net so min as sy verbleikte bloes , lei hy na die kraal die ramme , ooie , lammers , bokke  en boklammers . Sy getroue hond  Argus kom laaste en spoor met sy geblaf die agterblyers aan.","t07-c2-11-1":"11. — Al daardie geraas en beweging steur nie die rus van die goeie melkkoei  wat haar klokkie  laat klingel nie, terwyl ’n mens haar voor die deur van die stal  melk.","t07-c2-12-1":"12. Sy lyk of sy verstaan dat sy haar melk moet gee, sodat die boerin  botter in die karring  kan gereedmaak of die uitstekende kase  wat van die plank drup wat op die kuip  gesit is.","t07-c2-13-1":"13. — Die hele melkery  word baie skoon gehou deur die plaaskneg  wat pas die melkkanne  in die groot emmer gewas het wat hy in die hand dra.","t07-tit-9":"Die hoenderwerf.","t07-c2-14-1":"14. — Met sy dik houtskoene loop hy ’n bietjie lomp, en so jaag hy die kalkoen , die eende , die eendmannetjies  en die ganse  weg wat hulle bekke  wyd oopmaak en onrustig skreeu.","t07-c2-14-2":"Die haan , meer strydlustig, rig sy rooi kam  op, skud die vere van sy stert  en laat ’n klinkende « kukeleku » hoor.","t07-c2-15-1":"15. — ’n Klukhen  krap op die mishoop  met haar kuikentjies . Die varkie  vlug na sy moeder, die enorme sog  wat ons naby die varkhok sien.","t07-c2-16-1":"16. — In hulle hokke eet die konyne  gulsig die fyn gras  wat die boer se dogter vir hulle bring. Johanna is baie lief vir haar konyne en, nadat sy elke dag die vars eiers  in die hoenderhok gaan haal het, kom sy haar maatjies besoek. ","t08-apar-1":"TABEL Nr. 8 Eerste tafereel. Die oes . — Die aansigte van die platteland.","t08-c1-01-1":"1. — Met die somer het die aansig van die platteland nog ’n keer verander. Die saad wat aan die voor toevertrou is, het gekiem; ’n groen plantjie het uit die grond gekom en are gekry. Die graan het gevorm, daarna het dit ryp geword en van nou af hoef ’n mens dit net te oes.","t08-c1-02-1":"2. — Die veldblomme is oop. Koringblomme , papawers  en vingerhoedjies  meng by die eenvormige skakering van die koringlande die vrolike teenstelling van hulle vars kroonblare.","t08-c1-03-1":"3. — Die vrugtebome het hulle met blare getooi; die vrug het ryp geword. Die klein kersieboom  is oorvloedig van mooi kersies  wat die kinders met groot plesier pluk en eet.","t08-c1-04-1":"4. — Van nou af kan die vee die hele dag in die buitelug deurbring.","t08-c1-04-2":"Die lammers  het groter geword en mooi ooie  en mooi ramme  met ’n digte wolvag geword. Hulle wei rustig die gras van die weiveld  wat met madeliefies bont gemaak is.","t08-c1-04-3":"Binnekort sal ’n mens daardie diere begin skeer om hulle wol te kry waarvan die laken van ons klere gemaak word.","t08-tit-2":"Die herder.","t08-c1-05-1":"5. — Die herder  lyk of hy min op hulle let. Hy gee net om vir die storm wat aan die horison verbygaan, en die skaapwagter , wat ’n draailier  na sy lippe bring, lyk nog onbesorgder.","t08-c1-06-1":"6. — Die hitte is drukkend; want die hond  kom ook sy dors les; hy lek die vars water van die stroompie  en laat ’n arme paddatjie  skrik wat in die oewergras weggekruip het. Hierdie een spring in die helder water waar die waterlelies  blom.","t08-c1-07-1":"7. — ’n Kwikstertjie  bad by die fonteintjie  wat tussen twee klippe uitspuit, en kruip weg onder die doringstruike  en die haagdoringbosse .","t08-tit-3":"Die oes.","t08-c1-08-1":"8. — Vir die plattelandse kinders is die koringoes ’n baie vermaaklike tyd. Hulle buitel  vrolik op die strooihope , hulle help die oesers  en terwyl dié die koringland  met hulle sense  maai wat goed met die slypsteen  geslyp is, versamel hulle die koring en bind dit in gerwe  of in bondeltjies .","t08-c1-09-1":"9. — Soms laat ’n mens die grootstes onder hulle toe om met ’n sekel  die goue halms  te sny wat die swaar are  vol graan dra; en die kleintjies, wat die vee  oppas wat in die weiveld  onder die skaduwee van die groot lindeboom  wei, vang met hulle net  die mooi skoenlappers.","t08-c1-09-2":"Sommige klim selfs op die waentjie  om die gerwe te rangskik wat met ’n vurk  aan hulle aangegee word.","t08-c1-10-1":"10. — Op die hele vlakte  waar die lewerikke  opvlieg, heers die lewendigheid. Almal is met die oes besig. Maar terwyl die armes aanhou om die ou werktuie te gebruik, sense, sekels en dorsvleëls , laat die ryk eienaars hulle koring of hulle rog  met ’n maaimasjien  maai. Daarna, omdat hulle nie die gerwe na die skuur hoef te dra nie, maak ’n mens groot gerfhope .","t08-c1-11-1":"11. — Dan bring ’n mens ’n dorsmasjien  aan wat ’n trekstoommasjien  met ’n dryfriem  beweeg, en so word die graan van die strooi geskei sonder om die land te verlaat waar dit gesaai is.","t08-tit-4":"Die storm.","t08-c1-12-1":"12. — Dikwels gebeur groot storms  in die oestyd. Eers word die gerommel van die donder van ver gehoor; ’n stormwind uit die weste  begin waai en buig hygend die dikste bome van die bos . Swart wolkmassas  bestorm die hemel; hulle word deurkruis deur die verblindende sigsaglyne van die weerlig . Die reën en soms die hael begin val en plet die oeste wat gereed is om gemaai te word.","t08-c1-13-1":"13. — Dikwels steek die weerlig ’n gebou aan die brand. So is die dak van die windmeul  verlede jaar tot as verbrand en twee van sy groot vlerke  verbrysel.","t08-c1-14-1":"14. — Na ’n paar uur word die kalmte weer gebore. ’n Blink reënboog  verskyn aan die horison en die natuur hervat sy lewe wat ’n paar oomblikke onderbreek is. Die plattelanders, wat in die hutte  geskuil het, begin weer werk en probeer dapper om die skade te herstel wat hulle pas gely het.","t08-tit-5":"Tweede tafereel.","t08-tit-6":"Die jag. — Die druiweoes. — Die visvangs.","t08-c2-01-1":"1. — Teen die einde van Augustus of in die middel van September, volgens die streke, val die opening van die jagseisoen. Skaars het die eerste sonstrale die akkedisse  uit hulle gat laat kom, of die jagter  gaan op pad met sy honde .","t08-c2-02-1":"2. — Hy het sy stewige jagpak  van dik laken aangetrek, hom met leer kamaste geskoei waarmee hy sal kan loop in die vogtige gras waar die paddas  wegkruip; hy het sy geweer  en sy wildsak  geneem, en hier vertrek hy.","t08-c2-03-1":"3. — Die ywer van die agtervolging bring hom in die middel van ’n wingerd waar die druiweoes baie lewendig is. Die kinders van die wynboer, wat gewoonlik die bokke op die pad oppas, laat hulle vandag op goeie geluk wei, en nadat hulle ’n ou bok  aan ’n paal vasgemaak het, wat nie sou nalaat om sy vryheid te gebruik om te ontsnap nie, ken hulle op hulle beurt aan hulleself ’n deel aan die plesier toe. Die een gryp ’n tros druiwe in ’n oesmandjie  en vermaak hom deur die sap  in ’n bekertjie  te laat loop om mos te maak (wyn wat nie gegis het nie). Die ander kap sy hare met ’n blarekrans  wat hy pas gevleg het. Naby hulle kom skaamtelose mossies  selfs voor die pers om die druiwe te buit.","t08-c2-04-1":"4. — Terwyl die kinders hulle vermaak, werk die manne. Die druiweplukkers  bring die druiwe in rugmandjies  in die kelder; ’n kuiper  maak die vate  reg, gaan na of die duie  en die bodems  in goeie toestand is, en vervang die gebreekte hoepels . Hy het ook aan die kuipe  gewerk waarin ’n mens die druiwe  gooi om hulle te laat gis.","t08-c2-05-1":"5. — Wanneer die gisting klaar is, tap ’n mens die wyn af en sit die oorskiet op die pers , en deur geleidelik met die groot skroef  te klem, pers ’n mens die sap uit wat in ’n kuipie  loop, en nog kry ’n mens wyn .","t08-tit-8":"Bier en appelwyn.","t08-c2-06-1":"6. — Teen die muur van die kelder  klim ’n tak hop  op. Daar is dit net ’n sierplant, maar in party lande, waar die wingerdstok baie skaars is, word die hop gekweek om bier te maak.","t08-c2-07-1":"7. — Die klein appelboom  is gelaai met appels wat, wanneer hulle ryp is, uitstekende appelwyn sal lewer. In sy hok  kyk die kanarie  en die putter  met afgunstige oë na die mossies wat vry rondbaljaar.","t08-c2-08-1":"8. — So ver ’n mens kan sien, op die helling van die heuwels, staan wingerdpale  in rye wat die pragtige wingerdstokke  dra, gelaai met swaar trosse.","t08-c2-08-2":"Die hele jaar het die wynboer  gewerk om sy wingerd  te versorg en nou word hy vir sy moeite beloon met ’n mooi oes. Die druiweplukstervroue  maak die kuipe vol wat op die waentjie gesit is wat deur muile  getrek word, en almal is vrolik.","t08-tit-9":"Die visvangs.","t08-c2-09-1":"9. — Net so is dit met die hengelaars  wat van die oggend af aan die oewer van die water kom sit het met hulle hengelstokke .","t08-c2-09-2":"Die vis  hap die hoek sodra hulle hulle lyn  in die water laat sak, en skaars het hulle tyd om die aas te vernuwe of ’n nuwe slagoffer spartel aan die punt van die lyn.","t08-c2-09-3":"Tog vang die netvisser , wat van sy boot  die werpnet in die middel van die rivier  gooi, meer visse.","t08-c2-10-1":"10. — Die herfs is die seisoen van die goeie uitstappies: te voet, te perd , per fiets , per motor . Die paaie  is skoon en ’n mens