{"k":{"t01-apar-0":"SÁCH GIẢI THÍCH VỀ BỘ Bảng trợ giúp Delmas ❦ LOẠT THỨ NHẤT ","t01-apar-1":"BẢNG Số 1 Trường học. — Trường trung học. — Lớp học. ","t01-tit-1":"Mô tả tổng quát.","t01-01-1":"1. — Bảng này trình bày lớp học của một trường trung học. Trong lớp học này có tám cái bàn  và tám cái ghế dài . Trên mỗi ghế dài có ba học sinh ngồi. Thầy giáo  ngồi trên ghế  sau bục giảng  của mình.","t01-02-1":"2. — Bên trái bục giảng có một tủ cửa kính . Bên phải là bảng đen  với giẻ lau  và phấn .","t01-02-2":"Phía trên bục giảng treo các bảng treo tường (, , ) và bản đồ .","t01-03-1":"3. — Không phải học sinh nào cũng ngồi đúng chỗ  của mình. Gioan  đứng bên bảng; em cầm giẻ lau và xóa các hình hình học.","t01-03-2":"Phêrô đứng gần bục giảng; em thu các bài viết  và mang lên cho thầy giáo.","t01-04-1":"4. — Thầy giáo này là thầy dạy sinh ngữ. Thầy dạy học sinh nói, đọc và viết các thứ tiếng nước ngoài (tiếng Đức, tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Nga hoặc tiếng Pháp).","t01-05-1":"5. — Lớp học rất rộng rãi và rất sáng sủa. Ở bức tường cuối có một cửa sổ rộng, hai cửa sổ thông gió  và một cửa kính để thông khí và lấy ánh sáng.","t01-05-2":"Lớp học này không lạnh. Ở giữa có một lò sưởi  rất tốt với ống khói  để sưởi ấm.","t01-05-3":"Trên tường có gắn những mắc áo ; trên đó treo mũ và áo khoác của học sinh.","t01-tit-2":"Sân chơi.","t01-06-1":"6. — Đồng hồ  chỉ chín giờ năm phút.","t01-06-2":"Giờ ra chơi  vừa kết thúc và giờ học bắt đầu lại. Giờ ra chơi diễn ra ngoài sân . Ta thấy vài học sinh đang chơi. Giám thị  trông coi các em.","t01-07-1":"7. — Ngoài sân ta còn thấy những người khác: thanh tra , hiệu trưởng  và giám học .","t01-07-2":"Thanh tra kiểm tra các trường học, hiệu trưởng điều hành trường trung học, giám học trông coi việc học.","t01-07-3":"Người thứ tư là người gác cổng . Ông cắp dưới nách quyển sổ để ghi những người vắng mặt.","t01-08-1":"8. — Ở cuối sân có dụng cụ thể dục  và xưởng thủ công .","t01-08-2":"Ở bên phải bảng ta bắt đầu thấy các phòng nhạc và phòng vẽ.","t01-tit-3":"Mô tả chi tiết.","t01-tit-4":"Học sinh giỏi.","t01-09-1":"9. — Ở dãy ghế đầu bên phải bục giảng ngồi Henricô , Stêphanô và Carôlô.","t01-09-2":"Henricô rất chăm chú và siêng năng; em nghe thầy giảng. Trên bàn em có vở , sách , từ điển  và hộp bút . Sách của em có nhiều trang; mỗi chương có mấy đoạn và mỗi dòng có nhiều từ.","t01-09-4":"Bạn ngồi cạnh em, Stêphanô , rất cần mẫn. Em ghi vào vở bài học cho buổi sau. Em có nét chữ đẹp. Sách của em đóng lại. Ta chỉ thấy bìa . Bên cạnh em có com-pa .","t01-09-5":"Carôlô  cầm sách trên tay; em mở ra để ôn lại bài. Như mọi học sinh, trước mặt em có lọ mực . Em rất vâng lời.","t01-10-1":"10. — Ở bàn bên cạnh ngồi Ludovicô, Antôn và Phaolô. Ludovicô đang trả bài học  và trả lời các câu hỏi của thầy. Antôn  rất thiếu chú ý; đôi khi thầy còn phạt em. Phaolô  là một người bạn tốt, hiền lành và sẵn lòng giúp đỡ. Em rất chăm chú.","t01-tit-5":"Học sinh kém.","t01-11-1":"11. — Sau lưng Henricô ngồi Giorgiô . Em không phải là đứa trẻ hư, nhưng em hay nói chuyện, thiếu chú ý và không chịu ngồi yên. Tính nhẹ dạ và sự không vâng lời của em gây lộn xộn trong lớp, và em thường phải nhận lời cảnh cáo nghiêm khắc. Vở nháp  của em bẩn thỉu, em làm vết mực lên đó bằng ngòi bút , và vì thế em luôn phải dùng cục tẩy ; cặp sách  của em rách vì em rất cẩu thả. Tại sao em lại mang ống đựng bút  vào giờ sinh ngữ?","t01-11-2":"Bạn bên cạnh em, Étmunđô , không ưa em. Em này quả có hơi lười, nhưng em im lặng và ngồi yên. Em không nói chuyện; chỉ có điều thay vì nghe giảng, em thích đọc những truyện trong sách tập đọc của mình.","t01-11-3":"Học sinh thứ ba của dãy ghế này là Ludovicô . Em cần mẫn. Em viết trên tờ giấy trắng. Trước mặt mình, em đã đặt giấy thấm .","t01-12-1":"12. — Học sinh của dãy ghế thứ hai, bên trái thầy giáo, còn rất nhỏ. Em đầu tiên, bé Emilô, chưa biết viết cho thạo; em mang theo bảng con , bút đá và bọt biển  của mình.","t01-12-2":"Ngồi cạnh em là Augustô và Bênađô . Em sau này học tốt, nhưng quần áo của em rất luộm thuộm.","t01-13-1":"13. — Sau lưng các em ngồi ba đứa lười. Albêtô không học bài. Giacôbê  ngủ thay vì nghe giảng. Sự lười biếng của em mang lại cho em lời trách mắng và cả hình phạt. Sau cùng, Cơristianô  quá nhẹ dạ. Em cư xử không tốt và chẳng cố gắng gì để sửa mình.","t01-14-1":"14. — Trái lại, những bạn ngồi cạnh em cư xử tốt. Ernestô  yêu trật tự và sự ngăn nắp; em luôn dùng thước kẻ  và bút chì  của mình. Em là học sinh ngoại trú.","t01-14-2":"Phanxicô  là học sinh nội trú; em mặc đồng phục của trường; em ăn và ngủ ở đó. Em là một người bạn tốt.","t01-14-3":"Môrixô gọt bút chì bằng dao nhíp  của mình; em rất cẩn thận.","t01-14-4":"Em mang theo tất cả sách vở của mình, cuốn ngữ pháp , sổ tay  và cả tấm lót viết . Túi sách  của em nằm dưới sàn, phía sau em.","t01-14-5":"Hai cái bàn cuối lớp là chỗ của những học sinh giỏi .","t01-tit-6":"Vẽ và âm nhạc.","t01-15-1":"15. — Trong lớp vẽ có những mẫu vẽ đẹp gắn trên tường và đèn  có chao đèn, treo trên trần. Thầy giáo  rất kiên nhẫn; thầy sửa các bức vẽ  của học sinh và dạy các em vẽ tượng bán thân  theo mẫu thật.","t01-16-1":"16. — Lớp nhạc có vẻ rất thú vị. Ở đó người ta học đọc nhạc, xướng âm các nốt của gam  viết trên khuông nhạc (đô, rê, mi, fa, son, la, si = C. D. E. F. G. A. B.), học biết các khóa nhạc và hát những giai điệu đẹp. Bản nhạc được đặt lên giá nhạc . Một học sinh chơi đàn dương cầm  và thầy dạy nhạc  đánh nhịp .","t01-17-1":"17. — Ta bắt đầu thấy một góc của xưởng thủ công , nơi các em trai có thể học bào gỗ và giũa sắt. Không phải trường trung học nào cũng có.","t01-tit-7":"Lớp khoa học tự nhiên.","t01-18-1":"18. — Thầy dạy toán dạy học sinh hình học, số học, phép tính và hệ mét. Trên bảng ta thấy những hình hình học chính: hình tròn , hình vuông , hình tam giác , đường thẳng .","t01-18-2":"Ta cũng thấy một phép tính; đó không phải phép cộng, cũng không phải phép trừ hay phép nhân: đó là phép chia .","t01-19-1":"19. — Trên bảng hệ mét ta phân biệt: mét , cân và các quả cân của nó, lít , đề-ca-lít , đề-xi-lít và mét khối .","t01-19-2":"Học sinh cũng học khoa học tự nhiên  — động vật học , thực vật học , địa chất học — và lịch sử .","t01-19-3":"Trong tủ có dụng cụ vật lý  và hóa học .","t01-19-4":"Trên nóc tủ có: quả cầu , hình nón và quả địa cầu .","t01-19-5":"Phía trên các bảng treo một tấm bản đồ vẽ năm phần của thế giới: châu Âu , châu Á , châu Phi , châu Mỹ () và châu Đại Dương , cùng hai đại dương lớn, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương . ","t02-apar-1":"BẢNG Số 2 Cơ thể người. — Giờ ra chơi. — Các trò chơi.","t02-tit-0":"Cơ thể người. (Bài học đơn giản về khoa học tự nhiên.)","t02-01-1":"1. — Những phần chính của cơ thể người là : đầu, thân mình và tay chân.","t02-tit-1":"Cái đầu.","t02-02-1":"2. — Đầu gồm hai phần : sọ, chứa não và được tóc che phủ, và khuôn mặt.","t02-03-1":"3. — Trên hình vẽ của chúng ta không thấy sọ cũng không thấy não; nhưng ta thấy rất rõ những phần quan trọng của khuôn mặt.","t02-04-1":"4. — Trước hết là trán, cho thấy một trí tuệ mạnh mẽ, một tư duy luôn hoạt động. Thái dương rất thoáng. Mắt linh lợi và mở to. Lông mày rậm và lông mi dài che chở cho mắt.","t02-05-1":"5. — Tiếp đến là mũi và lỗ mũi. Mũi giúp ta ngửi và thở. Hai bên mũi là má, xa hơn nữa là tai. Phần dưới của khuôn mặt gồm miệng và cằm.","t02-06-1":"6. — Ta không thấy rõ lắm, vì ria mép và tóc mai che khuất chúng. Nhưng ta biết rằng miệng có hai môi, hàm trên và hàm dưới với răng của chúng, và lưỡi. Nhờ miệng ta nói và ăn. Nhờ lưỡi ta nếm được thức ăn.","t02-07-1":"7. — Mắt, tai, mũi và miệng, cũng như các ngón tay, là cơ quan của năm giác quan : thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác.","t02-08-1":"8. — Vậy đầu là một trong những phần thú vị nhất của cơ thể người.","t02-tit-2":"Thân mình.","t02-09-1":"9. — Cổ nối đầu với thân mình. Nó gồm cổ họng và gáy.","t02-10-1":"10. — Thân mình cũng chứa nhiều cơ quan thiết yếu. Trong lồng ngực có phổi, nhờ đó ta thở, và tim, trung tâm của sự sống. Khi tim ngừng đập, sinh vật chết.","t02-11-1":"11. — Xương sườn giữ lấy lồng ngực.","t02-12-1":"12. — Những phần khác của thân mình là hông, lưng, vai và bụng. Ta nằm nghiêng hoặc nằm ngửa để ngủ; ta vác đồ nặng trên vai.","t02-13-1":"13. — Trong bụng có dạ dày và ruột. Chúng giúp ta tiêu hóa thức ăn.","t02-tit-3":"Tay chân.","t02-14-1":"14. — Ta có bốn chi : hai cánh tay và hai chân. Nhờ cánh tay ta cầm, giữ, nâng và nhặt đồ vật; nhờ chân ta đứng, đi và chạy.","t02-15-1":"15. — Vai nối cánh tay với thân mình. Một bắp thịt rất khỏe, bắp tay, làm cánh tay cử động; khuỷu tay nối cánh tay với cẳng tay. Cổ tay tạo thành khớp của bàn tay, tận cùng bằng các ngón tay và móng tay. Trên bàn tay ta phân biệt được tĩnh mạch (và động mạch), nơi máu chảy.","t02-16-1":"16. — Các phần của chân là : đùi, đầu gối và khoeo chân, bắp chân, mà thịt được da bọc lấy, mắt cá và bàn chân. Xương chân rất to và rất chắc. Ở đầu bàn chân là các ngón chân. Những phần còn lại là gan bàn chân và gót chân.","t02-17-1":"17. — Đó là bản mô tả gần như đầy đủ về cơ thể người.","t02-17-2":"Chú thích. — Với cách nói « tôi đau ở... (đầu, v.v.) », thầy giáo có thể dùng lại toàn bộ vốn từ này dưới góc độ thể trạng tốt hay xấu.","t02-tit-4":"Thể dục. (Chuyện kể của một học sinh.)","t02-18-1":"18. — Để được mềm dẻo, nhanh nhẹn và khỏe mạnh, chúng em phải luyện chân và tay. Vì thế chúng em chơi và tập thể dục.","t02-19-1":"19. — Trong tuần, hai việc ấy diễn ra ở sân trường trung học (xem bảng số 1). Nhưng thứ năm và chủ nhật, chúng em ra một bãi cỏ rộng, nơi có chỗ để chạy và chơi đùa.","t02-20-1":"20. — Thầy cô và cha mẹ chúng em đôi khi cùng đi; nhưng chính thầy dạy thể dục  là người hướng dẫn các bài tập.","t02-21-1":"21. — Trên bãi cỏ, bên trái lối vào, có dụng cụ thể dục ; chúng em trèo thang , lộn người trên vòng treo  và trên đu bay , đu bằng tay lên tận đỉnh thang dây  hoặc dây thừng có nút .","t02-22-1":"22. — Trong lúc đó, các bạn em nhảy qua ngựa gỗ  hoặc xà kép . Những bạn khác thì đấm bốc  hoặc đấu kiếm  với mặt nạ và kiếm nhẹ. Sau cùng, có bạn nâng tạ .","t02-tit-5":"Các trò chơi.","t02-23-1":"23. — Chung quanh những bạn tập thể dục, các em trai và em gái chơi nhiều trò chơi khác nhau. Các em gái chơi vòng ; các em nhảy dây  hoặc rủ anh em và anh chị em họ chơi một ván crô-kê . Các em thích thú đánh bật quả bóng của đối phương bằng vồ gỗ của mình, đúng lúc bạn ấy tưởng sẽ dễ dàng qua được cổng vòng!","t02-24-1":"24. — Các em trai thích những trò dùng sức hơn. Các em chơi ki , đánh đổ chúng rất khéo bằng quả bóng . Các em cũng không chê con quay  và bi-bô-kê , hay cả trò ném ếch . Nhưng trò các em thích nhất vẫn là bi  và bóng ném tường , vì bức tường của nhà kính  rất thuận tiện để quả bóng nhẹ nảy lại.","t02-25-1":"25. — Bé Gioan, đi trên cà kheo , rất khéo và giữ thăng bằng rất giỏi. Gần em, mấy người bạn chơi trốn tìm  trong nhà kính và sau hàng rào. Những bạn khác thích trò đập tay  hoặc quả cầu  bay từ vợt này sang vợt kia.","t02-26-1":"26. — Giữa bãi cỏ có hai cái cây. Dưới gốc một trong hai cây ấy, bảy tám em trai đã tổ chức một ván nhảy vai  . Trò này không phải nước nào cũng biết; nhưng ai cũng biết trò nhảy cừu là gì, dù lần này các em không chơi trò ấy.","t02-tit-6":"Trò chơi ngoài trời.","t02-27-1":"27. Bịt mắt bắt dê  cũng rất vui; các em gái và em trai lần lượt đeo khăn bịt mắt lên mắt mình và bắt những bạn vụng về để mình bị tóm.","t02-28-1":"28. — Giữa bãi cỏ, đây là một trò rất Pháp nhưng hơi thô bạo : đó là trò con gấu , ồn ào hơn nhiều so với trò thả diều  êm ả, hay so với trò của người Anh là quần vợt .","t02-29-1":"29. — Môn thể thao sau cùng ấy là niềm vui của các anh lớn. Chính các thầy giáo cũng sẵn lòng chơi. Nó đòi hỏi nhiều khéo léo và nhanh nhẹn, và em rất thích. Còn thú vui của xích đu  thì em nhường cho các em gái.","t02-30-1":"30. — Em không thích một trò khác của người Anh, một trò có thể trở nên nguy hiểm.","t02-30-1b":"Em muốn nói đến bóng đá , môn làm anh cả của em vui sướng. Em thích hơn trò cướp cờ  xưa cũ của chúng ta, cũng tốt cho sức khỏe như thế mà thật sự ít thô bạo hơn.","t02-tit-7":"Xe đạp và trò chơi bóng.","t02-31-1":"31. — Em cũng thích đi một vòng quanh bãi cỏ bằng xe đạp .","t02-32-1":"32. — Sang năm em sẽ học cưỡi ngựa . Con ngựa đi hay chạy nước kiệu một cách duyên dáng, rồi phi nước đại nhảy qua chướng ngại vật, đẹp biết bao!","t02-33-1":"33. — Mùa hè, chúng em học bơi . Chúng em thích thú lặn và tắm trong làn nước trong mát của dòng sông. Đôi khi, sau cùng, chúng em thả một khinh khí cầu bằng giấy , nó bay lên trời một cách oai vệ ngay khi được bơm đầy khí nóng.","t02-34-1":"34. — Còn nhiều trò chơi khác nữa, nhưng em kể mãi cũng không hết, và qua bản tóm tắt này ai cũng hiểu rằng vào những ngày thứ năm, người ta chẳng chán chút nào trên bãi cỏ đẹp đẽ của chúng em.","t02-34-2":"T.B. — Thầy giáo sẽ dễ dàng bổ sung chương này bằng cách mô tả tỉ mỉ hơn từng trò chơi quan trọng nhất. ","t03-apar-1":"BẢNG Số 3 Tuổi thơ và tuổi trẻ.","t03-apar-2":"(Bảng 3 và bảng 4 được ghép lại sao cho trong bốn cảnh gia đình chúng trình bày những khái niệm cốt yếu về thời tiết, tuổi tác, gia đình, y phục và địa vị.)","t03-tit-1":"Cảnh thứ nhất.","t03-tit-2":"Lễ rửa tội ở làng quê.","t03-tit-3":"Mùa xuân.","t03-c1-01-1":"1. — Chúng ta đang ở mùa xuân, vào các tháng ba, tư hoặc năm, vào một ngày trong tuần : thứ hai, thứ ba hay thứ tư. Bây giờ là mười giờ sáng.","t03-c1-02-1":"2. — Trời đẹp, không khí trong lành. Mặt trời chiếu sáng. Mấy đám mây nhỏ  bay lên trong bầu trời  xanh.","t03-c1-03-1":"3. — Cây cối mới chỉ vừa có lá. Những cây dương  mảnh khảnh và cây tiêu huyền  cao lớn đến giờ mới chỉ có nụ.","t03-c1-04-1":"4. — Chim én  đã trở về và bay lượn, ríu rít vui vẻ quanh chóp nhọn  của tháp chuông  vươn trên nhà thờ  của làng.","t03-tit-4":"Nhà thờ.","t03-c1-05-1":"5. — Ngôi nhà thờ ấy thật đơn sơ, với cổng lớn  và chiếc đồng hồ  to. Kim ngắn  chỉ vào số X, nó chỉ giờ. Kim dài  chỉ vào số XII (nửa giờ); nó chỉ phút.","t03-c1-06-1":"6. — Trên tháp, những quả chuông  đổ vang vui vẻ. Trên đỉnh mái dựng một cây thánh giá  nhỏ bằng đá.","t03-c1-07-1":"7. — Nhà thờ không chỉ có cổng lớn , nó còn có một cửa nhỏ bên hông. Chính từ cửa nhỏ ấy mà cha xứ , mặc áo chùng, bước ra khỏi phòng thánh  và đi về nhà xứ .","t03-c1-08-1":"8. — Gần cha, kìa bà bán sữa  với con lừa  của mình. Bà từ thành phố trở về, nơi bà đã mang sữa ngon đến cho trẻ con.","t03-tit-5":"Vườn cây ăn quả.","t03-c1-09-1":"9. — Ông Aliboron (con lừa) rất hài lòng về chuyến đi buổi sáng ấy. Nó khoan khoái hít thở làn không khí thơm ngát hương hoa  phủ trên