{"t01-apar-0":"स्पष्टीकरण-पुस्तिका सोबतची देल्मास साहाय्यक तक्त्यांची ❦ पहिली मालिका","t01-apar-1":"तक्ता क्रमांक १ शाळा. — माध्यमिक शाळा. — वर्ग.","t01-tit-1":"सर्वसाधारण वर्णन.","t01-01-1":"१. — हा तक्ता माध्यमिक **शाळेतला** एक **वर्ग** दाखवतो. या वर्गात आठ **टेबले** (18) आणि आठ **बाक** (32) आहेत. प्रत्येक बाकावर तीन विद्यार्थी बसतात. आणि **गुरुजी** (7) आपल्या **खुर्चीवर** (8) आपल्या **व्यासपीठासमोर** (6) बसले आहेत.","t01-02-1":"२. — व्यासपीठाच्या डावीकडे काचेचे **कपाट** (15) आहे. उजवीकडे **फळा** (1) आहे, त्याच्यासोबत **फडके** (2) आणि **खडू** (3) .","t01-02-2":"आणि व्यासपीठाच्या वर **भिंतीवरचे तक्ते** ( 9 , 11 , 12 ) व **नकाशा** (10) टांगलेले आहेत.","t01-03-1":"३. — सगळे विद्यार्थी आपापल्या **जागेवर** (17) नाहीत. जॉन (4) फळ्याजवळ उभा आहे; तो फडके धरून **भूमितीच्या आकृत्या** पुसतो आहे.","t01-03-2":"आणि पीटर व्यासपीठाजवळ आहे; तो **लेखी कामे** (5) गोळा करून गुरुजींकडे नेतो आहे.","t01-04-1":"४. — **हे** गुरुजी **आधुनिक भाषांचे** शिक्षक आहेत. ते विद्यार्थ्यांना परकीय भाषा बोलायला, वाचायला आणि लिहायला शिकवतात **(जर्मन, इंग्रजी, स्पॅनिश, इटालियन, रशियन** किंवा **फ्रेंच)**.","t01-05-1":"५. — वर्ग खूप प्रशस्त आणि खूप उजेडाचा आहे. त्याच्या टोकाला रुंद **खिडकी** आहे, तिला दोन **झरोके** (78) आहेत, आणि **काचेचे दार** आहे — हवा आणि उजेड येण्यासाठी.","t01-05-2":"आणि हा वर्ग थंड नाही. त्याच्या मधोमध, ऊब मिळावी म्हणून, एक खूप चांगली **शेगडी** (46) तिच्या **धुराड्यासह** (45) आहे.","t01-05-3":"आणि आडभिंतीवर **खुंट्या** (58) बसवलेल्या आहेत; त्यांवर विद्यार्थी आपल्या टोप्या व कोट टांगतात.","t01-tit-2":"खेळाचे पटांगण.","t01-06-1":"६. — **घड्याळ** (63) नऊ वाजून पाच मिनिटे दाखवते आहे.","t01-06-2":"**मधली सुट्टी** (76) आत्ताच संपली आणि तास पुन्हा सुरू होतो आहे. खेळ **पटांगणात** (75) होतो. आपल्याला काही विद्यार्थी खेळताना दिसतात. **शिक्षकांचा मदतनीस** (74) त्यांच्यावर लक्ष ठेवतो आहे.","t01-07-1":"७. — पटांगणात आणखीही निरनिराळी माणसे दिसतात, म्हणजे **निरीक्षक** (73) , **मुख्याध्यापक** (71) , आणि **उपमुख्याध्यापक** (72) .","t01-07-2":"निरीक्षक शाळांची तपासणी करतो, मुख्याध्यापक शाळा चालवतात, आणि उपमुख्याध्यापक अभ्यासावर लक्ष ठेवतात.","t01-07-3":"आणि चौथी व्यक्ती म्हणजे **शिपाई** (77) . गैरहजर विद्यार्थ्यांची नोंद करण्यासाठी तो काखेत हजेरीपुस्तक घेऊन फिरतो.","t01-08-1":"८. — पटांगणाच्या टोकाला **व्यायामाची साधने** (70) आहेत, आणि **हस्तकलेची** (69) कार्यशाळा आहे.","t01-08-2":"आणि तक्त्याच्या उजवीकडे **संगीताचा** व **चित्रकलेचा** **वर्ग** दिसू लागतो.","t01-tit-3":"सविस्तर वर्णन.","t01-tit-4":"हुशार विद्यार्थी.","t01-09-1":"९. — व्यासपीठाच्या उजवीकडच्या पहिल्या बाकावरचे विद्यार्थी म्हणजे **हेन्री** (*) , **स्टीफन** आणि **चार्ल्स**.","t01-09-2":"हेन्री खूप लक्ष देतो आणि कष्टाळू आहे; तो गुरुजींचे ऐकतो. त्याच्या टेबलावर **वही** (28) , **पुस्तक** (29) , **शब्दकोश** (30) आणि **कंपासपेटी** (31) आहे. त्याच्या पुस्तकाला पुष्कळ **पाने** आहेत, प्रत्येक प्रकरणात अनेक **परिच्छेद** आहेत आणि प्रत्येक **ओळीत** पुष्कळ **शब्द** आहेत.","t01-09-4":"त्याचा शेजारी स्टीफन (24) मेहनती आहे. पुढच्या वेळचा धडा तो आपल्या वहीत लिहून घेतो आहे. त्याचे **हस्ताक्षर** सुंदर आहे. त्याचे पुस्तक मिटलेले आहे. आपल्याला फक्त **मुखपृष्ठ** (27) दिसते. त्याच्याजवळ त्याचा **कंपास** (26) आहे.","t01-09-5":"चार्ल्स (23) हाताने आपले पुस्तक धरून आहे; धडा पुन्हा वाचण्यासाठी तो ते उघडतो आहे. प्रत्येक विद्यार्थ्याप्रमाणे त्याच्याही समोर **शाईदाणी** (25) आहे. तो आज्ञाधारक आहे.","t01-10-1":"१०. — शेजारच्या टेबलावर **लुई**, **अँटनी** आणि **पॉल** आहेत. लुई आपला **धडा** (22) म्हणून दाखवतो आहे आणि गुरुजींच्या **प्रश्नांची** उत्तरे देतो आहे. अँटनी (21) अजिबात लक्ष देत नाही, कधीकधी तर गुरुजी त्याला शिक्षा करतात. पॉल (20) चांगला सोबती आहे, प्रेमळ आणि मदत करणारा. आणि तो खूप लक्ष देतो.","t01-tit-5":"वाईट विद्यार्थी.","t01-11-1":"११. — हेन्रीच्या मागे **जॉर्ज** (38) बसतो. तो वाईट मुलगा नाही, पण **बडबड्या**, बेलक्ष आणि खोडकर आहे. त्याच्या **चंचलपणामुळे** व **अवखळपणामुळे** तासात **गोंधळ** होतो आणि कितीदा तरी त्याला कडक **ताकीद** मिळते. त्याची **खरडवही** (35) मळकट आहे, तो आपल्या **टाकाने** (34) तिच्यावर **शाईचे डाग पाडतो**, आणि म्हणूनच तो नेहमी आपले **खोडरबर** (36) वापरतो; त्याचे **दप्तर** (33) फाटलेले आहे, कारण तो खूप निष्काळजी आहे. मग **आधुनिक भाषांच्या** वर्गात तो आपली **पेन्सिलपेटी** (37) कशाला आणतो?","t01-11-2":"त्याचा शेजारी एडमंड (39) त्याला आवडत नाही. खरे तर तो जरा आळशी आहे, पण गप्प आणि शांत आहे. तो बडबड करत नाही; मात्र ऐकण्याऐवजी त्याला आपल्या **वाचनाच्या पुस्तकातल्या** **गोष्टी** वाचायला आवडतात.","t01-11-3":"या बाकावरचा तिसरा विद्यार्थी म्हणजे **लुई** (40) . तो मेहनती आहे. तो पांढऱ्या **कागदावर** लिहितो आहे. आणि समोर त्याने आपला **टीपकागद** (41) ठेवला आहे.","t01-12-1":"१२. — गुरुजींच्या डावीकडच्या दुसऱ्या बाकावरचे विद्यार्थी खूप लहान आहेत. पहिला, लहानगा **एमिल**, अजून नीट लिहू शकत नाही; तो आपली **पाटी** (42) , आपली **पाटीपेन्सिल** आणि आपला **स्पंज** (43) आणतो.","t01-12-2":"त्याच्या शेजारी **ऑगस्ट** आणि **बर्नार्ड** (44) आहेत. हा चांगला अभ्यास करतो, पण त्याचे **कपडे** फार अव्यवस्थित असतात.","t01-13-1":"१३. — त्यांच्या मागे तीन **आळशी** आहेत. **अल्बर्ट** आपले धडे शिकत नाही. **जेम्स** (47) ऐकण्याऐवजी झोपतो. त्याच्या **आळसामुळे** त्याला **बोलणी** आणि **शिक्षाही** मिळते. आणि शेवटी **ख्रिश्चन** (48) फारच बेजबाबदार आहे. त्याची **वागणूक** वाईट आहे आणि सुधारण्याचा तो अजिबात प्रयत्न करत नाही.","t01-14-1":"१४. — याउलट त्याचे शेजारी **सुस्वभावी** आहेत. **अर्नेस्ट** (51) याला टापटीप आणि नियमितपणा आवडतो; तो नेहमी आपली **पट्टी** (50) आणि आपली **पेन्सिल** (49) वापरतो. तो **बाहेरून येणारा विद्यार्थी** आहे.","t01-14-2":"**फ्रान्सिस** (52) **वसतिगृहात राहणारा** आहे; तो गणवेश घालतो, शाळेतच जेवतो आणि झोपतो. तो चांगला **सोबती** आहे.","t01-14-3":"मॉरिस आपल्या **चाकूने** (56) आपली **पेन्सिल** तासतो; तो खूप काळजी घेणारा आहे.","t01-14-4":"तो आपली सगळी पुस्तके आणतो, आपले **व्याकरण** (55) , आपली **टिपणवही** (54) , आणि **लिहिण्याची उशीसुद्धा** (53) . त्याचे **दप्तर** (57) त्याच्या मागे जमिनीवर आहे.","t01-14-5":"वर्गाच्या टोकाची दोन टेबले **हुशार विद्यार्थ्यांनी** (19) भरलेली आहेत.","t01-tit-6":"चित्रकला आणि संगीत.","t01-15-1":"१५. — **चित्रकलेच्या वर्गात** भिंतीवर सुंदर **नमुने** टांगलेले आहेत आणि छताला **शेडसह** एक **दिवा** (62) लटकवलेला आहे. **शिक्षक** (60) खूप संयमी आहेत; ते विद्यार्थ्यांची **चित्रे** (61) सुधारतात आणि त्यांना निसर्गावरून **अर्धपुतळा** (59) काढायला शिकवतात.","t01-16-1":"१६. — **संगीताचा वर्ग** फार रंजक वाटतो. तिथे **संगीत** वाचायला शिकतात, **रेघांच्या ओळीवर** लिहिलेले **स्वर** (67) म्हणायला शिकतात (do, re, mi, fa, sol, la, si = C. D. E. F. G. A. B.), **किल्ल्या** ओळखायला शिकतात आणि गोड **चाली** गायला शिकतात. संगीताची पाने **मेजपाटीवर** (65) ठेवतात. एक विद्यार्थी **पियानो वाजवतो** (64) आणि **संगीतशिक्षक** (66) **ताल धरतात** (68) .","t01-17-1":"१७. — आपल्याला **हस्तकलेच्या** (69) **कार्यशाळेचा** एक कोपरा दिसतो, जिथे मुले लाकडाला रंधा मारायला आणि लोखंडाला कानस लावायला शिकू शकतात. हे सगळ्या माध्यमिक शाळांत नसते.","t01-tit-7":"विज्ञानाचा वर्ग.","t01-18-1":"१८. — गणिताचे शिक्षक विद्यार्थ्यांना **भूमिती, अंकगणित, गणिती क्रिया** आणि **मापनपद्धती** शिकवतात. तक्त्यावर आपल्याला मुख्य भूमितीय आकृत्या दिसतात: **वर्तुळ** (a) , **चौरस** (b) , **त्रिकोण** (c) , **रेषा** (d) .","t01-18-2":"आपल्याला एक **क्रियाही** दिसते; ती **बेरीज** नाही, **वजाबाकी** नाही, **गुणाकारही** नाही — ती **भागाकार** (e) आहे.","t01-19-1":"१९. — मापनपद्धतीच्या तक्त्यावर आपल्याला दिसते: **मीटर** (a) , **तराजू** (b) आणि त्याची **वजने**, **लिटर** (e) , **डेकालिटर** (f) , **डेसिलिटर** आणि **घनमीटर** (d) .","t01-19-2":"विद्यार्थी **निसर्गविज्ञानही** (11) शिकतात — प्राणिशास्त्र (a) , वनस्पतिशास्त्र (b) , भूशास्त्र (c) — आणि **इतिहास** (12) .","t01-19-3":"कपाटात **भौतिकशास्त्राची** (15) आणि **रसायनशास्त्राची** (16) उपकरणे आहेत.","t01-19-4":"कपाटावर आहेत: **गोल** (14) , **शंकू** आणि **पृथ्वीगोल** (13) .","t01-19-5":"तक्त्यांच्या वर जगाचे पाच भाग दाखवणारा **नकाशा** टांगलेला आहे: **युरोप** (e) , **आशिया** (g) , **आफ्रिका** (f) , **अमेरिका** ( a b ) आणि **ऑस्ट्रेलिया** (h) , आणि दोन मोठे महासागर — **पॅसिफिक** (c) आणि **अटलांटिक** (d) .","t02-apar-1":"तक्ता क्रमांक २ मानवी शरीर. — मधली सुट्टी. — खेळ.","t02-tit-0":"मानवी शरीर. *(निसर्गविज्ञानाचा साधा धडा.)*","t02-01-1":"१. — मानवी शरीराचे मुख्य भाग म्हणजे: **डोके**, **धड** आणि **अवयव**.","t02-tit-1":"डोके.","t02-02-1":"२. — डोक्याचे दोन भाग असतात: **कवटी**, जिच्यात **मेंदू** असतो आणि जिच्यावर **केस** असतात, आणि **चेहरा**.","t02-03-1":"३. — आपल्या चित्रात कवटीही दिसत नाही आणि मेंदूही दिसत नाही; पण चेहऱ्याचे महत्त्वाचे भाग अगदी स्पष्ट दिसतात.","t02-04-1":"४. — सर्वांत आधी **कपाळ**, जे प्रबळ बुद्धीचे आणि सतत चालणाऱ्या विचाराचे चिन्ह आहे. **कानशिले** अगदी मोकळी आहेत. **डोळा** तेजस्वी आणि पुरता उघडलेला आहे. दाट **भुवई** आणि लांब **पापण्या** त्याचे रक्षण करतात.","t02-05-1":"५. — मग **नाक** आणि **नाकपुड्या**. नाकाचा उपयोग वास घेण्यासाठी आणि श्वास घेण्यासाठी होतो. नाकाच्या दोन्ही बाजूंना **गाल** आहेत, आणखी पलीकडे **कान**. चेहऱ्याच्या खालच्या भागात **तोंड** आणि **हनुवटी** आहेत.","t02-06-1":"६. — ते आपल्याला फारसे नीट दिसत नाहीत, कारण **मिशी** आणि **कल्ले** ते झाकून टाकतात. पण आपल्याला माहीत आहे की तोंडात दोन **ओठ** असतात, **वरचा जबडा** आणि **खालचा जबडा** त्यांच्या **दातांसह**, आणि **जीभ**. तोंडाने आपण बोलतो आणि खातो. जिभेने आपण अन्नाची चव घेतो.","t02-07-1":"७. — डोळा, कान, नाक आणि तोंड, बोटांप्रमाणेच, पाच ज्ञानेंद्रियांची इंद्रिये आहेत: **दृष्टी**, **श्रवण**, **घ्राण**, **चव**, **स्पर्श**.","t02-08-1":"८. — म्हणून डोके हा मानवी शरीराच्या सर्वांत रोचक भागांपैकी एक आहे.","t02-tit-2":"धड.","t02-09-1":"९. — **मान** डोक्याला धडाशी जोडते. तिच्यात **घसा** आणि **मानगूट** येतात.","t02-10-1":"१०. — धडातही पुष्कळ महत्त्वाचे अवयव असतात. **छातीत** **फुप्फुसे** असतात, ज्यांनी आपण श्वास घेतो, आणि **हृदय** असते, जे जीवनाचे केंद्र आहे. हृदयाचे ठोके थांबले की सजीव मरतो.","t02-11-1":"११. — **फासळ्या** छातीला आधार देतात.","t02-12-1":"१२. — धडाचे उरलेले भाग म्हणजे **कूस**, **पाठ**, **खांदे** आणि **पोट**. झोपण्यासाठी आपण कुशीवर किंवा पाठीवर आडवे होतो, आणि ओझी आपण खांद्यावर वाहतो.","t02-13-1":"१३. — पोटात **जठर** आणि **आतडी** असतात. त्यांचा उपयोग अन्न पचवण्यासाठी होतो.","t02-tit-3":"अवयव.","t02-14-1":"१४. — आपल्याला चार **अवयव** आहेत: दोन **हात** आणि दोन **पाय**. हातांनी आपण वस्तू घेतो, धरतो, उचलतो आणि गोळा करतो; पायांनी आपण उभे राहतो, चालतो आणि धावतो.","t02-15-1":"१५. — **खांदा** हाताला शरीराशी जोडतो. एक अतिशय बळकट **स्नायू**, म्हणजे द्विशिर स्नायू, हाताला हलवतो; आणि **कोपर** त्या हाताला **बाहूशी** जोडते. **मनगट** हा **हाताचा** सांधा आहे, आणि हात **बोटांनी** व **नखांनी** संपतो. हातावर आपल्याला **शीर** (आणि रोहिणी) दिसते, जिच्यातून **रक्त** वाहते.","t02-16-1":"१६. — पायाचे भाग असे आहेत: **मांडी**, **गुडघा** आणि **गुडघ्यामागची खाच**, **पोटरी** — जिचे **मांस** **कातडीने** झाकलेले असते — , **घोटा** आणि **पाऊल**. पायाची **हाडे** खूप जाड आणि खूप बळकट असतात. पावलाच्या टोकाला **पायाची बोटे** असतात. उरलेले भाग म्हणजे **तळपाय** आणि **टाच**.","t02-17-1":"१७. — मानवी शरीराचे जवळजवळ पूर्ण वर्णन असे आहे.","t02-17-2":"*टीप.* — *«माझे... (डोके वगैरे) दुखते आहे» या वाक्प्रयोगाच्या साहाय्याने शिक्षक हा सगळा शब्दसंग्रह चांगल्या किंवा वाईट* **प्रकृतीच्या** *दृष्टिकोनातून पुन्हा वापरू शकतील.*","t02-tit-4":"व्यायाम. *(एक विद्यार्थी सांगतो आहे.)*","t02-18-1":"१८. — लवचिक, चपळ आणि निरोगी राहण्यासाठी आपण आपले पाय आणि आपले हात यांना व्यायाम दिला पाहिजे. म्हणूनच आपण खेळतो आणि **व्यायाम** करतो.","t02-19-1":"१९. — आठवड्यात हे दोन्ही व्यायाम शाळेच्या पटांगणात होतात (तक्ता क्रमांक १ पाहा). पण गुरुवारी आणि रविवारी आपण मोठ्या हिरवळीवर जातो, जिथे धावायला आणि खेळायला जागा असते.","t02-20-1":"२०. — आमचे शिक्षक आणि आमचे आईवडील कधीकधी आमच्याबरोबर तिथे येतात; पण व्यायाम चालवतात ते **व्यायामशिक्षक** (12) .","t02-21-1":"२१. — हिरवळीवर, प्रवेशाच्या डावीकडे, **व्यायामाची साधने** (1) आहेत; आपण **शिडीवर** (2) चढतो, **कड्यांवर** (3) आणि **झोक्यावर** (4) उलटे लटकतो, आणि **दोरीच्या शिडीच्या** (5) किंवा **गाठींच्या दोराच्या** (6) टोकापर्यंत हातांनी स्वतःला वर ओढतो.","t02-22-1":"२२. — त्याच वेळी आमचे सोबती **लाकडी घोड्यावरून** (7) किंवा **समांतर बारवरून** (11) उड्या मारतात. दुसरे काही **मुष्टियुद्ध करतात** (8) किंवा मुखवटा घालून व **पात्याने** **तलवारबाजी करतात** (9) . आणि आणखी काही **वजने उचलतात** (10) .","t02-tit-5":"खेळ.","t02-23-1":"२३. — व्यायाम करणाऱ्यांच्या भोवती मुले आणि मुली निरनिराळे **खेळ** खेळतात. मुली आपल्या **कड्याने** (14) खेळतात; **दोरीवरून** (13) उड्या मारतात, किंवा आपल्या भावांना व चुलतभावांना **क्रोकेच्या** (15) डावासाठी बोलावतात. प्रतिस्पर्ध्याला वाटते की तो सहज कमानीतून जाईल — नेमक्या त्याच क्षणी त्याचा **चेंडू** आपल्या **लाकडी हातोड्याने** दूर ढकलण्यात त्यांना मौज वाटते!","t02-24-1":"२४. — मुलांना अधिक ताकदीचे खेळ आवडतात. **ठोकळ्यांचा** (16) खेळ ते आनंदाने खेळतात, आणि **चेंडूने** (17) ते कौशल्याने पाडतात. **भोवरा** (18) आणि **बिलबोके** (19) , किंवा **बेडूक-खेळही** (20) ते नाकारत नाहीत. पण त्यांचे सर्वांत आवडते खेळ म्हणजे **गोट्या** (21) आणि **भिंतीवरचा चेंडू** (22) , कारण **काचघराची** (26) भिंत हलका चेंडू परतवण्यासाठी फार सोयीची आहे.","t02-25-1":"२५. — लहानगा जॉन आपल्या **उंच काठ्यांवरून** (24) चालतो; तो फार हुशार आहे आणि तोल सांभाळणे त्याला चांगले जमते. त्याच्याजवळ काही सोबती त्या काचघरात आणि **कुंपणाच्या** मागे **लपाछपी** (25) खेळतात. दुसऱ्यांना **कोणी मारले ओळख** (28) किंवा **पिसांचा चेंडू** (29) अधिक आवडतो, जो एका **रॅकेटवरून** दुसऱ्यावर उडत जातो.","t02-26-1":"२६. — हिरवळीच्या मधोमध दोन झाडे आहेत. त्यांतल्या एकाच्या बुंध्याशी सात-आठ मुलांनी **खांद्यावरून उडीचा** (30) डाव मांडला आहे (*) . हा खेळ सगळ्या देशांत माहीत नाही; पण **पाठीवरून उडी** म्हणजे काय हे सगळ्यांना माहीत आहे — आज मात्र मुले तो खेळत नाहीत.","t02-tit-6":"मोकळ्या हवेतले खेळ.","t02-27-1":"२७. **आंधळी कोशिंबीरही** (31) फार मजेदार आहे; मुली आणि मुले आळीपाळीने आपल्या डोळ्यांवर **पट्टी** बांधतात आणि जे बेसावध असतात व स्वतःला पकडू देतात त्यांना धरतात.","t02-28-1":"२८. — हिरवळीच्या मधोमध एक अगदी फ्रेंच पण जरा जोरदार खेळ आहे: तो म्हणजे **अस्वल-खेळ** (32) , जो **पतंगाच्या** (33) अगदी शांत खेळापेक्षा, आणि **टेनिस** (34) या इंग्रजी खेळापेक्षाही पुष्कळ अधिक गोंगाटाचा असतो.","t02-29-1":"२९. — हा शेवटचा खेळ मोठ्या विद्यार्थ्यांचा आनंद आहे. आमचे शिक्षकसुद्धा तो आवडीने खेळतात. त्याला चपळाईबरोबर मोठे कौशल्य लागते आणि मला तो फार आवडतो. **झोपाळ्याचे** (35) खेळ मी मुलींसाठी सोडून देतो.","t02-30-1":"३०. — आणखी एक इंग्रजी खेळ मला आवडत नाही, जो कदाचित धोक्याचा ठरेल.","t02-30-1b":"मला **फुटबॉलविषयी** (36) बोलायचे आहे, जो माझ्या मोठ्या भावाला आनंद देतो. मला आमचा जुना **बार-खेळ** (38) अधिक आवडतो — तितकाच आरोग्यदायी आणि खरोखर पुष्कळ कमी रांगडा.","t02-tit-7":"सायकल आणि फुगा.","t02-31-1":"३१. — **सायकलवरून** (37) हिरवळीभोवती फेरी मारायलाही मला आवडते.","t02-32-1":"३२. — पुढच्या वर्षी मी **घोडेस्वारी** (39) शिकणार आहे. डौलाने चालणारा किंवा दुडक्या चालीने जाणारा, आणि सरपटत अडथळ्यांवरून उडी मारणारा घोडा किती सुंदर दिसतो!","t02-33-1":"३३. — उन्हाळ्यात आपण **पोहायला** (40) शिकतो. नदीच्या स्वच्छ आणि थंड पाण्यात आपण आनंदाने बुडी मारतो आणि डुंबतो. कधीकधी शेवटी आपण कागदाचा **फुगा** (41) सोडतो, जो गरम हवेने भरताच डौलाने आकाशात चढतो.","t02-34-1":"३४. — आणखीही पुष्कळ खेळ आहेत, पण ते मोजून मला संपणार नाही; आणि या थोडक्या वर्णनावरून कोणाच्याही लक्षात येईल की गुरुवारी आमच्या सुंदर हिरवळीवर कोणाला फारसा कंटाळा येत नाही.","t02-34-2":"टीप. — *शिक्षक हे प्रकरण सहज पूर्ण करू शकतील; सर्वांत महत्त्वाच्या प्रत्येक खेळाचे अधिक तपशीलवार वर्णन करून.*","t03-apar-1":"तक्ता क्रमांक ३ बालपण आणि तारुण्य.","t03-apar-2":"(तक्ता क्रमांक ३ आणि ४ असे जोडलेले आहेत की ते चार **कौटुंबिक प्रवेशांतून** **हवा**, **वय**, **कुटुंब**, **पोशाख** आणि **स्थिती** यांच्या मुख्य कल्पना मांडतात.)","t03-tit-1":"*पहिला प्रवेश.*","t03-tit-2":"गावातला बाप्तिस्मा-सोहळा.","t03-tit-3":"वसंत ऋतू.","t03-c1-01-1":"१. — आपण **वसंत ऋतूत** आहोत, **मार्च**, **एप्रिल** किंवा **मे** महिन्यात, **आठवड्यातल्या** **सोमवार**, **मंगळवार** किंवा **बुधवार** या दिवशी. सकाळचे **दहा वाजले** आहेत.","t03-c1-02-1":"२. — **हवा** सुंदर आहे, **वारा** स्वच्छ आहे. सूर्य तळपतो आहे. काही लहान **ढग** (2) वर चढत आहेत — निळ्या **आकाशात** (1) .","t03-c1-03-1":"३. — **झाडांना** अजून जेमतेम **पाने** आहेत. सडपातळ **चिनार** (3) आणि उंच **प्लेन वृक्ष** (17) यांना आतापर्यंत फक्त कळ्याच आहेत.","t03-c1-04-1":"४. — **पाकोळ्या** (4) परत आल्या आहेत आणि आनंदाने किलबिलत **कळसाभोवती** (7) घिरट्या घालत आहेत — तो कळस **घंटाघराचा** (5) आहे, आणि ते घंटाघर गावच्या **चर्चवर** (6) मुकुटासारखे उभे आहे.","t03-tit-4":"चर्च.","t03-c1-05-1":"५. — हे चर्च फार साधे आहे, त्याच्या मोठ्या **महाद्वारासह** (13) आणि जाड **घड्याळासह** (8) . **लहान काटा** (9) X या आकड्यावर आहे; तो **तास** दाखवतो. **मोठा** (10) XII वर आहे (मध्यान्ह); तो **मिनिटे** दाखवतो.","t03-c1-06-1":"६. — घंटाघरात **घंटा** (11) आनंदाने वाजत आहेत. छपराच्या शिखरावर दगडाचा एक लहान **क्रूस** (12) उभा आहे.","t03-c1-07-1":"७. — चर्चला फक्त मोठे **महाद्वारच** (13) नाही, बाजूला एक लहान दारही आहे. या लहान दारातून **धर्मगुरू** (15) आपला **झगा** घालून **वस्त्रगृहातून** (14) बाहेर पडतात आणि **धर्मगुरूच्या घराकडे** (19) जातात.","t03-c1-08-1":"८. — त्यांच्याजवळ, अहो, **दूधवाली** (24) आपल्या **गाढवासह** (23) आहे. ती शहरातून परत येते आहे, जिथे तिने मुलांसाठी चांगले दूध नेले होते.","t03-tit-5":"फळबाग.","t03-c1-09-1":"९. — अलिबोरॉनराव (गाढव) या सकाळच्या फेरीने अगदी खूश आहेत. शेजारच्या **फळबागेतल्या** **फुलांच्या** (20) सुगंधाने भरलेली हवा ते मजेत हुंगतात — ती फुले **फळझाडांना** (18) झाकून टाकतात. ती **पीचची झाडे** (18) आणि **जर्दाळूची झाडे** (19) अगदी गुलाबी आणि पांढरी झाली आहेत, आणि चांगल्या पिकाची आशा देतात.","t03-c1-10-1":"१०. — त्याच वेळी लहान **मधमाश्या** (22) — त्या **मोहळातल्या** (21) आहेत — गुणगुणत तिथे आपला गोड **मध** गोळा करायला जातात.","t03-c1-11-1":"११. — पण हे काय? अहो, गावातली मुले धावत येत आहेत आणि घाबरलेल्या **हंसांना** (25) पळवून लावत आहेत. वकिलाच्या मुलीच्या **बाप्तिस्म्यानंतर** मंडळी चर्चमधून बाहेर पडते आहे.","t03-c1-12-1":"१२. — लहानगा जेम्स आपल्या **पाळण्यात** (26) घंटांच्या आनंदी नादाने जागा होतो, आणि त्याची बहीण मॅग्डलीन — तिलाही बाप्तिस्म्याची मिरवणूक पाहायची आहे — आपल्या आईला विनवते की तिने घराच्या उंबऱ्यावर तिचे केस विंचरावेत आणि तिला कपडे घालावेत.","t03-c1-13-1":"१३. — आई होकार देते. ती आपली **ओढणी** (28) , आपली **चोळी** (29) आणि आपला **एप्रन** (30) घालते, आणि दारासमोर एका लहान खुर्चीवर येऊन बसते. मॅग्डलीनच्या अंगावर अजून फक्त तिचा **परकर** (31) आणि तिची **कंचुकी** (32) आहे.","t03-c1-14-1":"१४. — ती किती आनंदी आहे! तिला आपली आवडती फुले विसरून जातात — तिची **कार्नेशने** (34) , ज्यांवर **फुलपाखरे** (35) बसतात, तिचे **ट्यूलिप** (36) , तिची **खोऱ्यातली कमळे** (37) , जी **कुंड्यांत** (38) **भिंतीवर** (33) आहेत, आणि तिचे **गुलाब** (39) , ज्यांचे इतके सुंदर कुंपण झाले आहे. ती मिरवणुकीतल्या बायांचे श्रीमंत कपडे न्याहाळते आहे.","t03-c1-15-1":"१५. — गावातली मुले कपड्यांकडे फारसे लक्ष देत नाहीत. **साखरफुटाणे** (55) किंवा **नाणी** (52) मिळावीत म्हणून ती गर्दी करतात आणि एकमेकांना धक्के देतात. त्यांतले एक रडते आहे (40) .","t03-c1-16-1":"१६. — दुसऱ्याने **कुत्र्याच्या** (42) पायावर पाय दिला; तो ओरडत पळाला आणि त्याने **कोंबडीला** (43) व तिच्या **पिल्लांना** (44) पळवून लावले.","t03-tit-6":"बाप्तिस्म्याची मिरवणूक.","t03-c1-17-1":"१७. — मिरवणुकीच्या पुढे **दाई** (45) चालते आहे. तिच्या डोक्यावर लांब फिती असलेली सुंदर **टोपी** (46) आहे. ती **नवजात बाळाला** (47) घेऊन चालली आहे, ज्याच्या अंगावर सगळीकडे **लेस** (48) आहे.","t03-c1-18-1":"१८. — दाईच्या मागे **धर्मपिता** (49) आणि **धर्ममाता** (53) येतात. तेच साखरफुटाणे आणि नाणी वाटतात. धर्मपित्याच्या हातात **हातमोजे** (51) आहेत आणि डोक्यावर **उंच टोपी** (50) आहे. धर्ममातेच्या हातात सुंदर **फुलांचा गुच्छ** (54) आहे.","t03-c1-19-1":"१९. — त्यांच्या मागे आपल्याला बाळाचे **काका** (56) आणि **काकू** (58) दिसतात. काकूंच्या डोक्यावर सुरेख **टोपी** (59) आहे, आणि काकांच्या अंगावर काळा **लांब कोट** (57) व पांढरे जाकीट आहे. मग **चुलतभाऊ** (60) आणि **चुलतबहीण** (61) . ही नवजाताच्या **बहिणीचा** (62) हात धरून आहे — लहानगी बर्था.","t03-c1-20-1":"२०. — बर्थाचा दुसरा **भाऊ** (63) मागून चालतो आहे. तो एका **नातेवाईक बाईचा** (64) हात धरून आहे. कुटुंबाचे **मित्र** (65) त्यानंतर येतात.","t03-tit-7":"बघे.","t03-c1-21-1":"२१. — मिरवणुकीजवळ, अहो, एक **भिकारी** (66) आपल्या **कुबडीवर** (67) टेकून उभा आहे. तो भीक मागतो आहे.","t03-c1-22-1":"२२. — दुसऱ्या बाजूला एक फार **सभ्य** (68) लहान मुलगा आहे. तो आपल्या ओळखीच्या माणसांना नमस्कार करतो आणि «**सुप्रभात**» म्हणतो.","t03-c1-23-1":"२३. — बाप्तिस्म्याची मिरवणूक पाहायला गावकरी आपापल्या घरांतून बाहेर पडले आहेत. आपल्याला एक **शेतकरी** (69) त्याच्या **सुती टोपीसह** दिसतो, आणि त्याच्या शेजारी एक **शेतकरीण** (70) . मग एक **म्हातारी** (71) आपल्या **काठीवर** (72) टेकलेली. शेवटी **गिरणीवाला** (73) आपल्या मोठ्या **लोकरी टोपीसह** (74) , आणि एक तरुण शेतकरीण **खडावा** (75) घालून, जी आपल्या तान्ह्या मुलाला चालायला शिकवते आहे.","t03-c1-24-1":"२४. — हा प्रवेश फार मजेदार आहे.","t03-tit-8":"*दुसरा प्रवेश.*","t03-tit-9":"सार्वजनिक उत्सव.","t03-tit-10":"नौकाक्रीडा आणि शर्यती.","t03-c2-01-1":"१. — **उन्हाळा** आला आहे. **जून** (**जुलै** किंवा **ऑगस्ट**) महिन्याचा तापता सूर्य तरुणांना पोहायला आणि नाव वल्हवायला उद्युक्त करतो.","t03-c2-02-1":"२. — नदीच्या उजव्या तीरावर नावाडी नौकाक्रीडेत आणि शर्यतींत भाग घेण्यासाठी आपले कपडे काढत आहेत.","t03-c2-03-1":"३. — त्यांतला एक आपले **बूट** (1) काढतो आहे; तो त्यांच्या नाड्या सोडतो आहे. त्याचे दोन सोबती तयार झाले आहेत. आता त्यांच्या अंगावर फक्त त्यांचे **बनियन** (2) आणि **पोहण्याची चड्डी** (3) आहे. आपल्या मित्रांची वाट पाहत ते गप्पा मारत आहेत. ते जत्रेविषयी आणि पलीकडच्या तीरावर चाललेल्या उत्सवाविषयी बोलत आहेत.","t03-c2-04-1":"४. — त्यांच्याजवळ जमिनीवर त्यांच्या सोबत्यांचे **कपडे** पडले आहेत: एक जोड **बुटांचा** (4) , **वहाणा** (5) , **मोजे** (6) , **लोकरी** (7) आणि **गवती** (8) टोप्या, आणि एक **नेकटाय** (9) .","t03-c2-05-1":"५. — तरुणांतल्या एकाने आपला **सूट** (10) काळजीपूर्वक घडी घालून ठेवला आहे. तो त्याला एका टॉवेलवर ठेवतो आहे, ज्यात त्याचा शेजारी लवकरच दोन्ही सूट गुंडाळणार आहे.","t03-c2-06-1":"६. — सहावा मुलगा उशीर करतो आहे. त्याच्या डोक्यावर अजून त्याची **कॅप** (11) आहे. त्याने आपला **सदरा** (12) , आपली **कॉलर** (13) किंवा आपले **कफ** (14) काढलेले नाहीत. हातात तो आपली **बंडी** (17) धरून आहे, आणि अंगावर अजून त्याची **विजार** (16) आणि त्याचे **गॅलिस** (15) आहेत. पुढच्या शर्यतीसाठी तो नक्कीच तयार होणार नाही.","t03-c2-07-1":"७. — तरुणांजवळून एक पाऊलवाट जाते, जिच्या दोन्ही बाजूंना पुष्कळ **काटेरी झुडपे** (18) आहेत, आणि ती नदीच्या काठापर्यंत नेते, जिथे जेकब काका **लव्हाळ्यांमध्ये** (19) **शोभेची दारू** (20) तयार करत आहेत — ती संध्याकाळी उडवली जाईल.","t03-tit-11":"शर्यत.","t03-c2-08-1":"८. — नदीवर काही बाया आपल्या छत्र्यांखाली सावली धरून **नावेतून** (21) फेरफटका मारत आहेत. त्या शर्यत पाहत आहेत, जी फार रोचक आहे. प्रत्येक **होडीत** (22) चार **वल्हवणारे** (24) आपल्या सगळ्या ताकदीने वल्हवत आहेत, आणि त्याच वेळी **सुकाणू धरणारा** (26) **सुकाणू** (25) धरून नाजूक होडी वळवतो आहे. **वल्ही** (23) तालावर पाणी कापत आहेत आणि हलक्या होड्या चक्रावून टाकणाऱ्या वेगाने पळत आहेत.","t03-c2-09-1":"९. — पुलाच्या खांबाजवळ काही तरुण **निसरड्या खांबाच्या** (28) बक्षिसासाठी झुंजत आहेत. त्यांतला एक लवचिक व निसरड्या खांबावरून सावधपणे चालतो आहे — टोकाला बांधलेल्या लहान **झेंड्यापर्यंत** (29) पोहोचण्यासाठी. त्याचा दुर्दैवी **स्पर्धक** (30) पाण्यात पडला आहे. किनाऱ्यावर येण्यासाठी तो पोहतो आहे.","t03-c2-10-1":"१०. — अधिक वयाचे तरुण **नौका-लढत** (32) खेळत आहेत — **धक्क्याजवळ** (33) . या सगळ्या खेळांना मोठी **गर्दी** (31) पाहत आहे — **पुलाच्या** (27) **कठड्याला** टेकलेली आणि **तीरावर** जमलेली. तरीही काही बघे **बक्षिसाच्या खांबाचा** (45) खेळ पाहायला वळतात, किंवा बक्षिसे **वाटायला** येणारी **सरपंचांची मिरवणूक** पाहायला.","t03-c2-11-1":"११. — सर्वांत आधी, अहो, काही **मुले** (35) **वादकांच्या** (36) पुढे चालत आहेत; मग **सरपंच** (37) , त्यांचे सहकारी आणि गावाची **नगरपालिका सभा** येते. शेवटी **अग्निशामक** (38) चालतात.","t03-tit-12":"जत्रा.","t03-c2-12-1":"१२. — **जत्रेच्या मैदानावर** (39) पुष्कळ माणसे आहेत. निरनिराळे **तंबू** पाहायला लोक येतात: **लाकडी घोडे** (40) , **सर्कस** (41) — जिथे खेळ सुरूही झाला आहे — , आणि **सार्वजनिक नाच** (42) , जिथे गावातले तरुण आणि तरुणी **नाचण्याचा** आनंद घेतात.","t03-c2-13-1":"१३. — पलीकडे आपल्याला **आखाडा** (44) दिसतो, जिथे शूर स्पॅनिश **झुंजार** पिसाळलेल्या **बैलाशी** (45) झुंजतो; मग **घसरगुंडी** (49) , आणि **नेमबाजीची जागा** (46) , जिथे लोक **बंदुका** चालवायचा आणि **नेमावर** मारायचा सराव करतात.","t03-c2-14-1":"१४. — जवळच, अहो, **जत्रेतले नाट्यगृह** (47) , जिथे **विनोदिका** आणि **शोकांतिका** सादर केल्या जातात. अगदी जवळ **महाकाय माणसाचा** (48) आणि **बुटक्याचा** तंबू आहे. पहिल्याची **उंची** दोन मीटर पंधरा सेंटिमीटर आहे; दुसरा जेमतेम एका मुलाएवढा आहे.","t03-c2-15-1":"१५. — शेवटी, अहो, मोठा **प्राणिसंग्रह** (50) , त्याच्या **रानटी जनावरांसह**, त्याच्या बलदंड **नखांच्या** **वाघासह** (51) , दाट **आयाळीच्या** **सिंहासह** (52) , त्याच्या दोन **जिराफांसह** (53) आणि त्याच्या **हत्तीसह** (54) , जो आपली **सोंड** इतक्या कौशल्याने वापरतो.","t03-c2-16-1":"१६. — या जनावरांना शिकवणारा **माणसाळवणारा** (55) तंबूच्या दारात आहे.","t04-apar-1":"तक्ता क्रमांक ४ प्रौढपण आणि म्हातारपण.","t04-tit-1":"*पहिला प्रवेश.* लग्नाची मेजवानी.","t04-tit-2":"शरद ऋतू.","t04-c1-01-1":"१. — तरुण मोठे झाले आहेत. त्यांतला एक, जॉन, लग्न करतो आहे. आपण **लग्नाच्या मेजवानीला** हजर आहोत, जी एकाच टेबलाभोवती नवरा-नवरीची दोन्ही कुटुंबे जमवते.","t04-c1-02-1":"२. — आपण **शरद ऋतूत** आहोत, **सप्टेंबर महिन्यात**. **ऑक्टोबरचा** आणि **नोव्हेंबरचा** थंड वारा अजून ग्रामीण भागाची हिरवी पालवी उतरवून घेऊन गेलेला नाही. संध्याकाळची हवा कोमट आणि सुगंधी आहे; म्हणूनच जेवण बागेकडच्या **व्हरांड्यात** (8) होते आहे.","t04-c1-03-1":"३. — लांबवर **टेकडीवर** (3) जॉनच्या आईवडिलांचे घर आहे — हिरवाईत लपलेला एक सुरेख **वाडा** (1) . उत्तम मद्य देणारे सुंदर द्राक्षमळे टेकडीचा उतार झाकतात. द्राक्षशेतकरी त्यांची लागवड करतो आणि काळजी घेतो.","t04-c1-04-1":"४. — द्राक्षमळ्यांवरून **तितरांचा** (2) एक थवा उडून जातो आहे — **राखणदार** (5) जवळ आल्यामुळे तो घाबरला आहे. तो राखणदार, काखेत **बंदूक** घेऊन आणि खांद्याला **शिकारीची पिशवी** अडकवून, **झुडपे** (4) धुंडाळतो आहे — आपल्या **कुत्र्यासह** (6) .","t04-c1-05-1":"५. — **व्हरांड्याच्या** बाहेर एक **द्राक्षवेल** चढते आहे, जिच्यावरून दाट **घड** (7) लोंबत आहेत.","t04-c1-06-1":"६. — **टेबल** (16) सजवणारी सुंदर शरद-फुले म्हणजे **शेवंती** (9) ; नवरीच्या **वडिलांनी** (10) त्यांतले एक आपल्या फ्रॉक कोटाच्या काजात खोवले आहे.","t04-c1-07-1":"७. — जेवण संपत आले आहे. **नोकर** (11) गोड पदार्थांची ताटे आणू लागला आहे आणि आता तो लागत नसलेली भांडी उचलणार आहे — **चमचे** (14) , **काटे** (12) , **सुऱ्या** (13) , **मोठ्या थाळ्या** (15) .","t04-tit-3":"नातेवाईक.","t04-c1-08-1":"८. — सगळे आनंदी दिसतात, आणि नवरदेवाची **आई** (17) ज्या स्मिताने आपल्या मुलांकडे पाहते, ते तिच्या सुखाची साक्ष देते.","t04-c1-09-1":"९. — हे लग्न प्रदेशातली दोन श्रीमंत कुटुंबे जोडते. जॉन, **नवरदेव** (18) , मोठ्या जमीनदाराचा **मुलगा** आहे आणि तो कुशल कारखानदाराचा **जावई** होतो आहे.","t04-c1-10-1":"१०. — **नवरा-नवरी** तरुण आहेत, तरीही त्यांचा **वाङ्निश्चय** फार पूर्वी झाला होता. **नवरी** (19) , मार्था, संत्र्याच्या फुलांनी सजवलेल्या आपल्या **पांढऱ्या झग्यात** मोहक दिसते आहे.","t04-c1-11-1":"११. — तिचे **सासरे** (20) अशी सुशील **सून** मिळाल्याने फार सुखी आहेत, आणि जॉनची **सासू** (21) आपली **मुलगी** इतकी सुंदर दिसते आहे हे पाहून हसते आहे.","t04-c1-12-1":"१२. — टेबलाच्या टोकाला उरलेले **पाहुणे** (22) बसले आहेत — **नातेवाईक, मित्र, चुलतभाऊ, चुलतबहिणी**. काखेत रुमाल घेऊन **वाढप्यांचा प्रमुख** (23) त्यांना तत्परतेने वाढतो आहे.","t04-tit-4":"मित्रमंडळी.","t04-c1-13-1":"१३. — टेबलाच्या उजव्या बाजूला, अहो, एक **तरुणी** (24) , नवरीची **मैत्रीण**, आणि मग तिचा **भाऊ**, जो तिचा **करवला** (25) आहे. तो आपल्या **करवलीशी** (26) गप्पा मारतो आहे — ती नवरदेवाची बहीण आहे आणि या लग्नाने मार्थाची **नणंद** होते आहे. ती मोहक तरुणी आहे. तिच्याजवळ सुंदर **दागिने**, **मोत्यांचा हार** आणि सोन्याचे **कडे** आहेत.","t04-c1-14-1":"१४. — त्यांच्याजवळ उभे राहून ग्लास उंचावणारे गृहस्थ कुटुंबाचे **मित्र** (27) आहेत. ते नवरदेवाच्या **साक्षीदारांपैकी** एक आहेत. ते **शुभेच्छा देतात**, नवरा-नवरीच्या **तब्येतीसाठी** पितात आणि त्यांना दीर्घ सुखाची इच्छा करतात. त्यांच्या अंगावर समारंभाचा पोशाख आहे — फ्रॉक कोट आणि **चकचकीत बूट** (28) . ते **आजींना** (29) सोबत करत आहेत, ज्या **विधवा** आहेत.","t04-c1-15-1":"१५. — बारीक काळ्या मिशीचा, **फ्रॉक कोटातला** (31) तरुण जॉनचा **मेहुणा** (30) आहे. तो नामवंत अभियंता आहे. तो एका फार सुरेख **तरुण बाईचा** (33) शेजारी आहे — ती मार्थाची **मोठी बहीण** आहे आणि त्या गोड मुलीची आई आहे, जी आपल्या चुलतभावाचा हात धरून फूल द्यायला आणि **शुभ संध्याकाळ** म्हणायला येते आहे. त्या बाईंच्या कानात फार सुंदर **कर्णफुले** आहेत आणि डोक्यावर सुरेख **शिरोभूषण** आहे.","t04-c1-16-1":"१६. — आपल्या **ब्लाउजमुळे** (36) आणि आपल्या **फुगीर विजारीमुळे** (37) इतका विचित्र दिसणारा तो लहान चुलतभाऊ फार दयनीय आहे. तो **अनाथ** (35) आहे. अगदी लहानपणीच त्याने आपले वडील आणि आपली आई गमावली. त्याचे काका त्याचे **पालक** (38) आहेत, आणि त्या बिचाऱ्या मुलाला वाढवण्यासाठी ते अविवाहित राहिले. ते भला माणूस आहेत. ते जरा टकले आहेत आणि त्यांना फार कमी दिसते; ते **नाकावरचा चष्मा** वापरतात.","t04-tit-5":"गोड पदार्थ.","t04-c1-17-1":"१७. — मेजवानीच्या मंडळींच्या मागे, **मेजपोशाने** झाकलेल्या एका टेबलावर, **गोड पदार्थ** (39) तयार आहेत. मोठ्या भांड्यात, अहो, फळे — **पीच** (40) , **पेअर** (41) , **सफरचंद** (42) , **जर्दाळू** (43) आणि **द्राक्षे** (44) . जवळच **अननस** (45) , सुंदर **केक** (46) , **मद्याच्या बाटल्या** (48) आणि **शॅम्पेन** (49) , आणि स्वच्छ **ताटांचे** (47) थर.","t04-c1-18-1":"१८. — **वाढपी** (50) जुन्या मद्याची **बाटली** (52) **बुचकाढणीने** (51) उघडतो आहे. **बूच** (53) फार अवघड निघेल असे दिसते. त्या वाढप्याच्या काखेत **रुमाल** (54) आहे.","t04-c1-19-1":"१९. — जेवणानंतर गृहस्थ धूम्रपानाच्या खोलीत जातील, आणि बाया नाचासाठी तयार व्हायला जातील.","t04-tit-6":"*दुसरा प्रवेश.