gebruik die laaste mooi dae, want hier kom die swaeltjies  reeds op die dakke bymekaar om met volle vlerke na warmer lande te vlieg. Die blaredak van die ou okkerneutboom  word geel, die neute val en die hoë bome wat in ’n groep soos ’n ruiker  op die hoogte  staan, sal binnekort hulle blare verloor.","t08-c2-11-1":"11. — Die son  kom later op, die dae word korter, ’n taamlik bytende koue begin snags gevoel word, in die oggend, en hier verlaat vlugte houtsnippe  reeds ons ongasvrye streke. ","t09-apar-1":"TABEL Nr. 9","t09-tit-1":"Eerste tafereel.","t09-tit-2":"Die berg. — Die badplaas.","t09-c1-01-1":"1. — Ek is al agt dae in Pratz. Ek kan nie al die bewondering uitdruk wat ek gevoel het toe ek voor die wonderlike bergketting  van die Pireneë gestaan het nie, waarvan die kam  soos ’n reusagtige festoen teen die blou hemel afsteek.","t09-c1-02-1":"2. — Ek het my nie voorgestel dat die Pireneese toppe  so ’n groot hoogte bereik nie, en ek het verstom gestaan voor die pragtige gletsers  en die besneeude spitse  waarop sulke verskriklike lawines afrol.","t09-tit-3":"Berglandskap.","t09-c1-03-1":"3. — Reeds die dag ná my aankoms het ek na die ou uitgedoofde vulkaan  gegaan wat naby Pratz is. Op die dor en ontblote rande van die krater sien ’n mens nog goed die spore van die deurgang van die lawa wat etlike eeue gelede oor die berghang  gevloei het. Ek kon op een van die hange ’n paar brokstukke van daardie lawa vind.","t09-c1-04-1":"4. — Pratz lê op die grens, en die vesting  wat die bergpas  verdedig wat Frankryk van Spanje skei, herinner heeltemal aan daardie ou kastele aan die oewer van die Ryn wat lyk of hulle van bo op hulle rots na ’n prooi loer.","t09-c1-05-1":"5. — ’n Enorme arend  wat sy nes nie ver van die fort  af het nie, trek dikwels my aandag. Daardie roofvoël, wie se snawel sterk is, bring dikwels ’n lammetjie of ’n bokkie na sy kleintjies wat hy met sy kloue vashou. So groot is sy vlerke dat hy lank met sy swaar vrag kan sweef.","t09-tit-4":"Die uitstappier.","t09-c1-06-1":"6. — Daar is die aangenaamste wandeling die uitstappie na die waterval  van «Kau». Die waterval val kolkend af en verdwyn dan as ’n mooi spruitjie in ’n sparbos  wat wes van die stad lê. Ons het deur daardie bos opgeklim tot by die weerkundige observatorium , en van die kruin van die uitkykpunt af het ons die hele panorama van die streek aanskou. Die landskap is wonderlik, en die natuur lyk of sy al die skatte waaroor sy beskik aan die land uitdeel.","t09-c1-07-1":"7. — Om af te klim het ons die kabelspoor  gebruik, en ons het by ’n klein stasie naby die ruïnes  van ’n ou feodale kasteel stilgehou wat eertyds deur die here van Pratz bewoon is.","t09-c1-08-1":"8. — Arme kasteel! Wat dink dit seker wanneer dit onder hom die koketterige badplaas  sien wat nou ’n modieuse termale kuuroord is?","t09-c1-08-2":"Die klimaat is so aangenaam, die mineraalwater so werksaam, dat die kuur wat in die sanatorium  gebruik word ’n ware plesier is.","t09-tit-5":"Aangename badplaas.","t09-c1-09-1":"9. — Origens het ’n mens alles gedoen om die verblyf aangenaam te maak. ’n Groot viaduk  is gebou om ’n spoorweg moontlik te maak; die park  van die termale inrigting, waar konserte gehou word, is op ’n bekoorlike wyse aangelê. Etlike sierlike «villa»’s  is rondom die casino  gebou, en ’n baie goed onderhoue grootpad  maak die verbindings baie makliker.","t09-c1-10-1":"10. — ’n Eenvoudige talud  skei die pad  van die eintlike vallei , in die diepte waarvan ’n sierlike klein meer  lê wat ’n helder spruit  voed.","t09-c1-11-1":"11. — Aan die ander kant van die vallei word ’n ystermyn  ontgin. Etlike kere het ek die mynwerkers gaan sien wat in die skag afdaal, en ek het selfs die gang binnegegaan waar hulle hulle dag deurbring deur die erts te ontgin wat die metaal bevat.","t09-c1-12-1":"12. — ’n Belangrike gietery is naby die myn gebou om die rykdomme wat daaruit gehaal word dadelik te benut. Die hoogoond , wat met die steenkool verhit word wat hier oorvloedig is, maak dit moontlik om vinnig en goedkoop gietyster te verkry.","t09-c1-13-1":"13. — Nie ver van die myn af grawe ’n mens ’n steengroef  uit. Nóg graniet, nóg porfier, nóg selfs sandsteen kap die ou klipkapper met sy houweel los, maar eenvoudige boustene vir die bou van huise.","t09-c1-14-1":"14. — Een van die mooiste sierade van daardie land is die sparre . Oral in die diepte van ’n kloof , aan die oewer van ’n bergstroom , van ’n afgrond  of van ’n krans, gee hulle fyn naalde ’n groen tint.","t09-tit-6":"Te voet gaan.","t09-c1-15-1":"15. — Ek maak van my vakansie gebruik om lank te wandel. Die paaie  wat oor die berg kronkel maak dit moontlik om, sonder om op die afstand te let, etlike kilometers en dikwels etlike myriameters af te lê.","t09-c1-15-2":"Mylpale  en wegwysers  merk die paaie waarop ’n mens dikwels ’n jong bergbewoner  teëkom met ’n knapsak  aan sy sy, wat ’n marmot  dra, of een of ander sigeuner  wie se pelsmus  vreemd kontrasteer met die ou geskeurde kap . Hy lei aan ’n ketting ’n afgerigte beer .","t09-tit-7":"Bergklim.","t09-c1-16-1":"16. — Byna elke dag gaan ek saam met ’n gids  bergklim oefen, en ek is baie trots wanneer ek met die sak  op my rug en die «alpenstok» in die hand, soos ’n ware toeris , die rotse  bestorm.","t09-c1-17-1":"17. — Van die kruin van ’n berg af lyk die inwoners van die vlakte nie groter as miere nie; ’n trop skape  wat in ’n weiveld  wei lyk soos ’n speelding vir kinders. ’n Denneboom  of ook ’n houthuisie  lyk skaars soos ’n vlek op die groenigheid.","t09-c1-18-1":"18. — Tydens daardie uitstappies kom ons dikwels op die voetpad  ’n gemsjagter  teë wat die dier wat hy pas geskiet het op sy skouer dra.","t09-c1-19-1":"19. — Ek het in my herbarium ’n baie merkwaardige tak varing  en ’n mooi rooskleurige takkie heide  gesit wat ek by die ingang van ’n klein grot  tydens my laaste wandeling gepluk het.","t09-tit-8":"Tweede tafereel.","t09-tit-9":"Die woud. — Die jag.","t09-c2-01-1":"1. — Gister het ek ’n heerlike dag in die woud deurgebring. Die bedrywigheid wat heers onder die diere en die insekte  deur wie dit bewoon word, het my baie geïnteresseer.","t09-c2-01-2":"Die spinnekop  wat sy web  tussen twee takke weef om die verbygaande vlieg  te vang, die slak  wat moeisaam sy dop dra, die vlieënde hert wat na sy prooi soek, die vlytige mier baie ywerig by die miershoop , al daardie kleintjies het geloop, gekom, gewerk met buitengewone vlyt.","t09-c2-02-1":"2. — ’n Slang  wat ek op die eerste gesig vir ’n adder aangesien het, maar wat niks anders as ’n eenvoudige ringslang was nie, het onder ’n boomstam weggekruip en het van tyd tot tyd sy fyn koppie uitgesteek wat altyd gereed gelyk het om te byt. Voor my het ’n groot naakslak  swaar gekruip nadat hy een van die smaaklike aarbeitjies  verslind het wat daar oorvloedig groei.","t09-c2-03-1":"3. — Die grond was met bosblomme bekleed; sleutelblomme , maagdepalms  en baie ander plante wat ek nie geken het nie, het tussen grasbossies  geblom.","t09-c2-04-1":"4. — In daardie streek is die truffel byna so algemeen soos die sampioen , en ’n varkie  wat aan ’n boswagter behoort, het gulsig gesoek of hy ’n paar daarvan sou kon vind.","t09-tit-10":"Wildstropery.","t09-c2-05-1":"5. — Ek het die einde bygewoon van ’n tafereel wat my baie vermaak het. Met behulp van die reuk van sy basset  het die boswagter  pas ’n wildstroper  oorval op die oomblik toe dié hom gereedgemaak het om die wild  saam te neem wat hy doodgemaak het. Omdat hy eerder sy buit wou prysgee as om hom te laat aankeer, het die wildstroper gevlug, en ’n haas , ’n hinde , ’n ree  en ’n wildevark  het op die gras gelê tot vreugde van die boswagter.","t09-c2-06-1":"6. — Die verskeidenheid van die bome wat die woud bevat is verstommend. Die beuke  en die berke , die dennebome, wat die harpuis  lewer, die eike  en ook baie ander meng hulle takke.","t09-c2-06-2":"Die klimop , wat aan die stam van die hoë bome vasklou, kleur die opgaande bos  met blinkende groenigheid, wat hom aangenaam verenig met die helderder en bleekgroen tint van die mos  waarin die groenspeg  insekte soek.","t09-tit-11":"Woudlandskap.","t09-c2-07-1":"7. — Die ou eike het my bekoor. Hulle groot verwronge wortels , wat half uit die grond gekom het, gee hulle ’n pragtige voorkoms van krag en fleur, en ek vra myself af hoe die eienaar  dit oor sy hart kan kry om hulle te laat afkap en aan die saag  van die houtkapper  oor te lewer. Die arme stamme , gestroop van hulle bas  of gekloof deur die byl  van die dagloner , bedroef my.","t09-c2-08-1":"8. — Naby het ’n ou houtskoolbrander  met sy graaf ’n hoop  houtskool voorberei, en ’n ou vrou het ’n bondel  dooie hout van takkies van die afgekapte bome saamgedra.","t09-tit-12":"Jag.","t09-c2-09-1":"9. — Ek wou ’n paar oomblikke in die boswagtershuis  gaan rus, maar toe ek naby die dammetjie  gekom het waarop ’n mooi swaan  swem, het ek opgemerk dat ’n onlangse