những cây ăn quả  của vườn quả bên cạnh. Những cây đào  và cây mơ  ấy hồng trắng cả một vùng, và hứa hẹn một mùa bội thu.","t03-c1-10-1":"10. — Trong lúc đó, những con ong  nhỏ của tổ ong  bay đến đó kiếm mật ngọt của mình, vo ve.","t03-c1-11-1":"11. — Nhưng có chuyện gì vậy? Kìa trẻ con trong làng chạy tới, làm đàn ngỗng  hoảng sợ bỏ chạy. Đó là đám rước ra khỏi nhà thờ sau lễ rửa tội của con gái ông chưởng khế.","t03-c1-12-1":"12. — Bé Giacôbê, nằm trong nôi , thức giấc vì tiếng chuông vui; và chị em, Magđalêna, cũng muốn xem đám rước rửa tội, nên xin mẹ ra chải tóc và mặc áo cho mình ngay trước thềm nhà.","t03-c1-13-1":"13. — Người mẹ đồng ý. Bà quàng khăn , mặc áo lót ngoài  và tạp dề , rồi ra ngồi trên chiếc ghế nhỏ trước cửa. Magđalêna mới chỉ có váy trong  và áo nịt .","t03-c1-14-1":"14. — Em sung sướng biết bao! Em quên cả những bông hoa em yêu thích : những cây cẩm chướng  có bướm  đậu, những cây tuy-líp , những cây linh lan  trong chậu  trên bức tường , và những cây hồng  làm thành một hàng rào đẹp đẽ. Em ngắm y phục sang trọng của các bà trong đám rước.","t03-c1-15-1":"15. — Trẻ con trong làng không mấy để ý đến quần áo. Chúng chen lấn xô đẩy nhau để có kẹo  hoặc tiền xu . Một đứa khóc .","t03-c1-16-1":"16. — Một đứa khác giẫm phải chân con chó , nó vừa sủa vừa chạy và làm gà mái  cùng đàn gà con  hoảng sợ chạy trốn.","t03-tit-6":"Đám rước rửa tội.","t03-c1-17-1":"17. — Đi đầu đám rước là bà vú . Bà đội một chiếc mũ vải  đẹp với những dải ruy băng dài. Bà bế đứa bé mới sinh  mặc toàn đăng ten .","t03-c1-18-1":"18. — Sau bà vú là cha đỡ đầu  và mẹ đỡ đầu . Họ phát kẹo và tiền xu. Cha đỡ đầu đeo găng tay  và đội mũ chóp cao . Mẹ đỡ đầu cầm trên tay một bó hoa  đẹp.","t03-c1-19-1":"19. — Sau họ, ta thấy bác  và bác gái  của đứa bé. Bác gái đội một chiếc mũ  thanh lịch, còn bác trai mặc áo rơ-đanh-gốt  đen và áo gi-lê trắng. Tiếp đến là anh họ  và chị họ . Chị nắm tay chị  của đứa bé mới sinh, bé Berta.","t03-c1-20-1":"20. — Anh  của Berta đi phía sau. Em nắm tay một người bà con . Bạn bè  của gia đình đi sau cùng.","t03-tit-7":"Những người xem.","t03-c1-21-1":"21. — Bên cạnh đám rước, kìa một người ăn mày  chống nạng . Ông xin của bố thí (ông đi ăn xin).","t03-c1-22-1":"22. — Phía bên kia là một cậu bé rất lễ phép . Cậu chào và chúc « chào ông bà » những người cậu quen.","t03-c1-23-1":"23. — Dân làng đã ra khỏi nhà để xem đám rước rửa tội đi qua. Ta thấy một bác nông dân  đội mũ vải bông, và bên cạnh là một bác nông dân nữ . Rồi một bà cụ  chống gậy . Sau cùng là ông thợ xay  với chiếc mũ dạ  rộng vành, và một cô nông dân trẻ đi guốc gỗ , đang dạy đứa con nhỏ tập đi.","t03-c1-24-1":"24. — Cảnh ấy thật vui mắt.","t03-tit-8":"Cảnh thứ hai.","t03-tit-9":"Ngày hội.","t03-tit-10":"Trò chơi dưới nước và đua thuyền.","t03-c2-01-1":"1. — Mùa hè đã đến. Mặt trời nóng bỏng của tháng sáu (tháng bảy hay tháng tám) khiến các bạn trẻ muốn đi tắm và chèo thuyền.","t03-c2-02-1":"2. — Trên bờ phải của con sông lớn, những người chèo thuyền cởi áo để dự các trò chơi dưới nước và cuộc đua thuyền.","t03-c2-03-1":"3. — Một người trong họ cởi giày ; anh tháo dây (cởi khuy) giày. Hai người bạn của anh đã sẵn sàng. Họ chỉ còn mặc áo len  và quần tắm . Họ trò chuyện trong khi chờ bạn bè. Họ nói về hội chợ và ngày hội đang diễn ra ở bờ bên kia.","t03-c2-04-1":"4. — Dưới đất, cạnh họ, là quần áo của các bạn : một đôi giày ống , mấy đôi giày , tất , mấy chiếc mũ dạ  và mũ rơm , và một chiếc cà vạt .","t03-c2-05-1":"5. — Một trong các chàng trai đã cẩn thận gấp chiếc áo vét  của mình. Anh đặt nó lên một chiếc khăn mặt, mà lát nữa người bên cạnh sẽ gói cả hai bộ quần áo vào đó.","t03-c2-06-1":"6. — Cậu thứ sáu thì chậm chân. Cậu còn đội mũ lưỡi trai  trên đầu. Cậu chưa cởi áo sơ mi , chưa tháo cổ áo , cũng chưa tháo măng sét . Cậu cầm áo gi-lê  trên tay và vẫn còn mặc quần dài  với dây đeo quần . Chắc chắn cậu sẽ không kịp cho cuộc đua sắp tới.","t03-c2-07-1":"7. — Gần các chàng trai, một lối mòn hai bên mọc đầy cây kế  dẫn xuống bờ sông, nơi bác Giacôbê đang chuẩn bị giữa đám lau sậy  những pháo hoa  sẽ bắn vào buổi tối.","t03-tit-11":"Cuộc đua.","t03-c2-08-1":"8. — Trên sông, mấy bà che ô đi dạo bằng thuyền . Họ theo dõi cuộc đua rất hấp dẫn. Trong mỗi chiếc thuyền đua , bốn tay chèo  ra sức chèo, trong khi người lái  giữ bánh lái  và điều khiển con thuyền mảnh mai. Mái chèo  đập nước nhịp nhàng và những chiếc thuyền nhẹ lướt đi với tốc độ chóng mặt.","t03-c2-09-1":"9. — Mấy chàng trai thi nhau, gần trụ cầu, để giành giải cột mỡ trên nước . Một người thận trọng bước trên cây cột mềm và trơn để với tới lá cờ  nhỏ gắn ở đầu cột. Đối thủ  kém may mắn của anh đã rơi xuống nước. Anh ta bơi vào bờ.","t03-c2-10-1":"10. — Những chàng trai lớn tuổi hơn thì đấu thuyền  gần bến . Đông đảo người xem  dự tất cả những trò ấy, tựa vào lan can của cầu  và chen chúc trên bờ. Tuy vậy, vài người xem quay lại để theo dõi trò cột mỡ  hoặc để ngắm đoàn của ông thị trưởng đang đến trao giải.","t03-c2-11-1":"11. — Trước hết, kìa mấy đứa trẻ  đi trước những nhạc công ; rồi đến ông thị trưởng , các phụ tá và hội đồng thành phố của thị trấn nhỏ. Đi sau cùng là lính cứu hỏa .","t03-tit-12":"Hội chợ.","t03-c2-12-1":"12. — Rất đông người trên bãi hội chợ . Người ta đến xem các lều quán khác nhau : ngựa gỗ quay , rạp xiếc  nơi buổi diễn đã bắt đầu, sàn nhảy công cộng  nơi các chàng trai cô gái của thành phố hưởng thú vui khiêu vũ.","t03-c2-13-1":"13. — Phía trong, ta thấy đấu trường , nơi người ma-ta-đo Tây Ban Nha dũng cảm đấu với con bò tót  hung dữ, rồi tàu lượn  và trường bắn , nơi người ta tập dùng súng và bắn vào bia.","t03-c2-14-1":"14. — Ngay gần đó là rạp hát hội chợ , nơi người ta diễn hài kịch và bi kịch. Sát bên là lều của người khổng lồ  và người tí hon. Chiều cao của người thứ nhất là hai mét mười lăm; người thứ hai chỉ cao bằng một đứa trẻ.","t03-c2-15-1":"15. — Sau cùng, kìa vườn thú lưu động  lớn với những con thú dữ, con hổ  với bộ vuốt lợi hại, con sư tử  với bờm rậm, hai con hươu cao cổ  và con voi  dùng vòi rất khéo.","t03-c2-16-1":"16. — Người dạy thú  luyện những con vật ấy đang đứng ở cửa lều. ","t04-apar-1":"BẢNG Số 4 Tuổi trưởng thành và tuổi già.","t04-tit-1":"Cảnh thứ nhất. Tiệc cưới.","t04-tit-2":"Mùa thu.","t04-c1-01-1":"1. — Các bạn trẻ đã lớn. Một trong số họ, Gioan, lấy vợ. Chúng ta dự tiệc cưới, nơi hai gia đình của đôi vợ chồng ngồi quanh cùng một bàn.","t04-c1-02-1":"2. — Chúng ta đang ở mùa thu, vào tháng chín. Gió lạnh của tháng mười và tháng mười một chưa lột hết màu lá xanh của đồng quê. Không khí buổi chiều ấm áp và thơm ngát; vì thế bữa tối diễn ra dưới hiên nhà , phía vườn.","t04-c1-03-1":"3. — Xa xa, trên ngọn đồi , là nhà của cha mẹ Gioan, một tòa lâu đài  thanh nhã ẩn trong màu xanh; những vườn nho đẹp, cho thứ rượu tuyệt hảo, phủ kín sườn đồi. Người trồng nho chăm sóc chúng.","t04-c1-04-1":"4. — Trên những vườn nho, một đàn gà gô  bay qua, hoảng sợ vì người gác săn  đến gần. Ông này, súng kẹp dưới nách và túi săn đeo chéo vai, lùng sục các bụi cây  cùng con chó  của mình. Ông trông coi điền trang và ngăn không cho kẻ săn trộm hủy hoại thú rừng.","t04-c1-05-1":"5. — Bên ngoài, dựa vào hiên nhà, một giàn nho leo lên, buông xuống những chùm nho  nặng trĩu.","t04-c1-06-1":"6. — Những bông hoa mùa thu đẹp đẽ trang trí bàn tiệc  là hoa cúc ; cha  của cô dâu đã cài một bông lên khuyết áo lễ phục của mình.","t04-c1-07-1":"7. — Bữa ăn sắp tàn. Người hầu bàn  bắt đầu mang các món tráng miệng ra và lát nữa sẽ dọn đi những thứ trong bộ đồ ăn không còn cần đến : thìa , nĩa , dao  và đĩa lớn .","t04-tit-3":"Họ hàng.","t04-c1-08-1":"8. — Ai nấy đều có vẻ vui; và nụ cười của mẹ  chú rể khi nhìn các con mình cho thấy bà hạnh phúc.","t04-c1-09-1":"9. — Đám cưới này kết hợp hai gia đình giàu có trong vùng. Gioan, chú rể , là con trai của một điền chủ lớn và trở thành con rể của một nhà công nghiệp tài giỏi.","t04-c1-10-1":"10. — Đôi vợ chồng còn trẻ, thế mà họ đã đính hôn từ lâu. Cô dâu , Marta, thật duyên dáng trong áo cưới trắng cài hoa cam.","t04-c1-11-1":"11. — Bố chồng  của cô rất sung sướng có được một con dâu hiền hậu như thế, còn mẹ vợ  của Gioan mỉm cười khi thấy con gái mình đẹp đến vậy.","t04-c1-12-1":"12. — Ở cuối bàn ngồi những khách mời  khác : họ hàng, bạn bè, anh em họ, chị em họ. Một người quản tiệc , khăn ăn vắt trên tay, ân cần phục vụ họ.","t04-tit-4":"Bạn bè.","t04-c1-13-1":"13. — Bên phải bàn tiệc, kìa một cô gái , bạn của cô dâu, rồi anh của cô ấy, người làm phù rể . Anh trò chuyện với cô phù dâu , em gái chú rể, người nhờ đám cưới này mà thành em chồng của Marta. Đó là một thiếu nữ duyên dáng. Cô có những món nữ trang đẹp, một chuỗi ngọc trai và một chiếc vòng tay bằng vàng.","t04-c1-14-1":"14. — Gần họ, người đàn ông đứng lên và nâng ly là một người bạn  của gia đình. Ông là một trong những người làm chứng cho chú rể. Ông nâng cốc chúc mừng, uống mừng sức khỏe đôi tân hôn và chúc họ hạnh phúc dài lâu. Ông mặc lễ phục : áo đuôi tôm và giày da bóng . Chính ông đưa bà nội , người đã góa chồng.","t04-c1-15-1":"15. — Chàng trai mặc áo đuôi tôm , có bộ ria mép đen mảnh, là anh rể  của Gioan. Anh là một kỹ sư xuất sắc. Anh ngồi cạnh một thiếu phụ  rất thanh lịch, chị cả của Marta và là mẹ của cô bé xinh xắn đang khoác tay anh họ đến tặng hoa và chúc bà buổi tối tốt lành. Bà ấy đeo đôi hoa tai rất đẹp và có kiểu tóc thanh lịch.","t04-c1-16-1":"16. — Cậu bé anh họ, trông thật ngộ với chiếc áo choàng  và chiếc quần chẽn  phồng, thật đáng thương. Em là trẻ mồ côi . Em mất cha mẹ từ rất nhỏ. Bác em là người giám hộ  của em và đã ở vậy không lấy vợ để nuôi đứa bé đáng thương. Ông là người tốt bụng. Ông hơi hói và rất cận thị; ông đeo kính kẹp mũi.","t04-tit-5":"Món tráng miệng.","t04-c1-17-1":"17. — Sau lưng thực khách, trên một chiếc bàn phủ khăn, món tráng miệng  đã được dọn sẵn. Trong một chiếc cốc lớn là trái cây : đào , lê , táo , mơ  và nho . Bên cạnh là dứa , một chiếc bánh ngọt  đẹp, những chai rượu mạnh  và rượu sâm banh , cùng những chồng đĩa  sạch.","t04-c1-18-1":"18. — Người hầu rượu  mở một chai  rượu vang lâu năm bằng cái mở nút . Nút bần  có vẻ rất khó rút. Người hầu rượu ấy vắt một chiếc khăn  trên tay.","t04-c1-19-1":"19. — Sau bữa tối, các ông sẽ sang phòng hút thuốc, còn các bà sẽ đi sửa soạn cho buổi khiêu vũ.","t04-tit-6":"Cảnh thứ hai. Sinh nhật của ông nội.","t04-tit-7":"Cuộc thăm viếng.","t04-c2-01-1":"1. — Mười năm đã qua. Cha mẹ Gioan đã già và rất yêu ba đứa cháu của mình, hai cháu trai  và một cháu gái . Vì hôm nay là sinh nhật của ông nội, các con đến chúc mừng ông.","t04-c2-02-1":"2. — Bé Phêrô còn rất nhỏ, em mới ba tuổi. Em thấy con mèo  lại gần. Em muốn vuốt bộ lông mượt như tơ và cái đuôi dài của nó; em không nghĩ rằng dưới những cái chân duyên dáng ấy có giấu những chiếc vuốt nhọn hiểm ác có thể cào em.","t04-c2-03-1":"3. — Chị em, Gabriela, người đang nắm tay em, nghiêm nghị hơn nhiều; còn Marcelô, với chiếc áo khoác  rộng và chiếc thắt lưng  da, trông ra dáng người lớn, dù chiếc quần ngắn để lộ đôi tất  của em.","t04-c2-04-1":"4. — Cha các em mặc chiếc áo bành tô  mùa đông dày có cổ lông , và trong túi  có chiếc khăn quàng. Vợ ông đội mũ dạ cài lông chim , mặc áo vét , quàng khăn lông  và mang bao tay lông .","t04-c2-05-1":"5. — Trời rất lạnh, vì đang là mùa đông. Tuyết  đã rơi suốt ngày và mái nhà trắng xóa. Cùng với đêm, cái lạnh càng thêm buốt. Trên trời, mặt trăng  và những ngôi sao  chiếu sáng, xuyên qua bóng tối.","t04-tit-8":"Bệnh tật.","t04-c2-06-1":"6. — Người mù  đáng thương đang băng qua quảng trường trước hiệu thuốc , do con chó xù  của mình dẫn đường, thật là bất hạnh. Chị Iustina, người giúp việc , mang từ bếp lên một bát  nước thuốc thật nóng, pha nhiều đường.","t04-c2-07-1":"7. — Bà nội , muốn đi lấy kính  của mình trên bàn để đọc đơn thuốc  mà bác sĩ  vừa viết, đứng dậy khỏi ghế bành, chống lên chiếc gậy  của mình.","t04-c2-08-1":"8. — Bà thường bị những cơn khó ở, chóng mặt, cảm và đau răng; chân bà yếu và mắt bà không còn tinh nữa. Dù vậy, bà vẫn thích trêu ông bác sĩ già của mình, người lúc nào cũng muốn kê cho bà một thang thuốc nước . Hôm nay bà rất vui vì có cả gia đình trẻ quanh mình.","t04-c2-09-1":"9. — Trong căn phòng đóng kín thật dễ chịu. Trong lò sưởi  bằng đá hoa, một ngọn lửa đẹp  bùng cháy, và người ta thấy hạnh phúc dưới ánh sáng dịu của chiếc đèn  vừa được thắp lên.","t04-tit-9":"Ông nội.","t04-c2-10-1":"10. — Chính ông nội  cũng quên rằng mình đang ốm, rằng bệnh thấp khớp giữ chặt ông trong chiếc ghế bành , và rằng mới hôm qua ông còn sốt và ngất. Ông không còn nhớ rằng mùa đông năm ngoái ông bị viêm phổi và một cơn ho khan, nhọc nhằn đã hành hạ ông.","t04-c2-10-2":"Vậy mà ông đã rất khó khăn mới khỏi bệnh. Từ đó ông đỡ hơn một chút. Nhưng chân ông, đặt trên chiếc gối  kê trên chiếc ghế đẩu  nhỏ, cũng vẫn làm ông đau.","t04-c2-11-1":"11. — Khi ông được quấn cẩn thận trong chiếc áo choàng trong nhà  ấm áp có những chiếc cúc  lớn bằng xà cừ, và khi bên cạnh ông có cô bé mồ côi  đội mũ vải trắng, mặc áo  xanh và áo choàng ngắn  đọc báo cho ông nghe, thì ông không than phiền gì nữa.","t04-c2-12-1":"12. — Mỗi năm, khi tờ lịch  lại chỉ ngày mồng một tháng chạp, ông sốt ruột chờ các cháu của mình, vì ông biết chúng sẽ không quên ngày quan trọng ấy.","t04-c2-13-1":"13. — Ông xúc động nhớ lại thời rất xa xưa, khi chính ông đến chúc mừng vị nguyên soái lừng lẫy của Đế chế, người có bức chân dung  treo trên tường và là cụ tổ của các con ông. ","t05-apar-1":"BẢNG Số 5 Ngôi nhà và việc xây dựng.","t05-tit-1":"Cuộc gặp may mắn.","t05-01-1":"Gioan. — Bác ơi, cháu rất muốn biết người ta xây một ngôi nhà như thế nào.","t05-01-2":"Người bác . — Dễ thôi, cháu ạ; đi với bác, bác sẽ chỉ cho cháu ngôi nhà mà ông Bênađô  đang cho xây và bác sẽ ở.","t05-01-3":"Gioan. — Thế ai đã vẽ bản thiết kế  ngôi nhà này ạ?","t05-01-4":"Người bác. — Ông kiến trúc sư ; ông đã trình một bản vẽ rất rõ ràng, bản vẽ được duyệt, và nhà thầu  đã bắt đầu công việc.","t05-01-5":"Gioan. — Thế nhà thầu là ai ạ?","t05-01-6":"Người bác. — Là ông Blăng, cha của bạn Giacôbê của cháu. Ông chỉ huy thợ thuyền cùng với ông Ru, kiến trúc sư.","t05-01-7":"Kìa! Vừa đúng lúc ông Blăng đến với cái thước  của mình, và ông Ru với bản thiết kế.","t05-01-8":"Chào các ông. Các ông có khỏe không?","t05-01-9":"Ông Ru. — Rất khỏe, cảm ơn ông. Chào cháu Gioan, cháu bé này lớn quá!","t05-01-10":"Người bác. — Vâng, thật vậy, cháu đã ra dáng người lớn. Cháu rất nghiêm túc, phải giảng cho cháu mọi thứ cháu trông thấy. Hôm nay cháu muốn biết người ta xây một ngôi nhà như thế nào.","t05-tit-2":"Thợ thuyền.","t05-01-11":"Ông Blăng. — Nào, đi với bác, cháu bé, bác sẽ giảng ngay cho cháu, vì bác rất quý những đứa trẻ ham học.","t05-01-12":"Cháu thấy người thợ cầm cái xẻng  trên tay kia không : đó là thợ đào đất . Ông ấy đào một cái rãnh  để đặt ống nước. Ông cũng đã đào đất ở chỗ đặt ngôi nhà, để thợ nề dựng được bốn bức tường. Phần tường nằm dưới đất gọi là móng . Khoảng trống giữa các móng làm thành tầng hầm . Tầng hầm ấy có một ô cửa nhỏ gọi là lỗ thông hơi , một cửa  và một cầu thang.","t05-01-13":"Thợ nề  đã xây tiếp các bức tường, chừa lại những ô trống cho cửa ra vào  và cửa sổ .","t05-01-14":"Gioan. — Nhưng cháu không thấy người thợ nề ấy!","t05-01-15":"Ông Blăng. — Ông ấy làm xong ở ngôi nhà rồi. Ông đang ở gần chuồng ngựa , trên giàn giáo  của mình; ông xây bức tường của nhà giặt .","t05-01-16":"Ông có cái bay, cái máng và một dây dọi . Nhưng cháu sẽ không nhớ nổi những cái tên ấy đâu.","t05-01-17":"Gioan. — Có chứ ạ, vì cháu sẽ xin bác cháu một cái bay nhỏ và một cái máng ngay, còn dây dọi thì cháu sẽ tự làm lấy bằng sợi chỉ.","t05-tit-3":"Vật liệu.","t05-01-18":"Người bác. — À! rất tốt. Nhưng cháu nói bác nghe, Gioan, muốn xây một ngôi nhà thì cần những gì?","t05-01-19":"Gioan. — Cần đá xây  và vữa  ạ.","t05-01-20":"Người bác. — Đúng vậy. Cháu nhìn người đàn ông đội mũ rộng vành trên chiếc xe bò  kia. Đó là người đánh xe . Ngày nào ông cũng chở đến đây những khối đá . Ông dỡ xe xuống sân, rồi thợ đẽo đá  đẽo các khối đá và cưa chúng bằng cưa đá . Một người phụ việc  mang đá đến cho thợ nề đặt vào chỗ.","t05-01-21":"Trong lúc đó, người trộn vữa  chuẩn bị vữa. Ông cần cát , vôi  và nước . Vôi ở cạnh ông trong một cái bao ; một thợ phụ nề  mang cát đến cho ông bằng xe cút kít , còn người học việc  thì đứng ở máy bơm . Anh ta đổ đầy một cái xô . Vữa sắp xong. Người khiêng vữa  lấy vữa và theo thang mang lên giàn giáo, nơi một người thợ nề đang hoàn thành mặt này của ngôi nhà.","t05-01-22":"Còn bây giờ, người thợ làm mái nhà  gọi là gì?","t05-01-23":"Gioan. — Là thợ lợp mái  ạ.","t05-tit-4":"Mái nhà.","t05-01-24":"Ông Blăng. — Đúng, nhưng trước hết phải có thợ mộc kèo cột .","t05-01-25":"Thợ mộc kèo cột làm bộ khung mái . Ông ghép các xà  bằng chốt gỗ . Những người thợ trên cao kia, mặc quần nhung rộng, là thợ mộc kèo cột. Một người cầm một thanh xà nhỏ, người kia đẽo một cái chốt bằng rìu . Người ở gần ống khói  là thợ lợp mái. Ông đóng những thanh lati lên xà nhà, rồi đóng ngói đá  lên lati. Đôi khi ông lợp ngói đất.","t05-01-26":"Mái chuồng ngựa lợp ngói đất , mái ngôi nhà lợp ngói đá  và mái hiên lợp kẽm .","t05-01-27":"Gioan. — Thợ lợp mái có làm cả mái kẽm không ạ?","t05-01-28":"Ông Blăng. — Không, đó là thợ kẽm  hay thợ ống nước, người thợ đang lắp một cửa sổ mái  trên mái nhà kia. Ông cũng lắp máng xối  và ống máng . Ông hàn kẽm với sắt tây. Chính ông đã gắn cột thu lôi  và chong chóng gió  lên đầu hồi .","t05-01-29":"Gioan. — Vậy là ngôi nhà xong rồi ạ?","t05-tit-5":"Đồ nghề.","t05-01-30":"Ông Blăng. — Chưa hẳn. Thợ trát  xây bằng gạch  những vách ngăn chia ngôi nhà thành các phòng. Ông trát vữa thạch cao  lên trần  và tường. Lúc này ông đang làm trần hiên nhà . Cũng như thợ nề, ông có một cái bay  và một cái máng .","t05-01-31":"Sau đó, thợ mộc làm cửa ra vào, cửa sổ, sàn gỗ  và cửa chớp .","t05-01-32":"Lúc này ông đang làm việc ngoài sân, trên bàn thợ  của mình. Ông có một cái cưa  để cưa gỗ , một cái bào , một cái kẹp bàn , một cái đục , một cái com-pa  và một cái vồ gỗ .","t05-01-33":"Gioan. — A! nhưng làm mộc vui hơn làm nề. Bác ơi, bác mua cho cháu một cái bàn thợ, một cái cưa và một cái bào nhé, vì sắp tới cháu sẽ đóng một cái chuồng cho Mêđo.","t05-01-34":"Người bác. — Được, cháu ạ.","t05-01-35":"Gioan. — Cháu vui quá! Thế còn người đứng gần cửa chính là ai ạ?","t05-tit-6":"Việc sơn.","t05-01-36":"Ông Blăng. — Đó là thợ sơn . Ông đứng trên thang với hộp sơn  và cái chổi sơn  của mình. Ông sơn gỗ cửa chính để gỗ bền lâu hơn.","t05-01-37":"Chính ông cũng là người dán giấy tường trong các căn hộ.","t05-01-38":"Thợ bọc , người đang đứng trên thang , ở ban công , lắp một tấm mành .","t05-01-39":"Người thợ đứng gần ô cửa sổ lớn là thợ kính . Ông gắn các tấm kính  bằng ma-tít . Người thợ kia, đang quỳ gần cửa tầng hầm, là thợ khóa . Ông lắp một cái ổ khóa . Cái giũa  của ông ở cạnh ông.","t05-01-40":"Gioan. — Người thợ đang gõ búa  lên sắt kia cũng là thợ khóa ạ?","t05-01-41":"Ông Blăng. — Đúng hơn thì đó là thợ rèn . Ông rèn những món đồ sắt  cho thợ điện , người đang ở trên mái nhà xe . Ông có một cái lò rèn , một cái đe  và một cái kìm .","t05-01-42":"Thợ điện lắp dây đồng  của điện thoại.","t05-tit-7":"Việc làm vườn.","t05-01-43":"Người bác. — Cuối sân , gần hàng rào sắt  và cổng xe , cháu thấy người làm vườn . Ông đang sửa soạn mảnh vườn  nhỏ. Ông đã cuốc đất bằng cái mai , ông gieo hạt và cào bằng cái cào . Sau đó, với cái bình tưới , ông sẽ tưới các luống hoa  và cây sẽ lớn lên.","t05-01-44":"Người coi ngựa , vừa chăm sóc và cho ngựa ăn xong, lau chiếc xe  bằng bọt biển, bơm tay  và một xô nước. Rồi ông sẽ đưa xe vào nhà xe và đóng cửa bằng cái then  to.","t05-01-45":"Bác nghĩ cháu hài lòng rồi đấy; cháu đã được giảng đủ.","t05-01-46":"Gioan. — Vâng, thưa bác, nhưng cháu rất muốn xem bên trong ngôi nhà.","t05-01-47":"Người bác. — Chuyện ấy để mai. Ông Ru sẽ giảng cho cháu bản thiết kế và cho cháu biết tên từng căn phòng.","t05-tit-8":"Cách bố trí bên trong ngôi nhà.","t05-apar-2":"(Xem bản thiết kế.)","t05-01-48":"Ông kiến trúc sư. — Lại đây, Gioan, bác sẽ đưa cháu đi xem các phần khác nhau của ngôi nhà.","t05-01-49":"Ta vào tầng trệt . Kia là nút chuông cửa . Ta bước lên ba bậc  của thềm , ta qua ngưỡng  của cửa chính , và đây, ta đang ở chân cầu thang .","t05-01-50":"Gioan. — Đây là hành lang ạ.","t05-01-51":"Ông kiến trúc sư. — Không, đây là tiền sảnh . Hành lang ở phía cuối. Bên phải là phòng khách và phòng ăn ; đối diện phòng ăn là bếp và phòng để thức ăn , rồi phía trước là phòng làm việc . Hiên nhà , với cửa kính , ở cạnh phòng khách.","t05-01-52":"Bây giờ ta lên cầu thang. Cháu vịn vào tay vịn  và đếm bậc nhé. Có mười bốn bậc. Đây là chiếu nghỉ : ta đang ở tầng một .","t05-tit-9":"Tầng một.","t05-01-53":"Đối diện cầu thang là nhà vệ sinh  và phòng rửa mặt . Bên phải, một phòng ngủ đẹp có hai cửa sổ nhìn ra mặt tiền  ngôi nhà. Bên trái là phòng tắm  và phòng dành cho khách có một hốc tường lớn. Cạnh phòng ngủ là phòng của trẻ con . Phòng này nhìn ra một sân thượng  rộng. Dưới sân thượng ấy có một nhà vệ sinh khác , và trên tường, kia là cái chuông  báo giờ ăn tối.","t05-01-54":"Gioan. — Ta lên tầng hai đi ạ.","t05-01-55":"Ông kiến trúc sư. — Không có tầng hai. Dưới mái chỉ có phòng áp mái  và kho . Ta xem xong rồi, có thể xuống được.","t05-01-56":"Gioan. — Cảm ơn bác, thật thú vị. Cháu sẽ kể ngay cho cha cháu tất cả những gì cháu đã thấy. ","t06-apar-1":"BẢNG Số 6 Bên trong ngôi nhà, đồ đạc, việc ăn uống, việc thắp sáng.","t06-apar-2":"Ngôi nhà đã xong. Bác của Gioan đã dọn vào chỗ ở mới, mà ta đã biết cách bố trí. Bây giờ ta hãy xem bác đã bày biện đồ đạc thế nào. Trước hết ta thăm :","t06-tit-1":"Phòng ngủ.","t06-c1-01-1":"1. — Chúng ta đến không đúng lúc, vì chị hầu phòng đang bận dọn phòng.","t06-c1-02-1":"2. — Trên bàn rửa mặt , đây đó là những đồ vật dùng để rửa, để chải đầu, tóm lại là để làm vệ sinh. Đó là cái chậu  và cái bình nước , cái lược chải đầu , cái lược , bánh xà phòng  và miếng bọt biển , sau cùng là một lọ  nhỏ đựng nước súc miệng.","t06-c1-03-1":"3. — Dưới đất, trước bàn rửa mặt, kìa cái xô  để hứng nước bẩn.","t06-c1-04-1":"4. — Ở phòng ngoài , ta thấy mấy cái móc áo  và hai chiếc ô  trong giá để ô .","t06-c1-05-1":"5. — Phía bên kia cửa là chiếc tủ có gương  đựng đồ vải .","t06-c1-06-1":"6. — Ta hãy nhân lúc chị hầu phòng  dọn giường  mà xem các bộ phận của nó. Khung giường  đỡ một tấm đệm lò xo  tốt, trên đó chị Iustina sắp đặt một tấm đệm len . Rồi chị sẽ lấy trên ghế hai tấm ga trải  và cái chăn . Sau đó chị đặt ở đầu giường chiếc gối dài  và chiếc gối đầu  đang nằm cùng chăn lông  trên tấm thảm chân giường . Chị dùng chổi lông để quét bụi rèm  và trướng giường , và thế là xong một phần công việc.","t06-c1-07-1":"7. — Rồi chị sẽ phải dọn lại chút ít bàn ngủ , lên dây đồng hồ báo thức , sửa soạn đèn ngủ , lấy cây nến  ra để lau chân nến.","t06-tit-2":"Giỏ đồ khâu và đồ dùng bên lò sưởi.","t06-c1-08-1":"8. — Giỏ đồ khâu  bên cạnh chiếc ghế đẩu  cũng rất cần được dọn. Chị sẽ phải gấp tấm đồ thêu , cất vào bàn khâu  cái đê, cuộn chỉ , những cây kim  và cái kéo , rồi khóa nắp bàn bằng cái chìa .","t06-c1-09-1":"9. — Trên chiếc bàn một chân  ở giữa phòng, chị Iustina sẽ thay nước trong bình . Chị sẽ bỏ đường vào hộp đường , lau cái kẹp đường  và cất cái bàn chải quần áo .","t06-c1-10-1":"10. — Phía phải của phòng sẽ đỡ việc hơn cho chị, vì chiếc ghế dài  và cái gối  của nó đã đúng chỗ, và vì trời không lạnh nên không có gì bị xê dịch trong đám đồ dùng của lò sưởi . Cái xẻng , cái kẹp than , đôi giá đỡ củi  và tấm chắn tro  đều sạch sẽ; tấm chắn lửa  không bị dời đi và thùng củi  đầy ắp củi .","t06-c1-11-1":"11. — Tuy vậy chị sẽ phải quét bụi chiếc đồng hồ quả lắc , những cây giá nến  và các khay đựng đồ lặt vặt , rồi lau chiếc gương .","t06-c1-12-1":"12. — Còn cái nôi  của em bé (của babo ) thì đã sẵn sàng.","t06-tit-3":"Phòng khách.","t06-c2-01-1":"1. — Bây giờ là phòng khách. Đó là một căn phòng rất đẹp. Lò sưởi, ở góc phải, được trang trí bằng một bức tượng nhỏ  tinh xảo và hai chiếc bình  đẹp, và phủ một diềm vải  bằng nhung.","t06-c2-02-1":"2. — Để tia lửa từ lò không bén vào thảm, người ta đặt trước lò một tấm chắn tia lửa  bằng đồng.","t06-c2-03-1":"3. — Ngay cạnh đó, một chiếc bàn viết  thanh nhã dành cho phụ nữ đang mở. Chính ở đó bà chủ nhà  viết thư.","t06-c2-04-1":"4. — Cửa sổ có rèm che kính  được vén lên bằng dây buộc rèm  móc vào núm gắn tường , và những tấm rèm vải lớn phía trên có diềm .","t06-c2-05-1":"5. — Trong hốc cửa sổ, một chậu cảnh  đựng một cây  xanh, một cây cọ tuyệt đẹp mà lá vươn gần tới đèn dầu .","t06-c2-06-1":"6. — Chao đèn  của cây đèn do Maria sắp đặt, cô thiếu nữ  duyên dáng đang ngồi bên đàn dương cầm . Ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế đẩu , cô tập một bản nhạc. Cô rất giỏi và cẩn thận, như tủ đựng bản nhạc  ngăn nắp hoàn hảo của cô chứng tỏ.","t06-tit-4":"Đứa trẻ nghịch ngợm.","t06-c2-07-1":"7. — Em trai cô, Phaolô, tìm một cuốn sách  trong tủ sách . Em là một cậu bé  hiếu động và khó chịu. Bám vào tủ sách để với cuốn sách ở quá cao, em có nguy cơ làm rơi bức tượng bán thân  ở phía trên.","t06-c2-08-1":"8. — Em làm điều dại dột ấy nhân lúc mẹ em đang mải trò chuyện với một người bạn, một bà  đến chơi nhà mấy hôm. Người mẹ ngồi trên chiếc đi-văng , cạnh chiếc ghế bành , còn bạn bà thì ngồi trên chiếc ghế  mà ta chỉ thấy cái lưng tựa .","t06-c2-09-1":"9. — Chiếc khung ảnh  lớn treo trên tường chứa bức chân dung  của một người bà con. Trong cuốn an-bom  đặt trên bàn có tập hợp ảnh chụp  của những người khác trong gia đình. Bọn trẻ vừa mới giở nó ra, vì mấy chiếc ghế  còn quây quanh bàn.","t06-c2-10-1":"10. — Chiếc bình sứ Trung Hoa  đặt gần con dao rọc giấy  là quà tặng Maria nhân ngày lễ của cô, và tấm bình phong  trang trí góc phòng do bác cô mang từ Trung Hoa về.","t06-c2-11-1":"11. — Được những bức tranh  tuyệt đẹp treo trên vách  làm cho vui mắt, được chiếc đèn chùm  với những bóng đèn điện  tỏa sáng vui vẻ vào buổi tối, phòng khách ấy trông thật dễ chịu. Tấm thảm  êm trải trên sàn gỗ và chuông điện  rất tiện lợi làm cho nó thêm đầy đủ tiện nghi.","t06-tit-5":"Phòng ăn.","t06-c3-01-1":"1. — Chuông báo bữa tối đã reo. Cả gia đình, trừ Maria, quây quần quanh bàn. Phòng ăn được sưởi ấm dễ chịu nhờ chiếc lò sưởi  bằng sành rất tốt, có ống khói  nhỏ.","t06-c3-02-1":"2. — Căn phòng này không có nhiều đồ đạc. Dọc tường, phía trên chiếc ghế kê chân , treo một bể nước nhỏ  trang trí. Ngay cạnh là chiếc tủ bày , nơi người ta đặt các món nguội, món tráng miệng và những đồ dùng chưa cần đến ngay.","t06-c3-03-1":"3. — Như vậy, trên ngăn trên ta thấy một con gà quay , một con cá  và một chiếc cốc lớn  đựng trái cây . Ở dưới là phô mai , bánh mì  và bộ đựng dầu giấm , chứa mọi thứ cần để trộn xà lách : dầu, giấm, muối  và hạt tiêu . Sau cùng, trên ngăn dưới là một chiếc bánh ngọt  bên cạnh lọ mù tạt .","t06-c3-04-1":"4. — Chiếc đồng hồ của phòng ăn, gọi là đồng hồ treo tường , có hình dáng rất riêng. Nó được gắn trong một khung gỗ, khung ấy còn chứa cả phong vũ biểu  và nhiệt kế .","t06-tit-6":"Bữa tối được dọn.","t06-c3-05-1":"5. — Dọc tất cả các bức tường của phòng chạy một đường ván ốp  bằng gỗ sồi đánh sáp. Một tấm rèm cửa  bằng vải che kín cánh cửa thông ra hiên. Chính ở đó gia đình sẽ uống cà phê sau bữa tối. Tách  và đĩa lót  đã sẵn sàng trên chiếc tủ buýp phê .","t06-c3-06-1":"6. — Phía trên bàn, gắn vào trần là một đèn treo  mà ngọn đèn rất sáng của nó soi cả phòng ăn vào buổi tối.","t06-c3-07-1":"7. — Bây giờ ta hãy xem chính chiếc bàn ăn . Khi gia đình bước vào, bàn đã dọn xong. Trên khăn trải bàn , trước chỗ mỗi người, người ta đã đặt một cái đĩa , một chiếc khăn ăn , một cái thìa , một cái nĩa , một con dao  và một cái ly . Cũng có những chai  đựng rượu vang và một bình  đựng nước.","t06-c3-08-1":"8. — Người giúp việc  trước hết mang lên liễn xúp , trong đó xúp còn bốc khói. Bây giờ anh dọn món  thứ nhất, món thịt. Rồi anh sẽ dọn những món ta đã kể; sau cùng, sau món tráng miệng, anh sẽ nhân lúc chủ nhà sang hiên để dọn bát đĩa và sắp xếp lại phòng ăn.","t06-c3-08-2":"Chú thích. — Những từ thông dụng liên quan đến việc ăn uống ở đây chỉ được nêu rất vắn tắt. Danh sách sẽ được bổ sung trong hai bảng « Khách sạn » (số 13) và « Chợ » (số 15).","t06-tit-7":"Nhà bếp.","t06-c4-01-1":"1. — Trong bếp, mà ta nhìn qua cánh cửa hé mở, ta thấy một cảnh bừa bộn nên thơ. Trước bếp lửa , nơi lửa  nổ lách tách, đặt một cái quay thịt . Một tảng thịt quay  ngon lành đang xiên  và sắp chín.","t06-c4-02-1":"2. — Cái bễ thổi  và cái xẻng than  vừa dùng xong còn nằm dưới đất, cùng với những thanh củi .","t06-c4-03-1":"3. — Mặt trên lò sưởi đã gọn gàng : cái đèn lồng , cái hộp diêm  đựng những que diêm , cái chân nến  và cái đế nến  với cây nến  đều đúng chỗ. Nhưng chiếc xô than  lớn, đầy than đá  mà chị bếp  vừa xuống tầng hầm lấy lên, còn nằm giữa bếp.","t06-c4-04-1":"4. — Quả thật, người đàn bà đáng thương phải vội vàng để bữa trưa kịp giờ. Lúc này chị đang ở gần bếp lò  và khuấy một món nước xốt  không được để cháy quá.","t06-c4-05-1":"5. — Trong lò nướng  có một chiếc bánh chị làm cho bữa xế của bọn trẻ. Phía trên bếp lò treo cái muôi  và cái muôi thủng .","t06-tit-8":"Bát đĩa xoong nồi.","t06-c4-06-1":"6. — Bộ đồ nấu bếp  treo ở