* आजोबांचा वाढदिवस.","t04-tit-7":"भेट.","t04-c2-01-1":"१. — दहा वर्षे गेली; जॉनचे आईवडील म्हातारे झाले आणि आपल्या तीन नातवंडांवर — दोन **नातवांवर** (2) आणि एका **नातीवर** (3) — फार प्रेम करू लागले. आज **आजोबांचा वाढदिवस** आहे, म्हणून मुले त्यांना शुभेच्छा द्यायला आली आहेत.","t04-c2-02-1":"२. — लहानगा पीटर अजून फार लहान आहे; तो केवळ तीन वर्षांचा आहे. **मांजर** (1) जवळ येताना तो पाहतो. तिच्या सुंदर रेशमी **केसांवरून** आणि तिच्या लांब **शेपटीवरून** हात फिरवावा असे त्याला वाटते; त्या सुबक **पंजांखाली** टोकदार दुष्ट नखे लपली आहेत आणि ती कदाचित त्याला ओरबाडतील, याचा तो विचार करत नाही.","t04-c2-03-1":"३. — त्याचा हात धरणारी त्याची बहीण गॅब्रिएला पुष्कळ अधिक गंभीर आहे; आणि आपल्या मोठ्या **ओव्हरकोटासह** (4) व कातडी **पट्ट्यासह** (5) मार्सेलस जरा मोठा झाल्यासारखा दिसतो — जरी त्याची आखूड विजार त्याचे **मोजे** (6) दाखवत असली तरी.","t04-c2-04-1":"४. — त्यांच्या वडिलांनी आपला जाड हिवाळी **ओव्हरकोट** (7) घातला आहे — **फरच्या कॉलरचा** (8) — आणि आपल्या **खिशात** (9) त्यांनी रुमाल ठेवला आहे. त्यांच्या पत्नीच्या डोक्यावर **पिसांनी** (10) सजवलेली लोकरी टोपी आहे, अंगावर आपले **जाकीट** (11) , गळ्यात आपला **फरचा बोआ** (12) आणि हातांत आपला **मफ** (13) आहे.","t04-c2-05-1":"५. — फार थंडी आहे, कारण हिवाळ्याचे राज्य आहे. दिवसभर **बर्फ** (19) पडत होता आणि घरांची छपरे अगदी पांढरी झाली आहेत. **रात्रीबरोबर** थंडी आणखी कडक होते आहे. आकाशात **चंद्र** (17) आणि **तारे** (18) चमकत आहेत आणि **अंधार** भेदत आहेत.","t04-tit-8":"आजार.","t04-c2-06-1":"६. — तो बिचारा **आंधळा** (20) फार दुर्दैवी आहे — तो **औषधाच्या दुकानासमोरचे** (16) चौक ओलांडतो आहे, आणि त्याला त्याचा **पुडल कुत्रा** (21) वाट दाखवतो आहे. जस्टिना, **नोकराणी** (14) , स्वयंपाकघरातून भरपूर साखर घातलेल्या गरम **काढ्याची** एक **वाटी** (15) आणते आहे.","t04-c2-07-1":"७. — **आजी** (23) टेबलावरचा आपला **चष्मा** (26) शोधू पाहतात — **औषधाची चिठ्ठी** (27) वाचण्यासाठी, जी **डॉक्टरांनी** (25) नुकतीच लिहिली आहे — आपल्या **काठीवर** (24) टेकून आरामखुर्चीतून उठतात.","t04-c2-08-1":"८. — त्यांना वारंवार **किरकोळ आजार**, **चक्कर**, **सर्दी** आणि **दातदुखी** होते; त्यांचे पाय अशक्त झाले आहेत आणि त्यांचे डोळेही आता फारसे चांगले नाहीत. तरीही त्या आपल्या जुन्या **डॉक्टरांची** थट्टा करायला मागेपुढे पाहत नाहीत, जे त्यांना नेहमी **औषध** (28) लिहून द्यायला तयार असतात. आज त्या फार आनंदी आहेत, कारण त्यांच्याभोवती त्यांचे तरुण कुटुंब आहे.","t04-c2-09-1":"९. — नीट बंद केलेल्या खोलीत आराम वाटतो. संगमरवरी **शेकोटीत** (29) **सुंदर आग** (30) जळते आहे, आणि नुकत्याच लावलेल्या **दिव्याच्या** (31) मंद **प्रकाशात** माणसाला सुख वाटते.","t04-tit-9":"आजोबा.","t04-c2-10-1":"१०. — **आजोबांनासुद्धा** (33) विसर पडला आहे की ते आजारी होते, की त्यांचा **संधिवात** त्यांना त्यांच्या **आरामखुर्चीला** (34) खिळवून ठेवतो, आणि की कालसुद्धा त्यांना **ताप आणि मूर्च्छा** आली होती. गेल्या हिवाळ्यात त्यांना **न्यूमोनिया** झाला होता आणि कोरड्या, त्रासदायक **खोकल्याने** त्यांना फार त्रास दिला होता — हेही त्यांना आता आठवत नाही.","t04-c2-10-2":"पण त्यांनी **उशीवर** (38) टेकवलेला पायही त्यांना दुखतो — ती उशी एका लहान **स्टुलावर** (39) ठेवली आहे.","t04-c2-11-1":"११. — ते आपल्या उबदार **झग्यात** (35) नीट लपेटलेले असतात — शिंपल्याच्या जाड **बटणांच्या** (36) झग्यात — आणि त्यांना वर्तमानपत्र वाचून दाखवायला जवळ ती लहानगी **अनाथ मुलगी** (40) असते — पांढरी टोपी, निळा **झगा** (42) आणि **शाल** (41) घातलेली — तेव्हा ते तक्रार करत नाहीत.","t04-c2-12-1":"१२. — दरवर्षी, जेव्हा **दिनदर्शिका** (43) पुन्हा एक **डिसेंबरची** **तारीख** दाखवते, तेव्हा ते अधीरतेने आपल्या **नातवंडांची** वाट पाहतात, कारण त्यांना माहीत आहे की ती महत्त्वाची **तारीख** ती विसरणार नाहीत.","t04-c2-13-1":"१३. — त्यांना भरून येऊन तो फार जुना काळ आठवतो, जेव्हा ते स्वतः जाऊन त्या वैभवशाली राजेशाही **सेनापतींना** शुभेच्छा देत असत, ज्यांची **तसबीर** (44) भिंतीवर टांगलेली आहे आणि जे त्यांच्या मुलांचे **पणजोबा** आहेत.","t05-apar-1":"तक्ता क्रमांक ५ घर आणि त्याचे बांधकाम.","t05-tit-1":"चांगली भेट.","t05-01-1":"जॉन. — काका, **घर** कसे बांधतात हे मला फार जाणून घ्यायचे आहे.","t05-01-2":"काका (80) . — हे अगदी सोपे आहे रे मित्रा; माझ्याबरोबर चल, श्री. बर्नार्ड (79) जे घर बांधून घेत आहेत आणि ज्यात मी राहणार आहे, ते मी तुला दाखवतो.","t05-01-3":"जॉन. — मग या घराचा **नकाशा** (76) कोणी काढला?","t05-01-4":"काका. — **वास्तुविशारदाने** (75) ; त्यांनी फार स्पष्ट आराखडा सादर केला, तो मंजूर झाला, आणि **कंत्राटदाराने** (77) कामाला सुरुवात केली.","t05-01-5":"जॉन. — आणि कंत्राटदार कोण आहेत?","t05-01-6":"काका. — श्री. ब्लांको, तुझा मित्र जेकब याचे वडील. वास्तुविशारद श्री. रुफो यांच्यासोबत ते मजुरांना कामाची दिशा देतात.","t05-01-7":"अरे! हे बघ, श्री. ब्लांको आपली **मापपट्टी** (78) घेऊन आणि श्री. रुफो आपला नकाशा घेऊन अगदी वेळेवर येत आहेत.","t05-01-8":"नमस्कार, महाशय. कसे आहात?","t05-01-9":"श्री. रुफो. — अगदी छान, धन्यवाद. नमस्कार जॉन, केवढा वाढला हा मुलगा!","t05-01-10":"काका. — होय, खरेच, हा आता लहान माणूसच झाला आहे. फार गंभीर आहे; जे काही दिसते त्याबद्दल त्याला सगळे सांगावे लागते. आज त्याला घर कसे बांधतात हे जाणून घ्यायचे आहे.","t05-tit-2":"कामगार.","t05-01-11":"श्री. ब्लांको. — बरं, माझ्याबरोबर ये रे मित्रा, मी तुला लगेच समजावून सांगतो, कारण शिकू पाहणारी मुले मला फार आवडतात.","t05-01-12":"हातात **फावडे** (82) घेतलेला तो मजूर दिसतो का? तो **मातीकाम करणारा** (81) आहे. पाण्याचे नळ टाकण्यासाठी तो **चर** (46) खणतो आहे. घर जिथे उभे राहणार तिथली जमीनही त्यानेच खणून काढली, म्हणजे गवंड्याला चार **भिंती** उभारता याव्यात. त्या भिंतींचा जमिनीखालचा भाग म्हणजे **पाया** (2) . पायांमधल्या मोकळ्या जागेचे **तळघर** (3) होते. त्या तळघराला **तळखिडकी** (5) नावाची एक लहान खिडकी, एक **दार** (4) आणि एक जिना असतो.","t05-01-13":"**गवंड्याने** (108) **दारांसाठी** (8) आणि **खिडक्यांसाठी** (17) मोकळ्या जागा सोडत भिंती बांधत नेल्या.","t05-01-14":"जॉन. — पण तो गवंडी तर मला दिसत नाही!","t05-01-15":"श्री. ब्लांको. — त्याचे घरातले काम आता संपले आहे. तो **तबेल्याजवळ** (54) आपल्या **मचाणावर** (110) आहे; तो **धुणीघराची** (56) भिंत बांधतो आहे.","t05-01-16":"त्याच्याजवळ थापी, घमेले आणि **ओळंबा** (109) आहे. पण ही नावे तुझ्या लक्षात राहणार नाहीत.","t05-01-17":"जॉन. — नक्कीच राहतील, कारण मी लगेच काकांकडे लहान थापी आणि घमेले मागणार आहे, आणि ओळंबा मी स्वतःच दोरीने तयार करीन.","t05-tit-3":"साहित्य.","t05-01-18":"काका. — वा! फार छान. पण मला सांग जॉन, घर बांधायला काय काय लागते?","t05-01-19":"जॉन. — **चिरे** (59) आणि **गारा** (65) लागतात.","t05-01-20":"काका. — बरोबर. आपल्या **गाड्यावर** (136) बसलेला तो मोठी टोपी घातलेला माणूस बघ. तो **गाडीवान** (135) आहे. रोज तो इथे **दगडी ठोकळे** (60) आणून टाकतो. तो आपली गाडी अंगणात रिकामी करतो, आणि **पाथरवट** (83) ते ठोकळे घडवतात आणि आपल्या **दगडी करवतीने** (85) कापतात. **बिगारी** (146) ते गवंड्याकडे नेतो, आणि गवंडी ते जागच्या जागी बसवतो.","t05-01-21":"दरम्यान, **गारा मळणारा** (87) गारा तयार करतो. त्याला **वाळू** (62) , **चुना** (63) आणि **पाणी** (64) लागते. चुना त्याच्याजवळ **पोत्यात** (71) आहे, **गवंड्याचा हाताखालचा** (111) त्याला **ढकलगाडीवरून** (112) वाळू आणून देतो, आणि **शिकाऊ पोऱ्या** (113) पंपाशी (58) आहे. तो **बादली** (114) भरतो. गारा लवकरच तयार होतो. **गारा वाहणारा** (107) तो घेतो आणि शिडीवरून वर मचाणावर नेतो, जिथे गवंडी घराची ती बाजू पुरी करतो आहे.","t05-01-22":"आणि आता, **छप्पर** (31) करणाऱ्या कामगाराला काय म्हणतात?","t05-01-23":"जॉन. — तो **छप्पर घालणारा** (118) आहे.","t05-tit-4":"घराचे छप्पर.","t05-01-24":"श्री. ब्लांको. — होय, पण त्याच्या आधी **सुतार** (115) येतो.","t05-01-25":"सुतार **छपराचा सांगाडा** (35) उभा करतो. तो **तुळया** (37) **मेखांनी** (117) जोडतो. वर ते रुंद मखमली बाह्यांचे कामगार दिसतात ना, ते सुतार आहेत. एक जण लहान तुळई धरून आहे आणि दुसरा आपल्या **कुऱ्हाडीने** (116) मेख घडवतो आहे. **धुराड्याजवळ** (41) जो आहे तो छप्पर घालणारा. तो (*) वाशांवर पट्ट्या ठोकतो, आणि पट्ट्यांवर **स्लेट** (66) . कधी कधी तो कौलेही घालतो.","t05-01-26":"तबेल्याचे छप्पर **कौलारू** (55) आहे, घरांचे **स्लेटी** (32) आणि व्हरांड्याचे **जस्ती** (24) .","t05-01-27":"जॉन. — जस्ती छप्परेही छप्पर घालणाराच करतो का?","t05-01-28":"श्री. ब्लांको. — नाही, ते **जस्तकाम करणाऱ्याचे** (121) किंवा **नळकारागिराचे** काम — घराच्या छपरावर **छपरी खिडकी** (38) बसवतो आहे तोच. **पावसाच्या नळ्याही** (43) आणि **छपराच्या पन्हाळीही** (42) तोच बसवतो. जस्त आणि पत्रा तो डाग देऊन जोडतो. **तडितरक्षक** (40) आणि **वाऱ्याचा बाण** (39) त्यानेच **छपराच्या टोकावर** (36) बसवले.","t05-01-29":"जॉन. — मग घर पुरे झाले का?","t05-tit-5":"हत्यारे.","t05-01-30":"श्री. ब्लांको. — पूर्ण नाही. **गिलावा करणारा** (99) **विटांनी** (61) त्या भिंती बांधतो, ज्या घराचे वेगवेगळ्या खोल्यांत विभाजन करतात. **गिलाव्याने** (70) तो **छतांना** (26) आणि भिंतींना गुळगुळीत करतो. आता तो **व्हरांड्याचे** (33) छत करतो आहे. गवंड्याप्रमाणे त्याच्याजवळही **थापी** (100) आणि **घमेले** (101) आहे.","t05-01-31":"नंतर सुतार दारे, खिडक्या, **लाकडी फरशी** (16) आणि **झडपा** (19) करतो.","t05-01-32":"आता तो अंगणात आपल्या **कामाच्या बाकड्यावर** (90) काम करतो आहे. त्याच्याजवळ **करवत** (94) आहे — लाकूड (69) कापण्यासाठी — , **रंधा** (91) , **पकड** (92) , **छिन्नी** (94 bis) , **कंपास** (95) आणि लाकडी **हातोडा** (95 bis) .","t05-01-33":"जॉन. — वा! पण गवंडीकामापेक्षा सुतारकाम जास्त मजेदार आहे. काका, तू मला कामाचे बाकडे, करवत आणि रंधा घेऊन देशील ना? कारण मी लवकरच मेदोरसाठी एक लहानसे घर तयार करणार आहे.","t05-01-34":"काका. — हो रे बाळा.","t05-01-35":"जॉन. — मला किती आनंद झाला आहे! आणि प्रवेशद्वाराजवळ उभा आहे तो कोण?","t05-tit-6":"रंगकाम.","t05-01-36":"श्री. ब्लांको. — तो **रंगारी** (102) आहे. **रंगाचे** (103) भांडे आणि आपला **कुंचला** (104) घेऊन तो आपल्या शिडीवर उभा आहे. प्रवेशद्वाराचे लाकूड जास्त काळ टिकावे म्हणून तो त्याला रंग देतो.","t05-01-37":"तोच खोल्यांमध्ये कागदही चिकटवतो.","t05-01-38":"**सजावटकार** (107) **शिडीवर** (106) आहे, **सज्ज्यावर** (28) , आणि **चिक** (29) बसवतो आहे.","t05-01-39":"मोठ्या खिडकीजवळ उभा असलेला कामगार **काचकाम करणारा** (96) आहे. तो **तावदाने** (18) **पुट्टीने** (73) बसवतो. तळघराच्या दाराजवळ गुडघे टेकून बसलेला तो दुसरा कामगार **कुलूपकाम करणारा** (97) आहे. तो **कुलूप** (6) बसवतो आहे. त्याची **कानस** (98) जवळच आहे.","t05-01-40":"जॉन. — लोखंडावर आपल्या **हातोड्याने** (84) घाव घालणारा तो कामगारही कुलूपकाम करणाराच आहे का?","t05-01-41":"श्री. ब्लांको. — अधिक नेमके सांगायचे तर तो लोहार (125) आहे. तो **लोखंडी सामान** (67) घडवतो, **वीजकाम करणाऱ्यासाठी** (124) — जो **गाडीखान्याच्या** (51) छपरावर आहे. त्याच्याजवळ **भट्टी** (126) , **ऐरण** (127) आणि **सांडशी** (128) आहे.","t05-01-42":"वीजकाम करणारा दूरध्वनीची **तांब्याची** (44) **तार** बसवतो आहे.","t05-tit-7":"बागकाम.","t05-01-43":"काका. — **अंगणाच्या** (45) टोकाला, **जाळीजवळ** (47) आणि **फाटकाजवळ** (48) तुला **माळी** (129) दिसतो. तो **लहान बाग** (49) तयार करतो आहे. आपल्या **कुदळीने** (131) त्याने जमीन खणली, बिया पेरल्या आणि **दंताळ्याने** (130) सारखी केली. नंतर आपल्या **झारीने** (132) तो **वाफ्यांना** (50) पाणी देईल, आणि रोपे वाढत जातील.","t05-01-44":"**मोतद्दाराने** (133) नुकतीच घोड्याची निगा राखली आणि त्याला खाऊ घातले; आता तो **गाडी** (52) साफ करतो आहे — स्पंज, **हातपंप** (134) आणि बादलीभर पाणी घेऊन. नंतर तो ती पुन्हा गाडीखान्यात नेईल आणि जाड **अडसराने** (53) दार बंद करील.","t05-01-45":"आता तू खूश आहेस असे मला वाटते; तुला पुरेशी माहिती मिळाली.","t05-01-46":"जॉन. — होय काका, पण मला घराचा आतला भागही आवडीने बघायचा आहे.","t05-01-47":"काका. — ते उद्या होईल. श्री. रुफो तुला नकाशा समजावून सांगतील आणि प्रत्येक खोलीचे नाव सांगतील.","t05-tit-8":"घराची अंतर्गत रचना.","t05-apar-2":"*(नकाशा पाहा.)*","t05-01-48":"वास्तुविशारद. — चल जॉन, मी तुला घराचे वेगवेगळे भाग लगेच दाखवतो.","t05-01-49":"आपण **तळमजल्यात** (7) शिरू. हे बघ **घंटीचे** (11) बटण. आपण तीन **पायऱ्या** (14) चढतो — **चौथऱ्याच्या** (9) — , **उंबरठा** (10) ओलांडतो — **प्रवेशद्वाराचा** (8) — आणि आता आपण **जिन्याच्या** (13) पायथ्याशी आहोत.","t05-01-50":"जॉन. — ही मार्गिका आहे.","t05-01-51":"वास्तुविशारद. — नाही, हा **प्रवेशकक्ष** (12) आहे. **मार्गिका** (a) टोकाला आहे. उजवीकडे हे बघ **दिवाणखाना** (b) आणि **जेवणघर** (c) ; जेवणघरासमोर **स्वयंपाकघर** (d) आणि **नोकरांची खोली** (e) , आणि त्यापुढे **अभ्यासिका** (f) . **व्हरांडा** (23) आपल्या **काचेच्या दारासह** (25) दिवाणखान्याजवळ आहे.","t05-01-52":"आता आपण जिना चढू. **कठड्याचा** (15) आधार घे आणि पायऱ्या मोज. त्या चौदा आहेत. हा **जिन्यावरचा चौक** (m) ; आपण **पहिल्या मजल्यावर** (27) आहोत.","t05-tit-9":"पहिला मजला.","t05-01-53":"जिन्यासमोर **शौचालय** (20) आणि **प्रसाधनगृह** (j) आहे. उजवीकडे सुंदर **झोपायची खोली** (g) , तिच्या दोन खिडक्या घराच्या **दर्शनी भागात** (1) . डावीकडे **न्हाणीघर** (1) आणि **पाहुण्यांची खोली** (i) , तिच्यात मोठा **कोनाडा** (h) : झोपायच्या खोलीजवळ **मुलांची खोली** (k) आहे. ती विस्तीर्ण **गच्चीला** (21) लागून आहे. या गच्चीखाली दुसरे शौचालय (20) आहे, आणि भिंतीवर हे बघ जेवणासाठी वाजणारी **घंटा** (22) .","t05-01-54":"जॉन. — आपण **दुसऱ्या मजल्यावर** जाऊ.","t05-01-55":"वास्तुविशारद. — दुसरा मजला नाही. छपराखाली फक्त **माड्या** (33) आणि कोठार (34) आहे. आपली फेरी संपली, आपण खाली उतरू शकतो.","t05-01-56":"जॉन. — धन्यवाद महाशय, हे फार रोचक होते. मी जे पाहिले ते सगळे लगेच माझ्या वडिलांना सांगणार आहे.","t06-apar-1":"तक्ता क्रमांक ६ घराचा आतला भाग, सामानसुमान, अन्न, प्रकाश.","t06-apar-2":"घर पुरे झाले आहे. जॉनचे काका आपल्या नव्या घरात राहायला आले आहेत, आणि त्या घराची रचना आपल्याला माहीत आहे. आता ते ते घर कसे सजवतात हे पाहू. सुरुवात इथून करू :","t06-tit-1":"शयनगृह.","t06-c1-01-1":"१. — आपण गैरसोयीच्या वेळी आलो आहोत, कारण मोलकरीण **खोली** आवरण्यात गुंतली आहे.","t06-c1-02-1":"२. — **प्रसाधन-मेजावर** (1) इथेतिथे अशा वस्तू पडल्या आहेत, ज्यांनी माणूस हातपाय धुतो, केस विंचरतो — थोडक्यात, आवरतो. त्या म्हणजे **घंगाळे** (2) आणि **पाण्याचा तांब्या** (3) , **केसांचा ब्रश** (4) , **फणी** (5) , **साबण** (6) आणि **स्पंज** (7) , आणि शेवटी द्रव दंतमंजनाची **कुपी** (8) .","t06-c1-03-1":"३. — जमिनीवर, प्रसाधन-मेजासमोर, हे बघ मळके पाणी गोळा करायची **बादली** (9) .","t06-c1-04-1":"४. — **बाहेरच्या खोलीत** (10) आपल्याला काही **खुंट्या** (13) आणि दोन **छत्र्या** (11) दिसतात — **छत्रीदाणीत** (12) .","t06-c1-05-1":"५. — दाराच्या दुसऱ्या बाजूला **आरशाचे कपाट** (14) आहे, ज्यात **कपडे** (15) ठेवलेले असतात.","t06-c1-06-1":"६. — **मोलकरीण** (16) **पलंग** (17) आवरते आहे, तेवढ्यात आपण त्याचे वेगवेगळे भाग पाहून घेऊ. **पलंगाच्या चौकटीत** (20) चांगली **स्प्रिंगची गादी** (21) आहे, आणि तिच्यावर युस्तिना लगेच **लोकरीची गादी** (22) घालील. मग ती खुर्च्यांवरून दोन **चादरी** (23) आणि **पांघरूण** (24) घेईल. नंतर पलंगाच्या डोक्याशी **लोड** (25) आणि **उशी** (26) ठेवील, ज्या **दुलईसह** (27) **पलंगपोसावर** (32) आहेत. **पडदे** (19) आणि **चांदवा** (18) झाडायला ती पिसांचा झाडू वापरते, आणि हे बघ कामाचा एक भाग पुरा झाला.","t06-c1-07-1":"७. — मग तिला **पलंगाशेजारचे लहान मेज** (28) थोडे नीट लावावे लागेल, **गजराचे घड्याळ** (29) भरावे लागेल, **रात्रीचा दिवा** (30) तयार ठेवावा लागेल आणि शमादान साफ करण्यासाठी **मेणबत्ती** (31) काढावी लागेल.","t06-tit-2":"शिवणकामाची टोपली आणि शेकोटीचे साहित्य.","t06-c1-08-1":"८. — **शिवणकामाची टोपलीही** (34) आवरायला हवीच — ती **पाटाजवळची** (33) . तिला **भरतकामाची** (35) घडी करावी लागेल, **शिवणकामाच्या मेजात** (38) **अंगुस्ताण**, **दोरा** (36) , **सुया** (37) आणि **कात्री** (39) ठेवावी लागेल, आणि **किल्लीने** (40) मेजाचे झाकण बंद करावे लागेल.","t06-c1-09-1":"९. — मधल्या **एकपायी मेजावर** (41) युस्तिना **सुरईतले** (42) पाणी बदलेल. ती **साखरदाणीत** (43) **साखर** घालील, **साखरेचा चिमटा** (44) पुसील आणि **कपड्यांचा ब्रश** (46) उचलून ठेवील.","t06-c1-10-1":"१०. — खोलीची उजवी बाजू तिच्याकडून कमी काम मागेल, कारण **लांब आरामखुर्ची** (47) आणि तिची **उशी** (48) जागच्या जागी आहेत, आणि थंडी नसल्यामुळे **शेकोटीच्या** (49) साहित्यातले काहीच हललेले नाही. **फावडे** (50) , **चिमटा** (51) , **सरपणाचे घोडे** (55) , **राखेची कड** (56) स्वच्छ आहेत; **शेकोटीचा पडदा** (54) हलवलेला नाही आणि **सरपणाची पेटी** (52) **सरपणाने** (53) भरलेली आहे.","t06-c1-11-1":"११. — तरीही तिला **लंबकाचे घड्याळ** (57) , **दीपदाने** (58) आणि **खिशातल्या वस्तूंच्या ताटल्या** (59) झाडाव्या लागतील, आणि शेवटी **आरसा** (60) पुसावा लागेल.","t06-c1-12-1":"१२. — राहिला तान्ह्या मुलाचा (**बाळाचा** (*) ) **पाळणा** (61) , तो आधीच तयार आहे.","t06-tit-3":"दिवाणखाना.","t06-c2-01-1":"१. — आता हा दिवाणखाना. फार सुंदर **खोली** आहे. उजव्या कोपऱ्यातल्या शेकोटीवर एक नाजूक **मूर्ती** (1) आणि दोन सुंदर **फुलदाण्या** (3) मांडल्या आहेत, आणि तिच्यावर मखमली **झालर** (2) (*) सोडली आहे.","t06-c2-02-1":"२. — चुलीतल्या ठिणग्यांनी गालिचा पेटू नये म्हणून चुलीसमोर तांब्याची **ठिणग्यांची जाळी** (4) ठेवली आहे.","t06-c2-03-1":"३. — जवळच एक देखणे बायकी **लिहिण्याचे मेज** (5) उघडे आहे. त्यावर **घरमालकीण** (23) आपली पत्रे लिहिते.","t06-c2-04-1":"४. — खिडकीला **काचेवरचे पडदे** (6) आहेत, **बांधपट्ट्यांनी** (8) **कड्यांना** (7) अडकवलेले, आणि **वरून सोडलेले** (9) जाड कापडी पडदेही आहेत.","t06-c2-05-1":"५. — खिडकीच्या कोनाड्यात एका **कुंडीत** (11) हिरवे **रोप** (10) आहे — एक देखणे ताड, ज्याची पाने जवळजवळ **रॉकेलच्या दिव्यापर्यंत** (12) पोहोचली आहेत.","t06-c2-06-1":"६. — दिव्याची **छत्री** (13) मारियाने नीट लावली आहे — ती लाघवी **तरुणी** (14) , जी **पियानोपाशी** (15) आहे. अगदी ताठ बसून, **पाटावर** (16) , ती संगीताचा अभ्यास करते. ती फार हुशार आणि नीटनेटकी आहे, हे तिच्या **संगीताच्या कपाटावरून** (17) कळते — ते अगदी व्यवस्थित लावलेले आहे.","t06-tit-4":"खोडकर पोरगा.","t06-c2-07-1":"७. — तिचा भाऊ पौलुस **पुस्तक** (19) शोधतो आहे, **पुस्तकांच्या कपाटात** (18) . तो **तरुण** (20) आहे, चंचल आणि असह्य. फार वरचे पुस्तक गाठण्यासाठी कपाटाला लोंबकळताना, वर ठेवलेला **अर्धपुतळा** (21) पाडायचा धोका तो पत्करतो आहे.","t06-c2-08-1":"८. — असा खोडसाळपणा करायला त्याला ही संधी मिळाली, कारण त्याची आई एका मैत्रिणीशी — काही दिवस राहायला आलेल्या **बाईंशी** (22) — बोलण्यात गुंतली आहे. आई **सोफ्यावर** (24) बसली आहे, **आरामखुर्चीजवळ** (25) , आणि तिची मैत्रीण त्या **खुर्चीवर** (27) आहे, जिचे फक्त **पाठटेकण** (26) दिसते.","t06-c2-09-1":"९. — भिंतीवर टांगलेल्या मोठ्या **चौकटीत** (30) एका नातेवाईक बाईची **तसबीर** (29) आहे. मेजावर ठेवलेल्या **अल्बममध्ये** (32) बाकीच्या घरच्यांची **छायाचित्रे** (33) जमवली आहेत. मुलांनी तो नुकताच चाळला, कारण **खुर्च्या** (31) अजून मेजाभोवती गोळा झालेल्या आहेत.","t06-c2-10-1":"१०. — पोर्सिलेनची **चिनी फुलदाणी** (34) , जी **कागद कापायच्या सुरीजवळ** (35) आहे, ती मारियाला तिच्या वाढदिवसाला भेट मिळाली, आणि खोलीचा कोपरा सजवणारा **आडपडदा** (36) तिच्या काकांनी चीनहून आणला.","t06-c2-11-1":"११. — सुंदर **चित्रांनी** (37) — **भिंतीवर** (42) टांगलेल्या — आनंदित झालेला आणि **झुंबराने** (38) उजळलेला, ज्याचे **विजेचे दिवे** (39) संध्याकाळी आनंदाने चमकतात, तो दिवाणखाना फार आल्हाददायक दिसतो. लाकडी फरशीवर पसरलेला मऊ **गालिचा** (40) आणि इतकी सोयीची **विजेची घंटी** (41) त्याचा आराम पुरा करतात.","t06-tit-5":"जेवणघर.","t06-c3-01-1":"१. — जेवणाची घंटा वाजली. मारिया सोडून सगळे घर मेजाभोवती जमले आहे. उत्तम चिनी मातीच्या **शेगडीने** (1) — बारीक **नळी** (2) असलेल्या — जेवणघर सुखद उबदार झाले आहे.","t06-c3-02-1":"२. — या खोलीत फार सामान नाही. भिंतीलगत, **लहान चौरंगाच्या** (4) वर, एक शोभेचे **कारंजे** (3) टांगले आहे. अगदी जवळ **फडताळ** (5) आहे, ज्यावर थंड पदार्थ, गोड पदार्थांची ताटे आणि लगेच लागणार नाहीत अशी मेजावरची भांडी ठेवतात.","t06-c3-03-1":"३. — अशा रीतीने वरच्या फळीवर आपल्याला **भाजलेले कोंबडे** (7) , **मासा** (8) आणि एक **तबक** (10) **फळांनी** (9) भरलेले दिसते. खाली हे बघ **चीज** (11) , **पाव** (12) , आणि **तेलमिठाची तबकडी** (13) , जिच्यात कोशिंबिरीला लागणारे सगळे असते : तेल, व्हिनेगर, **मीठ** (14) आणि **मिरी** (15) . शेवटी, खालच्या फळीवर **केक** (17) आहे, **मोहरीच्या भांड्याजवळ** (16) .","t06-c3-04-1":"४. — जेवणघरातल्या घड्याळाला **भिंतीवरचे घड्याळ** (20) म्हणतात, आणि त्याचा आकार फार वेगळा आहे. ते एका लाकडी चौकटीत बसवले आहे, जिच्यात शिवाय **वायुभारमापक** (19) आणि **तापमापक** (18) आहे.","t06-tit-6":"जेवणाची वाढणी.","t06-c3-05-1":"५. — खोलीच्या सगळ्या भिंतींना मेणलावलेल्या ओकच्या **लाकडी फळ्या** (21) लावल्या आहेत. व्हरांड्यात जाणारे दार कापडी **दाराच्या पडद्याने** (22) बऱ्यापैकी बंद होते. जेवणानंतर घर तिथे कॉफी प्यायला जाईल. **कप** (24) आणि **बशा** (25) आधीच **वाढपाच्या मेजावर** (23) तयार आहेत.","t06-c3-06-1":"६. — मेजाच्या वर छताला **टांगता दिवा** (26) बसवला आहे, ज्याचा फार तेजस्वी दिवा संध्याकाळी सगळे जेवणघर उजळून टाकतो.","t06-c3-07-1":"७. — आता **जेवणाचे मेजच** (27) पाहू. घर आत आले तेव्हा वाढणी तयार होती. **मेजपोसावर** (28) प्रत्येक जेवणाऱ्याच्या जागी **ताट** (33) , **रुमाल** (29) , **चमचा** (34) , **काटा** (35) , **सुरी** (36) आणि **पेला** (32) मांडला होता. शिवाय दारूसाठी **बाटल्या** (30) आणि पाण्यासाठी **सुरई** (31) होती.","t06-c3-08-1":"८. — **नोकराने** (39) आधी **सूपचे भांडे** (37) आणले, ज्यात अजून थोडे सूप वाफाळते आहे. आता तो पहिला **पदार्थ** (38) वाढतो आहे — मांसाचा पदार्थ. नंतर तो आपण नुकतेच नाव घेतलेले पदार्थ मांडील, आणि शेवटी, **गोड पदार्थानंतर**, मालक व्हरांड्यात गेल्याची संधी साधून मेजावरची भांडी उचलील आणि जेवणघर पुन्हा आवरील.","t06-c3-08-2":"*टीप.* — *अन्नाशी संबंधित रोजच्या वापरातले शब्द इथे फार थोडक्यात दिले आहेत. ती यादी « उपाहारगृह » (क्रमांक १३) आणि « बाजार » (क्रमांक १५) या दोन तक्त्यांवर पुरी केली जाईल.*","t06-tit-7":"स्वयंपाकघर.","t06-c4-01-1":"१. — अर्ध्या उघड्या दारातून आपण ज्या स्वयंपाकघरात डोकावतो, तिथे एक चित्रमय पसारा दिसतो. **चुलीसमोर** (1) , जिच्यात **विस्तव** (3) तडतडतो आहे, **शीग फिरवायचे यंत्र** (5) लावले आहे. छान **भाजलेले मांस** (7) **शिगेला लावले** (6) आहे आणि शिजते आहे.","t06-c4-02-1":"२. — नुकतीच वापरलेली **फुंकणी** (8) आणि **कोळशाचे फावडे** (9) **सरपणासारखीच** (10) जमिनीवरच राहिली आहेत.","t06-c4-03-1":"३. — शेकोटीचा वरचा भाग आवरलेला आहे; **कंदील** (11) , **काडेपेटी** (13) — जिच्यात **काड्या** (12) आहेत — , **शमादान** (14) आणि **मेणबत्तीदाणी** (15) आपल्या **मेणबत्तीसह** (16) जागच्या जागी आहेत. पण मोठी **कोळशाची बादली** (18) , **दगडी कोळशाने** (17) भरलेली, जी **स्वयंपाकिणीने** (23) नुकतीच तळघरात भरून आणली, ती स्वयंपाकघराच्या मधोमध राहिली आहे.","t06-c4-04-1":"४. — खरे तर, बिचाऱ्या बाईला घाई करावी लागते, म्हणजे न्याहारी वेळेवर तयार होईल. आता ती **स्वयंपाकाच्या शेगडीजवळ** (19) आहे आणि **रस्सा** (24) ढवळते आहे, जो फार करपू द्यायचा नाही.","t06-c4-05-1":"५. — **भट्टीत** (20) एक केक भाजतो आहे, जो तिने मुलांच्या खाऊसाठी तयार केला. स्वयंपाकाच्या शेगडीवर **डाव** (21) आणि **झारा** (22) टांगले आहेत.","t06-tit-8":"भांडीकुंडी.","t06-c4-06-1":"६. — खोलीच्या टोकाला टांगलेली **भांडीकुंडी** (25) फार स्वच्छ आहे. तांब्याची सुंदर **पातेली** (26) , **दुधाचे भांडे** (27) , **चाळण** (28) आणि **किसणी** (29) काळजीपूर्वक घासून ठेवली आहेत.","t06-c4-07-1":"७. — **मिठाची डबी** (30) भांड्यांच्या कपाटावर **चहाच्या किटलीजवळ** (31) आणि **तेलाच्या मोठ्या बाटलीजवळ** (32) ठेवली आहे. **खणात** (33) बहुधा जेवणाची भांडी आणि स्वयंपाकघरातल्या सुऱ्या असतील.","t06-c4-08-1":"८. — **झाडू** (34) आणि **पिसांचा झाडू** (35) कोपऱ्यात आहेत. स्वयंपाकिणीने नुकताच **लाकडी ठोकळा** (36) वापरला, तो तिने खिडकीजवळ ठेवून दिला.","t06-c4-09-1":"९. — **हात पुसायचे फडके** (37) भिंतीवर टांगले आहे, **नरसाळ्याजवळ** (38) . स्वयंपाकघराच्या त्या भागात **भाजायची जाळी** (39) , **कोयता** (40) आणि **चिरण्याची फळी** (41) ठेवली आहे. पुढे, कोयत्याच्या वर, एका **फळीवर** (42) **मडकी** (43) , **उकळण्याचे भांडे** (44) आपल्या **झाकणासह** (45) आणि **हंडा** (46) आहे. **कढई** (47) जवळच टांगली आहे.","t06-c4-10-1":"१०. — या कोपऱ्यात फक्त तांब्याचा **नळ** (48) चमकतो आहे. **मोरी** (49) , जिच्यावर जाड **घागर** (50) ठेवली आहे, ती आपल्या लहानशा कपाटासह बहुधा फार सोयीची असेल — त्या कपाटात **व्हिनेगरचे पिंप** (51) आपल्या **नळासह** (52) , **कचऱ्याची पेटी** (53) आणि **खरकटी ताटे** (54) ठेवतात.","t06-tit-9":"स्वयंपाकघरात ठेवलेल्या इतर वस्तू.","t06-c4-11-1":"११. — **घंगाळ** (55) , ज्यात **भाज्या** (58) धुतात, आणि बिडाचा **बंब** (56) , **फरशीवर** (57) ठेवलेला — यांचीही जागा बहुधा त्या कपाटातच असेल.","t06-c4-12-1":"१२. — स्वयंपाकिणीला शेगड्यांची खात्रीने कमतरता नाही, कारण हे बघ शिवाय, मेजाच्या कोपऱ्यावर, **गॅसची शेगडी** (59) , जिच्यावर एका लहान पातेल्यात पाणी तापते आहे. त्यातून निघणारी **वाफ** (60) आपल्याला सांगते की ते बहुधा उकळते आहे. हे पाणी बहुधा कॉफीसाठी वापरले जाईल, कारण हे बघ मेजाच्या दुसऱ्या टोकाला **कॉफीची किटली** (64) आणि **कॉफी दळायची गिरणी** (63) .","t06-c4-13-1":"१३. — शेगडी **गॅसच्या बर्नरला** (62) जोडली आहे, लांब **रबरी नळीने** (61) .","t06-c4-14-1":"१४. — स्वयंपाकिणीला मदत करायला येणारी **रोजंदार मोलकरीण** (66) जेवणासाठी भाज्या तयार करते. त्या निवडून धुऊन झाल्या की ती त्या **परातीत** (65) ठेवील आणि शिजवण्याच्या वेळेची वाट पाहील.","t06-tit-10":"न्हाणीघर. *(स्नानगृह.)*","t06-c5-01-1":"१. — घरातल्या मुख्य खोल्या ओळखीच्या व्हायला आता एकच अशिष्टपणा बाकी आहे : न्हाणीघराची मांडणी पाहणे. त्याला फार वेळ लागणार नाही, कारण ते मोठे नाही, आणि आपल्याला पटकन कळेल की **टबला** (1) चांगला **पाणी तापवायचा बंब** (2) आहे, **साबणदाणी** (3) आंघोळ करणाऱ्याच्या हाताला लागेल अशी आहे, आणि **पंचे अडकवायची दांडी** (5) **पंचे** (4) सहज वाळवील यात शंका नाही.","t06-c5-02-1":"२. — या खोलीच्या भिंतींना **चिनी मातीच्या फरशा** (6) लावल्या आहेत, ज्यामुळे **शॉवर** (7) बसवणे शक्य झाले — वापरताना उडणारे पाणी भिंती खराब करील अशी भीती न बाळगता. पायांच्या आंघोळीसाठी वापरायची जस्ती **लहान परात** (8) हे सामान पुरे करते.","t07-apar-1":"दुसरी मालिका तक्ता क्रमांक ७","t07-tit-1":"*पहिला प्रवेश.*","t07-tit-2":"हिवाळ्यातले गाव.","t07-c1-01-1":"१. — नववर्षाच्या सुट्टीत मी माझ्या वडिलांबरोबर नवनगरला गेलो — ते एक लहानसे गाव, जिथे त्यांना काही व्यापारी कामे उरकायची होती.","t07-c1-02-1":"२. — शहर आणि ते गाव यांच्यामध्ये चालणारी **टपालगाडी** (11) आम्ही घेतली; पण फार थंडी असल्यामुळे त्या फारशा सोयीच्या नसलेल्या गाडीतला प्रवास काही फार सुखाचा झाला नाही.","t07-c1-03-1":"३. — म्हणूनच **गाडीवानाने** *पांढऱ्या अस्वलाच्या* **खानावळीसमोरच्या** (2) चौकात गाडी थांबवलेली पाहून आम्हाला खरा आनंद झाला. **खानावळवाला** (4) आपल्या घराच्या उंबरठ्यावर शांतपणे **चिलीम** ओढत आमची वाट पाहत होता.","t07-c1-03-2":"त्याने आम्हाला आत बोलावले, आणि चुलीत तडतडणाऱ्या वाळक्या फांद्यांच्या विस्तवासमोर बसायला मी काही आढेवेढे घेतले नाहीत. मग जुनी **पाटी** (3) करकरायला लावणाऱ्या आणि धुराड्यातून निघणारा **धूर** (1) काळ्या भोवऱ्यांनी उडवून नेणाऱ्या त्या बोचऱ्या **उत्तरेच्या वाऱ्याची** मी चांगलीच थट्टा केली.","t07-c1-04-1":"४. — न्याहारीची वेळ झाली होती. फार वाट न पाहता, आम्हाला वाढलेले साधे पण चवदार जेवण आम्ही मनसोक्त जेवलो (*) .","t07-tit-3":"काही भेटी.","t07-c1-05-1":"५. — न्याहारीनंतर मी माझ्या वडिलांबरोबर गेलो — ते विमा उतरवणारे आहेत — त्यांच्या गिऱ्हाइकांकडे. आधी आम्ही **लोहाराकडे** (5) गेलो, जो खानावळीजवळ राहतो. तो घोड्याला नाल ठोकण्यात गुंतला होता. त्याच्या सोबत्याच्या ताकदीचे मला कौतुक वाटले — त्याने घोड्याची **टाप** आपल्या कातडी अपऱ्यावर घट्ट धरून ठेवली होती, आणि तेवढ्यात लोहाराने जोरदार घाव घालून **नाल** (6) बसवली.","t07-c1-06-1":"६. — मग आम्ही गावच्या **चांभाराकडे** (7) गेलो, म्हातारा जेकब. पाटी म्हणून त्याच्याकडे एक सुंदर **बूट** असला, तरी भोके पडलेल्या जुन्या जोड्यांना नवे तळ लावण्यावरच तो समाधानी होता.","t07-c1-06-2":"तो म्हातारा हसत आम्हाला म्हणाला : « शहरात मी « पादत्राणनिर्माता » होतो आणि माझ्याकडे गिऱ्हाईक नव्हते. इथे मी « चांभार » आहे आणि कामाला तोटा नाही. »","t07-c1-07-1":"७. — त्याने आम्हाला आपल्या शेजारच्या **न्हाव्याबद्दल** (8) सांगितले, ज्याची गिऱ्हाइके नाराज असतात. त्याचे **वस्तरे** नेहमी दातेरी झालेले असतात आणि त्याच्या **कात्र्या** कधीच नीट कापत नाहीत. पण तो गावातला एकमेव न्हावी असल्यामुळे, दाढी आणि केस त्याच्याकडूनच करून घ्यावे लागतात, हे उघड आहे. शिवाय तो कंजूष आणि तुसडा माणूस आहे.","t07-c1-08-1":"८. — सुदैवाने बाकीचे **शेजारी** त्याच्यासारखे नाहीत. उदाहरणार्थ **गाडीकाम करणारा** (9) भला माणूस आहे, कष्टाळू आणि मदतीला तत्पर. त्याच्याकडून गाडी दुरुस्त करून घेणे हा आनंद आहे. त्याचे काम नेहमी पुरे आणि नीटनेटके असते.","t07-c1-09-1":"९. — म्हाताऱ्या जेकबने **खोगीर बनवणाऱ्याबद्दलही** (10) तक्रार केली नाही; काम निकडीचे असले की तो कधी कधी त्याला **घोड्याचे सामान** शिवायला मदत करतो.","t07-c1-09-2":"माझ्या वडिलांनी त्याला त्याच्या घरच्यांबद्दल विचारले : « सगळे बरे आहेत. माझी नात **शाळेत** (12) आहे. तिची **शिक्षिका** (13) तिच्यावर फार खूश आहे, ती चांगली **विद्यार्थिनी** (14) आहे. माझ्या वाया गेलेल्या मुलासारखी ती नाही; त्याला फक्त खेळण्याचेच वेध लागलेले असतात. **शिक्षकाला** (15) त्याला काहीही शिकवता येत नाही. »","t07-tit-4":"गावातल्या गप्पा.","t07-c1-10-1":"१०. — मग त्या म्हाताऱ्याने आम्हाला गावच्या बातम्या सांगितल्या. नवी शाळा बांधणार आहेत, कारण **ग्रामपंचायतीच्या घरातली** शाळा फार लहान पडू लागली. शिवाय ते सोपे आहे, कारण **गिरणीवाल्याच्या** बागेचा एक तुकडा विकत घेतला की भागेल. त्या बिचाऱ्या माणसाला त्याचा फार फायदा होईल. थंडीमुळे **पाणचक्कीची** (16) **जाती** गहू दळू शकत नाहीत, कारण **चाक** (17) **बर्फाने** (25) गोठून थांबले आहे — **ओढ्याच्या** (23) .","t07-c1-11-1":"११. — « बांधकामाबद्दल म्हणाल तर, आमचे नवे **चर्च** (18) तुम्ही पाहिले का? बर्फाच्या शालीखाली ते फार चित्रमय दिसते. जुने घंटाघर आता ओळखू न आल्यामुळे **कावळे** (19) **दफनभूमीतल्या** (20) मोठ्या झाडावर उदासपणे बसतात. »","t07-c1-12-1":"१२. — दफनभूमीच्या त्या उल्लेखाने चांभाराला माझ्या वडिलांच्या ओळखीची आणि गेल्या वर्षी वारलेली माणसे आठवली. « केवढी **थडगी** (21) , महाशय, **सायप्रसखाली** (22) बाकीच्यांमध्ये भर पडली! मृत्यूने आमचा म्हातारा नोटरी कापून नेला. सगळे गाव त्याच्या **अंत्ययात्रेला** होते. »","t07-c1-13-1":"१३. — « हा बघा त्याचा वारसदार, ओढ्यावर घसरत जाणारा. आपल्या **स्केटचा** (26) तुटलेला पट्टा माझ्याकडून दुरुस्त करून घ्यायला तो नुकताच येऊन गेला. »","t07-c1-14-1":"१४. — « आणि हा बघा ओढ्याच्या काठावर, नवा **कोतवाल** (27) . तो निवृत्त पोलिस आहे आणि गावच्या खोडकर पोरांना धाक घालतो. त्याच्या **पायपट्ट्या** (29) आणि त्याची **टोपी** (28) दिसताच ती लगेच पळ काढतात. »","t07-c1-15-1":"१५. — « अरे! हा बघा म्हातारा योसेफ, पाववाल्यासाठी **सरपणाच्या मोळ्यांची गाडी** (30) हाकत नेणारा. — खरेच, माझे वडील म्हणाले, मी त्याची **खेचरांची** (31) जोडी ओळखतो. मला त्याच्याशी बोलायचेच आहे, ही संधी मी साधतो. येतो, जेकबबाबा. »","t07-c1-16-1":"१६. — आम्ही बाहेर पडलो तेवढ्यात गावच्या मुलांनी शाळा सोडली आणि धावत **घसरगुंडीकडे** (33) धाव घेतली — **पडून** (34) हातपाय मोडून घेण्याचा धोका पत्करून. त्यांच्यातल्या एकाने गाडीकाम करणाऱ्याकडून आपली **घसरगाडी** (32) घेतली, तिच्यात आपल्या एका सोबत्याला बसवले आणि धावत निघाला.","t07-c1-17-1":"१७. — दुसऱ्यांनी **बर्फाच्या ढिगाकडे** (37) धाव घेतली — **पुलाजवळच्या** (40) — आणि कालच उभारलेल्या **बर्फाच्या पुतळ्यावर** (39) मारा सुरू केला; त्याला त्यांनी टोपी, चिलीम आणि खांद्यावरचे दप्तर चढवले होते.","t07-c1-18-1":"१८. — गोठवणारा वारा आणि थंडी यांची त्यांना फिकीर नाही. बहुतेकांच्या गळ्यात **मफलरही** (35) नाही, आणि **बर्फाच्या गोळ्यांच्या** (38) लढाईनंतर पुन्हा ऊब यायला त्यांना ओंजळभर गरमागरम **चेस्टनट** (42) पुरतात — म्हातारी **विक्रेतीण** जाकोबिना यांच्याकडून विकत घेतलेले, जी आपल्या फार पातळ **शालीखाली** (43) थंडीने कुडकुडते.","t07-tit-5":"*दुसरा प्रवेश.