oorstroming  die pad in ’n ware moeras verander het. Ek moes omdraai, en toe ek verby die seder , die populiere  en die olm  gegaan het wat aan die rand van die woud staan, het ek uit ’n kreupelbos  ’n pragtige takbok  sien uitkom, agtervolg deur ’n hardnekkige meute  wat ook deur die horing  van die jagters te perd  opgesweep is. Die arme dier was heeltemal uitgeput. Dit het sterwend ’n paar treë van my af neergeval.","t09-c2-10-1":"10. — Die seun van die boswagter, wat deur die lawaai van die jag te perd gelok is, het uit die huis gekom en ons twee het na die woud teruggegaan. Hy het ’n ekster  op ’n tak van ’n ou eik gesien. Hy het gemeen dat haar nes seker in die loof  verborge is, en hy wou die nes vang.","t09-c2-10-2":"Rats soos ’n eekhoring  het hy van tak  tot tak geklim, maar hy het niks gevind nie en het net daarin geslaag om ’n ou kraai  te laat opvlieg wat op ’n takkie  gesit het. ","t10-apar-1":"TABEL Nr. 10 Die see. — Die hawe.","t10-01-1":"1. — In die somer, terwyl sommige rus en koelte op ’n berg soek, gaan ander liewer na die kus. So het ons verlede jaar gedoen, want ons hou baie van die Oseaan .","t10-02-1":"2. — Wat my betref, ek voel ’n groot genot wanneer ek daardie onmeetlike watervlakte aanskou wat hom tot by die horison  uitstrek, en wanneer ek die enorme stoomskepe  vir ’n lang oortog sien vertrek waarop die reisigers inskeep wat na Amerika gaan.","t10-03-1":"3. — Daarom kies my vader, wat my neiging ken, om die vakansie deur te bring altyd ’n baie rustige strand wat naby een van ons groot oorlogshawens lê.","t10-03-2":"Tydens ons laaste verblyf het die eskader agter die enorme seewering  kom anker gooi wat die oorlogshawe  afsluit en beskerm, en dit het my na wens geluk om die verskillende oorlogskepe te bewonder, die klein duikboot  wat duik en onder die water verdwyn en ook die enorme pantserskip  wat tot nou toe byna net die aanvalle van die torpedoboot  gevrees het.","t10-tit-2":"Die klein skepe.","t10-04-1":"4. — Laasgenoemde het al baie handig die swak punt van die dik metaalpantser weet te vind om daar die gevaarlike torpedo in te steek, waarvan die ontploffing die ondergang van die skip veroorsaak, maar tog was dit minder te vrees as die duikboot, want die torpedojaers agtervolg dit maklik.","t10-05-1":"5. — Ek kon ook die vinnige gepantserde kruisers  sien, byna net so onkwesbaar soos die egte pantserskip, etlike transportskepe  drie of vier kanonneerbote  en ten slotte ’n fregat . Die skouspel van daardie vloot, wanneer dit manoeuvreer om die anker te lig, is die boeiendste.","t10-06-1":"6. — Watter verskil in bou tussen daardie groot staalmassas en die elegante driemasters of die sierlike seilskepe  wat nou nog in die koopvaardyvloot gebruik word en wat ek met al hulle seile die hawe sien binnevaar het toe ek op die kaai  gewandel het. Waarlik, hulle het baie van hulle voordele verloor wanneer die wind teen was. Hulle moes al die seile stryk om weer die bassin binne te vaar en ’n sleepboot  was nodig om hulle te gaan haal en hulle, soos eenvoudige vragskuite , na die kaai te bring.","t10-tit-3":"Die handelshawe.","t10-07-1":"7. — Wat boeiend is aan die hawe waaroor ek praat, is dat dit nie net ’n oorlogshawe bevat nie, kunsmatig deur reusagtige werke aangelê, maar ook ’n wonderlike handelshawe wat in die monding van ’n groot rivier lê.","t10-08-1":"8. — Die landtong wat die twee bassins skei, is versterk en verdedig deur ’n reeks batterye en bastions wat in die see vooruitspring. ’n Mens het ’n besondere verlof nodig om op die walle  te wandel. Ek kon dit maklik kry, deur my oom, wat ingenieur van die skeepswerwe  is, en ek het die skepe gaan besoek wat ’n mens onder wye loodse bou.","t10-09-1":"9. — Ek het selfs die tewaterlating van ’n pantserskip bygewoon en ek onthou die aangrypende oomblik wat die hele skare gevoel het toe die reusagtige massa, aan homself oorgelaat, oor sy wiegvormige raamwerk begin gly het en op die water van die rivier kom dryf het.","t10-10-1":"10. — Om na die skeepswerwe te gaan, steek ’n mens die oefenterrein  oor waar die soldate van die garnisoen elke dag kom oefen, ’n mens gaan oor ’n yster bruggie  wat die paradeplein met die arsenaal  verbind.","t10-tit-4":"Die arsenaal en die dokke.","t10-11-1":"11. — Saam met my oom het ek daardie groot gebou besoek vol kanonne , koeëls  en granate. Ek het ook die metaalfabriek  gesien waarin die ketels  van die stoomskepe vervaardig word.","t10-12-1":"12. — Baie naby is die dokke  — herstelddokke — en die baie merkwaardige drywende dokke  waarin ek van baie naby, op ’n skip wat herstel word, die skroef , die kiel  en die roer  van ’n boot kon sien.","t10-13-1":"13. — Die handelshawe is net so bestudeerwaardig soos die oorlogshawe, en ek het baie ure deurgebring met gaap op die kaaie waar die radbote  gemeer lê wat die rivier weer opvaar, en met kyk hoe die mashyskrane  werk, wat soos vere enorme vragte oplig.","t10-tit-5":"Die loods.","t10-14-1":"14. — Ek het die transatlantiese skepe  bewonder wat die ree uitvaar, met hulle vlae  in die volle wind, gelei deur ’n handige loods  wat wonderlik weet om die vaargeultjie te volg wat met boeie  en bakens gemerk is, terwyl hy die ligters  vermy wat hulle moeisaam met hulle enigste vierkantige seil laat stuur. Ek het op die voorskip  — die boeg — die hutte  van die tweede klas onderskei, en op die agterskip  — die spieël — die salonne vir die passasiers van die eerste klas.","t10-15-1":"15. — Soms het ek ook die laai bygewoon van ’n vragskuit  waarin die ware van die pakhuis  en van die seestasie  pas opgestapel is, aangevoer deur die talle treine van die kaailyn .","t10-tit-6":"Roei vir plesier.","t10-16-1":"16. — Dikwels het ek in die vlotdok  geroei, waarin die bote  kom skuil, en dit was ’n vreugde vir my om die roeispaan  te hanteer. Ek het op die dek  van ’n seilboot  geklim, ek het langs toue  in die mas  tot in die ra’s  geklouter, daarna het ek my tog met ’n jol  herhaal tussen swaar vissersbote , waar die nette  droog word.","t10-17-1":"17. — Op die kaai  het die mees uiteenlopende ware  voor my verbygetrek, in kiste  of in bale . Hulle het die vrag  van die ligters gevorm, en kragtige krane  het hulle afgehaal en op vragwaens  neergesit terwyl die vragryers hulle aangegee en die regte in die doeanekantoor  betaal het.","t10-18-1":"18. — Ten slotte, toe ek by die draaibrug  of by die sluis  gekom het, terwyl ek verby die baggermasjien  gegaan het wat die kanaal  skoonmaak, het ek op die kaai naby die seinpaal  aan wal gegaan.","t10-19-1":"19. — Aan die ander kant van daardie kaai kom juis die sloepe  aanlê wat die offisiere van die eskader aan land bring. Dit is ’n bewonderenswaardige skouspel om die matrose in die maat hulle roeispane te sien oplig, terwyl die boot wat deur die golf  gedra word, maklik by die trap van die aanlêplek kom. Op daardie plek kan ’n mens die gety en die beweging van vloed en eb op die strand  beter waarneem.","t10-tit-7":"Die offisiersklub.","t10-20-1":"20. — Om huis toe terug te keer het ek die elektriese trem  gebruik waarvan die halte  naby die paal is wat voor die klub van die offisiere staan.","t10-20-2":"Van die balkon  van die klub af, versier met ankers , kanonne en koeëls, het ek dikwels ’n skitterende versameling seeoffisiere gesien: luitenante  met hulle degen, kapteins van die artillerie  en van die infanterie  met hulle sabel. Agter hulle het ’n matroos  gestaan wat vir hulle ’n verkyker gebring het wanneer hulle wou onderskei wat in die verte gebeur.","t10-21-1":"21. — Ek het ook jong onderluitenante  gesien wat die bevele van hulle kommandant  of van die admiraal  ontvang het, terwyl ’n kwartiermeester  gewag het om hulle na die skip te bring.","t10-22-1":"22. — Van daardie balkon af is die uitsig pragtig: ’n mens oorsien die hele strand met sy tente  en badhuisies , en ’n mens sien, op die uur van die bad, die baaiers  wat vrolik dartel voor die casino .","t10-23-1":"23. — Aan die uiteinde van die strand vorm die kus ’n klein rotsagtige skiereiland , waar die brandergolf  hom kom breek en waarop ’n vuurtoring  gebou is wat snags die weg aan die skeepvaarders wys. Daardie skiereiland is met die land net deur ’n baie nou landengte  verbind.","t10-tit-8":"Algemene gesig op die kuste.","t10-24-1":"24. — Die steilkus  strek hom uit, oopgeskeur deur die see, wat daarin grillig ’n reeks baaie  en voorgebergtes (kape) teken, wat hom hoogs skilderagtig maak.","t10-24-2":"Op die plato , wat die (see)engte  oorheers, staan ’n baie belangrike fort  en enkele « villa’s ».","t10-25-1":"25. — Daardie engte skei van die vasteland ’n baie gevaarlike eiland , omring deur riwwe  en branders, waar bote en selfs groot skepe soms strand. Ondanks die gereedheid van die hulp en die vinnige aankoms van die reddingsbote, is daardie skipbreuke verskriklik, en tydens die storms van die nagewening het etlike skepe met mense en ware vergaan.","t10-25-2":"Ondanks