cuối phòng rất sạch sẽ. Những chiếc xoong  đồng đẹp đẽ, cái bình sữa , cái rây  và cái bàn nạo  đã được lau chùi kỹ lưỡng.","t06-c4-07-1":"7. — Cái hũ muối  đặt trên chiếc tủ nhỏ, cạnh cái ấm trà  và cái vò  đựng dầu. Cái ngăn kéo  chắc là đựng bộ đồ ăn và dao bếp.","t06-c4-08-1":"8. — Cái chổi  và cái chổi lông  ở một góc. Chị bếp vừa dùng cái thớt ; chị để nó gần cửa sổ.","t06-c4-09-1":"9. — Một chiếc khăn lau tay  treo trên tường, cạnh cái phễu . Chính ở góc bếp này người ta để cái vỉ nướng , con dao bầm  và tấm thớt bầm . Rồi phía trên dao bầm, trên một tấm ván , có những cái hũ , cái nồi hầm  với cái vung  và cái nồi to . Cái chảo  treo ngay cạnh.","t06-c4-10-1":"10. — Chỉ có cái vòi nước  bằng đồng là sáng lên trong góc này. Cái bồn rửa , trên đó đặt cái vại  to, chắc rất tiện lợi với chiếc tủ nhỏ, nơi người ta cất thùng giấm  có vòi , cái thùng rác  và bát đĩa bẩn .","t06-tit-9":"Những đồ khác để trong bếp.","t06-c4-11-1":"11. — Cái chậu lớn  dùng để rửa rau  và cái nồi gang  đặt trên nền gạch  chắc cũng có chỗ của chúng trong chiếc tủ ấy.","t06-c4-12-1":"12. — Chị bếp chắc chắn không thiếu lửa, vì kìa, trên góc bàn, còn có một cái bếp ga  đang đun nước trong một chiếc xoong nhỏ. Hơi nước  thoát ra cho ta biết nước chắc đang sôi. Nước ấy hẳn là để pha cà phê, vì kìa, ở đầu kia của bàn, là cái ấm cà phê  và cái cối xay cà phê .","t06-c4-13-1":"13. — Bếp ga nối với vòi ga  bằng một ống cao su  dài.","t06-c4-14-1":"14. — Chị giúp việc theo ngày  đến giúp chị bếp đang làm rau cho bữa tối. Khi rau đã nhặt và rửa xong, chị sẽ bỏ vào cái chậu men  chờ đến giờ nấu.","t06-tit-10":"Phòng tắm. (Buồng tắm.)","t06-c5-01-1":"1. — Chúng ta chỉ còn một chút tò mò nữa để biết hết những phòng chính của căn nhà : xem cách bố trí phòng tắm. Việc ấy không lâu, vì phòng không rộng, và ta sẽ nhanh chóng biết rằng bồn tắm  có một bình đun nước  tốt, rằng đĩa đựng xà phòng  nằm vừa tầm tay người tắm, và rằng giá treo khăn  chắc chắn giúp khăn tắm  mau khô.","t06-c5-02-1":"2. — Căn phòng này có vách ốp gạch men , nhờ đó người ta lắp được một vòi sen  mà không sợ nước bắn ra khi dùng làm hỏng tường. Một cái chậu  nhỏ bằng kẽm, dùng để ngâm chân, làm cho đồ đạc thêm đầy đủ. ","t07-apar-1":"LOẠT THỨ HAI BẢNG Số 7","t07-tit-1":"Cảnh thứ nhất.","t07-tit-2":"Làng quê mùa đông.","t07-c1-01-1":"1. — Trong kỳ nghỉ đầu năm, em theo cha đến Tân Thị, một làng nhỏ nơi cha có mấy việc buôn bán phải giải quyết.","t07-c1-02-1":"2. — Chúng em đi xe khách  chạy giữa thành phố và thị trấn ấy; nhưng vì trời rất lạnh nên chuyến đi trong chiếc xe ít tiện nghi không mấy dễ chịu.","t07-c1-03-1":"3. — Vì thế chúng em thật sự vui khi thấy người đánh xe dừng xe trên quảng trường, trước quán trọ  Gấu Trắng. Chủ quán  đang đợi chúng em trên thềm nhà, bình thản hút tẩu của mình.","t07-c1-03-2":"Ông mời chúng em vào và em chẳng để phải nài, đến ngồi ngay trước ngọn lửa cành nho nổ lách tách trong lò. Lúc ấy em thật sự chế nhạo ngọn gió bấc buốt giá làm kẽo kẹt tấm biển hiệu  cũ và cuốn làn khói  từ ống khói ra thành những xoáy đen.","t07-c1-04-1":"4. — Đã đến giờ ăn trưa. Không chờ lâu hơn, chúng em ăn ngon lành bữa cơm đơn sơ mà đậm đà người ta dọn cho .","t07-tit-3":"Mấy cuộc thăm viếng.","t07-c1-05-1":"5. — Sau bữa trưa, em theo cha, người làm nghề bảo hiểm, đi thăm khách hàng. Trước hết chúng em đến nhà bác thợ rèn , ở gần quán trọ. Bác đang bận đóng móng cho một con ngựa. Em thán phục sức khỏe của người phụ việc, người giữ chắc trên chiếc tạp dề da của mình cái móng ngựa, trong khi bác thợ rèn đóng chặt miếng sắt  bằng những nhát búa mạnh.","t07-c1-06-1":"6. — Rồi chúng em đến nhà bác thợ giày  của làng, cụ Giacôbê. Tuy có tấm biển là một chiếc ủng rất đẹp, cụ chỉ đang đóng lại đế cho một đôi giày cũ thủng.","t07-c1-06-2":"Cụ cười bảo chúng em : « Ở thành phố, tôi là \"thợ đóng giày\" và tôi chẳng có khách. Ở đây, tôi là \"thợ chữa giày\" và việc thì không hết. »","t07-c1-07-1":"7. — Cụ nói với chúng em về ông hàng xóm là bác thợ cạo , người mà khách không hài lòng. Dao cạo của bác lúc nào cũng mẻ và kéo của bác chẳng bao giờ cắt cho ra hồn. Nhưng vì bác là người thợ cạo duy nhất trong làng nên ai cũng đành để bác cạo mặt và cắt tóc cho. Vả lại đó là một người keo kiệt và khó chịu.","t07-c1-08-1":"8. — May thay, những người hàng xóm khác không giống bác. Chẳng hạn bác thợ đóng xe  là một người tốt bụng, chăm chỉ và sẵn lòng giúp đỡ. Đưa xe cho bác chữa là một điều thú vị. Việc bác làm bao giờ cũng xong xuôi chu đáo.","t07-c1-09-1":"9. — Cụ Giacôbê cũng không phàn nàn gì về bác thợ làm yên , người mà đôi khi cụ giúp khâu bộ yên cương khi công việc gấp.","t07-c1-09-2":"Cha em hỏi thăm gia đình bác : « Mọi người đều khỏe. Cháu gái tôi đi học . Cô giáo  rất hài lòng về cháu, cháu là một học sinh  giỏi. Cháu không giống thằng con nghịch ngợm của tôi; nó chỉ nghĩ đến chơi. Thầy giáo  chẳng dạy nổi nó điều gì. »","t07-tit-4":"Chuyện làng.","t07-c1-10-1":"10. — Cụ kể tiếp cho chúng em nghe tin tức trong làng. Người ta sắp xây một trường học mới, vì trường đặt trong trụ sở làng đã trở nên quá chật. Vả lại việc ấy dễ thôi, vì chỉ cần mua một phần mảnh vườn của ông thợ xay. Đó sẽ là món lợi cho con người đáng thương ấy. Vì trời lạnh, cối xay của nhà máy xay  không xay được lúa mì nữa, bởi bánh xe  đã bị băng  của con suối  làm cho đứng lại.","t07-c1-11-1":"11. — « Nói đến xây cất, các ông đã xem nhà thờ  mới của chúng tôi chưa? Nó đẹp lắm dưới lớp áo tuyết. Những con quạ , không còn nhận ra tháp chuông cũ của mình, buồn bã đậu trên cây lớn của nghĩa địa . »","t07-c1-12-1":"12. — Ý nghĩ về nghĩa địa nhắc bác thợ giày nhớ đến những người cha em từng quen và đã mất năm ngoái. « Bao nhiêu là ngôi mộ , thưa ông, đã thêm vào những ngôi mộ khác, dưới hàng trắc bá ! Cái chết đã cướp đi ông chưởng khế già của chúng tôi. Cả làng đã dự đám tang của ông. »","t07-c1-13-1":"13. — « Kìa người kế nhiệm ông đang trượt băng trên con suối. Ông ấy vừa mang đến nhờ tôi chữa cái quai giày trượt  bị đứt. »","t07-c1-14-1":"14. — « Kìa nữa, trên bờ suối, là người canh đồng  mới. Đó là một cựu hiến binh làm lũ trẻ nghịch trong làng khiếp sợ. Chúng chạy trốn ngay khi trông thấy đôi ghệt  và chiếc mũ lưỡi trai cứng  của ông. »","t07-c1-15-1":"15. — « À! kìa cụ Giuse dắt một xe củi bó  đến cho ông hàng bánh. — Đúng thế, cha em nói, tôi nhận ra cỗ la  kéo xe của cụ. Tôi đang cần nói chuyện với cụ, tôi sẽ nhân dịp này. Chào cụ Giacôbê. »","t07-c1-16-1":"16. — Vừa lúc chúng em bước ra, trẻ con trong làng tan học và chạy ào tới chỗ trượt , liều ngã và gãy tay chân trong cú ngã . Một đứa lấy chiếc xe trượt tuyết  của mình ở nhà bác thợ đóng xe, đặt một bạn lên đó rồi chạy đi.","t07-c1-17-1":"17. — Những đứa khác lao tới một đống tuyết  gần cây cầu  và bắt đầu ném vào người tuyết  mà chúng đã đắp hôm qua và đội cho cái mũ, cắm cái tẩu, đeo chiếc cặp sách chéo vai.","t07-c1-18-1":"18. — Chúng chẳng mấy bận tâm đến gió buốt và cái lạnh. Phần lớn thậm chí không có khăn quàng cổ , và để sưởi ấm sau trận ném bóng tuyết , chúng chỉ cần một nắm hạt dẻ  thật nóng mua của bà hàng Giacôbina già, người đang run lên vì lạnh dưới tấm khăn choàng  quá mỏng.","t07-tit-5":"Cảnh thứ hai.","t07-tit-6":"Ngôi nhà quê mùa xuân.","t07-c2-01-1":"1. — Dù mùa đông có bao thú vui, chúng ta vẫn vui mừng sâu xa đón mùa xuân trở lại.","t07-c2-01-2":"Một cái sân trại, vào buổi chiều tháng năm, mới là một bức tranh vui mắt làm sao!","t07-c2-02-1":"2. — Ở chân trời, mặt trời  từ từ lặn, tràn ngập đồng quê  bằng những tia nắng  đỏ tía. Người thợ cày  cần mẫn vội cày nốt thửa ruộng  của mình.","t07-c2-02-2":"Với chiếc cày  do một con ngựa  khỏe kéo, ông vạch luống cày  mà vào đó người gieo hạt  sẽ vãi từng nắm hạt giống để sinh ra những bông lúa vàng.","t07-c2-03-1":"3. — Thợ cắt cỏ , với những chiếc hái của mình, đã cắt cỏ đồng; thợ phơi cỏ đã phơi khô cỏ khô  bằng cách trở nó với chĩa  và cào, và kìa họ đang trở về.","t07-c2-03-2":"Người thì đi trước chiếc xe nặng do bò kéo; họ vác dụng cụ trên vai. Người khác, lười hơn, đã ngồi thoải mái trên đống cỏ thơm.","t07-c2-04-1":"4. — Đi qua, họ chào thân mật người làm vườn  đang bận trong vườn quả , tỉa cây ăn quả và ghép cây lê . Cây mận  đang nở hoa, và trong vườn rau  bón kỹ, rau, cải bắp và xà lách đã tươi tốt.","t07-c2-04-2":"Trên bức tường thấp, một con công  đẹp xòe đuôi để khoe những chiếc lông tuyệt đẹp của mình.","t07-tit-7":"Sân trại.","t07-c2-05-1":"5. — Cửa chuồng ngựa  mở, và ta thấy máng cỏ cùng ổ rơm  của con ngựa cái  mà người coi ngựa  vừa tháo khỏi xe. Con ngựa con , trông thật ngộ với đôi chân dài, tung tăng theo mẹ.","t07-c2-06-1":"6. — Gần cái giếng , những con bò cái  đến uống trong chiếc máng  gỗ dùng làm chỗ cho chúng uống. Con bê  nhân dịp bú mẹ, còn con bò đực , ngửi thấy mùi cỏ khô thơm, rống lên vui vẻ và kiêu hãnh ngẩng cái đầu với đôi sừng  lợi hại.","t07-c2-07-1":"7. — Ai nấy đều làm việc. Chị giúp việc  cầm trong tay sợi dây  của giếng. Chị múc nước bằng cái gàu  để cho gia súc uống. Bên cạnh nhà kho , một người đàn ông cào rơm, và trước cửa ngôi nhà , một bà cụ kéo sợi , với guồng quay và con cúi, đang xe sợi lanh hay sợi gai như thuở xưa.","t07-tit-8":"Người chủ trại.","t07-c2-08-1":"8. — Người chủ trại  chỉ huy tất cả những việc ấy và dặn dò người làm. Ông nhắc phải cất cái bừa  và cái cuốc chim  bỏ quên gần cũi  của con chó .","t07-c2-09-1":"9. — Tiếng ông làm một con bồ câu  hoảng sợ bay vụt về chuồng bồ câu , và những con gà mái  vội chạy về chuồng gà .","t07-c2-10-1":"10. — Trước chuồng cừu , kìa cụ chăn cừu  già đang lùa đàn  về. Tay cầm cây gậy chăn cừu , thứ mà cụ không bao giờ rời cũng như chiếc áo choàng  bạc màu của mình, cụ dẫn về chuồng những con cừu đực , cừu cái , cừu con , dê cái  và dê con . Con chó  trung thành của cụ, tên Argus, đi sau cùng và giục những con chậm chân bằng tiếng sủa.","t07-c2-11-1":"11. — Tất cả tiếng động và sự nhộn nhịp ấy không làm mất vẻ thản nhiên của con bò sữa  hiền lành đang rung chiếc lục lạc  trong lúc người ta vắt sữa nó trước cửa chuồng bò .","t07-c2-12-1":"12. Nó có vẻ hiểu rằng nó phải cho sữa để bà chủ trại  làm được bơ trong chiếc thùng đánh bơ  hay những tảng phô mai  tuyệt hảo đang nhỏ nước trên tấm ván đặt trên cái chậu lớn .","t07-c2-13-1":"13. — Cả nhà sữa  được người làm công  giữ rất sạch; anh vừa rửa xong những bình sữa  trong chiếc thùng lớn mà anh cầm trên tay.","t07-tit-9":"Sân nuôi gia cầm.","t07-c2-14-1":"14. — Với đôi guốc gỗ to, anh bước hơi nặng nề, và thế là làm cho con gà tây trống , những con vịt mái , vịt đực  và ngỗng  chạy tán loạn, chúng há rộng mỏ  và kêu inh ỏi vì sợ.","t07-c2-14-2":"Con gà trống , hiếu chiến hơn, dựng chiếc mào  đỏ, rũ những chiếc lông đuôi  và cất tiếng « ò ó o » vang dội.","t07-c2-15-1":"15. — Một con gà mẹ  bới trên đống phân  cùng đàn gà con . Con lợn con  chạy về phía mẹ nó, con lợn nái  to lớn mà ta thấy gần chuồng lợn.","t07-c2-16-1":"16. — Trong chuồng của mình, những con thỏ  ăn ngấu nghiến thứ cỏ  non mà con gái người chủ trại mang đến. Cô bé Gioanna rất yêu lũ thỏ của mình và mỗi ngày, sau khi đi nhặt trứng  tươi ở chuồng gà, cô lại đến thăm những người bạn nhỏ ấy. ","t08-apar-1":"BẢNG Số 8 Cảnh thứ nhất. Mùa gặt . — Cảnh sắc đồng quê.","t08-c1-01-1":"1. — Cùng với mùa hè, cảnh sắc đồng quê lại thay đổi một lần nữa. Hạt giống gửi vào luống cày đã nảy mầm; một cây nhỏ màu xanh đã mọc lên khỏi mặt đất và trổ bông. Hạt đã kết, rồi chín, và từ giờ chỉ còn việc gặt.","t08-c1-02-1":"2. — Hoa đồng nội đã nở. Hoa thanh cúc , hoa anh túc  và hoa mao địa hoàng  điểm vào màu đơn điệu của những cánh đồng lúa mì nét tương phản vui tươi của những tràng hoa tươi mới.","t08-c1-03-1":"3. — Cây ăn quả đã có lá; quả đã chín. Cây anh đào  nhỏ trĩu những quả anh đào  đẹp mà trẻ con thích thú hái và ăn.","t08-c1-04-1":"4. — Từ nay gia súc có thể ở ngoài trời suốt ngày.","t08-c1-04-2":"Những con cừu con  đã lớn và thành những con cừu cái  đẹp và những con cừu đực  đẹp với bộ lông dày. Chúng bình thản gặm cỏ của bãi chăn  lấm tấm hoa cúc dại.","t08-c1-04-3":"Sắp tới người ta sẽ xén lông những con vật ấy để lấy len dệt dạ may quần áo cho ta.","t08-tit-2":"Người chăn cừu.","t08-c1-05-1":"5. — Người chăn cừu  có vẻ không mấy để ý đến chúng. Ông chỉ lo về cơn giông đang đi qua ở chân trời, còn người giữ đàn , đang đưa bầu nước  lên môi, thì có vẻ còn vô tư hơn.","t08-c1-06-1":"6. — Trời nóng ngột ngạt, vì con chó  cũng đến giải khát; nó liếm nước mát của con suối  và làm một con ếch  nhỏ đáng thương nấp trong đám cỏ ven bờ hoảng sợ. Con ếch nhảy xuống làn nước trong nơi hoa súng  đang nở.","t08-c1-07-1":"7. — Một con chim chìa vôi  tắm gần con mạch nước  phun ra giữa hai tảng đá và nấp dưới bụi gai  và bụi táo gai .","t08-tit-3":"Mùa gặt.","t08-c1-08-1":"8. — Với trẻ con nhà quê, mùa gặt lúa mì là một thời kỳ rất vui. Chúng vui vẻ nhào lộn  trên những đống rơm , chúng giúp thợ gặt , và trong khi những người này cắt ruộng lúa mì  bằng hái  đã mài sắc trên đá mài , chúng gom lúa lại và buộc thành bó  hay thành lượm .","t08-c1-09-1":"9. — Đôi khi người ta cho những đứa lớn nhất được cắt bằng liềm  những thân lúa vàng  mang những bông  nặng trĩu hạt; còn những đứa nhỏ, trong lúc trông đàn gia súc  đang bình thản gặm cỏ trên bãi chăn , dưới bóng cây đoạn  lớn, thì bắt những con bướm đẹp bằng vợt  của mình.","t08-c1-09-2":"Vài đứa còn trèo lên xe  để xếp những bó lúa mà người ta chuyền lên cho chúng bằng đầu chĩa .","t08-c1-10-1":"10. — Trên khắp cánh đồng , nơi những con chim sơn ca  bay lên, không khí thật nhộn nhịp. Ai nấy đều bận việc gặt. Nhưng trong khi những người nghèo còn dùng các dụng cụ cũ — hái, liềm và néo đập  — thì các điền chủ giàu cho cắt lúa mì hay lúa mạch đen  của mình bằng máy gặt . Sau đó, vì không phải chở các bó lúa về kho, người ta chất ngay tại chỗ những đống lúa  lớn.","t08-c1-11-1":"11. — Rồi người ta đưa đến một chiếc máy đập  do một đầu máy di động  làm chạy nhờ một dây truyền động , và như thế hạt được tách khỏi rơm ngay trên thửa ruộng nơi nó đã được gieo.","t08-tit-4":"Cơn giông.","t08-c1-12-1":"12. — Vào mùa gặt thường có những cơn giông  dữ dội. Trước hết người ta nghe tiếng sấm ầm ì từ xa; một trận gió tây  mạnh nổi lên và hổn hển bẻ cong những cây lớn nhất của khu rừng nhỏ . Những đám mây  đen ùn ùn kéo tới; chúng bị những đường ngoằn ngoèo chói lòa của tia chớp  xuyên qua. Mưa và đôi khi cả mưa đá bắt đầu rơi, đè bẹp những vụ mùa sắp được gặt.","t08-c1-13-1":"13. — Sét thường làm cháy một công trình. Chẳng hạn năm ngoái, mái cối xay gió  đã bị thiêu ra tro và hai chiếc cánh  của nó bị gãy nát.","t08-c1-14-1":"14. — Sau vài giờ, sự yên tĩnh trở lại. Một chiếc cầu vồng  rực rỡ hiện ở chân