*","t07-tit-6":"वसंतातले शेतघर.","t07-c2-01-1":"१. — हिवाळ्याची सगळी मौज असूनही, **वसंताच्या** परतण्याचे आपण मनापासून आनंदाने स्वागत करतो.","t07-c2-01-2":"मे महिन्यात, संध्याकाळी, शेताचे अंगण केवढे आनंददायी चित्र दिसते!","t07-c2-02-1":"२. — क्षितिजावर **सूर्य** (1) हळूहळू मावळतो आहे, **शिवार** (3) आपल्या जांभळ्या **किरणांनी** (2) भरून टाकत. मेहनती **नांगरणारा** (6) आपले **शेत** (4) नांगरायची घाई करतो आहे.","t07-c2-02-2":"आपल्या **नांगराने** (5) — धिप्पाड **घोड्याला** (7) जुंपलेल्या — तो **तास** (8) पाडतो, ज्यात **पेरणारा** (9) ओंजळभर **बियाणे** टाकील, आणि त्यातून सोनेरी कणसे येतील.","t07-c2-03-1":"३. — **गवत कापणाऱ्यांनी** (11) आपल्या विळ्यांनी कुरणातले गवत कापले, वैरण करणाऱ्यांनी **वैरण** (10) वाळवली — **काट्यांनी** (12) आणि दंताळ्यांनी उलटीपालटी करत — , आणि हे बघ ते परतत आहेत.","t07-c2-03-2":"काही जण बैलांनी ओढलेल्या जड गाडीपुढे चालतात; आपले हत्यार ते खांद्यावर घेऊन जातात. दुसरे, जरा आळशी, सुगंधी वैरणीवर आरामात पसरले आहेत.","t07-c2-04-1":"४. — जाताजाता ते **माळ्याला** (16) मित्रत्वाने हात करतात, जो **फळबागेत** (13) **फळझाडे** छाटण्यात आणि **नासपतीच्या झाडांना** (14) कलम करण्यात गुंतला आहे. **आलुबुखाराच्या झाडांना** (15) बहर येऊ लागला आहे, आणि चांगले खत घातलेल्या **भाजीच्या मळ्यात** (17) भाज्या, कोबी आणि कोशिंबिरीची पाने आधीच जोरात आहेत.","t07-c2-04-2":"कुंपणाच्या भिंतीवर एक सुंदर **मोर** (18) आपला पिसारा फुलवतो आहे, आपली देखणी पिसे दाखवण्यासाठी.","t07-tit-7":"शेताचे अंगण.","t07-c2-05-1":"५. — **तबेल्याची** (19) दारे उघडी आहेत आणि आत गव्हाण आणि **पाचोळ्याचे अंथरूण** (23) दिसते — **घोडीचे** (21) , जिला **मोतद्दाराने** (20) नुकतेच जुंपणीतून सोडले. आपल्या लांब पायांनी इतके गमतीदार दिसणारे **शिंगरू** (22) उड्या मारत आपल्या आईमागे जाते आहे.","t07-c2-06-1":"६. — **विहिरीजवळ** (29) **गायी** (25) लाकडी **डोणीत** (26) पाणी प्यायला जातात, जी त्यांच्यासाठी पाणवठा म्हणून वापरतात. **वासरू** (24) ही संधी साधून दूध पिते, आणि गोठ्यातला चांगला वास घेत **वळू** (27) आनंदाने डरकाळतो आणि दणकट **शिंगांचे** (28) डोके अभिमानाने उंचावतो.","t07-c2-07-1":"७. — सगळे कामात आहेत. **नोकराणी** (32) विहिरीचा **दोर** (31) हाताने धरते. जनावरांना पाणी पाजण्यासाठी ती **बादलीने** (30) पाणी काढते. **गंजीजवळ** (33) एक माणूस पेंढा गोळा करतो, आणि **घराच्या** (34) दारासमोर म्हातारी **सूत कातणारी** (35) आपल्या चरख्याने आणि आपल्या **टकळीने** पूर्वीच्या काळासारखे **जवस** किंवा **ताग** कातते.","t07-tit-8":"शेतकरी.","t07-c2-08-1":"८. — **शेतकरी** (36) ही सगळी कामे चालवतो आणि आपल्या गड्यांना सूचना देतो. **कुळव** (40) आणि **टिकाव** (39) छपराखाली घ्यायला तो सांगतो, जे **घराजवळ** (38) विसरले गेले — **कुत्र्याच्या** (37) घराजवळ.","t07-c2-09-1":"९. — त्याच्या हाकांनी एक **कबूतर** (41) घाबरते आणि पंख फडफडवत **कबूतरखान्यात** (42) शिरते, आणि **कोंबड्या** (43) **खुराड्यात** (44) परतायची घाई करतात.","t07-c2-10-1":"१०. — **मेंढवाड्यासमोर** (48) , हा बघा म्हातारा **धनगर** (45) , आपला **कळप** (49) परत आणणारा. आपली **काठी** (46) हातात धरून — जी त्याच्याजवळ कधीच नसते असे होत नाही, तसाच त्याचा रंग उडालेला **झगाही** (47) — तो गोठ्याकडे **मेंढे** (50) , **मेंढ्या** (53) , **कोकरे** (54) , **शेळ्या** (51) आणि **करडे** (52) नेतो. त्याचा इमानी **कुत्रा** (55) आर्गुस सगळ्यात शेवटी येतो आणि भुंकून मागे राहणाऱ्यांना घाई करायला लावतो.","t07-c2-11-1":"११. — हा सगळा गोंगाट आणि हालचाल त्या भल्या **दुभत्या गायीची** (56) शांतता ढळू देत नाही, जी आपली **घंटी** (57) किणकिणवते, तिचे दूध **गोठ्याच्या** (58) दारासमोर काढले जात असताना.","t07-c2-12-1":"१२. तिला जणू कळते की तिने आपले दूध द्यायला हवे, म्हणजे **शेतकरणीला** (60) **रवीत** (61) **लोणी** काढता येईल, किंवा ती उत्तम **चीज** (64) करता येतील, जी **घंगाळावर** (63) ठेवलेल्या फळीवरून निथळत असतात.","t07-c2-13-1":"१३. — सगळे **दूधघर** (59) **गडी** (65) फार स्वच्छ राखतो, ज्याने हातात घेतलेल्या मोठ्या बादलीत नुकतीच **दुधाची भांडी** (62) धुतली.","t07-tit-9":"कोंबडवाडा.","t07-c2-14-1":"१४. — आपल्या जाड लाकडी वहाणांनी तो जरा अवजड चालतो, आणि त्यामुळे **टर्की** (68) , **मादी बदके** (66) , **नर बदके** (67) आणि **हंस** (69) पळून जातात, जे **आपली चोच** (70) रुंद उघडून अस्वस्थपणे ओरडतात.","t07-c2-14-2":"**कोंबडा** (71) , जरा अधिक भांडखोर, आपला लाल **तुरा** (72) ताठ करतो, आपल्या **शेपटीची** (73) पिसे झटकतो आणि « कुकुच्कू » असे दणदणीत बांग देतो.","t07-c2-15-1":"१५. — **कोंबडी-आई** (74) **उकिरड्यावर** (81) टेहळणी करते, आपल्या **पिल्लांसह** (75) . **डुकराचे पिल्लू** (78) आपल्या आईकडे पळते — त्या अवाढव्य **डुकरिणीकडे** (77) , जी आपल्याला डुकरांच्या खुराड्याजवळ दिसते.","t07-c2-16-1":"१६. — आपल्या खणांमध्ये **ससे** (79) शेतकऱ्याच्या मुलीने आणलेले कोवळे **गवत** (80) हावरेपणाने खातात. जॉनिनाला आपले ससे फार आवडतात, आणि रोज खुराड्यातून ताजी **अंडी** (76) आणून झाली की ती आपल्या लहानग्या मित्रांना भेटायला येते.","t08-apar-1":"तक्ता क्रमांक ८ *पहिला प्रवेश.* कापणी (*) . — शिवाराचे रूप.","t08-c1-01-1":"१. — **उन्हाळ्याबरोबर** शिवाराचे रूप पुन्हा एकदा बदलले. तासात सोपवलेले बियाणे रुजले; जमिनीतून हिरवे रोप बाहेर आले आणि त्याला कणसे धरली. दाणा भरला, मग तो पिकला, आणि आता तो कापून घेण्याखेरीज काहीच उरले नाही.","t08-c1-02-1":"२. — **शिवारातली फुले** उमलली आहेत. **कॉर्नफ्लॉवर** (1) , **खसखशीची फुले** (2) आणि **फॉक्सग्लोव्ह** (3) गव्हाच्या शेतांच्या एकसुरी रंगात आपल्या ताज्या **पाकळ्यांचा** आनंदी विरोध मिसळतात.","t08-c1-03-1":"३. — फळझाडांना पाने आली आहेत; फळ पिकले आहे. लहानशा **चेरीच्या झाडाला** (4) सुंदर **चेरी** (5) लगडल्या आहेत, ज्या मुले मोठ्या आनंदाने तोडतात आणि खातात.","t08-c1-04-1":"४. — आतापासून जनावरे सगळा दिवस मोकळ्या हवेत घालवू शकतात.","t08-c1-04-2":"**कोकरे** (6) मोठी झाली आणि दाट लोकरीची सुंदर **मेंढी** (7) आणि सुंदर **मेंढे** (8) झाली. डेझीच्या फुलांनी नक्षीदार झालेल्या **कुरणातले** (9) **गवत** ती शांतपणे चरतात.","t08-c1-04-3":"लवकरच **ती** जनावरे कातरतील, म्हणजे त्यांची **लोकर** मिळेल, जिच्यापासून आपल्या कपड्यांचे कापड तयार होते.","t08-tit-2":"धनगर.","t08-c1-05-1":"५. — **धनगराचे** (10) त्यांच्याकडे फारसे लक्ष दिसत नाही. क्षितिजावरून जाणाऱ्या वादळाचीच त्याला काळजी आहे, आणि **मेंढपाळ** (13) तर आणखीच बेफिकीर दिसतो — आपला **तुंबा** (14) ओठांजवळ नेणारा.","t08-c1-06-1":"६. — ऊन असह्य आहे; कारण **कुत्राही** (15) तहान भागवायला येतो; तो **ओढ्याचे** (16) थंड पाणी चाटतो आणि काठच्या गवतात दडलेल्या बिचाऱ्या **बेडकाला** (17) घाबरवतो. तो स्वच्छ पाण्यात उडी मारतो, जिथे **कमळे** (18) फुलली आहेत.","t08-c1-07-1":"७. — एक **धोबी** (19) **झऱ्याजवळ** (20) अंघोळ करतो — जो दोन खडकांमधून उसळतो — आणि **काटेरी झुडपांखाली** (21) व **हॉथॉर्नच्या झुडपांखाली** (22) दडतो.","t08-tit-3":"कापणी.","t08-c1-08-1":"८. — गावच्या मुलांसाठी गव्हाची कापणी हा फार मजेचा काळ असतो. ते आनंदाने **कोलांट्या** (24) मारतात, **पेंढ्याच्या ढिगांवर** (23) . ते **कापणी करणाऱ्यांना** (26) मदत करतात, आणि ते **गव्हाचे शेत** (27) कापत असताना — आपल्या **विळ्यांनी** (25) , **सहाणेवर** (30) चांगली धार लावलेल्या — मुले गहू गोळा करतात आणि त्याच्या **पेंढ्या** (31) किंवा **मोळ्या** (32) बांधतात.","t08-c1-09-1":"९. — कधी कधी त्यांच्यातल्या सर्वात मोठ्याला **कोयत्याने** (12) ते **सोनेरी दांडे** (28) कापू देतात, जे दाण्यांनी भरलेली जड **कणसे** (29) पेलतात; आणि लहानगे **जनावरांवर** (33) नजर ठेवतात — जी **कुरणात** (34) चरतात, मोठ्या **लिंडेनच्या झाडाच्या** (35) सावलीत — आणि आपल्या **जाळ्याने** (36) सुंदर **फुलपाखरे** पकडतात.","t08-c1-09-2":"काही जण तर **गाडीवर** (37) चढून, **काट्याने** (38) त्यांच्याकडे दिल्या जाणाऱ्या पेंढ्या रचतात.","t08-c1-10-1":"१०. — सगळ्या **सपाटीवर** (39) चैतन्य पसरले आहे, जिथे **चंडोल** (41) उडू लागतात. सगळे कापणीत गुंतले आहेत. पण गरीब लोक जुनीच अवजारे वापरत राहतात — **विळे, कोयते** आणि **मळणीच्या काठ्या** (40) — , तर श्रीमंत जमीनदार आपला गहू किंवा आपले **राय** (43) **कापणीच्या यंत्राने** (42) कापून घेतात. मग पेंढ्या खळ्यात न नेता, तिथेच मोठ्या **गंजी** (44) रचतात.","t08-c1-11-1":"११. — मग **मळणी यंत्र** (47) आणतात, जे **वाफेचे इंजिन** (45) **पट्ट्याने** (46) चालवते, आणि अशा रीतीने दाणा **पेंढ्यापासून** वेगळा होतो — ज्या शेतात तो पेरला होता ते न सोडता.","t08-tit-4":"वादळ.","t08-c1-12-1":"१२. — कापणीच्या काळात अनेकदा **मोठी वादळे** (53) होतात. आधी दुरून **ढगांचा गडगडाट** ऐकू येतो; **पश्चिमेचे वादळी वारे** (54) सुटतात आणि धापा टाकत **झाडीतली** (49) सर्वात जाड झाडे वाकवतात. काळे **ढग** (56) आकाशावर चाल करतात; **विजेच्या** (55) डोळे दिपवणाऱ्या नागमोडी रेषा त्यांना चिरत जातात. **पाऊस** आणि कधी कधी **गारा** पडू लागतात, कापणीला तयार असलेले पीक आडवे करत.","t08-c1-13-1":"१३. — वीज अनेकदा एखाद्या इमारतीला आग लावते. अशीच गेल्या वर्षी **पवनचक्कीचे** (50) छप्पर जळून राख झाले आणि तिची दोन **पाती** (51) मोडली.","t08-c1-14-1":"१४. — काही तासांनी पुन्हा शांतता पसरते. क्षितिजावर तेजस्वी **इंद्रधनुष्य** (52) उमटते आणि काही क्षण थांबलेले निसर्गाचे जीवन पुन्हा सुरू होते. **झोपड्यांमध्ये** (48) आश्रय घेतलेले गावकरी पुन्हा कामाला लागतात आणि नुकत्याच सोसलेल्या नुकसानाची भरपाई करायचा धीराने प्रयत्न करतात.","t08-tit-5":"*दुसरा प्रवेश.*","t08-tit-6":"शिकार. — द्राक्षतोडणी. — मासेमारी.","t08-c2-01-1":"१. — प्रदेशाप्रमाणे **ऑगस्टच्या** शेवटी किंवा **सप्टेंबरच्या** मध्यावर शिकारीचा हंगाम सुरू होतो. सूर्याच्या पहिल्या किरणांनी **सरडे** (2) आपल्या बिळातून बाहेर काढले न काढले तोच **शिकारी** (5) आपल्या **कुत्र्यांसह** (4) वाटेला लागतो.","t08-c2-02-1":"२. — त्याने जाड कापडाचा आपला मजबूत **शिकारीचा पोशाख** (9) चढवला, पायांत कातडी **घोटेबंद** घातले — ज्यांच्या जोरावर तो त्या ओल्या गवतातून चालू शकेल, जिथे **मोठे बेडूक** (1) दडतात; त्याने आपली **बंदूक** (6) आणि आपली **शिकारीची पिशवी** (10) घेतली, आणि हे बघ तो निघाला.","t08-c2-03-1":"३. — पाठलागाच्या नादात तो द्राक्षमळ्याच्या मधोमध पोहोचतो, जिथे द्राक्षतोडणी जोरात चालली आहे. द्राक्षमळेवाल्याची मुले, जी एरवी वाटेवर शेळ्या राखतात, आज त्यांना वाटेल तिथे चरू देतात, आणि आपले स्वातंत्र्य वापरून पळून जायला कमी करणार नाही अशा म्हाताऱ्या **बोकडाला** (3) खुंटाला बांधून, तीही आपल्या परीने या मौजेत वाटा उचलतात. एक जण **तोडणीच्या टोपलीतला** (12) द्राक्षांचा घड उचलतो आणि **रस** (14) एका **पेल्यात** (13) गाळत नवा रस (न आंबवलेली दारू) करण्याची मौज करतो. दुसरा नुकत्याच विणलेल्या **पानांच्या मुकुटाने** (15) आपले केस सजवतो. त्यांच्याजवळ निर्लज्ज **चिमण्या** (16) द्राक्षे चोरायला घाण्यासमोरपर्यंत येतात.","t08-c2-04-1":"४. — मुले मौज करत असताना पुरुष काम करतात. **द्राक्षतोडणारे** (18) **पाठीवरच्या टोपल्यांनी** (17) द्राक्षे तळघरात नेतात; **पिंपे बनवणारा** (19) **पिंपे** (20) दुरुस्त करतो, **फळ्या** (22) आणि **तळ** (21) चांगल्या स्थितीत आहेत का ते तपासतो, आणि तुटलेल्या **लोखंडी कड्या** (23) बदलतो. त्यानेच **घंगाळीही** (25) तयार केली, ज्यांत **द्राक्षे** (26) आंबवायला ओततात.","t08-c2-05-1":"५. — आंबणे पुरे झाले की दारू काढून घेतात आणि उरलेला चोथा **घाण्यावर** (28) ठेवतात, आणि **मोठ्या स्क्रूने** (29) हळूहळू दाबत रस पिळून काढतात, जो **कुंडात** (32) वाहतो, आणि त्यातूनही **वाइन** (31) मिळते.","t08-tit-8":"बिअर आणि सायडर.","t08-c2-06-1":"६. — **तळघराच्या** (27) भिंतीवर **हॉप्सची** (30) एक फांदी चढते. तिथे ती केवळ शोभेची वेल आहे, पण काही देशांत, जिथे द्राक्षवेल फार दुर्मीळ आहे, तिथे **बिअर** करण्यासाठी हॉप्स लावतात.","t08-c2-07-1":"७. — लहानशा **सफरचंदाच्या झाडाला** (33) सफरचंदे लगडली आहेत, जी पिकल्यावर उत्तम **सायडर** देतील. आपल्या **पिंजऱ्यात** (34) **कॅनरी** (35) आणि **गोल्डफिंच** (36) मोकळ्या बागडणाऱ्या चिमण्यांकडे मत्सराच्या नजरेने पाहतात.","t08-c2-08-1":"८. — नजर पोहोचेल तिथवर, टेकड्यांच्या उतारावर **वेलींचे खांब** (40) रांगेत उभे आहेत, जे जड **घडांनी** लगडलेल्या देखण्या **वेली** (39) पेलतात.","t08-c2-08-2":"वर्षभर **द्राक्षमळेवाल्याने** (42) आपल्या **द्राक्षमळ्याची** (38) काळजी घ्यायला कष्ट केले, आणि आता सुंदर पिकाने त्याच्या श्रमाचे फळ त्याला मिळाले आहे. **द्राक्षे तोडणाऱ्या बायका** (41) **खेचरांनी** (43) ओढलेल्या गाडीवर ठेवलेली घंगाळी भरतात, आणि सगळे आनंदात आहेत.","t08-tit-9":"मासेमारी.","t08-c2-09-1":"९. — तसेच **गळ टाकणाऱ्यांचेही** (44) , जे सकाळपासून आपल्या **गळाच्या काठ्या** (45) घेऊन पाण्याच्या काठावर येऊन बसले आहेत.","t08-c2-09-2":"**मासा** (47) **गळ** तोंडात घेतो, ते आपला **दोरा** (46) पाण्यात सोडताच; आणि **आमिष** पुन्हा लावायला त्यांना उसंत मिळते न मिळते तोच नवा बळी दोऱ्याच्या टोकाला तडफडू लागतो.","t08-c2-09-3":"तरीही **जाळे टाकणारा** (48) , जो आपल्या **होडीतून** (49) **नदीच्या** (50) मधोमध **जाळे** फेकतो, तो जास्त मासे पकडतो.","t08-c2-10-1":"१०. — शरद ऋतू हा चांगल्या फेरफटक्यांचा हंगाम : पायी, **घोड्यावरून** (52) , **सायकलवरून** (53) , **मोटारीने** (54) . **रस्ते** (51) स्वच्छ आहेत आणि शेवटच्या चांगल्या दिवसांचा लोक फायदा घेतात, कारण हे बघ **पाकोळ्या** (56) आधीच छपरांवर जमू लागल्या आहेत, अधिक उबदार देशांकडे पंख पसरून उडून जाण्यासाठी. म्हाताऱ्या **अक्रोडाच्या झाडाची** (57) पाने पिवळी पडत आहेत, **अक्रोड** गळत आहेत, आणि **पुष्पगुच्छासारखी** (58) गटागटाने उभी असलेली उंच **झाडे** — **टेकडीवरची** (59) — लवकरच निष्पर्ण होतील.","t08-c2-11-1":"११. — **सूर्य** (60) उशिरा उगवतो, दिवस लहान होत जातात, **सकाळी** बऱ्यापैकी बोचरी थंडी जाणवू लागते, आणि हे बघ **वुडकॉकचे** (61) थवे आधीच आपले पाहुणचार न करणारे हवामान सोडून चालले आहेत.","t09-apar-1":"तक्ता क्रमांक ९","t09-tit-1":"*पहिला प्रवेश.