daardie nabyheid word die hawe baie deur die seelui besoek. ","t11-apar-1":"DERDE REEKS TABEL Nr. 11 Die stad en sy gedenktekens. — Die brand.","t11-tit-1":"Die voorstad.","t11-c1-01-1":"1. — Ek woon in ’n groot stad wat 100 kilometer van die Oseaan af lê, en wat tog ’n hawe  van die eerste rang is. Die rivier wat dit omsoom het ’n breedte van 400 meter en vorm ’n baie mooi ree.","t11-c1-02-1":"2. — Die hele deel van die stad wat aan die kaaie  lê, lyk heeltemal maritiem en nywerheidsagtig, en vorm ’n voorstad  wat net deur seelui en werkers bewoon word. Dié werk in die fabrieke  en in die gasfabriek  waarvan die hoë skoorsteen  en die gashouer van baie ver af gesien word.","t11-c1-03-1":"3. — In die middeleeue was die stad versterk, en ’n mens vind nog enkele oorblyfsels van sy walle, veral die poort  van die ou versterkte kasteel  geflankeer deur sy twee torings  wat nou as gevangenis gebruik word.","t11-c1-04-1":"4. — In daardie hele wyk, wat baie oud lyk, is net een gebou betreklik modern: dit is die doeanekantoor . Dit lê tussen die kaai en die straatjie  wat na die ou stadhuis  lei. ’n Mens herken daardie laaste gedenkteken maklik aan die reusagtige kloktoring  wat die ou stad oorheers.","t11-c1-05-1":"5. — Aan die ander kant van die straat staan ’n gebou wat in dieselfde styl as die doeanekantoor gebou is: dit is die Beurs . Een van sy gewels kyk uit op ’n klein plein waar die prefektuurgebou  is. Ons stad is naamlik, sonder om ’n hoofstad te wees, tog ’n belangrike departementshoofstad.","t11-tit-2":"Die hoogste deel van die stad.","t11-c1-06-1":"6. — Die garnisoen, redelik talryk, is in ruim, baie gesonde kaserne  gehuisves; hulle strek tot by die hek van die gemeentepark . Die boulevard  wat na daardie park lei loop agter die spaarbank  verby en eindig op die plein van die katedraal .","t11-c1-07-1":"7. — Al daardie gedenktekens strek hulle soos ’n amfiteater uit op ’n heuweltjie waar ook ons ruim liseum  staan.","t11-c1-07-2":"As ’n mens langs ’n effens hellende pad afdaal wat by die Groot straat aansluit, kom ’n mens by die Geregshof  waarvoor ’n aangename openbare tuin  hom uitstrek. Daardie plantsoen is nie baie groot nie, maar dit maak in die middel van die stad ’n oase van groenigheid en koelte. Daarom word dit baie deur die stedelinge besoek wat graag onder die tentdak van die kafee  kom sit, om te luister na die soldate-musikante wat Donderdae en Sondae in die kiosk  speel wat tussen die grasperke en die struikgroepe staan.","t11-c1-08-1":"8. — Op een van daardie grasperke staan ’n brons standbeeld , ’n gedenkteken opgerig ter nagedagtenis van een van ons stadsgenote wat groot dienste aan sy geboortestad bewys het.","t11-tit-3":"Die vervoermiddels.","t11-c1-09-1":"9. — Tot nou toe word ons stad nog nie met elektriese lig verlig nie, dit het net gaslampe . Maar die plaaslike pers voer ’n veldtog sodat daardie beligtingstelsel verbeter word, soos ’n mens al die trekstelsel van die tremme volmaak het. Die ou rytuie, getrek deur perde, is prakties vervang deur elektriese tremme  wat die reisigers vinnig van die een uiteinde van die stad na die ander bring, teen ’n baie goedkoop prys.","t11-c1-10-1":"10. — Naby die Geregshof is die Bank  waar ’n mens die handelswaardes verdiskonteer. Die bankbeamptes  gaan die skulde by die huise self in.","t11-tit-4":"Kuns en onderwys.","t11-c1-11-1":"11. — Die mooi gebou wat daarnaas staan, is die museum. Dit bevat tegelyk die biblioteek  van die stad, die mooi natuurwetenskaplike versamelings  (Natuurmuseum) en ’n sierlike skildermuseum  wat ’n pragtige blywende tentoonstelling vorm.","t11-c1-11-2":"Dit gaan twee keer per week vir die publiek oop, maar die vreemdelinge mag dit enige dag besoek teen ’n fooitjie aan die bewaker . Die skilders  kom daar werk. ’n Mens sien hulle voor hulle esel, met ’n palet in die hand, besig om die beroemde skilderye af te skryf.","t11-c1-12-1":"12. — Op die hoogte, agter die museum, begin ’n mens die koepel  van die hospitaal  te sien en die geboue van die normaalskool  waarin die onderwysers van ons gemeenteskole opgelei is. Op die Teaterplein is ’n poskantoor  wat in ’n private huis  gevestig is.","t11-tit-5":"Die brand.","t11-tit-6":"Brandkreet.","t11-c2-01-1":"1. — ’n Verskriklike gerug versprei hom deur die stad: daar het pas brand in die teater uitgebreek! Op die oomblik dat ek op die plein  aankom, is die skare al op die sypaadjie  en op die rypad  versamel. Die posbeamptes  en die briewebestellers  kom by die poskantoor uit. ’n Trembestuurder  moes sy tremwa laat stilhou om ’n stedelike ambulans  te laat verbygaan, wat met ’n chirurg  en ’n verpleër  aankom om ’n gewonde  te versorg wat op ’n draagbaar  naby die koerantkiosk  gebring is.","t11-c2-02-1":"2. — ’n Kompanie infanterie, wat van die oefeninge af teruggekeer het, het stilgehou om die ordediens te verseker saam met die berede stadspolisie . Die ruiters, wie se perde steier, laat, beter as die soldate  of die gendarmes , die nuuskieriges  agteruitgaan. Origens het die gendarmes dit baie besig. Een van hulle wys die polisiemanne  waarheen ’n mens ’n ander beseerde  moet vervoer, ’n dapper brandweerman wat van ’n leer afgeval het.","t11-c2-03-1":"3. — Die offisier  gee die plek noukeurig aan waar ’n mens die stoomspuit  moet plaas wat aankom. Terwyl hy op daardie kragtige masjien wag, het hy ’n handspuit  in stelling gebring waarvan die lang slang  die water soos ’n stortvloed op die vuur werp. Ses brandweermanne bedien dit, terwyl hulle maat, wat die straalpyp  vashou, die straal  na die middelpunt van die brand rig.","t11-c2-04-1":"4. — Aan die ander kant van die teater het ’n mens die groot leer  teen gesit. Dit maak dit vir die brandweermanne moontlik om die vlamme te nader wat tussen warrelinge van swart rook  opspuit.","t11-tit-7":"Dapper dade.","t11-c2-05-1":"5. — Die brand  het in die voorportaal van die teater  ontstaan, terwyl ’n mens die opera geoefen het waarvan die eerste opvoering môre sou plaasgevind het. Gelukkig was daar maar min toeskouers  in die saal. Die ongelukkiges het na die balkon  gevlug waar dapper brandweermanne  hulle met ’n leer en toue te hulp kom.","t11-c2-06-1":"6. — Onder die peristiel , waar die plakkaat  oor die opvoering inlig, sien ’n mens die musikante  van die orkes  vlug, terwyl hulle hulle instrumente saamdra: viool , fluit , tjello , tromboon , trom , ens.. ’n Mens probeer ’n deel van die meubels  red.","t11-c2-07-1":"7. — Die akteurs  en die aktrises , sangers en sangeresse moes in hulle toneelkostuum  vlug. Die tenoor verduidelik aan ’n joernalis  hoe dit gebeur het. Die verslaggewer het dadelik van die eerste oomblik af aangehardloop saam met die gesagsdraers: die prefek , die burgemeester , die polisiekommissaris  en die geregtelike amptenaar , wat ondersoek sal instel om oor die verantwoordelikhede te oordeel. ","t12-apar-1":"TABEL Nr. 12 Die stasie. — Die spoorweë. — Die skepe. Nota. — Die uurroosters wat in elke land gebruik word is verskillend, ons gebruik dus as voorbeeld die ure van die Franse tabel.","t12-01-1":"1. — Ek het pas deur Duitsland gereis. Voor die vertrek het ek ’n spoorboekie  gekoop om die uur van vertrek van die treine te weet. Nadat ek vasgestel het dat die gunstigste trein om nege-uur die aand uit Parys sou vertrek en om een-uur dertien in Straatsburg sou aankom, het ek my reis voorberei, en die volgende dag het ek my na die stasie laat bring.","t12-02-1":"2. — Toe ek die groot vertrekhal binnegegaan het, agter ’n ou plattelandse priester  wat sy reissak  in die hand gedra het, het baie reisigers  al aangekom.","t12-02-2":"Omdat ek ’n telegram  wou stuur, het ek my deur ’n kontroleur  die telegraafkantoor  laat aanwys.","t12-03-1":"3. — Voordat ek die wagkamer  binnegegaan het, het ek my van ’n kaartjie  heen en terug gaan voorsien.","t12-04-1":"4. — Ek het nie lank by die loket  gewag nie, want daar was min mense. ’n Soldaat , wat met verlof vertrek het, was so hoflik om sy beurt aan my af te staan, sodat ek genoeg tyd gehad het om ’n paar inligtings by die stasiemeester  te vra, wat met die kommissaris  van die toesig en met die diensdoende gendarme  gepraat het.","t12-tit-1":"Die inskrywing van die bagasie.","t12-05-1":"5. — Nadat ek ’n koerant by die boekwinkel  gekoop het, het ek my bagasie  laat weeg wat ’n kruier  pas op ’n bagasiekar  aangevoer het; die beampte  wat met die weegbrug  belas is, het my laat weet dat my koffer vyf en dertig kilogram weeg; dit het ’n oorgewig van vyf kilogram gemaak, waarvoor ek ’n bybetaling skuld, by die loket van die bagasie .","t12-06-1":"6. — Omdat ek te vroeg was, het ek vrye tyd gehad om die verkeer van die reisigers op die stasie te bekyk. Sommige het hulle handbagasie by die bagasiebewaarplek  afgegee of afgehaal; ander het die uurroosters  geraadpleeg. Die aankomende reisigers het hulle na die uitgang  gehaas met hulle koffer  in die hand. Enkeles het