trời và thiên nhiên lấy lại nhịp sống đã bị ngắt quãng trong chốc lát. Những người nhà quê đã trú trong các túp lều  trở lại làm việc và can đảm cố gắng sửa chữa những thiệt hại vừa phải chịu.","t08-tit-5":"Cảnh thứ hai.","t08-tit-6":"Đi săn. — Mùa hái nho. — Đi câu.","t08-c2-01-1":"1. — Vào cuối tháng tám hay giữa tháng chín, tùy vùng, là ngày mở đầu mùa săn. Những tia nắng đầu tiên vừa làm những con thằn lằn  ra khỏi hang thì người đi săn  đã lên đường cùng đàn chó  của mình.","t08-c2-02-1":"2. — Ông mặc bộ đồ đi săn  chắc chắn bằng dạ dày, đi đôi ghệt da giúp ông lội được trong đám cỏ ướt nơi những con cóc  ẩn mình; ông cầm khẩu súng  và chiếc túi săn , và thế là ông đi.","t08-c2-03-1":"3. — Cuộc đuổi bắt hăng say đưa ông đến giữa một vườn nho nơi mùa hái nho đang rộn ràng. Con cái người trồng nho, thường ngày vẫn giữ dê bên đường, hôm nay để chúng ăn cỏ tự do và, sau khi buộc vào một cái cọc con dê đực  già chắc chắn sẽ lợi dụng tự do mà chạy mất, chúng cũng tự dành cho mình một phần thú vui. Một đứa lấy một chùm nho trong giỏ hái nho  và thích thú vắt nước  vào một chiếc cốc  để làm nước nho tươi (rượu chưa lên men). Đứa kia đội lên đầu một vòng lá  vừa tết xong. Bên cạnh chúng, những con chim sẻ  dạn dĩ đến tận trước máy ép để mổ trộm nho.","t08-c2-04-1":"4. — Trong lúc trẻ con chơi đùa, người lớn làm việc. Thợ hái nho  mang nho về hầm bằng những chiếc gùi ; một thợ đóng thùng  sửa các thùng rượu , kiểm tra xem ván thùng  và đáy thùng  có tốt không, và thay những chiếc đai  gãy. Chính ông cũng đã làm những bồn lớn  mà người ta đổ nho  vào cho lên men.","t08-c2-05-1":"5. — Khi lên men xong, người ta rút rượu ra và đặt bã lên máy ép , rồi vặn dần chiếc trục vít  để ép lấy nước, nước chảy vào một cái chậu , và người ta lại được thêm rượu vang .","t08-tit-8":"Bia và rượu táo.","t08-c2-06-1":"6. — Trên tường hầm rượu  leo một nhánh hoa bia . Ở đây nó chỉ là cây cảnh, nhưng ở vài nước, nơi cây nho rất hiếm, người ta trồng hoa bia để làm bia.","t08-c2-07-1":"7. — Cây táo  nhỏ trĩu quả, những quả ấy khi chín sẽ cho thứ rượu táo tuyệt hảo. Trong lồng  của chúng, con chim hoàng yến  và con chim kim oanh  nhìn bằng con mắt thèm thuồng những con chim sẻ đang bay nhảy tự do.","t08-c2-08-1":"8. — Ngút tầm mắt, trên sườn đồi, thẳng hàng những cọc chống  đỡ các gốc nho  tuyệt đẹp, trĩu những chùm nặng.","t08-c2-08-2":"Suốt cả năm, người trồng nho  đã làm lụng để chăm sóc vườn nho  của mình, và giờ đây ông được đền công bằng một vụ mùa đẹp. Những cô hái nho  đổ đầy các bồn đặt trên chiếc xe do đàn la  kéo, và ai nấy đều vui.","t08-tit-9":"Đi câu.","t08-c2-09-1":"9. — Những người câu cá  cũng vậy; từ sáng sớm họ đã đến ngồi bên bờ nước với những chiếc cần câu  của mình.","t08-c2-09-2":"Cá  cắn lưỡi câu ngay khi họ thả dây câu  xuống nước, và họ vừa kịp thay mồi thì một con nữa đã giãy giụa ở đầu dây.","t08-c2-09-3":"Tuy vậy, người quăng chài , đứng trên chiếc thuyền  của mình quăng chài ra giữa dòng sông , bắt được nhiều cá hơn.","t08-c2-10-1":"10. — Mùa thu là mùa của những chuyến dạo chơi đẹp : đi bộ, đi ngựa , đi xe đạp , đi ô-tô . Đường sá  sạch sẽ và người ta tận hưởng những ngày đẹp cuối cùng, vì kìa những con chim én  đã tụ trên mái nhà để bay đi hết cánh về những xứ ấm hơn. Lá của cây hồ đào  già đang ngả vàng, những quả hồ đào rụng xuống, và những cây cao mọc thành cụm  trên gò cao  sắp trơ cành.","t08-c2-11-1":"11. — Mặt trời  mọc muộn hơn, ngày ngắn lại, một cái lạnh khá buốt bắt đầu thấy được vào buổi sáng, và kìa những đàn gà rừng  đã rời xứ ta, nay đã kém hiếu khách. ","t09-apar-1":"BẢNG Số 9","t09-tit-1":"Cảnh thứ nhất.","t09-tit-2":"Núi. — Thị trấn suối khoáng.","t09-c1-01-1":"1. — Đã tám ngày em ở Pơrát. Em không sao nói hết lòng thán phục khi đứng trước dãy núi  kỳ vĩ của rặng Pi-rê-nê, mà đường đỉnh  vẽ trên nền trời xanh như một dải hoa văn khổng lồ.","t09-c1-02-1":"2. — Em không ngờ những đỉnh núi  của rặng Pi-rê-nê lại đạt độ cao lớn đến thế, và em sững sờ trước những sông băng  tuyệt đẹp cùng những chóp núi  phủ tuyết, nơi những trận tuyết lở khủng khiếp đổ xuống.","t09-tit-3":"Phong cảnh núi non.","t09-c1-03-1":"3. — Ngay hôm sau khi đến, em đi thăm ngọn núi lửa  già đã tắt ở gần Pơrát. Trên những mép miệng núi lửa khô cằn và trơ trụi, người ta còn thấy rất rõ dấu vết của dòng dung nham đã chảy, nhiều thế kỷ trước, trên sườn núi . Em đã tìm được, trên một triền dốc, mấy mảnh dung nham ấy.","t09-c1-04-1":"4. — Pơrát nằm trên biên giới, và pháo đài  giữ đèo  ngăn nước Pháp với Tây Ban Nha làm ta nhớ hẳn đến những lâu đài cổ bên bờ sông Ranh, dường như đang rình mồi từ trên đỉnh đá của mình.","t09-c1-05-1":"5. — Một con đại bàng  khổng lồ, có tổ không xa đồn , thường thu hút sự chú ý của em. Con chim săn mồi ấy, với chiếc mỏ khỏe, thường mang về cho con nó một con cừu con hay dê con mà nó quắp trong vuốt. Cánh nó lớn đến nỗi nó có thể lượn rất lâu với gánh nặng của mình.","t09-tit-4":"Người đi bộ đường dài.","t09-c1-06-1":"6. — Ở đây, chuyến dạo chơi thú vị nhất là chuyến đi đến thác nước  Cau. Dòng nước đổ rơi cuộn xoáy rồi biến thành một con suối đẹp trong rừng thông  ở phía tây thị trấn. Chúng em leo qua khu rừng ấy đến tận đài khí tượng , và từ trên vọng lâu, chúng em thấy cả toàn cảnh của vùng. Phong cảnh thật kỳ diệu, và thiên nhiên như đã ban cho xứ này mọi kho báu mà nó có.","t09-c1-07-1":"7. — Để xuống, chúng em đi đường sắt leo núi  và dừng ở một ga nhỏ, gần phế tích  của một lâu đài phong kiến xưa kia là nơi ở của các lãnh chúa Pơrát.","t09-c1-08-1":"8. — Tòa lâu đài đáng thương! Nó nghĩ gì khi nhìn xuống dưới chân mình thị trấn suối khoáng  xinh xắn, nay đã thành một khu nghỉ dưỡng thời thượng?","t09-c1-08-2":"Khí hậu ở đó thật dễ chịu, nước khoáng thật công hiệu, đến nỗi việc chữa bệnh ở nhà điều dưỡng  thành một niềm vui thật sự.","t09-tit-5":"Một thị trấn nghỉ dưỡng dễ chịu.","t09-c1-09-1":"9. — Vả lại, người ta đã làm mọi thứ để kỳ nghỉ được dễ chịu. Một chiếc cầu cạn  lớn đã được xây để đặt đường sắt; công viên  của khu suối khoáng, nơi người ta tổ chức hòa nhạc, được bố trí thật duyên dáng. Nhiều biệt thự  xinh đẹp đã mọc lên quanh sòng bạc , và một con đường lát  được bảo trì rất tốt giúp việc đi lại dễ dàng.","t09-c1-10-1":"10. — Một bờ dốc  đơn giản ngăn con đường  với chính thung lũng , dưới đáy thung lũng trải ra một cái hồ  nhỏ xinh xắn, nuôi một con suối  trong vắt.","t09-c1-11-1":"11. — Phía bên kia thung lũng, người ta khai thác một mỏ sắt . Em đã nhiều lần đến xem thợ mỏ xuống giếng mỏ, và em còn vào cả đường hầm nơi họ làm việc suốt ngày, đào lấy quặng chứa kim loại.","t09-c1-12-1":"12. — Một xưởng luyện kim lớn đã được xây gần mỏ để dùng ngay những của cải lấy lên từ đó. Lò cao , đốt bằng than đá vốn dồi dào ở đây, cho phép làm ra gang nhanh chóng và rẻ.","t09-c1-13-1":"13. — Không xa mỏ, người ta đào một mỏ đá . Không phải đá hoa cương, cũng không phải đá pooc-phia, cũng chẳng phải sa thạch mà bác thợ đá già đẽo ra bằng chiếc cuốc chim của mình, mà chỉ là đá xây thường để làm nhà.","t09-c1-14-1":"14. — Một trong những vẻ đẹp nhất của xứ này chắc chắn là cây thông . Khắp nơi, dưới đáy một khe núi , bên bờ một dòng thác , một vực sâu  hay một bờ đá dựng, những chiếc lá kim mảnh của chúng điểm một sắc xanh.","t09-tit-6":"Đi bộ.","t09-c1-15-1":"15. — Em tận dụng kỳ nghỉ để đi dạo xa. Những con đường mòn  uốn lượn trên núi cho phép đi, không cần để ý đến quãng đường, nhiều ki-lô-mét và thường là nhiều chục ki-lô-mét.","t09-c1-15-2":"Những cột mốc  và cột chỉ đường  đánh dấu các con đường, nơi ta thường gặp một chàng trai miền núi  với chiếc bị  bên hông, mang một con sóc đất , hoặc một người Rom  nào đó mà chiếc mũ lông  tương phản kỳ lạ với chiếc áo trùm đầu  cũ rách. Anh ta dắt bằng xích một con gấu  đã thuần.","t09-tit-7":"Leo núi.","t09-c1-16-1":"16. — Hầu như ngày nào em cũng đi với một người dẫn đường  để leo núi, và em rất tự hào khi, ba lô  trên lưng và cây « gậy leo núi » trong tay, em, như một người leo núi  thực thụ, trèo lên những tảng đá .","t09-c1-17-1":"17. — Từ trên đỉnh núi, người dưới đồng bằng trông không to hơn con kiến; một đàn cừu  đang gặm cỏ trên một bãi chăn  trông như một món đồ chơi trẻ con. Một cây thông , hay cả một ngôi nhà gỗ , chỉ như một vết nhỏ trên nền xanh.","t09-c1-18-1":"18. — Trong những chuyến đi ấy, chúng em thường gặp trên lối mòn  một người săn sơn dương  vác trên vai con vật vừa bắn được.","t09-c1-19-1":"19. — Em đã ép vào tập cây của mình một nhánh dương xỉ  rất lạ và một cành thạch nam  hồng đẹp mà em hái ở cửa một cái hang  nhỏ trong chuyến dạo chơi vừa rồi.","t09-tit-8":"Cảnh thứ hai.","t09-tit-9":"Rừng. — Đi săn.","t09-c2-01-1":"1. — Hôm qua em đã trải một ngày tuyệt vời trong rừng. Sự nhộn nhịp ngự trị giữa các loài vật và côn trùng  sống ở đó làm em rất thích thú.","t09-c2-01-2":"Con nhện  giăng mạng  giữa hai cành để bắt con ruồi  bay qua, con ốc sên  nhọc nhằn mang cái vỏ của mình, con bọ sừng hươu đang xem xét mồi, con kiến chăm chỉ tất bật bên tổ kiến  — tất cả những sinh vật bé nhỏ ấy đi, đến, làm việc với một sự siêng năng lạ thường.","t09-c2-02-1":"2. — Một con rắn  mà thoạt đầu em tưởng là rắn độc, nhưng chỉ là một con rắn nước thường, nằm nấp dưới một gốc cây và thỉnh thoảng thò cái đầu nhỏ thon ra, lúc nào cũng như sắp cắn. Trước mặt em, một con sên trần  to nặng nề bò đi sau khi đã ăn hết một trong những quả dâu rừng  thơm ngon mọc đầy ở đó.","t09-c2-03-1":"3. — Mặt đất phủ đầy hoa rừng : những cây anh thảo , những cây dừa cạn  và nhiều cây khác em không biết tên nở giữa những búi cỏ .","t09-c2-04-1":"4. — Ở vùng này, nấm cục gần như cũng thường như nấm , và một con lợn con  của một người gác rừng đang tham lam tìm xem có kiếm được vài củ không.","t09-tit-10":"Săn trộm.","t09-c2-05-1":"5. — Em đã chứng kiến đoạn kết của một cảnh làm em rất thích thú. Nhờ cái mũi thính của con chó săn , người gác rừng  vừa bắt quả tang một kẻ săn trộm  đúng lúc hắn sắp mang đi con mồi  vừa bắn được. Thà bỏ mồi còn hơn để bị bắt, kẻ săn trộm đã chạy trốn, và con thỏ rừng , con nai cái , con hoẵng  cùng con lợn rừng  nằm lại trên cỏ, làm người gác rừng mừng rỡ.","t09-c2-06-1":"6. — Sự đa dạng của cây cối trong rừng thật đáng kinh ngạc. Cây sồi dẻ  và cây bạch dương , cây thông cho nhựa , cây sồi  và nhiều cây khác nữa đan cành vào nhau.","t09-c2-06-2":"Dây thường xuân  bám vào thân những cây cao làm cho cánh rừng già  một màu xanh óng ánh, hòa hợp dễ chịu với sắc nhạt và dịu hơn của rêu , nơi con chim gõ kiến  tìm côn trùng.","t09-tit-11":"Phong cảnh rừng.","t09-c2-07-1":"7. — Những cây sồi già làm em say mê. Bộ rễ  to xoắn xuýt của chúng, nửa trồi lên khỏi mặt đất, cho chúng một vẻ mạnh mẽ và cường tráng tuyệt vời, và em tự hỏi làm sao người chủ  lại đành cho đốn chúng và giao chúng cho chiếc cưa  của người tiều phu . Những thân cây  đáng thương, bị lột vỏ  hoặc bị chẻ ra bằng rìu bổ củi  của người làm công nhật , làm em buồn lòng.","t09-c2-08-1":"8. — Ngay gần đó, một người đốt than  già đang dùng xẻng của mình xếp một đống  than, và một bà cụ mang đi một bó  củi khô nhặt từ cành những cây đã đốn.","t09-tit-12":"Cuộc săn.","t09-c2-09-1":"9. — Em muốn vào nghỉ một lát ở nhà người gác rừng , nhưng khi đến gần cái ao , nơi một con thiên nga  đẹp đang bơi, em nhận ra rằng một trận lụt  mới đây đã biến con đường thành một đầm lầy thực sự. Em phải quay lại và, khi đi ngang cây tuyết tùng , những cây dương  và cây du  ở bìa rừng, em thấy từ một lùm cây  lao ra một con hươu  tuyệt đẹp, bị một bầy chó săn  hung hãn đuổi theo, mà tiếng tù và  của những thợ săn cưỡi ngựa  còn thúc thêm. Con vật đáng thương đã kiệt sức. Nó ngã xuống chết cách em vài bước.","t09-c2-10-1":"10. — Con trai người gác rừng, bị tiếng động của cuộc săn đuổi lôi cuốn, ra khỏi nhà và hai chúng em cùng trở vào rừng. Cậu đã thấy một con chim ác là  trên cành một cây sồi già. Cậu nghĩ tổ của nó hẳn giấu trong tán lá  và cậu muốn lấy cái tổ ấy.","t09-c2-10-2":"Nhanh nhẹn như một con sóc , cậu trèo từ cành  này sang cành khác, nhưng chẳng thấy gì và chỉ làm bay lên một con quạ khoang  già đậu trên một nhánh . ","t10-apar-1":"BẢNG Số 10 Biển. — Cảng.","t10-01-1":"1. — Mùa hè, trong khi người này tìm sự yên tĩnh và mát mẻ trên núi, người kia lại thích ra bờ biển. Năm ngoái chúng em đã làm như thế, vì chúng em rất yêu Đại dương .","t10-02-1":"2. — Riêng em, em thấy một niềm vui lớn khi ngắm khoảng nước mênh mông trải đến tận chân trời , và khi nhìn những chiếc tàu hơi nước  khổng lồ chở khách đi vượt biển sang châu Mỹ.","t10-03-1":"3. — Vì thế cha em, người biết sở thích của em, bao giờ cũng chọn cho kỳ nghỉ một bãi biển thật yên tĩnh, gần một trong những quân cảng lớn của nước ta.","t10-03-2":"Trong kỳ nghỉ vừa rồi, hạm đội đến thả neo sau đê chắn sóng  khổng lồ đóng kín và che chở quân cảng , và em đã được thỏa lòng ngắm các loại tàu chiến khác nhau, từ chiếc tàu ngầm  nhỏ lặn xuống và biến mất dưới nước, đến chiếc thiết giáp hạm  khổng lồ, thứ mà đến nay hầu như chỉ sợ những đòn tấn công của tàu phóng lôi .","t10-tit-2":"Những con tàu nhỏ.","t10-04-1":"4. — Chiếc tàu phóng lôi ấy đã biết tìm rất khéo điểm yếu của lớp giáp kim loại dày để cắm vào đó quả ngư lôi nguy hiểm, mà tiếng nổ làm con tàu chìm; nhưng dù sao nó vẫn ít đáng sợ hơn tàu ngầm, vì tàu săn ngư lôi dễ dàng đuổi theo nó.","t10-05-1":"5. — Em cũng được thấy những chiếc tàu tuần dương  bọc thép nhanh nhẹn, gần như bất khả xâm phạm chẳng kém thiết giáp hạm thật, mấy chiếc tàu vận tải , ba bốn chiếc pháo hạm  và sau cùng một chiếc khinh hạm . Cảnh hạm đội ấy nhổ neo là cảnh thú vị nhất.","t10-06-1":"6. — Cách đóng khác nhau biết bao giữa những khối thép lớn ấy với những chiếc tàu ba cột buồm thanh nhã hay những chiếc thuyền buồm  mảnh mai mà đội thương thuyền còn dùng đến ngày nay, và em đã thấy chúng vào cảng, giương hết buồm, trong lúc em dạo trên đê . Thật ra chúng mất nhiều lợi thế khi gió ngược. Chúng phải hạ hết buồm để vào lại bến, và cần một chiếc tàu kéo  ra dắt chúng vào bến như những chiếc xà lan  thường.","t10-tit-3":"Thương cảng.","t10-07-1":"7. — Điều thú vị ở cái cảng em đang nói đến là nó không chỉ có một quân cảng, được xây dựng nhân tạo bằng những công trình khổng lồ, mà còn có một thương cảng tuyệt vời nằm ở cửa một con sông lớn.","t10-08-1":"8. — Dải đất ngăn hai vùng bến được xây thành công sự và bảo vệ bằng một loạt ụ pháo và pháo đài nhỏ nhô ra biển. Muốn dạo trên tường thành  phải có giấy phép riêng. Em đã xin được dễ dàng nhờ bác em, kỹ sư của xưởng đóng tàu , và em đã đi xem những con tàu đang được đóng dưới các nhà xưởng rộng lớn.","t10-09-1":"9. — Em còn được dự lễ hạ thủy một chiếc thiết giáp hạm, và em nhớ giây phút xúc động mà cả