*","t09-tit-2":"डोंगर. — स्नानाचे शहर.","t09-c1-01-1":"१. — आठ दिवस झाले मी प्रात्झमध्ये आहे. पिरेनीजच्या त्या अद्भुत **पर्वतरांगेसमोर** (1) उभा राहिलो तेव्हा मला जे कौतुक वाटले ते शब्दांत सांगता येणार नाही — जिचा **माथा** (2) निळ्या आकाशावर एखाद्या अवाढव्य तोरणासारखा दिसतो.","t09-c1-02-1":"२. — पिरेनीजची **शिखरे** (3) एवढी **उंची** गाठतात याची मी कल्पनाही केली नव्हती, आणि त्या देखण्या **हिमनद्यांसमोर** (5) आणि बर्फाळ **डोंगरटोकांसमोर** (4) मी थक्क होऊन उभा राहिलो — ज्यांच्यावरून एवढे भयंकर **हिमप्रपात** घसरत येतात.","t09-tit-3":"डोंगरी निसर्गदृश्य.","t09-c1-03-1":"३. — मी पोहोचल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी मी प्रात्झजवळच्या त्या जुन्या विझलेल्या **ज्वालामुखीकडे** (6) गेलो. **विवराच्या** रुक्ष आणि उघड्या कडांवर, कित्येक शतकांपूर्वी **डोंगराच्या उतारावरून** (7) वाहिलेल्या **लाव्ह्याच्या** खुणा अजूनही स्पष्ट दिसतात. एका **उतारावर** मला त्या लाव्ह्याचे काही तुकडे सापडले.","t09-c1-04-1":"४. — प्रात्झ सरहद्दीवर वसले आहे, आणि तो **किल्ला** (8) — जो फ्रान्सला स्पेनपासून वेगळा करणाऱ्या **घाटाचे** (27) रक्षण करतो — ऱ्हाइनकाठच्या त्या जुन्या किल्ल्यांची अगदी आठवण करून देतो, जे आपल्या खडकाच्या माथ्यावरून **भक्ष्याची** टेहळणी करत असल्यासारखे दिसतात.","t09-c1-05-1":"५. — एक अवाढव्य **गरुड** (9) , ज्याचे घरटे **किल्ल्यापासून** (8) फार दूर नाही, तो माझे लक्ष वारंवार वेधून घेतो. तो **शिकारी पक्षी**, ज्याची **चोच** बळकट आहे, आपल्या पिल्लांसाठी अनेकदा एखादे कोकरू किंवा करडू आणतो, जे तो आपल्या **नखांत** धरतो. त्याच्या **पंखांचा** विस्तार एवढा आहे की तो आपले जड ओझे घेऊन बराच वेळ तरंगत उडू शकतो.","t09-tit-4":"भटकंती करणारा.","t09-c1-06-1":"६. — तिथला सर्वात आल्हाददायक फेरफटका म्हणजे « काऊ »च्या **धबधब्यापर्यंतची** (10) भटकंती. **जलप्रपात** भोवऱ्यात कोसळतो आणि पुढे शहराच्या पश्चिमेला असलेल्या **फरच्या बनात** (11) एक सुंदर **ओढा** होऊन नाहीसा होतो. या बनातून आम्ही **हवामान वेधशाळेपर्यंत** (12) चढून गेलो, आणि **सज्ज्याच्या** माथ्यावरून सगळ्या प्रदेशाचा **दृश्यपट** आम्हाला दिसला. **निसर्गदृश्य** अद्भुत आहे, आणि **निसर्गाने** आपल्याजवळचे सगळे खजिने या प्रदेशावर उधळले आहेत असे वाटते.","t09-c1-07-1":"७. — उतरण्यासाठी आम्ही **रज्जुमार्ग** (13) वापरला आणि एका लहानशा **स्थानकावर** थांबलो — प्रात्झच्या सरदारांनी पूर्वी वस्ती केलेल्या जुन्या **सरंजामी किल्ल्याच्या** **अवशेषांजवळ** (14) .","t09-c1-08-1":"८. — बिचारा किल्ला! खाली ते नखरेल **स्नानाचे शहर** (15) पाहून तो काय बरे विचार करत असेल — जे आता फॅशनेबल **उष्णजल केंद्र** झाले आहे?","t09-c1-08-2":"**हवामान** इतके आल्हाददायक आहे, **खनिज पाणी** इतके गुणकारी आहे, की **आरोग्यधामात** (17) घेतले जाणारे **उपचार** म्हणजे खरा आनंद असतो.","t09-tit-5":"आल्हाददायक स्नानशहर.","t09-c1-09-1":"९. — शिवाय, मुक्काम सुखाचा व्हावा म्हणून सगळे काही केले आहे. रेल्वे शक्य व्हावी म्हणून मोठा **रेल्वेपूल** (16) बांधला; **उष्णजल संस्थेची** **बाग** (18) , जिथे **मैफली** होतात, ती मोठ्या मोहक रीतीने मांडली आहे. कित्येक रेखीव « **बंगले** » (19) बांधले आहेत — **कॅसिनोभोवती** (21) — , आणि फार चांगली राखलेली **सडक** (22) ये-जा खूपच सोपी करते.","t09-c1-10-1":"१०. — एक साधा **बांध** (23) **रस्त्याला** (20) खऱ्या **दरीपासून** (25) वेगळा करतो, जिच्या तळाशी एक रेखीव लहानसे **तळे** (26) पडले आहे, जे एका नितळ **ओढ्याला** (24) पाणी पुरवते.","t09-c1-11-1":"११. — दरीच्या पलीकडच्या बाजूला एक **लोहखाण** (28) चालवली जाते. **खाणकामगार** **खाणविहिरीत** उतरताना मी अनेकदा पाहायला गेलो, आणि ज्या **बोगद्यात** ते आपला दिवस काढतात, **धातू** असलेला **कच्चा खनिज** काढत, त्या बोगद्यातही मी शिरलो.","t09-c1-12-1":"१२. — खाणीतून निघणाऱ्या संपत्तीचा लगेच उपयोग व्हावा म्हणून खाणीजवळ एक मोठा **ओतकारखाना** बांधला आहे. इथे मुबलक असलेल्या **दगडी कोळशाने** तापवलेली **मोठी भट्टी** (29) झटपट आणि स्वस्तात **बीड** मिळवणे शक्य करते.","t09-c1-13-1":"१३. — खाणीपासून फार दूर नाही तिथे एक **दगडखाण** (30) खणली जाते. म्हातारा **दगडफोड्या** आपल्या **टिकावाने** ना **ग्रॅनाइट** कापतो, ना **पॉर्फिरी**, ना **वालुकाश्मसुद्धा**, तर घरे बांधण्यासाठी साधे **चिरे**.","t09-c1-14-1":"१४. — त्या प्रदेशाच्या सर्वात सुंदर शोभांपैकी एक म्हणजे **फरची झाडे** (31) . सगळीकडे — **घळीच्या** (32) तळाशी, **खळाळत्या ओहोळाच्या** (33) , **खोल दरीच्या** (34) किंवा **कड्याच्या** काठावर — त्यांच्या बारीक **सुया** हिरव्या छटा उधळतात.","t09-tit-6":"पायी भटकंती.","t09-c1-15-1":"१५. — सुट्टीचा फायदा घेऊन मी **लांबवर** फिरतो. डोंगरावर वळणे घेत जाणारे **रस्ते** (35) अंतराची पर्वा न करता कित्येक **किलोमीटर** आणि अनेकदा कित्येक **कोस** तुडवणे शक्य करतात.","t09-c1-15-2":"**मैलाचे दगड** (36) आणि **दिशादर्शक खांब** (37) त्या वाटा दाखवतात, ज्यांवर अनेकदा एखादा तरुण **डोंगरवासी** (38) भेटतो — कमरेला **झोळी** (40) आणि हातात **मारमॉट** (39) घेतलेला — , किंवा एखादा **बंजारा** (41) , ज्याचा **कोट** (42) त्याच्या जुन्या फाटक्या **टोपीशी** (43) विचित्र विरोध करतो. तो साखळीने एक शिकवलेले **अस्वल** (44) फिरवतो.","t09-tit-7":"डोंगरचढाई.","t09-c1-16-1":"१६. — जवळजवळ रोज मी **वाटाड्याबरोबर** (48) **चढाईचा** सराव करायला जातो, आणि पाठीला **पिशवी** (47) आणि हातात « **अल्पेनस्टॉक** » घेऊन, खऱ्या **पर्यटकासारखा** (46) मी **खडकांवर** (45) चाल करतो तेव्हा मला फार अभिमान वाटतो.","t09-c1-17-1":"१७. — डोंगराच्या माथ्यावरून सपाटीवरची माणसे मुंग्यांहून मोठी दिसत नाहीत; **मेंढ्यांचा कळप** (50) , **कुरणात** (49) चरणारा, लहान मुलांचे खेळणे वाटतो. एखादे **पाइनचे झाड** (51) किंवा एखादे **लाकडी घर** (52) हिरवाईवरचा नुसता डाग वाटते.","t09-c1-18-1":"१८. — या भटकंतीत आम्हाला **पायवाटेवर** (53) अनेकदा एखादा **चामोआची शिकार करणारा** (54) भेटतो, नुकत्याच मारलेल्या जनावराला खांद्यावर घेऊन जाणारा.","t09-c1-19-1":"१९. — माझ्या वनस्पतिसंग्रहात मी **नेच्याची** (55) एक फार लक्षणीय फांदी आणि **हीथची** (57) एक सुंदर गुलाबी डहाळी ठेवली आहे, जी मी माझ्या शेवटच्या फेरफटक्यात एका लहानशा **गुहेच्या** (56) तोंडाशी तोडली.","t09-tit-8":"*दुसरा प्रवेश.*","t09-tit-9":"रान. — शिकार.","t09-c2-01-1":"१. — काल मी रानात एक अत्यंत सुखाचा दिवस घालवला. तिथे राहणाऱ्या प्राण्यांमध्ये आणि **कीटकांमध्ये** (5) चालणाऱ्या उद्योगाने मला फार गुंतवून ठेवले.","t09-c2-01-2":"**कोळी** (1) , जो जाणाऱ्या माशीला पकडायला दोन फांद्यांमध्ये आपले **जाळे** (2) विणतो, ती **माशी** (3) , आपले शिंपले कष्टाने वाहणारी **गोगलगाय** (4) , आपल्या भक्ष्याची चाचपणी करणारा शिंगवाला भुंगा, **वारुळाजवळ** (6) अतिशय उत्साही असलेली कष्टाळू मुंगी — ती सगळी लहानगी जाता-येता विलक्षण उद्योगाने काम करत होती.","t09-c2-02-1":"२. — एक **साप** (7) , जो पहिल्या नजरेत मला **फुरसे** वाटला, पण जो साधी **धामण** याखेरीज दुसरे काही नव्हता, तो एका झाडाच्या खोडाखाली दडून बसला होता, आणि मधूनमधून आपले बारीक डोके बाहेर काढत होता, जे नेहमी चावायला तयार असल्यासारखे वाटे. माझ्यासमोर एक मोठी **बिनशिंपल्याची गोगलगाय** (8) जड पावलांनी सरकत होती, तिथे मुबलक उगवणाऱ्या चवदार **रानस्ट्रॉबेरींपैकी** (11) एक फस्त केल्यावर.","t09-c2-03-1":"३. — जमिनीवर **रानफुलांचा** गालिचा पसरला होता; **प्रिम्रोझ** (9) , **सदाफुली** (10) , आणि मला माहीत नसलेली आणखी कितीतरी झाडे **गवताच्या झुबक्यांमध्ये** (12) फुलली होती.","t09-c2-04-1":"४. — त्या प्रदेशात **ट्रफल** जवळजवळ **अळंबीएवढेच** (14) सामान्य आहे, आणि वनरक्षकाच्या मालकीचे एक **डुकराचे पिल्लू** (13) त्यातली काही आपल्याला सापडतील का याची चटोरपणे चाचपणी करत होते.","t09-tit-10":"चोरटी शिकार.","t09-c2-05-1":"५. — मला फार मजा वाटलेल्या एका प्रसंगाचा **शेवट** मी पाहिला. आपल्या **बुटक्या पायांच्या शिकारी कुत्र्याच्या** (15) हुंगण्याच्या मदतीने **वनरक्षकाने** (16) नुकताच एका **चोरट्या शिकाऱ्याला** (22) रंगेहात पकडले होते — नेमक्या त्याच क्षणी, जेव्हा तो मारलेली **शिकार** (17) घेऊन जायची तयारी करत होता. पकडले जाण्यापेक्षा आपले भक्ष्य सोडणे पसंत करून तो चोरटा शिकारी पळून गेला होता, आणि **ससा** (18) , **हरिणी** (19) , **भेकर** (20) आणि **रानडुक्कर** (21) गवतावर पडून होते, वनरक्षकाला आनंद देत.","t09-c2-06-1":"६. — रानात असलेल्या झाडांची विविधता थक्क करणारी आहे. **बीचची झाडे** (23) आणि **भूर्ज** (26) , **पाइन**, जे **राळ** (27) देतात, **ओक** (29) आणि आणखीही कितीतरी झाडे आपल्या फांद्या एकमेकांत मिसळतात.","t09-c2-06-2":"उंच झाडांच्या खोडांना चिकटणारा **आयव्ही** (24) **रानाला** (25) चमकत्या हिरवाईने रंगवतो, जी **शेवाळाच्या** (31) अधिक फिकट आणि निस्तेज हिरव्या छटेशी सुखद रीतीने जुळते — त्या शेवाळात **सुतारपक्षी** (30) कीटक शोधतो.","t09-tit-11":"रानातले निसर्गदृश्य.","t09-c2-07-1":"७. — जुन्या ओकनी मला भुरळ घातली. त्यांची जाड पिळवटलेली **मुळे** (32) , अर्धी जमिनीबाहेर आलेली, त्यांना बळाचे आणि जोमाचे भव्य रूप देतात, आणि मी स्वतःला विचारतो की **मालक** (35) ती तोडून **करवतीच्या** (34) हवाली करायला कसा तयार होतो — **लाकूडतोड्याच्या** (33) करवतीच्या. बिचारी **खोडे** (36) , आपल्या **सालीपासून** (37) वंचित झालेली किंवा **कुऱ्हाडीने** (38) चिरलेली — **रोजंदार मजुराच्या** (39) — , मला दुःखी करतात.","t09-c2-08-1":"८. — जवळच एका म्हाताऱ्या **कोळसा भाजणाऱ्याने** (41) आपल्या **फावड्याने कोळशाचा ढीग** (42) तयार केला होता, आणि एका म्हातारीने तोडलेल्या झाडांच्या डहाळ्यांच्या **सुक्या लाकडाची** **मोळी** (40) बांधून नेली.","t09-tit-12":"शिकार.","t09-c2-09-1":"९. — काही क्षण विश्रांती घ्यायला मी **वनरक्षकाच्या घरी** (46) जायचे ठरवले, पण **तळ्याजवळ** (43) पोहोचलो — ज्यावर एक सुंदर **राजहंस** (45) पोहतो — तेव्हा माझ्या लक्षात आले की अलीकडच्या **पुराने** (44) वाटेची खरीखुरी **दलदल** करून टाकली आहे. मला वळसा घालावा लागला, आणि रानाच्या कडेला असलेल्या **देवदाराजवळून** (49) , **चिनारांजवळून** (48) आणि **एल्मजवळून** (47) जाताना मला **झुडपी रानातून** (54) एक देखणे **सांबर** (50) बाहेर पडताना दिसले, ज्याचा हट्टी **शिकारी कुत्र्यांचा कळप** (51) पाठलाग करत होता — ज्यांना **शिंगानेही** (53) चेतवले होते, **घोड्यावरच्या शिकाऱ्यांच्या** (52) . ते बिचारे जनावर पार थकून गेले होते. माझ्यापासून काही पावलांवर ते मरून पडले.","t09-c2-10-1":"१०. — **शिकारीच्या धावपळीच्या** गोंगाटाने ओढला गेलेला वनरक्षकाचा मुलगा घराबाहेर आला आणि आम्ही दोघे पुन्हा रानात गेलो. त्याने एका जुन्या ओकच्या फांदीवर एक **मॅगपाय** (56) पाहिला होता. तिचे घरटे **पालवीत** (58) लपले असावे असे त्याला वाटले, आणि त्याला ते घरटे काढायचे होते.","t09-c2-10-2":"**खारीसारखा** (61) चपळ, तो **फांदीवरून** (55) फांदीवर चढला, पण त्याला काहीच सापडले नाही आणि एका म्हाताऱ्या **कावळ्याला** (60) उडवण्यापलीकडे काही जमले नाही — **डहाळीवर** (57) बसलेल्या.","t10-apar-1":"तक्ता क्रमांक १० समुद्र. — बंदर.","t10-01-1":"१. — उन्हाळ्यात, काही जण डोंगरावर शांतता आणि गारवा शोधतात, तर दुसरे किनाऱ्याकडे जाणे पसंत करतात. गेल्या वर्षी आम्ही तसेच केले, कारण आम्हाला **महासागर** (1) फार आवडतो.","t10-02-1":"२. — माझ्यापुरते सांगायचे तर, **क्षितिजापर्यंत** (2) पसरलेला पाण्याचा तो अफाट विस्तार न्याहाळताना, आणि अमेरिकेला जाणारे प्रवासी ज्यांवर चढतात त्या अवाढव्य **आगबोटी** (3) लांबच्या **प्रवासाला** निघताना पाहताना, मला फार आनंद होतो.","t10-03-1":"३. — म्हणूनच माझा कल ओळखणारे माझे वडील सुट्टी घालवण्यासाठी नेहमी असा एखादा फार शांत किनारा निवडतात, जो आपल्या मोठ्या **लष्करी बंदरांपैकी** एकाजवळ असतो.","t10-03-2":"आमच्या गेल्या मुक्कामात **आरमार** त्या अवाढव्य **बंधाऱ्यामागे** (4) नांगरून आले, जो **लष्करी बंदर** (5) बंद करतो आणि त्याचे रक्षण करतो; आणि मला मनासारख्या वेगवेगळ्या **युद्धनौका** पाहता आल्या — पाण्याखाली बुडून नाहीशी होणारी लहानशी **पाणबुडी** (10) , आणि ती अवाढव्य **चिलखती युद्धनौकाही** (9) , जिला आजवर जवळजवळ केवळ **टॉर्पेडो नौकेच्या** (8) हल्ल्यांचीच भीती होती.","t10-tit-2":"लहान नौका.","t10-04-1":"४. — या शेवटच्या नौकेला जाड धातूच्या चिलखतातला कमजोर बिंदू मोठ्या **कौशल्याने** शोधून तिथे तो घातक **टॉर्पेडो** डागणे आधीच जमत असे, ज्याच्या स्फोटाने नौका बुडते; तरीही ती पाणबुडीपेक्षा कमी भीतिदायक होती, कारण टॉर्पेडोरोधक नौका तिचा सहज पाठलाग करतात.","t10-05-1":"५. — मला चिलखत घातलेल्या वेगवान **गस्तीनौकाही** (6) पाहायला मिळाल्या — खऱ्या चिलखती युद्धनौकेइतक्याच जवळजवळ अभेद्य — , कित्येक **वाहतूक नौका** (12) , तीन-चार **तोफनौका** (7) आणि शेवटी एक **फ्रिगेट** (11) . **नांगर उचलण्यासाठी ते नौकादल हालचाल करते तेव्हाचा देखावा सर्वात रोचक असतो.**","t10-06-1":"६. — त्या पोलादाच्या भल्यामोठ्या ढिगांमध्ये आणि व्यापारी नौकादलात अजूनही वापरल्या जाणाऱ्या डौलदार **तीन डोलकाठ्यांच्या गलबतांमध्ये** किंवा रेखीव **शिडाच्या गलबतांमध्ये** (13) केवढा बांधणीचा फरक! मी **धक्क्यावर** (14) फिरत असताना ती सगळी शिडे फुलवून बंदरात शिरताना मी पाहिली. खरे तर **वारा** उलटा असला **की** त्यांचे बरेच फायदे संपतात. बंदरात परत शिरण्यासाठी त्यांना सगळी शिडे उतरवावी लागतात, आणि एका **ओढनौकेची** (16) गरज पडते, जी त्यांना आणून घाटाला लावते — साध्या **मालवाहू नौकांप्रमाणे** (17) .","t10-tit-3":"व्यापारी बंदर.","t10-07-1":"७. — मी ज्या बंदराबद्दल बोलतो त्याचे वैशिष्ट्य असे की त्यात केवळ अवाढव्य कामांनी कृत्रिम रीतीने घडवलेले लष्करी बंदरच नाही, तर एका मोठ्या नदीच्या **खाडीत** वसलेले एक अद्भुत **व्यापारी बंदरही** आहे.","t10-08-1":"८. — दोन्ही बंदरे वेगळी करणारी ती जमिनीची चिंचोळी पट्टी तटबंदीने बांधली आहे आणि समुद्रात पुढे आलेल्या **तोफखान्यांच्या** आणि **बुरुजांच्या** मालिकेने राखली जाते. **तटावर** (15) फिरण्यासाठी खास परवाना लागतो. **जहाजबांधणी गोद्यांचे** (18) अभियंता असलेल्या माझ्या काकांमुळे मला तो सहज मिळाला, आणि विस्तीर्ण छपरांखाली बांधल्या जाणाऱ्या नौका पाहायला मी गेलो.","t10-09-1":"९. — एका चिलखती युद्धनौकेचे **जलावतरणही** मी पाहिले, आणि तो हेलावून टाकणारा क्षण मला आठवतो, जेव्हा तो प्रचंड सांगाडा स्वतःच्याच भरवशावर सोडला जाऊन आपल्या पाळण्यासारख्या चौकटीवरून घसरू लागला आणि नदीच्या पाण्यावर तरंगू लागला — तेव्हा सगळ्या गर्दीला जे वाटले ते.","t10-10-1":"१०. — गोद्यांकडे जाण्यासाठी **कवायतीचे मैदान** (19) ओलांडावे लागते, जिथे शिबंदीचे शिपाई रोज सराव करायला येतात, आणि लोखंडी **पुलावरून** (20) जावे लागते, जो संचलनाचे मैदान **शस्त्रागाराशी** (21) जोडतो.","t10-tit-4":"शस्त्रागार आणि गोद्या.","t10-11-1":"११. — काकांबरोबर मी **तोफांनी** (22) , **तोफगोळ्यांनी** (23) आणि **स्फोटक गोळ्यांनी** भरलेली ती मोठी इमारत पाहिली. तो **धातुकारखानाही** (24) मी पाहिला, ज्यात आगबोटींचे **बॉयलर** (25) तयार होतात.","t10-12-1":"१२. — अगदी जवळ **गोद्या** (26) आहेत — दुरुस्तीच्या गोद्या — आणि त्या फार लक्षणीय **तरंगत्या गोद्या** (27) , ज्यांत दुरुस्तीला आलेल्या एका नौकेवर मला होडीचा **पंखा** (28) , **तळकणा** (29) आणि **सुकाणू** (30) अगदी जवळून पाहता आले.","t10-13-1":"१३. — व्यापारी बंदर लष्करी बंदराइतकेच अभ्यासण्याजोगे आहे, आणि नदी उलट चढून जाणाऱ्या **चाकांच्या नौका** (31) जिथे बांधलेल्या असतात त्या घाटांवर मी कितीतरी तास टक लावून घालवले — आणि **डोलकाठीच्या याऱ्या** (32) चालताना पाहत, ज्या अवाढव्य ओझी पिसासारखी उचलतात.","t10-tit-5":"वाटाड्या.","t10-14-1":"१४. — नांगरतळातून बाहेर पडणाऱ्या **ट्रान्स-अटलांटिक नौकांचे** (34) मला कौतुक वाटले — त्यांची **निशाणे** (35) भरल्या हवेत फडकत, आणि एक कुशल **वाटाड्या** (36) त्यांना चालवत, जो **बोयांनी** (40) आणि खुणादर्शकांनी आखलेल्या **कालव्यातून** अद्भुत कौशल्याने नेतो, आपल्या एकाच चौकोनी शिडाने कष्टाने वळवल्या जाणाऱ्या **सपाट तळाच्या नौका** (41) चुकवत. **पुढच्या भागावर** (37) — नाळेवर — मला दुसऱ्या वर्गाचे **कक्ष** (39) ओळखू आले, आणि **मागच्या भागावर** (38) — पिछाडीवर — पहिल्या वर्गाच्या प्रवाशांचे दिवाणखाने.","t10-15-1":"१५. — कधी कधी मी **मालवाहू नौकेची** (42) भरणीही पाहिली, जिच्यात **गुदामातला** (43) आणि **सागरी स्थानकातला** (44) माल नुकताच रचला गेला होता — **घाटावरच्या लोहमार्गाच्या** (45) असंख्य गाड्यांनी आणलेला.","t10-tit-6":"वल्हवण्याची मौज.","t10-16-1":"१६. — मी अनेकदा **तरंगत्या गोदीत** (53) होडी वल्हवली, जिच्यात **होड्या** (46) आश्रयाला येतात, आणि **वल्हे** (47) चालवणे माझ्यासाठी आनंदाचे होते. मी **डेकवर** (48) चढलो — एका **शिडाच्या होडीच्या** (49) — , **दोरखंडांनी** (52) **डोलकाठीवर** (51) **आडदांड्यांपर्यंत** (50) चढलो, आणि मग **लहान होडीतून** (54) माझा फेरफटका पुन्हा केला — जड **मासेमारीच्या होड्यांमधून** (55) , जिथे **जाळी** (56) वाळत असतात.","t10-17-1":"१७. — **घाटावर** (58) माझ्यासमोरून अत्यंत निरनिराळा **माल** (59) सरकत गेला, **पेट्यांत** (60) किंवा **गासड्यांत** (61) भरलेला. मोठ्या होड्यांचे **ओझे** (63) तोच होता, आणि जबरदस्त **याऱ्या** (62) तो उचलून **ट्रकांवर** (64) ठेवत होत्या, तर **मालवाहतूकदार** **जकात कार्यालयात** (65) त्याची नोंद देत होते आणि कर भरत होते.","t10-18-1":"१८. — शेवटी, मी **फिरत्या पुलाशी** (66) किंवा **जलद्वाराशी** (69) पोहोचलो, **गाळ काढणाऱ्या यंत्रासमोरून** (68) जात — जे **कालवा** (67) साफ करते — , आणि **संकेतस्तंभाजवळ** (70) धक्क्यावर उतरलो.","t10-19-1":"१९. — त्या धक्क्याच्या दुसऱ्या बाजूलाच त्या **नावा** (71) लागतात, ज्या आरमारातले अधिकारी जमिनीवर आणतात. खलाशी तालात आपली वल्ही उचलताना पाहणे हा कौतुकास्पद देखावा असतो, आणि तेवढ्यात **लाटेवर** (72) तरंगणारी होडी उतरण्याच्या जिन्याला सहज लागते. या जागी **भरती-ओहोटी** आणि **किनाऱ्यावरच्या** (73) **भरतीची** व **ओहोटीची** हालचाल अधिक चांगली पाहता येते.","t10-tit-7":"क्लब.","t10-20-1":"२०. — घरी परतण्यासाठी मी **विजेची ट्राम** (74) वापरली, जिचा **थांबा** (75) अधिकाऱ्यांच्या क्लबासमोर उभ्या केलेल्या **खांबाजवळ** आहे.","t10-20-2":"क्लबाच्या **सज्ज्यावरून** (76) — **नांगरांनी** (77) , तोफांनी आणि गोळ्यांनी सजवलेल्या — मी अनेकदा नौदल अधिकाऱ्यांचा भव्य मेळावा पाहिला : **लेफ्टनंट** (78) आपल्या तलवारींसह, **तोफखान्याचे कप्तान** (79) आणि **पायदळाचे** (80) कप्तान आपल्या **समशेरींसह**. त्यांच्यामागे एक **खलाशी** (81) असे, जो लांबचे काही ओळखायचे असले की त्यांना **दुर्बीण** आणून देई.","t10-21-1":"२१. — तरुण **उपलेफ्टनंट** (82) आपल्या **सेनापतीकडून** (83) किंवा **सरखेलाकडून** (84) सूचना घेतानाही मी पाहिले, आणि तेवढ्यात एक **तांडेल** (85) त्या नौकेवर नेण्यासाठी वाट पाहत उभा असे.","t10-22-1":"२२. — त्या सज्ज्यावरून दृश्य भव्य आहे : आपल्या **तंबूंसह** (86) आणि **कपडे बदलायच्या खोल्यांसह** (87) सगळा किनारा नजरेखाली येतो, आणि आंघोळीच्या वेळी **स्नान