by die bagasie-uitgifte  gewag en hulle bewys  getoon om hulle koffers, kiste  of mandjies  terug te kry.","t12-07-1":"7. — Die beamptes van die aksyns  het die pakke sorgvuldig ondersoek om vas te stel of ’n mens iets aan te gee het.","t12-08-1":"8. — Sommige reisigers het na die buffet  gegaan, waar ’n kelner  hom beywer het om hulle te bedien. Hulle moet haas, want die trein , wat ’n sneltrein is, sal nie lank op die stasie bly nie.","t12-09-1":"9. — Daarna het ek na die vertrekperron gegaan en ’n deurgaande wa  gesoek om nie gedwing te wees om tydens die reis van wa te verwissel nie. Ek het in ’n gangrytuig geklim wat ’n kompartement  vir rokers bevat en ’n kompartement wat vir «dames alleen» gereserveer is.","t12-tit-2":"Vertrek in die nag.","t12-10-1":"10. — Nadat ek die trapplank  opgeklim, die deurtjie  toegemaak, die gordyntjie  opgerol en my handbagasie op die net  gesit het, het ek op die bankie  gaan sit. Toe ek die lampenis  die lampe sien aansteek het, het ek gedink dat ek ’n nag in die wa sou moet deurbring en ek het die beampte geroep wat met die verhuur van die hoofkussings  belas is om een daarvan te vra.","t12-11-1":"11. — Die kondukteur van die trein het die kaartjies kom nagaan. Ek het hom gevra waarom ons nog nie vertrek het nie, want dit is die regte uur. Hy het my geantwoord dat die treinleier  besig is om fietse in die bagasiewa  te laat sit. Boonop het ’n mens nog nie al die voetwarmers  verwissel nie.","t12-12-1":"12. — Maar ons sou gou vertrek, want die stoker , op sy tender , het steenkool gevat om die vuur van die lokomotief  aan te wakker, en die masjinis  het net op die sein van die onderstasiemeester  gewag, wat op die perron  was.","t12-13-1":"13. — Die ketel  van die lokomotief het dof gegrom; die skoorsteen  het strome rook uitgebraak vermeng met stoom . ’n Skerp fluit  het weerklink en die suiers  het begin beweeg en die wiele  van die swaar masjien aangedryf.","t12-tit-3":"Vertrek!","t12-14-1":"14. — Die snelheid van die trein, wat op die spore  geloop het, is versnel; die perrons  het verdwyn; ons het verby die gemakhuisies  gegaan, en ook ’n ry waens wat op die ander spoor  gerangeer staan: slaapwaens , ’n eetwa , ’n poswa .","t12-15-1":"15. — Daarna het die goederestasie  voor ons oë verbygetrek. Onder die loodse het beamptes die goedere  gelaai wat met ’n stadige trein versend word. Rangeerders  naby die waterreservoir  het veewaens  en plat waens  gerangeer om ’n goederetrein  saam te stel.","t12-16-1":"16. — Ons het oor die laaste wissel  gegaan, waarby die wisselwagter gestaan het; ons het verby die seinskyf  gekom en die stasie het in die verte verdwyn.","t12-17-1":"17. — Gou het ons oor ’n ysterbrug  gery wat oor die rivier  loop. Nadat ons daardie brug oorgesteek het, het ons langs die stroom gery, waarop kragtige sleepbote  swaar vragskuite  getrek het. Ons het boonop ’n passasiersskip  gesien toe dit by ’n ponton  aangelê het.","t12-18-1":"18. — Nadat ons blitsvinnig verby etlike stasies gegaan het, het ons deur ’n paar tonnels  gery en agter ons ontelbare huisies  van oorwegwagters gelaat. Gewieg deur die skud van die trein het ek diep aan die slaap geraak.","t12-tit-4":"Stasie Deutsch-Avricourt.","t12-19-1":"19. — Ek is skielik wakker gemaak deur die stem van ’n beampte wat geroep het: «Deutsch-Avricourt! . Almal uitklim!» Die inspeksie van die doeane en al die vervelige formaliteite van die grens het plaasgevind. Ek moes my sakhorlosie gelykstel met die groot klok  van die stasie, wat vyf en vyftig minute voorgeloop het; skaars wakker, het ek die groot wyser  moeilik van die klein een  onderskei; die wyserplaat  self was heeltemal verward deur die oggendmis.","t12-20-1":"20. — Terwyl die doeanebeamptes hulle inspeksie gedoen het, het ek gapend die plakkate  ontsyfer wat die stasiemure versier. Ek het ontbyt geëet om die tyd te verdryf, die kaart van die Duitse net  geraadpleeg om te sien hoeveel afstand my nog van Straatsburg skei, en ek het my wa weer binnegegaan, versterk deur die hoop om gou die doel van my reis te bereik. ","t13-apar-1":"TABEL Nr. 13 Die hotel. — Die restaurant. — Die kafee.","t13-01-1":"1. — Nadat ek gisteraand in Royan aangekom het, het ek my intrek geneem in die «Hotel van die Oseaan» wat deur ’n vriend by my aanbeveel is.","t13-01-2":"’n Mens het my ’n mooi kamer  gegee, op die tweede verdieping  waar ek baie goed geslaap het .","t13-02-1":"2. — Vanoggend, toe ek my kamer uitgegaan het waarin die diensbode  die ontbyt gebring het, het ek die rookkamer  binnegegaan wat ook as leeskamer  gebruik word om die koerante  te lees, terwyl ek ’n sigaret  gerook het. Ná die lees het ek met die hysbak  afgegaan en deur die stad gaan wandel.","t13-03-1":"3. — Omdat ek vergeet het om die beampte  van die hotel te vra op watter uur die maaltye aan die gemeenskaplike tafel  opgedien word, het ek vroeg teruggekom en dit benut om in die badkamer  van die hotel te gaan bad. Daarna het ek weer na die kassa  gegaan om een van my vriende te bel. Maar die telefoon  was besig; toe die kassierster , wat ’n rekening  in die reisigersregister  ingeskryf het, my verleentheid sien, het sy die portier  gevra om die joggie  te stuur om my boodskap per fiets  te doen.","t13-04-1":"4. — Ek het haar bedank en uitgegaan om ’n fooitjie te gee aan die kruier  (die sjouer) wat van die stasie af op sy handkar  my hoededoos , my koffer  en my reissak  gebring het. Die briewebesteller  wat pas aangekom het, het my ’n brief  gegee.","t13-05-1":"5. — Ek het nog ’n rukkie op die drumpel van die deur gebly, naby die briewebus , om na die verkeer op die straat te kyk. Die kondukteur  van die omnibus  het op sy wa die koffer  gelaai van ’n reisiger  van wie die hotelhouer  afskeid geneem het. ’n Jong telegrambesteller  het sonder haas ’n telegram  vir ’n gas van die hotel gebring; ’n toeris  met sy fototoestel  oor die skouer het sy reisgids  geraadpleeg.","t13-tit-1":"Etenstyd.","t13-06-1":"6. — Voor die hek het ’n sorgelose boodskapper  gedommel tussen sy draaghaak  en sy poetsdoos , terwyl ’n jong wasvrou  wat ’n mandjie  linnegoed gedra het, gelag het oor die plegtige gesig van die tafelbeampte  wat by die deur gestaan het.","t13-07-1":"7. — Toe ek die kok  sien wat sy kombuis  in die kelderverdieping  uitgekom het om ’n skottelwasser  ’n boodskap te laat doen, het ek onthou dat die uur van die ete naby is en ek het die restaurant binnegegaan, terwyl ek oor die binnehof gestap het waarop ’n motoris  sy motor  weggesit het, terwyl ’n masjinis  volgens die aanwysings van die fietsryer  ’n petroldriewiel  herstel het wat pas ’n ongeluk gehad het.","t13-08-1":"8. — Ek het ’n jong joggie  gevra wat bierglase  gedra het, of die gemeenskaplike tafel onder die veranda staan, en op sy bevestigende antwoord het ek plek by een van die tafels ingeneem en my ’n uitstekende maaltyd laat gee.","t13-tit-2":"’n Uitstekende ete.","t13-09-1":"9. — Die kelner het my die spyskaart van die ete en die wynlys gebring. Ek het gekies en as voorgereg garnale met botter bestel, en, as tussengereg, pens op die wyse van Caen. Ek het nie vis geëet nie, maar ’n porsie lamsboud gevra, en, as groenteskottel, spinasie met room. Daarna, omdat geen van die tussengeregte my beval het nie, het ek verskillende nageregte laat bring, kaas, vrugte en koekies. Ek het boonop ’n uitstekende Saint-Émilion-wyn bygevoeg, en baie tevrede oor my maaltyd het ek die tafel verlaat nadat ek die kelner  ’n mooi fooitjie  gegee het.","t13-10-1":"10. — Toe die bestuurder  my gereed sien om te vertrek, het hy my voorgestel om na die balkon te gaan om die pragtige panorama van die Oseaan  te bewonder. In die verte het ’n mens vissersbootjies , seilskepe  en ’n enorme pakketboot  begin sien waarvan die swart buitelyn teen die wit wolke  van die horison  uitstaan. ’n Ligte bries het die vlag  laat golf wat bo die uithangbord  van die saal  vasgesteek is.","t13-tit-3":"Vermaak.","t13-11-1":"11. — Die skouspel was so boeiend dat ek besluit het om môre op die terras van die kafee te klim en ’n toneelkyker  of ’n verkyker  saam te neem.","t13-12-1":"12. — Toe ek die balkon verlaat het, het ek na die kafee van die hotel gegaan om ’n drankie  te sluk, terwyl ek ’n partytjie biljart  gespeel het. Sonder om stil te hou het ek deur die kafeesaal gegaan waarin baie verbruikers skaak , dambord , dominostene , triktrak  of kaarte  gespeel het, en ek het reguit na die biljartsaal  opgegaan.","t13-13-1":"13. — Toe die partytjie klaar was, het ek na die grondverdieping afgegaan en by die kelner ’n koevert , papier , ’n posseël , ’n pen  en ink  gevra om ’n brief te skryf.","t13-13-2":"Daarna het ek ’n koetsier  geroep wie se rytuig  voor die kafee stilgehou het. Ek het hom na die prys volgens die ure of vir een rit gevra, en toe ons dit oor die prys eens was, het hy vir my die rytuigdeur  oopgemaak en my ingehelp. Hy het weer op die bok  geklim, die perde vinnig