đám đông cảm thấy khi khối sắt khổng lồ, được thả ra, bắt đầu trượt trên bệ đỡ và nổi lên mặt nước sông.","t10-10-1":"10. — Muốn đến xưởng đóng tàu, người ta đi qua bãi tập , nơi lính đồn trú tập luyện mỗi ngày, rồi qua một cầu nhỏ  bằng sắt nối sân duyệt binh với xưởng vũ khí .","t10-tit-4":"Xưởng vũ khí và các ụ tàu.","t10-11-1":"11. — Cùng bác em, em đã thăm cơ sở lớn ấy, đầy đại bác , đạn tròn  và đạn trái phá. Em cũng thấy xưởng luyện kim , nơi người ta chế tạo nồi hơi  cho tàu hơi nước.","t10-12-1":"12. — Ngay gần đó là những ụ sửa tàu  và những ụ nổi  rất lạ mắt, nơi em đã được thấy thật gần, trên một con tàu đang sửa, chiếc chân vịt , cái sống tàu  và cái bánh lái .","t10-13-1":"13. — Thương cảng cũng đáng nghiên cứu chẳng kém quân cảng, và em đã đứng hàng giờ ngắm nghía trên các bến, nơi buộc những chiếc tàu bánh guồng  ngược dòng sông, và nhìn hoạt động của những chiếc cần cẩu dựng cột buồm  nhấc bổng như lông hồng những kiện hàng khổng lồ.","t10-tit-5":"Hoa tiêu.","t10-14-1":"14. — Em thán phục những chiếc tàu vượt Đại Tây Dương  ra khỏi vũng đậu, cờ hiệu  tung bay, do một hoa tiêu  tài giỏi dẫn đường, người biết đi theo luồng một cách kỳ diệu nhờ những chiếc phao  và tiêu đánh dấu, tránh những chiếc thuyền chở hàng  nhọc nhằn lái đi bằng cánh buồm vuông duy nhất của chúng. Em phân biệt được ở phía trước  — mũi tàu — những ca-bin  hạng hai, và ở phía sau  — đuôi tàu — những phòng khách của hành khách hạng nhất.","t10-15-1":"15. — Đôi khi em cũng dự việc chất hàng lên một chiếc tàu chở hàng , nơi người ta vừa chất hàng hóa từ kho  và từ ga cảng , do vô số chuyến tàu của tuyến đường sắt bến cảng  chở đến.","t10-tit-6":"Chèo thuyền.","t10-16-1":"16. — Em thường chèo thuyền trong bến nổi , nơi những chiếc thuyền nhỏ  vào trú, và em vui sướng cầm cái mái chèo . Em leo lên boong  một chiếc thuyền buồm , em bám dây chão  trèo dọc cột buồm  lên tận những trục buồm , rồi em lại đi dạo bằng thuyền đua  giữa những chiếc thuyền đánh cá  nặng nề, nơi lưới  đang phơi khô.","t10-17-1":"17. — Trên bến , trước mắt em diễu qua đủ loại hàng hóa , đựng trong những thùng  hay những kiện . Chúng làm thành hàng chở  của các sà lúp, và những chiếc cần cẩu  khỏe nhấc chúng lên và đặt xuống những chiếc xe tải , trong khi người chở hàng khai báo và trả thuế ở sở quan thuế .","t10-18-1":"18. — Sau cùng, khi đến cầu quay  hoặc âu tàu , đi ngang chiếc tàu cuốc  đang nạo con kênh , em lên bờ ở đê, cạnh cột tín hiệu .","t10-19-1":"19. — Chính ở phía bên kia của con đê ấy mà những chiếc xuồng  chở sĩ quan của hạm đội cập vào bờ. Thật đáng ngắm cảnh các thủy thủ nhịp nhàng nâng mái chèo, trong khi con thuyền, được sóng  nâng lên, dễ dàng cập vào bậc thang lên bờ. Chính ở đó người ta quan sát rõ nhất thủy triều cùng sự lên xuống của nước lớn và nước ròng trên bãi biển .","t10-tit-7":"Câu lạc bộ.","t10-20-1":"20. — Để về nhà, em đi xe điện , có trạm dừng  gần cái cột dựng trước câu lạc bộ sĩ quan.","t10-20-2":"Từ ban công  của câu lạc bộ, trang trí bằng những chiếc mỏ neo , đại bác và đạn tròn, em thường thấy một cuộc tụ họp lộng lẫy của các sĩ quan hải quân : những đại úy hải quân  đeo kiếm, những đại úy pháo binh  và bộ binh  đeo gươm. Đứng sau họ là một thủy thủ  mang ống nhòm đến cho họ khi họ muốn nhìn rõ những gì xảy ra ở xa.","t10-21-1":"21. — Em cũng thấy những thiếu úy  trẻ nhận lệnh của hạm trưởng  hay của đô đốc , trong khi một hạ sĩ quan  chờ để mang lệnh ra tàu.","t10-22-1":"22. — Từ ban công ấy, cảnh nhìn thật tuyệt : người ta bao quát cả bãi biển với những chiếc lều  và buồng thay đồ , và vào giờ tắm, người ta thấy những người tắm biển  nô đùa vui vẻ trước sòng bạc .","t10-23-1":"23. — Ở cuối bãi biển, bờ biển tạo thành một bán đảo  nhỏ đầy đá, nơi sóng lớn  vỗ vào và trên đó dựng một ngọn hải đăng  chỉ đường ban đêm cho tàu bè. Bán đảo ấy chỉ nối với đất liền bằng một eo đất rất hẹp .","t10-tit-8":"Toàn cảnh bờ biển.","t10-24-1":"24. — Vách đá  trải dài, bị biển khoét thành một loạt vịnh  và mũi đất, làm cho nó thật nên thơ.","t10-24-2":"Trên cao nguyên  nhìn xuống eo biển  có một pháo đài  rất quan trọng và mấy tòa « biệt thự ».","t10-25-1":"25. — Eo biển ấy ngăn với đất liền một hòn đảo  rất nguy hiểm, chung quanh đầy đá ngầm  và bãi sóng vỡ, nơi thuyền bè và cả những con tàu lớn đôi khi mắc cạn. Dù cứu hộ có nhanh và xuồng cứu nạn đến kịp, những vụ đắm tàu ấy vẫn thật khủng khiếp, và trong những cơn bão mùa phân, nhiều con tàu đã chìm cùng người và hàng.","t10-25-2":"Dù có mối nguy bên cạnh, cảng vẫn rất đông thủy thủ lui tới. ","t11-apar-1":"LOẠT THỨ BA BẢNG Số 11 Thành phố và các công trình. — Đám cháy.","t11-tit-1":"Khu ngoại ô.","t11-c1-01-1":"1. — Em ở một thành phố lớn cách Đại dương 100 ki-lô-mét, thế mà nó vẫn là một cảng  hạng nhất. Con sông chảy ven thành phố rộng 400 mét và tạo thành một vũng đậu rất đẹp.","t11-c1-02-1":"2. — Cả phần thành phố nằm trên các bến  mang hẳn dáng vẻ của biển và của công nghiệp, và làm thành một khu ngoại ô  chỉ có thủy thủ và thợ thuyền ở. Những người này làm việc trong các nhà máy  và ở nhà máy khí đốt , mà ống khói  cao và bình chứa khí nhìn thấy từ rất xa.","t11-c1-03-1":"3. — Thời Trung cổ, thành phố có thành lũy, và người ta còn thấy vài dấu tích tường thành, nhất là cổng  của tòa thành cổ , hai bên là hai tháp  nay dùng làm nhà tù.","t11-c1-04-1":"4. — Trong cả khu phố trông rất cũ kỹ ấy, chỉ một công trình là tương đối mới : đó là sở quan thuế . Nó nằm giữa bến và con phố  nhỏ dẫn đến tòa thị chính  cũ. Người ta nhận ra công trình sau này rất dễ nhờ chiếc tháp chuông  khổng lồ vươn lên trên khu phố cổ.","t11-c1-05-1":"5. — Bên kia phố sừng sững một tòa nhà xây cùng lối với sở quan thuế : đó là Sở Giao dịch . Một mặt của nó nhìn ra một quảng trường nhỏ có tòa sứ . Thật ra thành phố chúng em tuy không phải thủ đô nhưng vẫn là một tỉnh lỵ quan trọng.","t11-tit-2":"Khu trên của thành phố.","t11-c1-06-1":"6. — Đội đồn trú khá đông được đóng trong những doanh trại  rộng rãi và rất thoáng; chúng trải đến tận hàng rào sắt của công viên thành phố . Đại lộ  dẫn đến công viên ấy chạy sau quỹ tiết kiệm  và ra tới quảng trường nhà thờ lớn .","t11-c1-07-1":"7. — Tất cả những công trình ấy xếp thành bậc như một giảng đường trên một quả đồi, nơi cũng có trường trung học  rộng lớn của chúng em.","t11-c1-07-2":"Nếu đi xuống theo một con phố hơi dốc, nối vào Phố Lớn, ta đến tòa án , trước tòa án trải ra một vườn hoa công cộng  dễ chịu. Vườn hoa ấy không lớn lắm, nhưng nó làm thành giữa lòng thành phố một ốc đảo xanh mát. Vì thế dân thành phố rất hay lui tới, họ thích đến ngồi dưới mái che của quán cà phê  để nghe các nhạc công nhà binh chơi vào thứ năm và chủ nhật trong nhà kèn  đặt giữa các bãi cỏ và bồn hoa.","t11-c1-08-1":"8. — Trên một bãi cỏ ấy dựng một bức tượng  bằng đồng, đài kỷ niệm dựng cho một người đồng hương đã có công lớn với quê hương mình.","t11-tit-3":"Phương tiện đi lại.","t11-c1-09-1":"9. — Thành phố chúng em chưa được thắp sáng bằng điện, nó mới chỉ có đèn khí . Nhưng báo chí ở đây đang vận động để cải thiện cách thắp sáng ấy, cũng như người ta đã cải tiến cách kéo tàu điện. Những toa xe cũ do ngựa kéo đã gần như được thay bằng những tàu điện tiện lợi , chở khách nhanh chóng từ đầu này đến đầu kia của thành phố, với giá rất rẻ.","t11-c1-10-1":"10. — Gần tòa án là ngân hàng , nơi người ta chiết khấu thương phiếu. Người thu tiền  đi thu nợ tận nhà.","t11-tit-4":"Nghệ thuật và học vấn.","t11-c1-11-1":"11. — Tòa nhà đẹp đứng gần đó là viện bảo tàng. Nó chứa cùng lúc thư viện  của thành phố, những bộ sưu tập khoa học tự nhiên  đẹp đẽ và một phòng tranh  xinh xắn làm thành một cuộc trưng bày thường trực tuyệt vời.","t11-c1-11-2":"Nó mở cửa cho công chúng hai lần một tuần, nhưng khách phương xa có thể vào bất cứ ngày nào bằng cách cho người gác  một khoản tiền. Các họa sĩ  đến đó làm việc. Ta thấy họ trước giá vẽ của mình, tay cầm bảng màu, sao lại những bức tranh nổi tiếng.","t11-c1-12-1":"12. — Trên cao, sau viện bảo tàng, ta thấy mái vòm  của bệnh viện  và những tòa nhà của trường sư phạm , nơi đã đào tạo các thầy cô của trường làng chúng em. Trên quảng trường Nhà hát có một bưu cục  đặt trong một ngôi nhà tư .","t11-tit-5":"Đám cháy.","t11-tit-6":"Cháy!","t11-c2-01-1":"1. — Một tin đồn khủng khiếp lan khắp thành phố : nhà hát vừa bốc cháy! Lúc em đến quảng trường , đám đông đã chen chúc trên vỉa hè  và trên lòng đường . Các nhân viên bưu điện  và người đưa thư  chạy ra khỏi bưu cục. Một người lái xe điện  phải dừng xe để nhường đường cho xe cứu thương  của thành phố, chở đến một bác sĩ phẫu thuật  và một y tá  để chăm sóc một người bị thương  vừa được khiêng trên cáng  đến gần ki-ốt bán báo .","t11-c2-02-1":"2. — Một đại đội bộ binh đang trên đường tập về đã dừng lại để giữ trật tự cùng đội tuần cảnh cưỡi ngựa . Hơn cả lính  hay hiến binh , những kỵ sĩ có những con ngựa chồm lên ấy đẩy lùi được đám người hiếu kỳ . Vả lại hiến binh đang rất bận. Một người trong họ chỉ cho cảnh sát  chỗ phải đưa một nạn nhân  khác đến, một người lính cứu hỏa dũng cảm ngã từ thang xuống.","t11-c2-03-1":"3. — Viên sĩ quan  chỉ rõ chỗ phải đặt chiếc máy bơm hơi nước  đang tới. Trong khi chờ cỗ máy mạnh mẽ ấy, ông đã cho lắp một máy bơm tay , mà chiếc vòi  dài phun nước như thác vào lửa. Sáu người lính cứu hỏa vận hành nó, trong khi người bạn của họ cầm đầu vòi  hướng tia nước  vào giữa đám cháy.","t11-c2-04-1":"4. — Phía bên kia nhà hát, người ta đã dựng chiếc thang  lớn. Nó cho phép lính cứu hỏa đến gần những ngọn lửa đang phụt lên giữa những cuộn khói  đen.","t11-tit-7":"Những hành động dũng cảm.","t11-c2-05-1":"5. — Đám cháy  bùng lên ở phòng chờ của nhà hát , trong lúc người ta đang tập vở nhạc kịch mà buổi diễn đầu tiên sẽ là ngày mai. May thay chỉ có ít khán giả  trong phòng. Những người khốn khổ ấy đã lánh ra ban công , nơi những lính cứu hỏa  dũng cảm đến cứu họ bằng thang và dây chão.","t11-c2-06-1":"6. — Dưới hàng cột , nơi tấm áp phích  báo buổi diễn, ta thấy các nhạc công  của dàn nhạc  chạy ra, mang theo nhạc cụ của mình : vĩ cầm , sáo , trung hồ cầm , kèn trombon , trống , v.v. Người ta cố cứu một phần đồ đạc .","t11-c2-07-1":"7. — Nam diễn viên  và nữ diễn viên , ca sĩ nam và ca sĩ nữ đã phải chạy ra với trang phục  sân khấu của mình. Người hát giọng nam cao kể cho một nhà báo  nghe sự việc đã xảy ra thế nào. Phóng viên đã chạy đến ngay từ phút đầu cùng các nhà chức trách : quan sứ , thị trưởng , cảnh sát trưởng  và một quan tòa , những người sẽ điều tra để quy trách nhiệm. ","t12-apar-1":"BẢNG Số 12 Nhà ga. — Đường sắt. — Tàu thuyền. Chú thích. — Bảng giờ dùng ở mỗi nước một khác, nên chúng tôi lấy làm ví dụ giờ của bảng Pháp.","t12-01-1":"1. — Em vừa đi một chuyến qua nước Đức. Trước khi đi, em đã mua một cuốn sách giờ tàu  để biết giờ khởi hành của các chuyến. Sau khi thấy rằng chuyến tiện nhất rời Pa-ri lúc chín giờ tối và đến Xtơ-rát-bua lúc một giờ mười ba, em sửa soạn hành trình, và hôm sau em nhờ người đưa ra ga.","t12-02-1":"2. — Khi em vào sảnh khởi hành lớn, sau lưng một linh mục  già ở nhà quê xách tay chiếc túi hành lý  của mình, thì đã có rất nhiều hành khách  đến trước.","t12-02-2":"Vì muốn gửi một bức điện (điện tín) , em nhờ một người soát vé  chỉ cho phòng điện tín .","t12-03-1":"3. — Trước khi vào phòng đợi , em đi mua một tấm vé  khứ hồi.","t12-04-1":"4. — Em không phải chờ lâu ở quầy vé , vì có ít người. Một người lính  đi phép đã nhã nhặn nhường lượt cho em, nên em còn đủ thì giờ hỏi vài điều nơi trưởng ga , người đang trò chuyện với viên cảnh sát  phụ trách trật tự và với người hiến binh  trực.","t12-tit-1":"Gửi hành lý.","t12-05-1":"5. — Sau khi mua một tờ báo ở ki-ốt bán báo , em cho cân và gửi hành lý  của mình, thứ mà một người khuân vác  vừa chở tới bằng xe đẩy ; người nhân viên  phụ trách cân  cho em biết cái hòm của em nặng ba mươi lăm ki-lô, thành ra quá cước năm ki-lô, và em phải trả thêm ở quầy hành lý .","t12-06-1":"6. — Vì đến quá sớm, em có thì giờ quan sát dòng người đi lại trong nhà ga. Người thì gửi hoặc lấy lại hành lý xách tay ở chỗ gửi đồ ; người khác xem bảng giờ tàu . Những hành khách vừa đến vội vã ra cửa ra , tay xách va-li . Vài người đợi ở chỗ trả hành lý  và trình phiếu  để lấy hòm, thùng  hay giỏ  của mình.","t12-07-1":"7. — Nhân viên thuế quan  xem xét kỹ các kiện hàng để biết có gì phải khai không.","t12-08-1":"8. — Vài hành khách đi về phía quầy giải khát , nơi người phục vụ  tất bật phục vụ họ. Họ phải vội, vì chuyến tàu  này là tàu tốc hành, không đỗ lâu ở ga.","t12-09-1":"9. — Rồi em ra sân ga khởi hành và tìm một toa  đi thẳng để khỏi phải đổi toa dọc đường. Em lên một toa có hành lang, gồm một khoang  dành cho người hút thuốc và một khoang dành riêng cho « các bà đi một mình ».","t12-tit-2":"Khởi hành trong đêm.","t12-10-1":"10. — Sau khi bước lên bậc lên xuống , khép cửa toa , kéo rèm  lên và đặt hành lý xách tay lên giá lưới , em ngồi xuống ghế băng . Thấy người thắp đèn  châm đèn, em nghĩ mình sẽ phải qua đêm trên toa nên gọi người phụ trách cho thuê gối  để xin một chiếc.","t12-11-1":"11. — Người soát vé đến kiểm tra vé. Em hỏi ông sao chưa khởi hành, vì đã đến giờ. Ông trả lời rằng trưởng tàu  còn bận cho xếp xe đạp vào toa hành lý . Hơn nữa, người ta chưa thay hết các bình sưởi chân .","t12-12-1":"12. — Nhưng chúng em sắp đi rồi, vì người thợ đốt lò , trên chiếc tăng-đe  của mình, đang lấy than để khơi lửa cho đầu máy , và người lái tàu  chỉ còn chờ tín hiệu của phó trưởng ga  đang đứng trên sân ga .","t12-13-1":"13. — Nồi hơi  của đầu máy gầm lên trầm đục; ống khói  phun ra từng luồng khói lẫn hơi nước . Một hồi còi  chói tai vang lên và những pít-tông  bắt đầu chuyển động, làm quay những bánh xe  của cỗ máy nặng nề.","t12-tit-3":"Lên đường!","t12-14-1":"14. — Tốc độ đoàn tàu lao trên đường ray  tăng dần; những sân ga  biến mất; chúng em vượt qua nhà vệ sinh , rồi những toa đỗ trên một đường  khác : những toa nằm , một toa ăn , một toa thư .","t12-15-1":"15. — Rồi nhà ga hàng hóa  lướt qua trước mắt chúng em. Dưới các nhà kho, nhân viên chất hàng hóa  gửi theo tàu chậm. Những công nhân dồn toa , gần tháp nước , đang dồn những toa chở súc vật  và toa sàn  để lập một đoàn tàu hàng .","t12-16-1":"16. — Chúng em qua chiếc ghi  cuối cùng, cạnh đó là người bẻ ghi; chúng em vượt qua đĩa tín hiệu  và nhà ga khuất dần phía xa.","t12-17-1":"17. — Chẳng bao lâu chúng em lên cầu sắt  bắc qua con sông . Qua cầu, chúng em chạy dọc con sông, trên đó những tàu kéo  khỏe kéo những chiếc xà lan  nặng. Chúng em còn thấy một tàu chở khách  đúng lúc nó sắp cập vào bến nổi .","t12-18-1":"18. — Sau khi lao qua mấy nhà ga, chúng em chui qua vài đường hầm  và bỏ lại sau lưng vô số nhà