met ’n sweepie  laat wegtrek en ons het vir ’n bekoorlike rit vertrek. ","t14-apar-1":"TABEL Nr. 14","t14-tit-1":"Die straat. — Die winkeliers.","t14-01-1":"1. — My vriend Jan, wat op die platteland woon, het drie dae by my familie kom deurbring. Tot dan toe het hy nie die geleentheid gehad om ’n groot stad te sien nie; daarom gebruik ons al ons dae om te wandel, en ek verduidelik aan hom wat hy nie ken nie.","t14-02-1":"2. — Eers het ons die sterrewag  gaan besoek, wat hom baie geboei het. Toe ons deur die straat  teruggekom het waar die Turkse bad  is, het ons ’n begrafnis  teëgekom. Voor die lykstoet het die geestelikheid geloop, wat die lykswa voorafgegaan het waarin die kis gesit is. Baie vriende het die rouende familie vergesel.","t14-02-2":"Nadat die stoet verby was, het ons die straat oorgesteek voor die groot bierhuis  waarin baie verbruikers bier op die terras gedrink het, beskut deur die geglaasde sonskerm .","t14-03-1":"3. — Jan was verstom oor die wapenskild wat tussen die winkel van die likeurmaker  en dié van die musiekhandelaar  gehang het. Hy het my na die betekenis daarvan gevra; ek het geantwoord dat dit die Engelse konsulaat  aandui, en ek het hom op die konsul  gewys wat op die balkon is.","t14-tit-2":"Verkenning van die winkels.","t14-04-1":"4. — Natuurlik het ons voor die uitstalling van die musiekinstrumente, harmoniums, orrels en klaviere stilgehou; ons het na die geïllustreerde omslae van die partiture en van die musiekstukke vir klavier gekyk, en die lier van verguldde hout bewonder wat as uithangbord dien.","t14-05-1":"5. — Die stofwolke wat die straatveërs  en die veegwa  gemaak het, het ons gedwing om vinnig verby die mooi meubelstelle van die meubelhandelaar  te loop en verby die uitstalling van kaggels en lampe van die blikslaer .","t14-06-1":"6. — Origens is ons op daardie plek gedwing om die sypaadjie te verlaat, want dit was versper deur pakke wat ’n mens uit ’n verhuiswa  gehaal het om hulle in ’n pakhuis  te sit wat pas verhuur is.","t14-06-2":"Dit het ons belet om die mooi rytuie van die rytuigmaker  te sien, maar het ons nie belet om stil te hou om na die pakker  te kyk wat ’n kis vir sy buurman gemaak het, die handelaar in fietse en motors . Daarna, omdat dit al effens laat was, het ons huis toe teruggekeer.","t14-tit-3":"Wandeling deur die stad.","t14-07-1":"7. — Die volgende dag het my moeder aan Jan voorgestel dat hy afgeneem word, daarna het sy my opdrag gegee om hom na die fotograaf  te vergesel. Ná die ete het ons die werkplek van die kunstenaar binnegegaan, waar ons taamlik lank moes wag. Om ons besig te hou het ons na die portrette  gekyk wat teen die muur hang.","t14-07-2":"Toe dit ons beurt was, het die werk nie lank geduur nie, en sodra my vriend klaar was om voor die fototoestel  te poseer, het ons afgegaan.","t14-08-1":"8. — Op die eerste verdieping het ons deur die deur van die haarkapper , wat oop is, sy kneg gesien wat die hare van ’n klant geknip het.","t14-08-2":"Toe ons in die straat aangekom het, het ons voor die tabakwinkel  verbygegaan. Jan was so vermaak deur die rooi lantern  en die dik pyp wat as uithangbord  gebruik word, dat hy teen twee ou here gebots het wat gepraat het terwyl hulle snuiftabak gebruik .","t14-tit-4":"Die banketbakkery.","t14-09-1":"9. — Die banknote en muntstukke uit alle lande wat in die uitstalvenster van die wisselaar  uitgestal was, het ons aandag ’n paar oomblikke getrek, maar omdat dit die uur vir die versnapering was, het ons by die banketbakker  ingegaan sonder om langer stil te hou.","t14-10-1":"10. — Toe ons al die lekkernye sien wat die winkel bevat het, koeke, heuningkoeke, koekies en allerhande lekkers, kon ons nie maklik kies nie. Uiteindelik het Jan die roomkoekies gekies, en ek het net ’n klein kersietert gevat, want die soetgoed maak my tande seer, en ek verlang glad nie om te dikwels die tandarts  te gaan besoek nie.","t14-tit-5":"Masjienskryf.","t14-11-1":"11. — Om aan my vriend ’n skryfmasjien te wys waarvan hy hoor praat het, maar wat hy nie geken het nie, het ons die skryfkamer  van my neef  binnegegaan. Ons het hom aangetref terwyl hy sy briewe aan sy sekretaris  gedikteer het, wat stenograaf is. Skaars was ’n brief klaar of ’n masjienskrywer  het dit met sy masjien oorgeskryf. Omdat ons nie die besighede van my bloedverwant wou onderbreek nie, het ons net ’n paar oomblikke by hom gebly.","t14-12-1":"12. — Onder die kantoor van my neef woon ’n groot horlosiemaker-juwelier  wat boonop goudsmid is. Sy pragtige winkel bevat baie horlosies, pendules, sakhorlosies, kettinkies en kosbare juwele, byvoorbeeld pêrelsnoere, goue armbande, oorringe en vingerringe versier met edelstene en diamante. Een van die uitstalvensters is besonder vir die goudwerk gereserveer en bevat ’n belangrike versameling silwer eetgerei.","t14-13-1":"13. — Toe ons om die hoek van die straat gedraai het, het ek opgemerk dat ’n mens die plaatjie  verwissel het wat naby die nommer van die huis sit. Ek wou my opmerking hardop sê, toe die vrolike klanke van die militêre musiek gehoor is. Ons het die regiment tegemoet begin hardloop, sonder om te bedink dat dit voor die winkels van die hoedemaker  en van die handskoenmaker  sou verbygaan, en dat ons net so goed geplaas sou gewees het om sy parade te sien as ons voor die uitstalvenster van die optikus  gebly het, heeltemal voorsien van knypbrille, lorgnette en kykers.","t14-tit-6":"Marsparade.","t14-14-1":"14. — Voor die regiment  het die tamboermajoor  geloop, gevolg deur die tamboerspelers , die horingblasers  en die hele musiekkorps. Die generaal , wat met sy adjudant op die plein was, het naby die waterstraal  van die fontein  stilgehou om die parade by te woon.","t14-14-2":"Die stafoffisiere , die kolonel en die luitenant-kolonel het hom met die degen gegroet. Die majoors was voor hulle bataljons  en elke kaptein het sy kompanie aangevoer, terwyl die luitenante, onderluitenante en onderoffisiere hulle gewone plek by hulle manne ingeneem het.","t14-15-1":"15. — Baie verbygangers het hulle op die kruispad  versamel; die winkeliers, die sambreelmaker , die verwer , die wapensmid  het uitgekom om die soldate te sien. Al die voertuie, huurrytuie , herewaens  en ook die sproeiwa , het hulle langs die sypaadjie gestel.","t14-tit-7":"Tonele langs die straat.","t14-15-2":"’n Handelsreisiger  wat sy monsterkoffers in die hand gedra het, het vinnig die straat oorgesteek, en die mense wat op die imperiaal  van die omnibus  gesit het, het hulle omgedraai om die skouspel te geniet. ’n Arme straatsanger  met sy draaiorrel  moes sy liedjie onderbreek, want die lawaai van die tamboere het sy stem oorstem.","t14-16-1":"16. — Toe die regiment voor die stofwinkel  aangekom het, het die naaisters  en die kleremakers  hulle naaimasjiene en hulle werk verlaat om deur die venster te kyk. Die winkelier , wat pas nuwe pakke  in sy uitstalling gesit het, moes die lakens  en die linne binnetoe laat sit wat op die sypaadjie gestaan het, naby die rioolopening , uit vrees dat die skare hulle sou omgooi; selfs ’n ou smous , by wie ’n portierster kouse afgeding het, is gedwing om ’n gang binne te gaan om sy verkoop klaar te maak.","t14-16-2":"Ons het die regiment tot by die kaserne vergesel en, baie tevrede oor ons dag, het ons op die uur van die aandete teruggekeer.","t14-tit-8":"Verskillende bedrywe en beroepe.","t14-17-1":"17. — Die volgende dag het my vader ons voorgestel om die drukkery van die plaaslike koerant te besoek. Ons het dit geesdriftig aanvaar.","t14-17-2":"Die drukker is ook boekhandelaar  (=boekverkoper), uitgewer, papierhandelaar en boekbinder. Hy het op die eerste verdieping die redaksie  van die koerant ingerig, en ook die graveerwerkplek, waarin die litograwe  en die kopergraveurs  werk, ten slotte die setwerkplek, waarin die drukwerkers  is. Die eintlike drukkery , die drukperse en die verskillende masjiene is op die grondverdieping.","t14-tit-9":"Jan vra baie vrae.","t14-18-1":"18. — Toe ons die drukkery uitgekom het, het Jan baie verstom stilgehou voor ’n klein geglaasde kassie wat op ’n suil gesit is, teenoor die garingwinkel , en gevra waarvoor dit gebruik word. My vader het aan hom verduidelik dat dit ’n brandmelder  is. Origens was alles in die stad vir my vriend ’n verwondering, van die eenvoudige klipfontein  en die ligte besteldriewiel  wat deur ’n joggie  in livrei bestuur word, tot die poswa .","t14-19-1":"19. — Terwyl my vader ons ’n paar oomblikke verlaat het om met die belastinggaarder  te praat, wat stilgehou het om met ’n advokaat  en ’n notaris  te gesels, het ons ons vermaak deur die verkeer op die straat met die oë te volg. Die mees uiteenlopende mense het voor ons verbygegaan: ’n banketbakkerskneg , wat in ’n mandjie ’n pragtige pastei gedra het, het agter ’n klerehandelaar  gekom; ’n lanternaansteker  het met ’n gasman  gepraat, ’n non  wat ’n weeskind aan die hand gehou het, was op pad terug na haar klooster.","t14-tit-10":"Op ons terugweg huis toe.","t14-20-1":"20. — Op die oomblik dat my vader hom weer by ons gevoeg het, het Jan hardop gelag toe hy die vuil gesig en die vreemde flenterklere van twee skoorsteenveërs  sien wat heeltemal met roet bedek was.","t14-21-1":"21. — Ek wou by die blommeverkoopster  ’n plant vir my moeder koop, maar my vader het my daarop gewys dat dit baie swaar sou wees om saam te dra en dat dit beter sou wees om lemoene aan te skaf. Ons het die verkoopster  genader en toe die goewernante , wat vir haar pleegkind gekies het, haar aankoop klaar gehad het, het ons ons laat bedien.","t14-22-1":"22. — Toe ons huis toe teruggekeer het, het ons etlike kennisse teëgekom: ’n ou vriendin van my familie, wat haar arm op haar geselskapsdame  gesteun het, die ingenieur  van die brûe en paaie, en een van my niggies met haar kinderoppasser .","t14-22-2":"Daarna het ons die modemaakster  van my moeder teëgekom en twee monnike  wat vreemd aan die stad was, wat na ons toe gekom het om my vader na die pad na die stasie te vra. ","t15-apar-1":"TABEL Nr. 15","t15-tit-1":"Die mark. — Die eetware.","t15-01-1":"1. — Die meeste handelaars wat vir ons die ware lewer wat vir ons voeding nodig is, versamel hulle onder die hal  van die oordekte mark of in die aangrensende strate.","t15-02-1":"2. — Die varkslagter , wat ham , bloedwors , worsie , pensworsie  en spek  verkoop, staan naby die botter- en kaasverkoopster , wie se uitstalling voorsien is van Hollandse kase  met ’n rooi kors, van Camembertkase , van Gruyèreskywe  en van vars botterblokke .","t15-03-1":"3. — Voor haar bied ’n groenteverkoopster  aan haar klante mooi tamaties , blomkole , slaai , kopkole , murgpampoentjies , spanspekke  en selfs sampioene  aan. Maar ’n bierkneg, wat sy afleweringswa  gelaai met biervate  juis voor haar uitstalling laat stilhou het, belet haar klante om te nader. ’n Tuinierster bring vir haar ’n groot mandjie artisjokke .","t15-tit-2":"Verkoop en koop.","t15-04-1":"4. — Op die mark is die bedrywigheid groot, want die uur van die veiling  het aangebreek. Die huisvroue , wat daarheen vir hulle inkopies kom, hou in die verbygaan stil voor die stalletjie van die pensverkoopster , om pens of ’n kalfskop te koop.","t15-05-1":"5. — ’n Vet kok  ding af op ’n baie mooi tuna by die visverkoopster  wat na haar goeddunke haar (verkoop)pryse verhoog. Sy het ’n groot hoeveelheid palings, tonge, forelle en karpe gekry. Haar kabeljou en mossels is baie vars.","t15-tit-3":"Goedkoop en duur ware.","t15-06-1":"6. — Die pluimveeverkoopster , wat naby haar gevestig is, is baie nougeset. Wanneer sy ’n kalkoen, ’n gans, ’n eend of ’n gewone hoender verkoop, vra sy net die regte prys.","t15-07-1":"7. — Op die hoek van die plein, op die eerste verdieping, is sedert kort ’n linneverkoper  gevestig by wie die koopsters altyd seker is om ’n baie mooi verskeidenheid tafeldoeke, servette, voorskote en handdoeke te vind. Op dieselfde verdieping het ’n messemaker  sy werkplek gevestig. Hy slyp die messe van die verkoopsters in die hal en maak vir die tuiniers snoeimesse van die hardste staal.","t15-tit-4":"Die kruidenierswinkel.","t15-08-1":"8. — Onder sy werkplek is sedert kort ’n groot lewensmiddelewinkel oopgemaak. Dit is al nie meer die eenvoudige en onbelangrike kruidenierswinkel  van vroeër nie, wat net die gangbare ware verkoop het, tee , sjokolade , broodsuiker  en seep . Daar verkoop ’n mens enige ware, bros koekies, konserwe , likeure , rum, konjak, kirsch, anysdrank en curaçao. Daar vind ’n mens wild: haas , lysters , patryse , kwartels , wilde eend  of fisant , net so maklik soos uitheemse vrugte soos pisangs  en pynappels.","t15-09-1":"9. — ’n Baie hulpvaardige kruidenierskneg  is gereed om te gee wat ’n mens verlang: konfyt  van aalbessies of van kwepers, vet , agurkies  of gesoute sardientjies .","t15-09-2":"Dit is baie gerieflik vir die kliënte , wat naas die gangbaarste ware die seldsaamste eerstelinge en die smaaklikste vrugte vind: sappige pere , pruime , druiwe , perskes , amandels  en neute .","t15-tit-5":"Die klantekring.","t15-10-1":"10. — Die rys  en die lensies  staan langs die kis met gerookte harings ; die aartappel  en die boontjie  is naby die appels , vye , gedroogde pruime  en haselneute . ’n Mens vind in daardie winkel vars eiers  en olywe ; daarom word mandjies  en boodskapnette  blitsvinnig gevul.","t15-11-1":"11. — Die koffie  van daardie uitstekende firma het onder die diensmeisies  en die kokkinne ’n verdiende naam verwerf, want die ou kruidenier  rooster dit self met die grootste sorg.","t15-tit-6":"Die skouspele.","t15-12-1":"12. — Nie almal gaan na die mark om hulle te bevoorraad nie. In die skilderagtige verkeer op die straatjie wat na die hal lei, sien ’n mens die mees uiteenlopende mense. Naas ’n vriendelike slagtersbediende , wat ’n kruiwa  voor hom uitstoot, is daar twee soldate met verlof wat heeltemal trots is om hulle blinkende uniform te wys: die husaar  met ’n blou dolman en ’n sjako met pluim, en die soeaafkorporaal, met wye broek en die kop bedek met ’n fes.","t15-13-1":"13. — Die bakker , wat op die drumpel van die bakkery  staan, het pas die deeg van sy brood  geknie en uit die oond die croissants , die broodjies  en die ronde brode  gehaal wat in die uitstalvenster is.","t15-14-1":"14. — Bo die bakkery woon ’n bekwame linnenaaister  wat etlike borduursters  in diens het. Naas haar woon ’n wasvrou-strykster , wat die linnegoed  styf nadat sy dit gewas en gedroog het, en wat dit met ’n strykyster  glad maak.","t15-tit-7":"Vleis, vis en groente.","t15-15-1":"15. — In die slaghuis , wat op die grondverdieping lê, verkoop ’n mens allerhande vleis, skaapvleis , beesvleis  of kalfsvleis  as skaapboude, biefstukke, gebraad en kotelette. Die slagterskneg  sny al daardie vleis op en sit die murgbene  apart. By die deur van die slaghuis is ’n oesterverkoopster  wat oesters  verkoop. Sy maak hulle oop as ’n mens dit verlang.","t15-16-1":"16. — Al daardie handelaars betaal ’n patent of ’n staangeld; daarom vervolg die polisieman  sonder genade die arme groentesmouse  wat met hulle meeding deur met hulle karretjies wortels, radysies, rape, prei of aspersiebondels, vars ertjies, spinasie, suring, bronkors en pietersielie rond te vent.","t15-tit-8":"Pas op vir die polisieman!","t15-17-1":"17. — Die seun wat knoffel  en uie verkoop, weet baie goed dat ook hy sy ware nie naby die mark mag verkoop nie. Hy vlug en loop daarby gevaar om die mandjie krappe, varswaterkrewe en garnale van die verkoper  van langoeste en seekrewe om te gooi.","t15-18-1":"18. — Almal beweeg hulle en maak baie lawaai; maar dit belet nie om die stem van die rondtrekkende glasmaker  duidelik te hoor nie, of die kreet van die kolehandelaar  wat pas ’n paar oomblikke sy karretjie verlaat het om ’n sak steenkool  te lewer. ","t16-apar-1":"TABEL Nr. 16 Die groot warenhuis. — Die basaar. — Die speelgoed.","t16-01-1":"1. — Die nuwe jaar kom nader. Die groot warenhuise het hulle uitstallings van speelgoed  en nuwejaarsgeskenke gereedgemaak.","t16-01-2":"Ek het my oupa gevra of hy my na die basaar wou bring om daardie mooi uitstalling te sien, en hy het daarin toegestem.","t16-02-1":"2. — Eers het ons voor mooi wapenskilde stilgehou wat ’n geweer, ’n kepie, ’n sabel, ’n degengordel en ’n paar epoulette bevat, of ’n helm, ’n kuras  en ’n pistool . Dit alles het my baie meer geboei as die towerlanterns .","t16-tit-1":"Mooi gesigte.","t16-03-1":"3. — In dieselfde afdeling was ’n skildwag  in sy skilderhuisie; hy het gelyk of hy wag hou voor ’n hele menasserie van karton. Hoeveel diere was daar: ’n Papegaai  op sy stok, ’n renoster  met ’n horing op die neus, ’n rendier , ’n volstruis , ’n aap  wat ’n neut kraak, ’n jakkals  wat ’n hen wegdra, ’n krokodil  wat met enorme kake gaap, ’n kameel , ’n elegante windhond , ’n panter , daarna twee diere wat ek nie geken het nie en wat, na wat gesê word, ’n wesel  en ’n hiëna  is. Ook was daar ’n luiperd  en ’n wolf ; heel naby was lieflike rotjies  en piepklein muisies  van rubber. Laastens het ’n seekoei  en ’n boggelrige dromedaris  die versameling afgesluit. Ek sou daar nog meer ure gebly het as daar nie langsaan ’n pragtige kamp vol loodsoldaatjies  was wat my aandag getrek het nie.","t16-tit-2":"Soldate en oorlog.","t16-04-1":"4. — My oupa, wat invalide  is en wat die leër moes verlaat weens ’n wond waarvoor hy die militêre medalje gekry het, hou baie daarvan om vir my te vertel van die veldtogte waaraan hy deelgeneem het. Hy was gelukkig terwyl hy die verskillende bewegings van die klein leër in miniatuur verduidelik het. ’n Groep egte soldate wat die basaar besoek het: ’n geniesoldaat , ’n Alpejagter  met die kop bedek met ’n baret, ’n sersant-majoor  van die infanterie en ’n artilleriesersant  met ’n goue tres op die mou, het naby ons stilgehou om na die verduidelikings te luister.","t16-05-1":"5. — My