nhỏ  của những người gác chắn. Được nhịp lắc của đoàn tàu ru, em ngủ thiếp đi rất say.","t12-tit-4":"Ga Deutsch-Avricourt.","t12-19-1":"19. — Em bị đánh thức đột ngột bởi tiếng một nhân viên hô : « Deutsch-Avricourt ! Mời tất cả xuống tàu! » Đó là cuộc khám của hải quan và mọi thủ tục phiền phức nơi biên giới. Em phải chỉnh đồng hồ của mình theo chiếc đồng hồ lớn  của nhà ga, vốn chạy nhanh năm mươi lăm phút; vừa tỉnh dậy, em khó phân biệt được kim dài  với kim ngắn ; chính cái mặt đồng hồ  cũng mờ mịt vì sương sớm.","t12-20-1":"20. — Trong lúc nhân viên hải quan khám xét, em vừa ngáp vừa đánh vần những tấm áp phích  dán trên tường nhà ga. Em ăn sáng cho qua thì giờ, xem bản đồ mạng đường sắt  nước Đức để biết còn bao xa nữa mới tới Xtơ-rát-bua, rồi trở lại toa của mình, lòng phấn chấn vì hy vọng sắp đến đích của chuyến đi. ","t13-apar-1":"BẢNG Số 13 Khách sạn. — Nhà hàng. — Quán cà phê.","t13-01-1":"1. — Đến Roay-ăng chiều hôm qua, em trọ ở « Khách sạn Đại Dương », nơi một người bạn đã giới thiệu cho em.","t13-01-2":"Người ta cho em một căn phòng  đẹp ở tầng hai , nơi em đã ngủ rất ngon .","t13-02-1":"2. — Sáng nay, khi ra khỏi phòng, nơi chị hầu phòng  đã mang bữa sáng lên, em sang phòng hút thuốc , cũng dùng làm phòng đọc , để xem báo  và hút một điếu thuốc lá . Đọc xong, em xuống bằng thang máy  và đi dạo trong thành phố.","t13-03-1":"3. — Vì quên hỏi người tiếp tân  của khách sạn mấy giờ thì dọn bữa ở bàn ăn chung , em về sớm và nhân dịp ấy đi tắm ở phòng tắm  của khách sạn. Rồi em trở lại quầy  để gọi điện cho một người bạn. Nhưng máy điện thoại  đang bận; thấy em lúng túng, chị thu ngân , người đang ghi một hóa đơn  vào sổ khách trọ , nhờ người coi cửa  sai chú bồi  đi làm việc ấy giúp em bằng xe đạp .","t13-04-1":"4. — Em cảm ơn chị và ra ngoài để cho tiền người khuân vác  (người làm công việc nặng), người đã chở từ nhà ga về, trên chiếc xe kéo tay  của mình, hộp mũ , va-li  và túi hành lý  của em. Người đưa thư  vừa đến, trao cho em một lá thư .","t13-05-1":"5. — Em còn nán lại một lúc trên bậc cửa, gần thùng thư , để nhìn cảnh đi lại ngoài phố. Người đánh xe  của chiếc xe ngựa chở khách  đang chất lên xe chiếc hòm  của một người khách  mà ông chủ khách sạn  đang tiễn. Một chú đưa điện tín  trẻ thong thả mang đến một bức điện  cho một khách của khách sạn; một khách du lịch , đeo chéo vai chiếc máy ảnh , đang xem cuốn sách hướng dẫn  của mình.","t13-tit-1":"Giờ ăn trưa.","t13-06-1":"6. — Trước hàng rào sắt, một người chạy việc  thản nhiên ngủ gà ngủ gật giữa mấy cái móc gánh  và cái hộp đánh giày  của mình, trong khi một cô thợ giặt  trẻ, mang một giỏ  đồ vải lớn, cười vẻ mặt trịnh trọng của người quản lý nhà ăn  đang đứng gần cửa.","t13-07-1":"7. — Trông thấy người nấu bếp , người vừa ra khỏi bếp  của mình ở tầng hầm  để sai một chú phụ bếp  đi làm việc vặt, em nhớ ra rằng giờ ăn trưa sắp đến, và em vào nhà ăn, băng qua cái sân nơi một người lái xe  đang cho ô-tô  của mình vào chỗ đỗ, trong khi một thợ máy  sửa, theo lời chỉ dẫn của người đi xe , một chiếc xe ba bánh chạy dầu  vừa gặp tai nạn.","t13-08-1":"8. — Em hỏi một chú bồi  nhỏ đang bưng những cốc bia  xem bàn ăn chung có ở dưới hiên không, và vì chú trả lời có, em chọn chỗ ở một trong các bàn và gọi một bữa ăn tuyệt hảo.","t13-tit-2":"Một bữa trưa tuyệt hảo.","t13-09-1":"9. — Người bồi mang đến cho em thực đơn bữa trưa và danh sách rượu vang. Em chọn và gọi làm món khai vị món tôm với bơ, rồi làm món đầu, lòng bò hầm kiểu Caen. Em không ăn cá, nhưng gọi một phần đùi cừu non và, làm món rau, rau bina nấu kem. Sau đó, vì không món nào trong các món ngọt hợp ý em, em bảo mang lên nhiều thứ tráng miệng khác nhau : phô mai, trái cây và bánh quy. Em còn thêm một chai rượu vang Saint-Émilion tuyệt hảo và, rất hài lòng về bữa ăn, em rời bàn sau khi cho người bồi  một khoản tiền thưởng  hậu hĩnh.","t13-10-1":"10. — Thấy em sắp đi, người quản lý  mời em lên ban công để ngắm quang cảnh tuyệt vời của Đại dương . Xa xa thấy những chiếc thuyền  đánh cá nhỏ, những chiếc thuyền buồm  và một chiếc tàu khách  khổng lồ mà bóng đen nổi bật trên nền mây  trắng ở chân trời . Một làn gió nhẹ làm bay lá cờ  cắm trên biển hiệu  của sảnh .","t13-tit-3":"Giải trí.","t13-11-1":"11. — Cảnh ấy thú vị đến nỗi em quyết định ngày mai sẽ lên sân thượng của quán cà phê, mang theo một chiếc ống nhòm  hoặc một chiếc kính viễn vọng .","t13-12-1":"12. — Rời ban công, em sang quán cà phê của khách sạn để uống một thức uống  và chơi một ván bi-a . Em đi thẳng qua phòng cà phê, nơi nhiều khách đang chơi cờ vua , cờ đam , đô-mi-nô , cờ tào cáo  hoặc bài , rồi lên thẳng phòng bi-a .","t13-13-1":"13. — Khi ván đấu xong, em xuống tầng trệt và xin người bồi một chiếc phong bì , ít giấy , một con tem , một cái ngòi bút  và ít mực  để viết thư.","t13-13-2":"Rồi em gọi một người đánh xe  có chiếc xe  đỗ trước quán cà phê. Em hỏi giá theo giờ hay theo cuốc và, khi thỏa thuận xong, ông mở cửa xe  cho em và mời em lên. Ông trèo lại lên ghế ngồi  của mình, cho ngựa chạy bằng một cái vung nhẹ chiếc roi , và chúng em lên đường cho một chuyến dạo chơi thú vị. ","t14-apar-1":"BẢNG Số 14","t14-tit-1":"Đường phố. — Người buôn bán.","t14-01-1":"1. — Bạn em, Gioan, ở nhà quê, đến chơi nhà em ba ngày. Cho đến lúc ấy bạn ấy chưa có dịp thấy một thành phố lớn; vì thế chúng em dùng cả ngày để đi dạo, và em giảng cho bạn những gì bạn chưa biết.","t14-02-1":"2. — Trước hết chúng em đi thăm đài thiên văn , nơi làm bạn ấy rất thích thú. Khi về theo con phố  có nhà tắm hơi kiểu Thổ , chúng em gặp một đám ma . Đi trước đoàn đưa tang là hàng giáo sĩ, dẫn trước xe tang chở chiếc quan tài. Rất nhiều bạn bè đi cùng gia đình để tang.","t14-02-2":"Sau khi đoàn đưa tang qua rồi, chúng em băng qua phố trước quán bia  lớn, nơi nhiều khách đang uống bia trên sân thượng, dưới bóng tấm mái hiên kính .","t14-03-1":"3. — Gioan rất ngạc nhiên về tấm huy hiệu treo giữa cửa hàng của người bán rượu mạnh  và cửa hàng của người bán nhạc cụ . Bạn hỏi em nó nghĩa là gì; em trả lời rằng nó chỉ tòa lãnh sự  Anh, và em chỉ cho bạn thấy ông lãnh sự  đang đứng trên ban công.","t14-tit-2":"Các tủ kính.","t14-04-1":"4. — Dĩ nhiên chúng em dừng lại trước tủ bày nhạc cụ, những chiếc đàn hạc phong cầm, đàn ống và đàn dương cầm; chúng em xem những bìa có tranh của các bản nhạc và các bản soạn cho dương cầm, và thán phục cây đàn lia bằng gỗ thếp vàng dùng làm biển hiệu.","t14-05-1":"5. — Những đám bụi do người quét đường  và xe quét đường  bốc lên buộc chúng em phải đi nhanh qua trước những bộ bàn ghế đẹp của người bán đồ gỗ  và trước tủ bày bếp lò và đèn của hàng kim khí .","t14-06-1":"6. — Vả lại, ở chỗ ấy chúng em buộc phải rời vỉa hè, vì nó bị chắn bởi những kiện hàng người ta dỡ từ một chiếc xe dọn nhà  để đưa vào một cửa hàng  vừa được thuê.","t14-06-2":"Việc ấy làm chúng em không thấy được những cỗ xe đẹp của người đóng xe , nhưng không ngăn chúng em dừng lại xem người đóng kiện  đang đóng một cái thùng cho người hàng xóm của mình, người bán xe đạp và ô-tô . Sau đó, vì đã hơi muộn, chúng em về nhà.","t14-tit-3":"Dạo phố.","t14-07-1":"7. — Hôm sau, mẹ em đề nghị cho Gioan đi chụp ảnh, rồi giao em đưa bạn đến nhà thợ ảnh . Sau bữa trưa, chúng em đến xưởng của người nghệ sĩ ấy, và phải chờ khá lâu. Để giết thì giờ, chúng em ngắm những bức chân dung  treo trên tường.","t14-07-2":"Đến lượt chúng em, công việc không lâu, và vừa khi bạn em ngồi làm mẫu xong trước chiếc máy ảnh , chúng em xuống nhà.","t14-08-1":"8. — Ở tầng một, qua cánh cửa để ngỏ của thợ cắt tóc , chúng em thấy người làm của ông đang cắt tóc cho một người khách.","t14-08-2":"Ra đến phố, chúng em đi qua trước hàng thuốc lá . Gioan thích thú với chiếc đèn lồng  đỏ và cái tẩu to dùng làm biển hiệu  đến nỗi bạn ấy đâm sầm vào hai ông già đang trò chuyện và hít thuốc bột .","t14-tit-4":"Hàng bánh ngọt.","t14-09-1":"9. — Những tờ giấy bạc và những đồng tiền kim loại của mọi nước bày trong tủ kính của người đổi tiền  giữ chân chúng em một lát, nhưng vì đã đến giờ ăn xế, chúng em vào hàng bánh ngọt  mà không dừng lâu hơn.","t14-10-1":"10. — Trước tất cả những món quà miệng bày trong cửa hàng — bánh ngọt, bánh mật ong, bánh quy và đủ loại kẹo — chúng em khó mà chọn được. Cuối cùng Gioan chọn bánh su kem, còn em chỉ lấy một chiếc bánh nhân anh đào nhỏ, vì đồ ngọt làm em đau răng và em chẳng muốn đi thăm nha sĩ  quá thường.","t14-tit-5":"Máy chữ.","t14-11-1":"11. — Để cho bạn em xem một chiếc máy chữ mà bạn ấy đã nghe nói nhưng chưa biết, chúng em vào văn phòng  của anh họ  em. Chúng em thấy anh đang đọc thư cho người thư ký , một người tốc ký. Vừa đọc xong một lá thư thì một người đánh máy  chép lại ngay bằng máy. Vì không muốn làm gián đoạn công việc của người bà con, chúng em chỉ ở lại chỗ anh vài phút.","t14-12-1":"12. — Phía dưới văn phòng của anh họ em có một hiệu đồng hồ và nữ trang  lớn, chủ hiệu còn là thợ kim hoàn. Cửa hàng lộng lẫy của ông chứa nhiều đồng hồ, đồng hồ quả lắc, đồng hồ bỏ túi, dây chuyền và những món nữ trang quý, chẳng hạn chuỗi ngọc trai, vòng tay vàng, hoa tai và nhẫn nạm đá quý và kim cương. Một trong các tủ kính dành riêng cho đồ vàng bạc và chứa một bộ sưu tập lớn bộ đồ ăn bằng bạc.","t14-13-1":"13. — Rẽ ở góc phố, em nhận thấy người ta đã đổi tấm biển  gắn cạnh số nhà. Em sắp nói to điều ấy thì nghe tiếng nhạc vui của đội quân nhạc. Chúng em chạy ra đón trung đoàn, không nghĩ rằng nó sắp đi qua trước cửa hàng của người bán mũ  và người bán găng tay , và rằng đứng trước tủ kính của người bán kính , đầy kính kẹp mũi, kính đeo và ống nhòm, thì chúng em cũng xem được cuộc diễu hành chẳng kém.","t14-tit-6":"Cuộc diễu hành.","t14-14-1":"14. — Đi đầu trung đoàn  là người chỉ huy đội trống , theo sau là những người đánh trống , những người thổi kèn hiệu  và cả ban quân nhạc. Viên tướng , đang ở trên quảng trường cùng sĩ quan tùy tùng, đã dừng lại gần vòi phun  của bể nước  để dự cuộc duyệt binh.","t14-14-2":"Các sĩ quan tham mưu , viên đại tá và viên trung tá chào ông bằng kiếm. Các thiếu tá đi đầu tiểu đoàn  của mình và mỗi đại úy chỉ huy đại đội của mình, trong khi các trung úy, thiếu úy và hạ sĩ quan đứng vào chỗ thường lệ bên cạnh quân mình.","t14-15-1":"15. — Rất nhiều người qua đường tụ lại ở ngã tư ; những người buôn bán, người bán ô , thợ nhuộm  và người bán súng  ra xem lính. Mọi thứ xe cộ — xe ngựa thuê , xe nhà  và cả xe téc tưới đường  — đều đỗ dọc vỉa hè.","t14-tit-7":"Cảnh đường phố.","t14-15-2":"Một người chào hàng  xách tay những hộp hàng mẫu của mình vội vã băng qua phố, và những người ngồi trên tầng trên  của chiếc xe khách  quay lại để xem cho rõ. Một người hát rong  nghèo với chiếc đàn quay  của mình phải ngừng bài hát, vì tiếng trống át mất giọng ông.","t14-16-1":"16. — Khi trung đoàn đến trước cửa hàng vải , những cô thợ may  và những thợ may  bỏ máy khâu và công việc để nhìn qua cửa sổ. Người chủ hiệu , vừa bày ra những bộ quần áo  mới trên giá hàng của mình, phải cho đem vào trong những tấm dạ  và những tấm vải bày trên vỉa hè, gần miệng cống , sợ đám đông làm đổ; và ngay cả một người bán hàng rong  già, người mà một bà gác cổng đang mặc cả mua tất, cũng phải vào một hành lang để bán cho xong.","t14-16-2":"Chúng em theo trung đoàn đến tận doanh trại, và, rất hài lòng về ngày hôm ấy, chúng em về nhà đúng giờ ăn tối.","t14-tit-8":"Các nghề nghiệp.","t14-17-1":"17. — Hôm sau, cha em đề nghị chúng em đi thăm nhà in của tờ báo thành phố. Chúng em hăng hái nhận lời.","t14-17-2":"Người chủ nhà in vừa là người bán sách  (= người bán sách), vừa là nhà xuất bản, người bán giấy và thợ đóng sách. Ông đã đặt ở tầng một tòa soạn  của tờ báo, cùng với xưởng khắc, nơi làm việc của những thợ in đá  và thợ khắc đồng , và sau cùng xưởng sắp chữ, nơi có những thợ sắp chữ . Chính nhà in , những máy in và các máy móc khác thì ở tầng trệt.","t14-tit-9":"Gioan hỏi rất nhiều.","t14-18-1":"18. — Ra khỏi nhà in, Gioan rất ngạc nhiên dừng lại trước một cái hộp nhỏ có kính gắn trên một cây cột, đối diện cửa hàng của người bán đồ khâu vá , và hỏi nó dùng để làm gì. Cha em giảng cho bạn ấy rằng đó là một chuông báo cháy . Vả lại, mọi thứ trong thành phố đều làm bạn em kinh ngạc : từ chiếc vòi nước công cộng  bằng đá đơn sơ và chiếc xe ba bánh chở hàng  nhẹ do một chú bồi  mặc chế phục đạp, cho đến chiếc xe thư .","t14-19-1":"19. — Trong lúc cha em rời chúng em một lát để nói chuyện với viên thu thuế , người đang dừng lại trò chuyện với một luật sư  và một chưởng khế , chúng em vui thú đưa mắt theo dòng người đi lại trên phố. Đủ mọi hạng người đi qua trước mặt chúng em : một người làm bánh , mang trong giỏ một chiếc bánh nhân thịt tuyệt đẹp, đi sau một người bán quần áo cũ ; một người thắp đèn đường  trò chuyện với một người coi khí đốt ; một nữ tu , tay dắt một cô bé mồ côi, đang về tu viện của mình.","t14-tit-10":"Trên đường về.","t14-20-1":"20. — Đúng lúc cha em trở lại với chúng em, Gioan cười phá lên khi thấy khuôn mặt lem luốc và bộ dạng kỳ quặc của hai người nạo ống khói  đầy bồ hóng.","t14-21-1":"21. — Em muốn mua của người bán hoa  một chậu cây cho mẹ, nhưng cha em bảo rằng nó sẽ nặng lắm, và tốt hơn nên mua cam. Chúng em lại gần bà hàng  và, khi cô gia sư  đang chọn cho học trò của mình mua xong, chúng em được phục vụ.","t14-22-1":"22. — Trên đường về nhà, chúng em gặp mấy người quen : một bà bạn già của gia đình, tựa tay vào người bạn cùng đi  của bà, ông kỹ sư  cầu đường, và một chị họ của em cùng người giữ trẻ  của chị.","t14-22-2":"Rồi chúng em gặp bà thợ mũ  của mẹ em và hai nhà tu  lạ đến thành phố, họ lại gần hỏi cha em đường ra ga. ","t15-apar-1":"BẢNG Số 15","t15-tit-1":"Chợ. — Thức ăn.","t15-01-1":"1. — Phần lớn những người buôn bán cung cấp cho ta thức ăn cần thiết đều tụ họp dưới nhà lồng  của chợ có mái hay ở những phố lân cận.","t15-02-1":"2. — Hàng thịt lợn , bán giăm bông , dồi tiết , xúc xích , dồi lòng  và thịt ba chỉ muối , đứng cạnh bà hàng bơ và phô mai , mà quầy bày đầy phô mai Hà Lan  vỏ đỏ, phô mai ca-măng-be , bánh phô mai gờ-ruy-e  và những tảng bơ  tươi.","t15-03-1":"3. — Trước mặt bà, một bà hàng rau  mời khách những quả cà chua  đẹp, những cây súp lơ , xà lách , bắp cải , bí ngô , dưa vàng  và cả nấm . Nhưng một người giao bia, người đã dừng chiếc xe giao hàng  chở đầy thùng bia  ngay trước quầy bà, làm khách của bà không lại gần được. Một chị làm vườn mang đến cho bà một giỏ a-ti-sô .","t15-tit-2":"Bán và mua.","t15-04-1":"4. — Ở chợ, không khí thật náo nhiệt, vì đã đến giờ bán đấu giá . Những bà nội trợ  đến đây mua sắm dừng lại khi đi qua quầy của bà hàng lòng  để mua lòng bò hoặc một cái đầu bê.","t15-05-1":"5. — Một người nấu bếp  béo đang mặc cả một con cá ngừ rất đẹp ở