oupa, heeltemal trots omdat hy so ’n blinkende gehoor gehad het, het ’n volledige slagplan geïmproviseer.","t16-05-2":"Die versterkte stad, met sy walle en gragte, is beleër deur die vyandelike leër, wat ná ’n lang bombardement gereed was om te bestorm. Maar die beleërdes, deur die honger gedwing, het ’n uitval na die kampement van die beleëraars gewaag. Nadat hulle die aanval met ’n hardnekkige geveg rondom die tentekamp afgeslaan het, het die oorwinnende beleëraars hulle eskadrons uitgestuur om die oorwonne aanvallers te agtervolg. Dié het hulle teruggetrek en die slagveld met dooies en gewondes bedek. Draagbaardraers het laasgenoemdes na die ambulans weggedra om hulle deur die chirurg te laat versorg.","t16-05-3":"Ondanks die heldhaftige verset van ’n paar bataljons wat ’n vierkant gevorm het, was die nederlaag volledig, die res van die leër het gevlug en baie gevangenes agtergelaat. Die vyand het sy oorwinning gaan voltooi deur die stad te beset. Miskien sal dit die einde van die veldtog wees en sal dit ná ’n wapenstilstand moontlik wees om ’n vredesverdrag te teken.","t16-tit-3":"Geskenke vir nuwejaar.","t16-06-1":"6. — Die jong soldate, wat gelag het terwyl hulle na die skilderagtige verhaal van die veteraan geluister het, het hom nog ’n paar verduidelikings gevra. Wat my betref, ek het om die winkel geloop om na ’n mooi kruisboog  en ’n boog  met sy pyl  te kyk. Daar het ek ’n ander versameling diere gevind: twee sangvoëls : ’n outomatiese nagtegaal en ’n grasmossie wat uit volle keel gesing het, en ’n reeks vreemde diere: ’n vlermuis , ’n boa , ’n skilpad , ’n rob , ’n walvis  en ’n haai  van vergulde leer.","t16-07-1":"7. — Ek het nie lank stilgehou om na hulle te kyk nie, want ek het begin sien waarvan ek gedroom het: ’n pragtige marionetteater  met skitterende dekors en ’n verruklike rooi gordyn. Op die toneel het twee akteurs gelyk of hulle ’n rol speel in ’n baie boeiende toneelstuk, want die klein kartonne toeskouers wat in die loges opgestel was of op die leunstoele en in die parterre agter die orkesleier gesit het, het lewendig geklap.","t16-07-2":"Jammer genoeg het daardie teater baie duur gekos.","t16-08-1":"8. — Origens was dit moeilik om die speelgoed te kies, want in die uitstalvensters was allerhande speelgoed opgestapel: ’n Harlekyn , ’n Pulcinella , ’n Pierrot , uile  wat met die vlerke slaan, fluitende merels , blaffende poedels, ’n fonograaf  en geduldspeletjies. Een van daardie speelgoedstukke het my baie vermaak: dit het ’n seeslag  voorgestel waarin ’n skip deur seerowers aangeval is naby ’n land beplant met klapperpalms.","t16-09-1":"9. — Ek kon al daardie wonders baie maklik bekyk, want net min mense was in die warenhuis, skaars ’n paar slenteraars, ’n dragonder  en ’n invorderaar  wat ’n wissel by die vernaamste kas  aangebied het.","t16-10-1":"10. — Ek het my oupa gevra waarvoor die boeke dien wat op planke agter die kassierster lê; hy het my geantwoord dat dit boekhouboeke is.","t16-tit-4":"Gapery om die winkel.","t16-11-1":"11. — Toe ons die speelgoedafdeling verlaat het, het ons na die saalmakery gegaan om ’n blik te werp op die saals , stiebeuels , tooms , bitte  en rysweepe. Terwyl die afdelingshoof  ’n paar inligtings aan my oupa gegee het, het ek die uitstalling van die porselein en kristal  gaan bekyk waar mooi slaaikomme en fyn teepotte  is.","t16-12-1":"12. — Om na die eerste verdieping te gaan, het ons agter die uitstalvenster van die korsette  verbygegaan, naas die kousafdeling, waar baie mooi onderbroeke  uitgestal was. Naby het ’n winkeljuffrou  ’n koopster  mooi sy weefsels  laat kies.","t16-12-2":"Terwyl ek met die trap opgeklim het, het ek opgemerk dat die warenhuis versier is met Japanse lampions , sonskerms  en reusagtige palmbome .","t16-13-1":"13. — Op die eerste verdieping was daar nie veel om te sien nie; net meubels , brandkaste , laaikaste , kinderwaentjies . Maar die geheelbeeld van die warenhuis was baie vermaaklik.","t16-14-1":"14. — Aan ons voete het ek die musiekinstrumente gesien: harpe , kitare , mandoliene , klepkornette , klarinette , viole met hulle strykstok  en selfs ’n grootrom . Effens verder, by die papierafdeling, het ’n student  by die winkelbediende  oor ’n skrifsak afgeding. Naby hulle het ek ’n mooi abc-boek  onderskei.","t16-14-2":"In die middel van die warenhuis is ’n hoë Kersboom  opgerig wat heeltemal voorsien was van kersies, snuisterye en allerhande speelgoed: houtperde , poppe , ens..","t16-14-3":"Die parfumerie  met sy tandmiddels en verskillende parfums het ’n baie goeie geur versprei wat na ons toe uitgewasem het.","t16-tit-5":"Ons koop iets.","t16-15-1":"15. — Omdat my oupa die tyd te lank begin vind het, het ons met die groot trap afgegaan. Hy het effens stilgehou voor ’n sterrekundige tabel  wat, het hy vir my gesê, komete , maan- en soneklipse , ’n windroos met die vier windstreke (Noord, Suid, Oos en Wes), ’n kaart van die twee halfronde , die planete en die sonnestelsel voorstel. Ek het niks van dit alles verstaan nie, en ek is baie meer geboei deur die met tresse versierde livrei van ’n loopjoggie  wat verbygegaan het, en deur die mooi waaiers  wat naas my was, naby die beursies  en die briewetasse .","t16-16-1":"16. — Ek het op die uitstalling ook vere  en gordelgespe  bewonder, die mooi kunsblomme  wat sierlik in mandjies gerangskik was. Die viooltjies, violiere, hiasinte , geraniums , lelies  en kappertjies  was baie goed nagemaak.","t16-tit-6":"’n Geskenk van my oupa.","t16-17-1":"17. — Ek het my oupa gevra om vir my een van die tandeborsels  te koop wat in ’n doos naas haarspelde  was. Hy het toegestem en ek het self my aankoop by die kas gaan betaal, waarnaas ’n belangrike besending  vir ’n klant  voorberei is.","t16-18-1":"18. — Skielik het ’n ligte opskudding ontstaan onder die mense wat naby die artistieke bronswerk  stilgehou het. ’n Dief  is pas op heterdaad deur ’n inspekteur  betrap terwyl hy iemand probeer besteel het. ’n Mens het gesorg dat ’n polisieman laat kom word om hom te arresteer, en net toe ons uitgegaan het, is die oortreder na die gevangenis gebring. "},"noto":{"t01-noto-1":"(*) Vir die doopname word aanbeveel om hulle ook volgens die Latynse vorm oor te skryf. Dit is die enigste manier om ontelbare afwykings te ontkom. Hoe sou ’n mens trouens kies tussen Giovanni, Jean, Johann, Jan, Hans, John, Ivan, ens.? Sal ons ’n aparte woordeboek vir die doopname maak? Laat ons uit die Latyn hulle nominatief put en sê: Ioannes, Ioanna; Iulius, Iulia; Iakobus; Andreas; Lukas. (Volledige Gram.).","t02-noto-1":"(*) Die kinder- en seunsspeletjies het dikwels suiwer nasionale name. Ons het probeer om hulle so goed as moontlik in Ido te noem, óf deur ons deur die handeling self te laat lei, wat hulle kenmerk, óf deur die nasionale naam uit hierdie of daardie land te kies, wanneer dit nie te onbillik is nie. Bv.: die vatspel (in Duits en in Frans) is die paddaspel  (in Engels), waarin die spelers probeer om hulle ronde skyfies deur die bek van die metaalpadda te gooi wat met oop bek op die deurboorde kis (vat) staan. Die skouersprong  verskil van die rugsprong net hierin: om oor die kop te spring, steun die spelers hulle hande op die skouers van hulle maat, terwyl hulle in die « rugsprong » hulle hande net op sy rug steun. — Of ook is ’n paar van die deelnemers gebuk terwyl die ander oor hulle rug sal spring met die hande op die skouer; die eerstes moet die skok verdra sonder om in te gee, die tweedes moet spring sonder om hulle ewewig te verloor (sien die tabel self).","t05-noto-1":"(*) Balk-o = D. Balken, E. joist, F. solive, I. travicello, R. balka, S. Port. viga. ’n Tegniese wortel wat tot nou toe nie aangeneem is nie, maar wat voorgestel behoort te word om die sin van die Franse woord solive weer te gee, wat nie ’n balk F. poutre is nie, en ook nie ’n balkie nie. Dit is ’n vierkantig bewerkte houtstok wat ’n vloer en ’n plafon dra.","t06-noto-1":"(*) Babo = klein kindjie, die E. baby, F. bébé, I. bambino.","t06-noto-2":"(*) Lambrequino = F. lambrequin, S. lambrequines, Port. lambrequins, selfs D. E. lambrequins, dus D. E. F. P. S.","t07-noto-1":"(*) Sien vir die besonderhede van die maaltyd, tabelle 6 en 13.","t08-noto-1":"(*) Omdat daardie woord nie presies is nie: gaan dit oor die vlasoes, die druiweoes, die appeloes? Miskien sou dit goed wees om « mesono » te gebruik wat in Mondo XIV, bl. 242 voorgestel is. Maar tot nou toe is daardie nuwe wortel nie deur die Akademie aangeneem nie en wag dit op besprekings volgens die gebruiklike Idistiese reglement.","t12-noto-1":"(*) Nota. — Vanselfsprekend is die beskrywing van die reis volgens die grens van voor die oorlog.","t13-noto-1":"(*) Sien tabel nr. 6 vir die besonderhede van die kamer.","t13-noto-2":"(*) Met behulp van die geregtelys wat in die woordelys opgeneem is, sal die onderwyser die onderstaande spyskaart maklik kan varieer.","t16-noto-1":"(*) Sien tabel nr. 6."}}