hàng bà bán cá , người tùy ý nâng giá của mình. Bà nhận được rất nhiều lươn, cá bơn, cá hồi và cá chép. Cá tuyết và trai của bà rất tươi.","t15-tit-3":"Rẻ và đắt.","t15-06-1":"6. — Bà hàng gia cầm , ngồi cạnh bà, rất có lương tâm. Khi bà bán một con gà tây, một con ngỗng, một con vịt hay chỉ một con gà giò, bà chỉ đòi đúng giá.","t15-07-1":"7. — Ở góc quảng trường, trên tầng một, mới đây một người bán vải  đã mở hàng, nơi khách mua bao giờ cũng chắc tìm được đủ loại khăn trải bàn, khăn ăn, tạp dề và khăn lau rất đẹp. Cùng tầng ấy, một thợ làm dao  đã mở xưởng của mình. Ông mài dao cho các bà hàng trong nhà lồng và làm cho những người làm vườn những cái liềm quắm bằng thứ thép cứng nhất.","t15-tit-4":"Hàng tạp hóa.","t15-08-1":"8. — Dưới xưởng của ông, mới đây đã mở một cửa hàng thực phẩm lớn. Nó không còn là hàng tạp hóa  nhỏ bé và tầm thường thuở trước, chỉ bán những thứ thông dụng : chè , sô-cô-la , đường bánh  và xà phòng . Ở đó người ta bán đủ thứ : bánh quy khô, đồ hộp , rượu mạnh , rượu rum, rượu cô-nhắc, rượu anh đào, rượu hồi và rượu cam. Ở đó cũng tìm được thịt thú rừng : thỏ rừng , chim hét , gà gô , chim cút , vịt trời  hay gà lôi , cũng dễ như tìm những thứ quả xứ nóng như chuối  và dứa.","t15-09-1":"9. — Một người bán hàng  rất ân cần luôn sẵn sàng đưa thứ khách muốn : mứt  nho hay mứt mộc qua, mỡ , dưa chuột muối  hay cá mòi  ướp muối.","t15-09-2":"Điều ấy rất tiện cho những bà khách , những người tìm được, bên cạnh các thứ thông dụng nhất, cả những của đầu mùa hiếm nhất và những trái cây ngon nhất : lê  mọng nước, mận , nho , đào , hạnh nhân  và hồ đào .","t15-tit-5":"Khách hàng.","t15-10-1":"10. — Gạo  và đậu lăng  để cạnh thùng cá trích  hun khói; khoai tây  và đậu  nằm bên táo , sung , mận khô  và hạt phỉ . Trong cửa hàng ấy có trứng  tươi và ô liu ; vì thế những chiếc giỏ  và những chiếc túi lưới đi chợ  đầy lên rất nhanh.","t15-11-1":"11. — Cà phê  của hiệu tuyệt hảo ấy đã được các chị giúp việc  và các chị bếp khen ngợi xứng đáng, vì chính ông chủ hiệu tạp hóa  già rang nó rất cẩn thận.","t15-tit-6":"Cảnh phố chợ.","t15-12-1":"12. — Không phải ai đến chợ cũng để mua sắm. Trong dòng người nên thơ trên con ngõ dẫn tới nhà lồng, ta thấy đủ hạng người. Bên cạnh một người làm hàng thịt  vui vẻ đang đẩy trước mặt chiếc xe cút kít , kìa hai người lính nghỉ phép rất tự hào khoe bộ quân phục sáng chói của mình : anh kỵ binh nhẹ  với chiếc áo dôn-man xanh và chiếc mũ trụ có chùm lông, và anh cai lính Bắc Phi, với chiếc quần phồng và cái đầu đội mũ phớt đỏ.","t15-13-1":"13. — Người làm bánh mì , đứng trên bậc cửa lò bánh mì , vừa nhào xong bột bánh mì  của mình và lấy ra khỏi lò những chiếc bánh sừng bò , những chiếc bánh mì sữa  và những chiếc bánh mì tròn  đang bày trong tủ kính.","t15-14-1":"14. — Trên lò bánh mì ở một cô thợ may đồ vải  khéo tay, người thuê nhiều cô thợ thêu . Cạnh cô ở một chị thợ là , người hồ đồ vải  sau khi giặt và phơi khô, rồi là nó bằng chiếc bàn là  của mình.","t15-tit-7":"Thịt, cá và rau.","t15-15-1":"15. — Ở hàng thịt , đặt ở tầng trệt, người ta bán đủ loại thịt : thịt cừu , thịt bò  hay thịt bê , dưới dạng đùi cừu, bít tết, thịt quay và sườn. Người làm hàng thịt  lọc tất cả những thứ thịt ấy và để riêng ra những xương có tủy . Ở cửa hàng thịt có một bà hàng hàu  bán hàu . Bà tách vỏ nếu khách muốn.","t15-16-1":"16. — Tất cả những người buôn bán ấy đều đóng môn bài hay thuế chỗ; vì thế người cảnh sát  không thương xót đuổi những bà bán rau rong  đáng thương, những người cạnh tranh với họ bằng cách rong ruổi trên những chiếc xe đẩy chở cà rốt, củ cải đỏ, củ cải, tỏi tây hay những bó măng tây, đậu Hà Lan tươi, rau bina, rau chua, cải xoong và rau mùi tây.","t15-tit-8":"Coi chừng cảnh sát!","t15-17-1":"17. — Cậu bé bán tỏi  và hành biết rất rõ rằng cậu cũng không được phép bán hàng gần chợ. Cậu bỏ chạy, liều làm đổ giỏ cua, tôm càng và tôm của người bán  tôm hùm gai và tôm hùm.","t15-18-1":"18. — Ai nấy đều nhốn nháo và ồn ào; nhưng điều đó không ngăn ta nghe rõ tiếng rao của người thợ kính  rong, cũng như tiếng gọi của người bán than  vừa rời chiếc xe của mình mấy phút để giao một bao than . ","t16-apar-1":"BẢNG Số 16 Cửa hàng lớn. — Chợ phiên. — Đồ chơi.","t16-01-1":"1. — Năm mới sắp đến. Các cửa hàng lớn đã sửa soạn những quầy bày đồ chơi  và quà Tết.","t16-01-2":"Em xin ông nội dẫn em đến chợ phiên để xem cuộc trưng bày đẹp đẽ ấy, và ông đã nhận lời.","t16-02-1":"2. — Trước hết chúng em dừng lại trước những tấm bảng treo vũ khí đẹp, trên đó có một khẩu súng, một chiếc mũ lưỡi trai cứng, một thanh gươm, một chiếc thắt lưng đeo kiếm và một đôi cầu vai, hoặc một chiếc mũ sắt, một tấm áo giáp  và một khẩu súng lục . Tất cả những thứ ấy làm em thích thú hơn nhiều so với những chiếc đèn pha .","t16-tit-1":"Những thứ đẹp mắt.","t16-03-1":"3. — Cùng quầy ấy có một người lính gác  đứng trong chòi canh của mình; anh ta như đang canh trước cả một vườn thú bằng bìa. Ở đó có biết bao là con vật : một con vẹt  trên cây đậu, một con tê giác  có sừng trên mũi, một con tuần lộc , một con đà điểu , một con khỉ  đang cắn quả hồ đào, một con cáo  tha con gà mái, một con cá sấu  há đôi hàm khổng lồ, một con lạc đà , một con chó săn thỏ  thanh nhã, một con báo đen , rồi hai con vật em không biết và người ta bảo là con chồn  và con linh cẩu . Ở đó cũng có một con leo-pa  và một con sói ; ngay gần đó là những con chuột  nhỏ xinh và những con chuột nhắt  tí hon bằng cao su. Sau cùng, một con hà mã  và một con lạc đà một bướu  khép lại bộ sưu tập. Em đã ở đó hàng giờ nếu bên cạnh không có một trại lính lộng lẫy đầy lính chì  thu hút sự chú ý của em.","t16-tit-2":"Lính và chiến tranh.","t16-04-1":"4. — Ông nội em, một thương binh  đã phải rời quân ngũ vì một vết thương mang lại cho ông tấm huy chương quân công, rất thích kể cho em nghe những chiến dịch mà ông đã dự. Ông sung sướng giảng cho em các thế trận khác nhau của đạo quân tí hon ấy. Một nhóm lính thật đang thăm chợ phiên — một lính công binh , một lính sơn cước  đội mũ bê-rê, một trung sĩ nhất  bộ binh và một trung sĩ pháo binh  với chiếc lon vàng trên tay áo — dừng lại gần chúng em để nghe ông giảng.","t16-05-1":"5. — Ông nội em, rất tự hào vì có một cử tọa lừng lẫy như thế, liền ứng khẩu vạch ra cả một kế hoạch trận đánh.","t16-05-2":"Thành phố có công sự, với tường thành và hào, bị quân địch bao vây, và sau một cuộc bắn phá lâu dài, quân địch đã sẵn sàng tấn công. Nhưng quân bị vây, bị cái đói thúc ép, đã thử phá vây đánh ra trại của quân vây. Sau khi đẩy lui cuộc tấn công bằng một trận đánh dai dẳng quanh doanh trại, quân thắng trận tung kỵ binh truy đuổi những kẻ tấn công đã bại. Những người này rút lui, để lại trên chiến trường đầy người chết và người bị thương. Người khiêng cáng mang những người sau cùng ấy về trạm cứu thương để bác sĩ phẫu thuật chăm sóc.","t16-05-3":"Dù vài tiểu đoàn kháng cự anh dũng bằng cách dàn thành ô vuông, cuộc bại trận vẫn hoàn toàn, phần còn lại của quân đội bỏ chạy, để lại rất nhiều tù binh. Quân địch sẽ hoàn tất chiến thắng của mình bằng cách chiếm thành phố. Có lẽ đó sẽ là kết thúc của chiến dịch và, sau một cuộc đình chiến, sẽ ký được một hòa ước.","t16-tit-3":"Quà Tết.","t16-06-1":"6. — Mấy người lính trẻ, cười vì câu chuyện sinh động của người cựu binh, hỏi ông thêm vài điều nữa. Còn em, em đi vòng quanh gian hàng để xem một cái nỏ  đẹp và một cây cung  với mũi tên  của nó. Ở đó em tìm thấy một bộ sưu tập thú vật khác : hai con chim hót , một con họa mi chạy máy và một con chim chích hót vang cả cổ, và một loạt con vật kỳ lạ : một con dơi , một con trăn , một con rùa , một con hải cẩu , một con cá voi  và một con cá mập  bằng bong bóng.","t16-07-1":"7. — Em không dừng lại lâu để ngắm chúng, vì em đã thấy thứ em hằng mơ ước : một rạp múa rối  tuyệt đẹp với những tấm phông lộng lẫy và một tấm màn đỏ mê hồn. Trên sân khấu, hai diễn viên như đang đóng một vai trong một vở kịch rất hấp dẫn, vì những khán giả tí hon bằng bìa ngồi trong các lô hay trên những chiếc ghế bành và ở tầng trệt phía sau người nhạc trưởng đều vỗ tay rất nồng nhiệt.","t16-07-2":"Tiếc thay, rạp hát ấy đắt quá.","t16-08-1":"8. — Vả lại, chọn một món đồ chơi thật khó, vì các tủ kính chất đầy đủ loại : một chú hề Arlequin , một chú Pôlisinen , một chú Pi-e-rô , những con cú  vỗ cánh, những con sáo  biết huýt, những con chó xù biết sủa, một chiếc máy hát  và những trò chơi trí tuệ. Một trong những trò ấy làm em rất thích : nó bày ra một trận thủy chiến , trong đó một chiếc tàu bị bọn cướp biển tấn công gần một vùng đất trồng dừa.","t16-09-1":"9. — Em có thể thong thả ngắm tất cả những điều kỳ diệu ấy, vì trong cửa hàng chỉ có ít người : vài người đi dạo, một lính kỵ binh  và một người thu tiền  đang trình một hối phiếu ở quầy thu ngân chính .","t16-10-1":"10. — Em hỏi ông nội xem những cuốn sổ đặt trên các tấm ván sau lưng chị thu ngân dùng để làm gì; ông trả lời rằng đó là những sổ kế toán.","t16-tit-4":"Ngắm các tủ kính.","t16-11-1":"11. — Rời quầy đồ chơi, chúng em sang quầy đồ yên cương để nhìn qua những chiếc yên , bàn đạp , dây cương , hàm thiếc  và roi ngựa. Trong lúc trưởng quầy  giải thích vài điều cho ông nội em, em đi xem quầy bày đồ sứ và đồ pha lê , nơi có những chiếc bát đựng xà lách đẹp và những ấm trà  tinh xảo.","t16-12-1":"12. — Để lên tầng một, chúng em đi qua sau tủ kính bày áo nịt , cạnh quầy hàng dệt kim, nơi bày những chiếc quần lót  rất đẹp. Gần đó, một cô bán hàng  đang mời một bà khách  chọn những tấm lụa  đẹp.","t16-12-2":"Khi lên cầu thang, em nhận thấy cửa hàng được trang trí bằng những chiếc đèn lồng  Nhật Bản, những chiếc ô  và những cây cọ  khổng lồ.","t16-13-1":"13. — Ở tầng một không có gì nhiều để xem : chỉ có đồ đạc , những chiếc két sắt , những chiếc tủ com-mốt  và những chiếc xe nôi . Nhưng toàn cảnh cửa hàng thì rất vui mắt.","t16-14-1":"14. — Dưới chân chúng em, em thấy các nhạc cụ : những cây đàn hạc , đàn ghi-ta , đàn măng-đô-lin , những chiếc kèn cor-nê , kèn cla-ri-nét , những cây vĩ cầm với ác-sê  của chúng và cả một chiếc trống lớn . Xa hơn một chút, ở quầy văn phòng phẩm, một sinh viên  đang mặc cả một chiếc cặp với người bán hàng . Gần họ, em thấy một cuốn sách vỡ lòng  đẹp.","t16-14-2":"Giữa cửa hàng người ta đã dựng một cây Nô-en  lớn treo đầy nến, đồ trang trí nhỏ và đủ loại đồ chơi : những con ngựa gỗ , những con búp bê , v.v.","t16-14-3":"Quầy nước hoa , với những thứ thuốc đánh răng và nước hoa khác nhau, tỏa một mùi thơm dễ chịu bay lên tận chỗ chúng em.","t16-tit-5":"Chúng em mua một thứ.","t16-15-1":"15. — Vì ông nội em bắt đầu thấy lâu, chúng em xuống bằng cầu thang lớn. Ông dừng lại một lát trước một bảng thiên văn  vẽ, ông bảo em, những sao chổi , những lần nhật thực và nguyệt thực , một hoa gió với bốn phương chính (bắc, nam, đông và tây), một bản đồ hai bán cầu , các hành tinh và hệ mặt trời . Em chẳng hiểu gì cả, và em thích thú hơn nhiều với bộ chế phục viền lon của một người giao hàng  đi qua, và với những chiếc quạt  đẹp ở gần em, cạnh những chiếc ví tiền  và những chiếc ví da .","t16-16-1":"16. — Trên quầy hàng em cũng thán phục những chiếc lông cắm mũ  và những chiếc khóa thắt lưng , cùng những bông hoa giả  đẹp đẽ xếp duyên dáng trong các giỏ. Những bông hoa tím, hoa quế trúc, hoa lan dạ hương , hoa phong lữ , hoa huệ tây  và hoa sen cạn  đều được làm giống hệt.","t16-tit-6":"Món quà của ông nội.","t16-17-1":"17. — Em xin ông nội mua cho em một trong những chiếc bàn chải đánh răng  đựng trong một cái hộp, cạnh những chiếc trâm cài tóc . Ông nhận lời và em tự mình đi trả tiền món hàng ở quầy thu ngân, gần đó người ta đang chuẩn bị một kiện hàng  lớn cho một người khách .","t16-18-1":"18. — Bỗng có một chút lộn xộn giữa những người đang đứng gần quầy đồ đồng mỹ nghệ . Một tên trộm  vừa bị một người kiểm soát  bắt quả tang lúc hắn đang định móc túi một người. Người ta đã cho gọi cảnh sát đến bắt hắn, và đúng lúc chúng em ra về, kẻ phạm tội bị dẫn vào nhà giam. "},"noto":{"t01-noto-1":"(*) Đối với tên thánh, nên viết thêm cả dạng La-tinh. Đó là cách duy nhất để tránh vô số hình thức riêng. Nếu không, biết chọn thế nào giữa Giovanni, Jean, Johann, Jan, Hans, John, Ivan v.v.? Chẳng lẽ ta lại làm riêng một cuốn từ điển tên thánh? Hãy lấy ở tiếng La-tinh dạng chủ cách của chúng mà nói: Ioannes, Ioanna; Iulius, Iulia; Iakobus; Andreas; Lukas. (Ngữ pháp đầy đủ).","t02-noto-1":"(*) Trò chơi của trẻ con thường mang những cái tên thuần túy dân tộc. Chúng tôi đã cố gắng đặt tên cho chúng bằng tiếng ido một cách tốt nhất có thể, hoặc dựa vào chính hành động đặc trưng của trò chơi, hoặc chọn tên dân tộc của nước này nước kia, khi tên ấy không quá sai lệch. Ví dụ : trò thùng phuy (tiếng Đức và tiếng Pháp) chính là trò ném ếch  (tiếng Anh), trong đó người chơi cố ném những cái đĩa tròn của mình vào miệng con ếch bằng kim loại đang há ra trên cái thùng (cái phuy) đục lỗ. Trò nhảy vai  chỉ khác trò nhảy cừu ở điểm này : để nhảy qua đầu, người chơi chống tay lên vai bạn mình, còn trong « trò nhảy cừu » thì chỉ chống tay lên lưng. — Hoặc nữa, vài người tham gia cúi xuống trong khi những người khác nhảy qua lưng họ, chống tay lên vai; nhóm thứ nhất phải chịu được cú va mà không khuỵu xuống, nhóm thứ hai phải nhảy mà không mất thăng bằng (xem chính bảng này).","t05-noto-1":"(*) Balk-o = tiếng Đức Balken, tiếng Anh joist, tiếng Pháp solive, tiếng Ý travicello, tiếng Nga balka, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha viga. Một gốc từ kỹ thuật đến nay chưa được nhận, nhưng nên đề nghị để dịch nghĩa của từ Pháp solive, vốn không phải là xà cái (Pháp : poutre) cũng không phải là thanh xà nhỏ. Đó là một thanh gỗ vuông cạnh đỡ sàn nhà và trần nhà.","t06-noto-1":"(*) Babo = đứa bé; tiếng Anh baby, tiếng Pháp bébé, tiếng Ý bambino.","t06-noto-2":"(*) Lambrequino = tiếng Pháp lambrequin, tiếng Tây Ban Nha lambrequines, tiếng Bồ Đào Nha lambrequins, và cả tiếng Đức lẫn tiếng Anh lambrequins; nghĩa là tiếng Đức, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Tây Ban Nha đều như nhau.","t07-noto-1":"(*) Về chi tiết các bữa ăn, xem bảng 6 và 13.","t08-noto-1":"(*) Vì từ này không chính xác : đó là mùa thu hoạch lin, mùa hái nho hay mùa hái táo? Có lẽ nên dùng « mesono » đã được đề nghị trong Mondo XIV, tr. 242. Nhưng đến nay gốc từ mới ấy chưa được Hàn lâm viện chấp nhận và còn chờ được bàn theo thể lệ thường lệ của giới ido.","t12-noto-1":"(*) Chú thích. — Dĩ nhiên là bài mô tả chuyến đi theo đường biên giới trước chiến tranh.","t13-noto-1":"(*) Về chi tiết của căn phòng, xem bảng số 6.","t13-noto-2":"(*) Nhờ danh sách các món ăn có trong từ vựng, thầy giáo sẽ dễ dàng thay đổi thực đơn dưới đây.","t16-noto-1":"(*) Xem bảng số 6."}}