करणारे** (88) दिसतात, **कॅसिनोसमोर** (89) आनंदाने दंगा करणारे.","t10-23-1":"२३. — किनाऱ्याच्या टोकाला जमीन एक लहानसे **खडकाळ** **द्वीपकल्प** (91) तयार करते, जिथे **मोठ्या लाटा** (92) येऊन फुटतात आणि ज्यावर एक **दीपगृह** (93) बांधले आहे, जे रात्री नावाड्यांना वाट दाखवते. ते द्वीपकल्प जमिनीशी केवळ एका फार अरुंद **संयोगभूमीने** (90) जोडलेले आहे.","t10-tit-8":"किनाऱ्यांचे सर्वसाधारण दृश्य.","t10-24-1":"२४. — **समुद्रकडा** (94) लांबवर पसरतो, समुद्राने चिरलेला, जो त्याच्यात लहरीने **उपसागरांची** (95) आणि **भूशिरांची** मालिका कोरतो आणि त्याला अत्यंत चित्रमय करतो.","t10-24-2":"**पठारावर** (96) , जे **सामुद्रधुनीवर** (98) नजर ठेवते, एक फार महत्त्वाचा **किल्ला** (97) आणि काही « बंगले » आहेत.","t10-25-1":"२५. — ती सामुद्रधुनी खंडापासून एक फार धोकादायक **बेट** (99) वेगळे करते, जे **खडकांनी** (100) आणि **फुटणाऱ्या लाटांनी** वेढलेले आहे, जिथे कधी कधी होड्या आणि मोठ्या नौकाही फुटतात. मदत तत्पर असूनही आणि **बचावनौका** भराभर पोहोचत असूनही, ते **जहाजभंग** भयंकर असतात, आणि संपातकाळच्या **वादळांत** कित्येक नौका माणसांसह आणि मालासह बुडाल्या.","t10-25-2":"हे शेजारपण असूनही **ते बंदर** खलाशांची फार वर्दळ असलेले आहे.","t11-apar-1":"तिसरी मालिका तक्ता क्रमांक ११ शहर आणि त्याच्या वास्तू. — आग.","t11-tit-1":"उपनगर.","t11-c1-01-1":"१. — मी महासागरापासून १०० किलोमीटरवर वसलेल्या एका मोठ्या शहरात राहतो, आणि तरीही ते पहिल्या दर्जाचे **बंदर** (1) आहे. त्याच्या कडेने वाहणारी नदी ४०० मीटर रुंद आहे आणि तिथे फार सुंदर नांगरतळ तयार होते.","t11-c1-02-1":"२. — **घाटांवरचा** (2) शहराचा सगळा भाग पूर्णपणे सागरी आणि औद्योगिक दिसतो, आणि तिथे एक **उपनगर** (3) तयार होते, ज्यात केवळ नावाडी आणि कामगारच राहतात. हे कामगार **कारखान्यांत** (4) आणि **गॅसच्या कारखान्यात** (5) काम करतात, ज्याचे उंच **धुराडे** (6) आणि **गॅसटाकी** फार दुरून दिसतात.","t11-c1-03-1":"३. — मध्ययुगात शहराला तटबंदी होती, आणि तिच्या तटांचे काही अवशेष अजूनही सापडतात — विशेषतः तो **दरवाजा** (8) , जुन्या **तटबंदीच्या किल्ल्याचा** (7) , आपल्या दोन **बुरुजांनी** (9) वेढलेला, जे आता **तुरुंग** म्हणून वापरले जातात.","t11-c1-04-1":"४. — फार जुन्या दिसणाऱ्या या सगळ्या **पेठेत** फक्त एकच वास्तू तुलनेने आधुनिक आहे : ते **जकात कार्यालय** (10) . ते घाट आणि **गल्ली** (11) यांच्यामध्ये आहे, जी जुन्या **नगरभवनाकडे** (12) जाते. ती शेवटची वास्तू सहज ओळखू येते, कारण तिचे अवाढव्य **घंटाघर** (13) जुन्या शहरावर उंच उभे आहे.","t11-c1-05-1":"५. — रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूला जकात कार्यालयासारख्याच शैलीत बांधलेली एक इमारत **उभी आहे** : तो **शेअरबाजार** (14) . तिचा एक दर्शनी भाग एका लहानशा चौकाकडे पाहतो, जिथे **जिल्हाधिकाऱ्यांचे कार्यालय** (15) आहे. खरे तर आमचे शहर राजधानी नसले तरी जिल्ह्याचे महत्त्वाचे मुख्यालय आहे.","t11-tit-2":"शहराचा सर्वात उंच भाग.","t11-c1-06-1":"६. — बऱ्यापैकी मोठी शिबंदी अतिशय आरोग्यदायी अशा विस्तीर्ण **छावण्यांत** (16) राहते; त्या **नगरउद्यानाच्या** (17) जाळीपर्यंत पसरल्या आहेत. या उद्यानाकडे जाणारा **रुंद रस्ता** (19) **बचत बँकेच्या** (18) मागून जातो आणि **कॅथेड्रलच्या** (20) चौकात उतरतो.","t11-c1-07-1":"७. — या सगळ्या वास्तू एका लहानशा टेकडीवर अर्धवर्तुळाकार पसरल्या आहेत, जिथे आमचे विस्तीर्ण **माध्यमिक विद्यालयही** (21) आहे.","t11-c1-07-2":"मोठ्या रस्त्याला मिळणाऱ्या थोड्या उतरत्या वाटेने खाली उतरले, की **न्यायालयापाशी** (22) पोहोचतो, ज्याच्यासमोर एक आल्हाददायक **सार्वजनिक बाग** (26) पसरली आहे. हा **बागेचा चौक** फार मोठा नाही, पण तो शहराच्या मध्यभागी हिरवाईचे आणि गारव्याचे बेट तयार करतो. म्हणूनच शहरवासीयांची तिथे फार वर्दळ असते — त्यांना **कॅफेच्या** (25) छत्रीखाली बसायला आवडते, हिरवळी आणि फुलझाडांच्या ताटव्यांमध्ये उभ्या केलेल्या **मंडपात** (27) गुरुवारी आणि रविवारी वाजवणारे लष्करी वादक ऐकायला.","t11-c1-08-1":"८. — त्या हिरवळींपैकी एकीवर एक ब्राँझचा **पुतळा** (28) उभा आहे — आपल्या जन्मगावाची मोठी सेवा करणाऱ्या आमच्या एका सहनागरिकाच्या स्मरणार्थ उभारलेले स्मारक.","t11-tit-3":"वाहतुकीची साधने.","t11-c1-09-1":"९. — आतापर्यंत आमचे शहर विजेच्या दिव्यांनी उजळलेले नाही, त्याच्याकडे फक्त **गॅसचे दिवे** (29) आहेत. पण **इथली वृत्तपत्रे** ही प्रकाशव्यवस्था सुधारावी म्हणून मोहीम चालवतात, **ज्याप्रमाणे** **ट्रामच्या ओढण्याची व्यवस्था** आधीच सुधारली गेली. **घोड्यांनी** **ओढल्या जाणाऱ्या** **त्या** जुन्या गाड्यांची जागा प्रत्यक्षात **विजेच्या ट्रामनी** (31) घेतली, ज्या फार **स्वस्त** दरात प्रवाशांना **शहराच्या एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत** भराभर नेतात.","t11-c1-10-1":"१०. — न्यायालयाजवळ **बँक** (32) आहे, जिथे व्यापारी हुंड्या वटवल्या जातात. **बँकेचे वसुली कारकून** (33) घरोघरी जाऊन येणी वसूल करतात.","t11-tit-4":"कला आणि शिक्षण.","t11-c1-11-1":"११. — जवळच उभी असलेली ती सुंदर इमारत म्हणजे **संग्रहालय**. त्यात शहराचे **ग्रंथालय** (34) , **निसर्गविज्ञानाचे** सुंदर **संग्रह** (35) (निसर्गसंग्रहालय) आणि एक रेखीव **चित्रसंग्रहालय** (36) एकत्र आहे, जे एक भव्य कायम **प्रदर्शन** बनते.","t11-c1-11-2":"ते लोकांसाठी आठवड्यातून दोनदा उघडते, पण परगावच्या लोकांना **रखवालदाराला** (37) बक्षिशी देऊन कोणत्याही दिवशी पाहता येते. **चित्रकार** (38) तिथे काम करायला येतात. आपल्या तिवईसमोर, हातात रंगफलक घेऊन, प्रसिद्ध चित्रांच्या नकला करताना ते दिसतात.","t11-c1-12-1":"१२. — संग्रहालयामागच्या उंचवट्यावर **घुमट** (40) दिसू लागतो — **रुग्णालयाचा** (39) — आणि **अध्यापक विद्यालयाच्या** (41) इमारती, जिथे आमच्या नगरशाळांचे शिक्षक तयार होत असत. नाट्यगृहाच्या चौकात **टपाल कार्यालय** (43) थाटले आहे, एका **खाजगी घरात** (42) .","t11-tit-5":"आग.","t11-tit-6":"आगीची हाक.","t11-c2-01-1":"१. — शहरभर एक भीतिदायक बातमी पसरते : नाट्यगृहात नुकतीच आग लागली! मी **चौकात** (96) पोहोचतो त्या क्षणी **पदपथावर** (46) आणि **सडकेवर** (47) गर्दी आधीच जमली आहे. **टपाल कर्मचारी** (44) आणि **पत्रे वाटणाऱ्या** (45) टपाल कार्यालयातून बाहेर पडतात. एका **ट्रामचालकाला** (48) शहराच्या **रुग्णवाहिकेला** (50) वाट करून देण्यासाठी आपली गाडी थांबवावी लागली, जी **शल्यचिकित्सक** (52) आणि **परिचारक** (51) घेऊन येते — **जखमीवर** (53) उपचार करायला, ज्याला **स्ट्रेचरवरून** (54) **वृत्तपत्रांच्या मंडपाजवळ** (55) आणले आहे.","t11-c2-02-1":"२. — कवायतीहून परतणारी पायदळाची एक तुकडी **शहरातल्या घोडेस्वार पोलिसांबरोबर** (61) व्यवस्था राखायला थांबली. **घोडेस्वार**, ज्यांचे घोडे मागच्या पायांवर उठतात, ते **शिपायांपेक्षा** (57) किंवा **पोलिसांपेक्षा** (63) अधिक चांगल्या रीतीने **बघ्यांना** (56) मागे रेटतात. एरवीही पोलिस फार गुंतलेले आहेत. त्यांच्यातला एक जण **पोलिसांना** (64) दुसऱ्या **अपघातग्रस्ताला** (65) कुठे न्यायचे ते सांगतो — शिडीवरून पडलेला एक धाडसी अग्निशामक.","t11-c2-03-1":"३. — **अधिकारी** (66) येणारा **वाफेचा बंब** (67) कुठे लावायचा ते नेमके सांगतो. त्या जबरदस्त यंत्राची वाट पाहत त्याने घाईने एक **हातपंप** (68) लावून घेतला, ज्याची लांब **नळी** (69) आगीवर लोटासारखे पाणी फेकते. सहा अग्निशामक तो चालवतात, तर **तोटी** (70) धरलेला त्यांचा सोबती **फवारा** (71) आगीच्या मध्यभागी वळवतो.","t11-c2-04-1":"४. — नाट्यगृहाच्या दुसऱ्या बाजूला मोठी **शिडी** (72) टेकवली आहे. तिच्यामुळे अग्निशामकांना काळ्या **धुराच्या** (75) भोवऱ्यांतून उसळणाऱ्या ज्वाळांजवळ जाता येते.","t11-tit-7":"शौर्याची कृत्ये.","t11-c2-05-1":"५. — **आग** (74) लागली **नाट्यगृहाच्या** (73) प्रवेशदालनात, जिथे त्या **संगीतिकेची** तालीम चालली होती, जिचा पहिला **प्रयोग** दुसऱ्या दिवशी होणार होता. सुदैवाने प्रेक्षागृहात थोडेच **प्रेक्षक** (76) होते. ती बिचारी माणसे **सज्ज्यावर** (77) आश्रयाला गेली, जिथे धाडसी **अग्निशामक** (86) शिडी आणि दोरखंड घेऊन त्यांना वाचवायला येतात.","t11-c2-06-1":"६. — **स्तंभमंडपाखाली** (78) , जिथे **जाहिरातफलक** (79) प्रयोगाची माहिती देतो, तिथे **वादक** (81) — **वाद्यवृंदाचे** (80) — आपली वाद्ये घेऊन पळताना दिसतात : **व्हायोलिन** (81) , **बासरी** (82) , **व्हायोलनचेलो** (83) , **ट्रॉम्बोन** (84) , **ढोल** (85) , वगैरे. **सामानाचा** (87) काही भाग वाचवण्याचा प्रयत्न चालला आहे.","t11-c2-07-1":"७. — **नटांना** (89) आणि **नट्यांना** (88) , **गायकांना** आणि **गायिकांना** आपल्या नाटकी **वेशभूषेतच** (90) पळावे लागले. तो हे कसे घडले ते एका **पत्रकाराला** (92) समजावून सांगतो. **वार्ताहर** अधिकाऱ्यांबरोबर पहिल्या क्षणापासूनच धावत आला : **जिल्हाधिकारी** (91) , **नगराध्यक्ष** (93) , **पोलिस आयुक्त** (94) आणि **न्यायाधिकारी** (95) , जे जबाबदारीचा निवाडा करण्यासाठी चौकशी करतील.","t12-apar-1":"तक्ता क्रमांक १२ स्थानक. — लोहमार्ग. — नौका. टीप. — *प्रत्येक देशात वापरली जाणारी वेळापत्रके वेगवेगळी असतात, म्हणून आपण उदाहरणादाखल* **फ्रेंच वेळापत्रकाच्या** *वेळा वापरतो.*","t12-01-1":"१. — मी नुकताच जर्मनीतून प्रवास केला. निघण्यापूर्वी गाड्यांच्या सुटण्याच्या वेळा कळाव्यात म्हणून मी **वेळापत्रकाचे पुस्तक** (15) विकत घेतले. सर्वात सोयीची गाडी पॅरिसहून रात्री नऊ वाजता सुटते आणि स्ट्रासबूर्गला एक वाजून तेरा मिनिटांनी पोहोचते हे पाहून मी माझ्या प्रवासाची तयारी केली, आणि दुसऱ्या दिवशी मी स्थानकाकडे निघालो.","t12-02-1":"२. — मी प्रस्थानाच्या मोठ्या दालनात शिरलो तेव्हा एका म्हाताऱ्या गावच्या **धर्मगुरूमागोमाग** (2) — ज्याने हातात आपली **प्रवासाची पिशवी** (3) घेतली होती — पुष्कळ **प्रवासी** (1) आधीच पोहोचले होते.","t12-02-2":"मला एक **तार** (5) पाठवायची होती, म्हणून एका **तपासनिसाकडून** (6) मी **तार कार्यालय** (4) विचारून घेतले.","t12-03-1":"३. — **प्रतीक्षालयात** (7) जाण्यापूर्वी मी परतीच्या प्रवासासह **तिकीट** (9) काढून घेतले.","t12-04-1":"४. — **खिडकीशी** (8) मला फार वेळ थांबावे लागले नाही, कारण तिथे थोडीच माणसे होती. रजेवर निघालेल्या एका **शिपायाने** (10) सौजन्याने मला आपली पाळी दिली, त्यामुळे **स्थानकप्रमुखांकडून** (13) थोडी माहिती विचारायला मला पुरेसा वेळ मिळाला — ते देखरेखीच्या **आयुक्तांशी** (12) आणि कर्तव्यावरच्या **पोलिसाशी** (11) बोलत होते.","t12-tit-1":"सामानाची नोंदणी.","t12-05-1":"५. — **पुस्तकांच्या गाळ्यावर** (14) वर्तमानपत्र विकत घेऊन मी माझे **सामान** (17) वजन करून घेतले, जे **हमालाने** (16) **सामानाच्या गाडीवरून** (19) नुकतेच आणले होते; **त्या कारकुनाने** (22) , जो **वजनकाट्याचा** (21) कारभार पाहतो, मला सांगितले की माझी ट्रंक पस्तीस किलोग्रॅम भरते; म्हणजे पाच किलोग्रॅम **जास्तीचे वजन** झाले, ज्यासाठी मला **सामानाच्या खिडकीवर** (23) जादा पैसे भरावे लागतील.","t12-06-1":"६. — मी फार लवकर आलो असल्यामुळे स्थानकातली प्रवाशांची वर्दळ न्याहाळायला मला मोकळा वेळ मिळाला. काही जण आपले किरकोळ सामान **सामान ठेवण्याच्या खोलीत** (25) ठेवत किंवा परत घेत होते; दुसरे **वेळापत्रके** (26) पाहत होते. येणारे प्रवासी **बाहेर पडण्याच्या मार्गाकडे** (32) घाई करत होते, हातात **सुटकेस** (24) घेऊन. काही जण **सामान वाटपाच्या खोलीत** (27) थांबले होते आणि आपली **पावती** (29) दाखवत होते, आपल्या ट्रंका, **पेट्या** (28) किंवा **टोपल्या** (30) परत घ्यायला.","t12-07-1":"७. — **जकात अधिकारी** (33) काही जाहीर करण्यासारखे आहे का हे पाहायला गाठोडी काळजीपूर्वक तपासत होते.","t12-08-1":"८. — काही प्रवासी **उपाहारगृहात** (34) गेले, जिथे एक **वाढपी** (35) त्यांना वाढायची लगबग करत होता. त्यांना घाई करावी लागते, कारण ती **गाडी** (36) जलद गाडी असल्यामुळे स्थानकात फार वेळ थांबणार नाही.","t12-09-1":"९. — मग मी प्रस्थानाच्या फलाटावर गेलो आणि प्रवासात डबा बदलावा लागू नये म्हणून थेट जाणारा **डबा** (37) शोधला. मी एका बोळाच्या डब्यात चढलो, ज्यात धूम्रपान करणाऱ्यांसाठी एक **कप्पा** (38) आणि « एकट्या बायकांसाठी » राखीव एक कप्पा होता.","t12-tit-2":"रात्रीचे प्रस्थान.","t12-10-1":"१०. — **पायरी** (40) चढून, **दार** (39) लावून, **पडदा** (41) गुंडाळून आणि माझे किरकोळ सामान **जाळीवर** (43) ठेवून मी **बाकड्यावर** (42) बसलो. **दिवेवाल्याला** (44) दिवे लावताना पाहून मला वाटले की मला रात्र डब्यातच काढावी लागणार, आणि **उश्यांच्या** (45) भाड्याचे काम पाहणाऱ्या कर्मचाऱ्याला बोलावून मी एक मागितली.","t12-11-1":"११. — तिकीट तपासनीस तिकिटे तपासायला आला. वेळ बरोबर झाली असूनही आपण अजून का निघालो नाही असे मी त्याला विचारले. त्याने मला सांगितले की **गाडीप्रमुख** (46) **सामानाच्या डब्यात** (47) सायकली ठेवण्यात गुंतले आहेत. शिवाय, अजून सगळे पाय शेकायचे डबे (48) बदलले गेलेले नाहीत.","t12-12-1":"१२. — पण आम्ही लवकरच निघणार होतो, कारण **कोळसा घालणाऱ्याने** (50) आपल्या **कोळशाच्या डब्यावर** (49) **इंजिनाची** (54) आग फुलवायला कोळसा उचलला होता, आणि **इंजिनचालक** (51) फक्त **स्थानकाच्या उपप्रमुखांच्या** (52) इशाऱ्याची वाट पाहत होता, जे **फलाटावर** (53) होते.","t12-13-1":"१३. — इंजिनाचा **बॉयलर** (56) मंद गुरगुरत होता; **धुराड्यातून** (55) **वाफेत** (60) मिसळलेल्या धुराचे लोट बाहेर पडत होते. कर्कश **शिट्टी** (59) घुमली आणि **दट्टे** (58) हलू लागले, त्या जड यंत्राची **चाके** (57) ढकलत.","t12-tit-3":"निघाली!","t12-14-1":"१४. — **रुळांवरून** (64) धावणाऱ्या गाडीचा वेग वाढत गेला; **फलाट** (65) नाहीसे झाले; आम्ही **स्वच्छतागृहे** (66) मागे टाकली, आणि दुसऱ्या **मार्गावर** (63) उभी केलेली डब्यांची रांगही : **झोपण्याचे डबे** (67) , **भोजनाचा डबा** (68) , **टपालाचा डबा** (69) .","t12-15-1":"१५. — मग **मालधक्का** (71) आमच्या डोळ्यांसमोरून सरकला. छपरांखाली कर्मचारी संथ गाडीने पाठवलेला **माल** (72) भरत होते. **डबे जोडणारे** (76) **पाण्याच्या टाकीजवळ** (73) **जनावरांचे डबे** (75) आणि **सपाट डबे** (79) हलवत होते, **मालगाडी** (80) तयार करण्यासाठी.","t12-16-1":"१६. — आम्ही शेवटचा **फाटा** (78) ओलांडला, ज्याच्याजवळ काटेवाला उभा होता; आम्ही **संकेतचकती** (86) मागे टाकली आणि स्थानक दूर नाहीसे झाले.","t12-17-1":"१७. — लवकरच आम्ही तो **लोखंडी पूल** (74) ओलांडला, जो **नदीवरून** (81) जातो. तो पूल ओलांडल्यावर आम्ही नदीकाठाने गेलो, जिच्यावर जबरदस्त **ओढनौका** (82) जड **मालवाहू नौका** (83) ओढत होत्या. शिवाय आम्हाला एक **प्रवासी नौकाही** (84) दिसली, जेव्हा ती एका **तराफ्याला** (85) लागत होती.","t12-18-1":"१८. — कित्येक स्थानके भरधाव मागे टाकून आम्ही काही **बोगदे** (87) ओलांडले आणि **फाटकवाल्यांची** असंख्य **घरे** (88) मागे सोडली. गाडीच्या हेलकाव्यांनी झोका दिल्यासारखे होऊन मी गाढ झोपी गेलो.","t12-tit-4":"डॉइच-आव्रिकूर स्थानक.","t12-19-1":"१९. — « डॉइच-आव्रिकूर! (*) . सगळे उतरा! » असे ओरडणाऱ्या एका कर्मचाऱ्याच्या आवाजाने मी एकदम जागा झालो. जकातीची तपासणी झाली आणि सरहद्दीचे सगळे कंटाळवाणे सोपस्कारही. मला माझे खिशातले घड्याळ स्थानकाच्या **मोठ्या घड्याळाशी** (89) जुळवावे लागले, जे पंचावन्न मिनिटे पुढे होते; नुकताच जागा झाल्यामुळे मला **मोठा काटा** (90) **लहानापासून** (91) कष्टानेच ओळखता आला; सकाळच्या धुक्यामुळे **तबकडीच** (92) पार अस्पष्ट झाली होती.","t12-20-1":"२०. — जकात अधिकारी तपासणी करत असताना मी जांभया देत स्थानकाच्या भिंती सजवणाऱ्या **जाहिराती** (93) वाचल्या. वेळ घालवायला मी न्याहारी केली, स्ट्रासबूर्ग अजून किती दूर आहे हे पाहायला जर्मन **जाळ्याचा** (94) नकाशा पाहिला, आणि माझ्या प्रवासाचे ध्येय लवकरच गाठू या आशेने बळ मिळून मी माझ्या डब्यात परत शिरलो.","t13-apar-1":"तक्ता क्रमांक १३ हॉटेल. — उपाहारगृह. — कॅफे.","t13-01-1":"१. — काल संध्याकाळी रुआयाँला पोहोचल्यावर मी « *महासागर हॉटेलात* » उतरलो, जे एका मित्राने मला सुचवले होते.","t13-01-2":"मला एक सुंदर **खोली** (2) दिली, दुसऱ्या **मजल्यावर** (1) , जिथे मी फार छान झोपलो (*) .","t13-02-1":"२. — आज सकाळी, ज्या खोलीत **नोकराणीने** (3) न्याहारी आणून दिली होती तिच्यातून बाहेर पडून, मी **धूम्रपानाच्या खोलीत** (5) शिरलो, जी **वाचनालय** (4) म्हणूनही वापरतात — **वर्तमानपत्रे** (6) वाचायला, **सिगारेट** (8) ओढत. वाचून झाल्यावर मी **उद्वाहकाने** (9) खाली आलो आणि शहरात फिरायला गेलो.","t13-03-1":"३. — हॉटेलच्या **कारकुनाला** (12) विचारायचे मी विसरलो होतो की **सामाईक जेवणाच्या मेजावर** (11) जेवण कोणत्या वेळी वाढतात, म्हणून मी लवकर परतलो आणि त्याचा फायदा घेऊन हॉटेलच्या **न्हाणीघरात** (10) आंघोळ करायला गेलो. मग मी माझ्या एका मित्राला दूरध्वनी करायला पुन्हा **गल्ल्याकडे** (15) गेलो. पण **दूरध्वनी** (13) वापरात होता; माझी अडचण पाहून **गल्लेवालीने** (14) , जी एक **बीजक** (17) **प्रवासीनोंदवहीवर** (16) नोंदवत होती, **द्वारपालाला** (18) विनंती केली की **पोऱ्याला** (19) पाठवून माझा निरोप **सायकलवरून** (20) पोहोचवावा.","t13-04-1":"४. — मी तिचे आभार मानले आणि त्या **हमालाला** (24) (मजुराला) बक्षिशी द्यायला बाहेर पडलो, ज्याने स्थानकाहून आपल्या **हातगाडीवरून** (25) **माझी टोपीची पेटी** (26) , **माझी सुटकेस** (27) आणि **माझी प्रवासाची पिशवी** (28) आणली होती. नुकत्याच आलेल्या **पत्रे वाटणाऱ्याने** (21) मला एक **पत्र** (22) दिले.","t13-05-1":"५. — रस्त्यावरची वर्दळ पाहायला मी दाराच्या उंबरठ्यावर **पत्रपेटीजवळ** (23) आणखी थोडा वेळ थांबलो. **वाहक** (30) , **घोडागाडीचा** (29) , आपल्या गाडीवर एक **ट्रंक** (31) चढवत होता — एका **प्रवाशाची** (32) , ज्याला **हॉटेलमालक** (33) निरोप देत होता. एका तरुण **तारवाल्याने** (35) निवांतपणे हॉटेलच्या एका गिऱ्हाइकासाठी **तार** (34) आणली; एक **पर्यटक** (36) खांद्याला **छायाचित्रयंत्र** (38) अडकवून आपली **मार्गदर्शिका** (37) पाहत होता.","t13-tit-1":"न्याहारीची वेळ.","t13-06-1":"६. — जाळीसमोर एक निश्चिंत **निरोप्या** (39) आपला **ओझ्याचा आकडा** (40) आणि आपली **बूटपॉलिशची पेटी** (41) यांच्यामध्ये डुलकी घेत होता, तर एक तरुण **परटीण** (42) , जिने धुण्याची **टोपली** (43) घेतली होती, ती दाराशी उभ्या असलेल्या **वाढप्यांच्या प्रमुखाच्या** (44) गंभीर चेहऱ्याकडे पाहून हसत होती.","t13-07-1":"७. — **आचाऱ्याला** (45) पाहून — जो **स्वयंपाकघरातून** (47) बाहेर आला होता, **तळघरातल्या मजल्यावरच्या** (48) , **भांडी घासणाऱ्याला** (46) निरोप द्यायला पाठवण्यासाठी — मला आठवले की न्याहारीची वेळ जवळ आली, आणि मी अंगण ओलांडून उपाहारगृहात शिरलो; त्या अंगणात एक **मोटारचालक** (50) आपली **मोटार** (49) उभी करत होता, तर एक **यंत्रकारागीर** (52) **सायकलस्वाराच्या** (53) सूचनांप्रमाणे नुकतीच अपघात झालेली **पेट्रोलची तीनचाकी** (51) दुरुस्त करत होता.","t13-08-1":"८. — एका तरुण **पोऱ्याला** (54) , जो **बिअरचे पेले** (55) घेऊन जात होता, त्याला मी विचारले की सामाईक मेज व्हरांड्याखाली आहे का, आणि त्याच्या होकारार्थी उत्तरावरून मी एका मेजाशी जागा घेतली आणि उत्तम जेवण मागवले.","t13-tit-2":"उत्तम न्याहारी.","t13-09-1":"९. — वाढप्याने मला न्याहारीची पदार्थांची यादी (*) आणि वाइनची यादी आणून दिली. मी निवडले आणि **सोबतीचा पदार्थ** म्हणून **लोण्यासोबत** **कोळंबी** मागवली, आणि **पहिला पदार्थ** म्हणून **काँच्या पद्धतीची आतडी**. मी **मासा** खाल्ला नाही, पण कोकराच्या **मांडीचा** एक वाटा मागितला, आणि **भाजीचा पदार्थ** म्हणून मलईसोबत **पालक**. नंतर **मधल्या पदार्थांपैकी** एकही मला आवडला नाही, म्हणून मी वेगवेगळे गोड पदार्थ आणवले : **चीज**, **फळे** आणि **बिस्किटे**. शिवाय मी उत्तम सँ-एमिलिओं **वाइनही** घेतली, आणि जेवणाने फार समाधानी होऊन **वाढप्याला** (57) चांगली **बक्षिशी** (59) देऊन मी मेज सोडले.","t13-10-1":"१०. — मी निघायच्या तयारीत आहे हे पाहून **व्यवस्थापकाने** (60) मला सुचवले की **महासागराचा** (62) भव्य देखावा पाहायला सज्ज्यावर जावे. दूरवर मासेमारीच्या **लहान होड्या** (63) , **शिडाची गलबते** (64) आणि एक अवाढव्य **टपाल-नौका** (65) दिसू लागली, जिची काळी आकृती पांढऱ्या **ढगांवर** (67) उठून दिसत होती — **क्षितिजावरच्या** (66) . हलक्या झुळुकीने **पताका** (70) फडफडत होती, जी **पाटीवर** (69) रोवली आहे, **दालनाच्या** (68) .","t13-tit-3":"करमणुकी.","t13-11-1":"११. — तो देखावा इतका रोचक होता की मी ठरवले की उद्या **द्विनेत्री दुर्बीण** (71) किंवा **दुर्बीण** (72) घेऊन कॅफेच्या गच्चीवर चढायचे.","t13-12-1":"१२. — सज्जा सोडून मी **पेय** (73) घ्यायला हॉटेलच्या कॅफेकडे गेलो, **बिलियर्डचा डाव** (75) खेळत. न थांबता मी कॅफेचे दालन ओलांडले, जिथे पुष्कळ गिऱ्हाइके **बुद्धिबळ** (78) , **चेकर्स** (79) , **डॉमिनोच्या फरशा** (80) , **बॅकगॅमन** (81) किंवा **पत्ते** (82) खेळत होती, आणि मी सरळ **बिलियर्डच्या खोलीत** (74) चढलो.","t13-13-1":"१३. — डाव संपल्यावर मी तळमजल्यावर उतरलो आणि पत्र लिहायला वाढप्याकडे **लिफाफा** (84) , **कागद** (83) , **टपाल तिकीट** (85) , **लेखणी** (87) आणि **शाई** (86) मागितली.","t13-13-2":"मग मी एका **गाडीवानाला** (92) हाक मारली, ज्याची **गाडी** (88) कॅफेसमोर थांबली होती. मी त्याला तासाचा किंवा एका फेरीचा दर विचारला, आणि आमचे दरावर एकमत झाल्यावर त्याने मला **गाडीचे दार** (89) उघडून दिले आणि आत बसवले. तो पुन्हा **बैठकीवर** (91) चढला, **चाबकाने** (93) घोड्यांना भरभर हाकले, आणि आम्ही एका मोहक फेरफटक्याला निघालो.","t14-apar-1":"तक्ता क्रमांक १४","t14-tit-1":"रस्ता. — व्यापारी.","t14-01-1":"१. — गावात राहणारा माझा मित्र जॉन माझ्या घरी तीन दिवस घालवायला आला. **तोपर्यंत** त्याला मोठे शहर पाहायची संधी मिळाली नव्हती; म्हणून आम्ही आमचे सगळे दिवस फिरण्यात घालवतो, आणि त्याला माहीत नसलेल्या गोष्टी मी त्याला समजावून सांगतो.","t14-02-1":"२. — आधी आम्ही **वेधशाळा** (1) पाहायला गेलो, जी त्याला फार रोचक वाटली. ज्या **रस्त्यावर** (3) **तुर्की स्नानगृह** (2) आहे त्या रस्त्याने परतताना आम्हाला एक **अंत्ययात्रा** (4) भेटली. **अंत्ययात्रेच्या** पुढे **धर्मगुरूंचा वर्ग** चालत होता, **शववाहिकेच्या** पुढे, जिच्यात **शवपेटी** ठेवली होती. पुष्कळ मित्र **शोकाकुल** कुटुंबासोबत होते.","t14-02-2":"अंत्ययात्रा गेल्यावर आम्ही त्या मोठ्या **बिअरगृहासमोरून** (5) रस्ता ओलांडला, ज्याच्या गच्चीवर पुष्कळ **गिऱ्हाइके** **बिअर** पीत होती, काचेच्या **छपराखाली** (6) सावलीत.","t14-03-1":"३. — **मद्यविक्रेत्याच्या** (7) दुकानात आणि **संगीतविक्रेत्याच्या** (10) दुकानात लावलेल्या **बोधचिन्हाने** जॉन थक्क झाला. त्याचा अर्थ काय असे त्याने मला विचारले; मी सांगितले की ते इंग्रज **वकिलात** (8) दाखवते, आणि सज्ज्यावर उभे असलेले **कॉन्सुल** (9) त्याला दाखवले.","t14-tit-2":"दुकानांची पाहणी.","t14-04-1":"४. — अर्थातच आम्ही **वाद्यांच्या** मांडणीसमोर थांबलो — **हार्मोनियम**, **ऑर्गन** आणि **पियानो**; **गाण्यांच्या वह्यांची** आणि पियानोसाठीच्या **स्वरलिपींची** चित्रे असलेली मुखपृष्ठे आम्ही पाहिली, आणि पाटी म्हणून वापरलेली सोन्याचा मुलामा दिलेली लाकडी **वीणा** न्याहाळली.","t14-05-1":"५. — **झाडूवाल्यांनी** (11) आणि **झाडणाऱ्या गाडीने** (12) उडवलेल्या धुळीच्या ढगांमुळे आम्हाला **फर्निचरविक्रेत्याच्या** (13) सुंदर **फर्निचरसमोरून** आणि **कल्हईवाल्याच्या** (14) **शेगड्यांच्या** व **दिव्यांच्या** मांडणीसमोरून भराभर जावे लागले.","t14-06-1":"६. — शिवाय, इथे आम्हाला पदपथ सोडावा लागला, कारण तो गाठोड्यांनी अडलेला होता, जी **मालवाहू गाडीतून** (16) काढून नुकत्याच भाड्याने घेतलेल्या एका **दुकानात** (15) ठेवायची होती.","t14-06-2":"त्यामुळे आम्हाला **गाडी बनवणाऱ्याच्या** (17) सुंदर गाड्या पाहता आल्या नाहीत, पण **खोकी बनवणाऱ्याला** (19) आपल्या शेजाऱ्यासाठी — **सायकल आणि मोटार विकणाऱ्यासाठी** (18) — खोके तयार करताना पाहायला थांबण्यापासून काही आम्हाला अडवले नाही. मग बराच उशीर झाल्यामुळे आम्ही घरी परतलो.","t14-tit-3":"शहरातून फेरफटका.","t14-07-1":"७. — दुसऱ्या दिवशी माझ्या आईने जॉनला सुचवले की त्याचे छायाचित्र काढून घ्यावे, आणि मग त्याला **छायाचित्रकाराकडे** (20) घेऊन जायला मला सांगितले. न्याहारीनंतर आम्ही त्या कलावंताच्या **कार्यशाळेत** गेलो, जिथे आम्हाला बराच वेळ थांबावे लागले. वेळ घालवायला आम्ही भिंतीवर टांगलेल्या **तसबिरी** (22) पाहिल्या.","t14-07-2":"आमची पाळी आली तेव्हा काम फार वेळ चालले नाही, आणि माझ्या मित्राने **छायाचित्रयंत्रासमोर** (21) बसणे संपवताच आम्ही खाली उतरलो.","t14-08-1":"८. — पहिल्या मजल्यावर, **न्हाव्याच्या** (23) उघड्या दारातून आम्हाला त्याचा नोकर एका गिऱ्हाइकाचे केस कापताना दिसला.","t14-08-2":"रस्त्यावर आल्यावर आम्ही **तंबाखूच्या दुकानासमोरून** (24) गेलो. लाल **कंदील** (25) आणि **पाटी** (26) म्हणून वापरलेली मोठी **चिलीम** पाहून जॉनची इतकी करमणूक झाली की **तपकीर ओढत** (27) गप्पा मारणाऱ्या दोन म्हाताऱ्या गृहस्थांना तो धडकला.","t14-tit-4":"मिठाईचे दुकान.","t14-09-1":"९. — **सराफाच्या** (29) **दर्शनी काचेत** मांडलेल्या सगळ्या देशांच्या **नोटांनी** आणि **नाण्यांनी** काही क्षण आमचे लक्ष वेधून घेतले, पण खाऊची वेळ झाल्यामुळे आम्ही अधिक न थांबता **मिठाईवाल्याकडे** (31) शिरलो.","t14-10-1":"१०. — दुकानात असलेले सगळे **चवदार पदार्थ** पाहून — **केक**, **मधाचे केक**, **बिस्किटे** आणि सगळ्या प्रकारची **मिठाई** — आम्हाला निवड करणे सोपे गेले नाही. शेवटी जॉनने **मलईचे केक** निवडले, आणि मी फक्त एक लहानशी **चेरीची टार्ट** घेतली, कारण **गोड पदार्थांनी माझे दात दुखतात**, आणि **दंतवैद्याकडे** (30) फार वेळा जायची मला मुळीच इच्छा नाही.","t14-tit-5":"टंकलेखन.","t14-11-1":"११. — माझ्या मित्राला **टंकलेखनयंत्र** दाखवायला — ज्याबद्दल त्याने ऐकले होते पण जे त्याने पाहिले नव्हते — आम्ही ते **कार्यालय** (32) गाठले, जे माझ्या **चुलतभावाचे** (34) आहे. तो आपली पत्रे आपल्या **सचिवाला** (35) सांगत होता, जो **लघुलेखक** आहे. पत्र संपले न संपले तोच **टंकलेखकाने** (33) ते आपल्या यंत्रावर उतरवले. माझ्या नातेवाइकाच्या कामात व्यत्यय नको म्हणून आम्ही त्याच्याकडे थोडाच वेळ थांबलो.","t14-12-1":"१२. — माझ्या चुलतभावाच्या कार्यालयाखाली एक मोठा **घड्याळे आणि दागिने विकणारा** (37) राहतो, जो शिवाय **सोनारही** आहे. त्याच्या भव्य दुकानात पुष्कळ **घड्याळे**, **लंबकाची घड्याळे**, **खिशातली घड्याळे**, **साखळ्या** आणि मौल्यवान **दागिने** आहेत — उदाहरणार्थ **मोत्यांचे हार**, सोन्याची **कडी**, **कर्णफुले** आणि **रत्नांनी** व **हिऱ्यांनी** जडवलेल्या **अंगठ्या**. एक दर्शनी काच खास **सोन्याच्या कामासाठी** राखीव आहे आणि तिच्यात **चांदीच्या भांड्यांचा** मोठा संग्रह आहे.","t14-13-1":"१३. — रस्त्याच्या कोपऱ्यावर वळताना माझ्या लक्षात आले की घराच्या **क्रमांकाजवळ** लावलेली **पाटी** (36) बदलली आहे. मी माझे निरीक्षण मोठ्याने सांगणार होतो, तेवढ्यात **त्या** लष्करी वाद्यवृंदाचे आनंदी सूर ऐकू आले. आम्ही पलटणीच्या दिशेने धावत सुटलो, हे न विचारता की **ती** **टोपीविक्रेत्याच्या** (39) आणि **हातमोजेविक्रेत्याच्या** (40) दुकानांसमोरून जाणार आहे, आणि तिचे संचलन पाहायला आम्ही **चष्मेवाल्याच्या** (38) दर्शनी काचेसमोर थांबूनही तेवढेच चांगले उभे राहिलो असतो — ती काच **नाकावरच्या चष्म्यांनी**, **कानाला अडकवायच्या चष्म्यांनी** आणि **दुर्बिणींनी** पुरी भरलेली आहे.","t14-tit-6":"संचलन.","t14-14-1":"१४. — **पलटणीच्या** (41) पुढे **ढोलप्रमुख** (42) चालत होता, त्याच्यामागे **ढोलकरी** (43) , **तुतारीवाले** (44) आणि सगळा **वादकवृंद**. आपल्या सहायकासोबत चौकात असलेला **सेनापती** (45) **संचलन** पाहायला **तोटीजवळ** (49) थांबला होता — **कारंज्याच्या** (48) .","t14-14-2":"**मुख्यालयाच्या अधिकाऱ्यांनी** (46) , **कर्नलने** आणि **उपकर्नलने** त्याला तलवारीने मुजरा केला. **मेजर** आपापल्या **पलटणींपुढे** (47) होते आणि प्रत्येक **कप्तान** आपल्या **तुकडीला** हुकूम देत होता, तर **लेफ्टनंट**, **उपलेफ्टनंट** आणि **उपअधिकारी** आपापल्या माणसांशेजारी नेहमीच्या जागी होते.","t14-15-1":"१५. — पुष्कळ वाटसरू **चौरस्त्यावर** (50) गोळा झाले होते; व्यापारी, **छत्रीवाला** (51) , **कपडे रंगवणारा** (53) , **शस्त्रविक्रेता** (54) **शिपाई** पाहायला बाहेर आले. सगळी वाहने — **टांगे** (52) , **सामानाच्या गाड्या** (57) आणि **पाणी शिंपडणारी गाडीसुद्धा** (56) — पदपथाच्या कडेला उभी राहिली.","t14-tit-7":"रस्त्यावरचे प्रसंग.","t14-15-2":"हातात आपल्या **नमुन्यांच्या पेट्या** घेतलेला एक **व्यापारी प्रवासी** (55) भराभर रस्ता ओलांडून गेला, आणि **वरच्या मजल्यावर** (59) बसलेली माणसे — **घोडागाडीच्या** (58) — तो देखावा पाहायला वळली. एका बिचाऱ्या **भटक्या गवयाला** (60) , जो आपला **फिरत्या पेटीचा वाजा** (61) घेऊन आला होता, त्याला आपले **गाणे** थांबवावे लागले, कारण ढोलांच्या गजरात त्याचा आवाज बुडून गेला.","t14-16-1":"१६. — पलटण **कापडाच्या दुकानासमोर** (64) आली तेव्हा **शिवणारणींनी** (63) आणि **कापणाऱ्यांनी** (62) आपली **शिवणयंत्रे** आणि आपले काम सोडून खिडकीतून पाहिले. **व्यापाऱ्याला** (65) , ज्याने नुकतेच नवे **कपडे** (66) आपल्या **मांडणीत** लावले होते, त्याला **कापडे** (67) आणि **तागे** आत ठेवावे लागले — पदपथावर **गटाराच्या झाकणाजवळ** (68) मांडलेले — , गर्दी ती पाडील या भीतीने; एका म्हाताऱ्या **फेरीवाल्यालाही** (69) — ज्याच्याकडून एक द्वारपालीण मोजांचा भाव करत होती — आपली विक्री पुरी करायला एका बोळात शिरावे लागले.","t14-16-2":"आम्ही पलटणीसोबत छावणीपर्यंत गेलो, **आणि**, आमच्या दिवसाबद्दल फार समाधानी होऊन जेवणाच्या वेळेला घरी परतलो.","t14-tit-8":"निरनिराळे व्यापार आणि व्यवसाय.","t14-17-1":"१७. — दुसऱ्या दिवशी माझ्या वडिलांनी आम्हाला तिथल्या वर्तमानपत्राचा छापखाना पाहायला सुचवले. आम्ही उत्साहाने होकार दिला.","t14-17-2":"**छापणारा** हा **पुस्तकविक्रेताही** (70) **(म्हणजे पुस्तके विकणारा),** **प्रकाशक**, **कागदविक्रेता** आणि **पुस्तक बांधणाराही** आहे. त्याने पहिल्या मजल्यावर वर्तमानपत्राचे **संपादकीय कार्यालय** (71) थाटले आहे, आणि **कोरीवकामाची खोलीही**, जिथे **शिलामुद्रक** (72) आणि **तांब्यावर कोरणारे** (73) काम करतात, आणि शेवटी **जुळणीची खोली**, जिथे **खिळेजुळणी करणारे** (74) असतात. खरी **छपाईची खोली** (75) , **छापयंत्रे** आणि निरनिराळी यंत्रे तळमजल्यावर आहेत.","t14-tit-9":"जॉन खूप प्रश्न विचारतो.","t14-18-1":"१८. — छापखान्यातून बाहेर पडताना जॉन फार थक्क होऊन **सुतासुयांच्या दुकानासमोरच्या** (77) एका खांबावर बसवलेल्या काचेच्या लहानशा पेटीसमोर थांबला आणि ती कशासाठी वापरतात असे विचारले. माझ्या वडिलांनी त्याला समजावले की ती **आगीची इशारा-पेटी** (76) आहे. एरवीही शहरातले सगळेच माझ्या मित्राला थक्क करणारे होते — साध्या **दगडी कारंज्यापासून** (78) आणि हलक्या **मालवाहू तीनचाकीपासून** (80) , जी गणवेश घातलेला एक **पोऱ्या** (79) चालवत होता, **टपालगाडीपर्यंत** (81) .","t14-19-1":"१९. — माझे वडील काही क्षण आम्हाला सोडून **करवसुली अधिकाऱ्याशी** (83) बोलायला गेले — जो एका **वकिलाशी** (82) आणि एका **नोटरीशी** (84) गप्पा मारायला थांबला होता — तेवढ्यात आम्ही रस्त्यावरची वर्दळ डोळ्यांनी न्याहाळत करमणूक करून घेतली. अत्यंत निरनिराळी माणसे आमच्यासमोरून गेली : टोपलीत भव्य **पेस्ट्री** घेऊन जाणारा एक **मिठाईवाल्याचा नोकर** (85) एका **कपडेविक्रेत्यामागून** (86) आला; एक **दिवे लावणारा** (87) एका **गॅसवाल्याशी** (88) बोलत होता; एक **धर्मभगिनी** (89) अनाथ मुलीचा हात धरून आपल्या मठाकडे परतत होती.","t14-tit-10":"घरी परतताना.","t14-20-1":"२०. — माझे वडील आम्हाला येऊन मिळाले त्या क्षणी, काजळीने पुरत्या माखलेल्या दोन **धुराडी साफ करणाऱ्यांचे** (91) मळके चेहरे आणि विचित्र फाटके कपडे पाहून जॉन खो खो हसला.","t14-21-1":"२१. — मला माझ्या आईसाठी **फुलवालीकडून** (92) एक रोप घ्यायचे होते, पण माझ्या वडिलांनी मला दाखवून दिले की ते घेऊन जायला फार जड होईल आणि **संत्री** घेणे बरे. आम्ही **विक्रेतीणीजवळ** (94) गेलो, आणि आपल्या मुलासाठी निवड करत असलेल्या **संगोपिकेची** (93) खरेदी संपल्यावर आम्ही आमचे घेतले.","t14-22-1":"२२. — घरी परतताना आम्हाला कित्येक ओळखीची माणसे भेटली : माझ्या घरची एक म्हातारी मैत्रीण, जिने आपल्या **सोबतिणीच्या** (95) दंडाचा आधार घेतला होता, पूल आणि रस्त्यांचे **अभियंता** (96) , आणि माझी एक चुलतबहीण आपल्या **दाईसह** (98) .","t14-22-2":"मग आम्हाला माझ्या आईची **टोप्या बनवणारी** (97) भेटली, आणि शहरात परक्या असलेले दोन **भिक्षु** (99) , जे स्थानकाकडे जाणारी वाट विचारायला माझ्या वडिलांकडे आले.","t15-apar-1":"तक्ता क्रमांक १५","t15-tit-1":"बाजार. — खाद्यपदार्थ.","t15-01-1":"१. — आपल्या खाण्यासाठी लागणारा माल आपल्याला पुरवणारे बहुतेक व्यापारी **छपऱ्या बाजाराच्या** **दालनाखाली** (1) किंवा शेजारच्या रस्त्यांवर जमतात.","t15-02-1":"२. — **डुकराचा खाटीक** (2) , जो **हॅम** (3) , **रक्ताची सॉसेज** (4) , **सॉसेज** (5) , **आतड्याची सॉसेज** (6) आणि **खारवलेली चरबी** (7) विकतो, तो **लोणी आणि चीज विकणारीच्या** (8) शेजारी उभा असतो, जिची मांडणी लाल कवचाच्या **डच चीजने** (9) , **कामँबेर चीजने** (10) , **ग्रुयेरच्या चकत्यांनी** (11) आणि ताज्या **लोण्याच्या गोळ्यांनी** (12) भरलेली असते.","t15-03-1":"३. — तिच्यासमोर एक **भाजीवाली** (13) आपल्या गिऱ्हाइकिणींना सुंदर **टोमॅटो** (14) , **फुलकोबी** (15) , **कोशिंबिरीची पाने** (16) , **कोबी** (17) , **दुधी भोपळे** (19) , **खरबुजे** (18) आणि **अळंबीसुद्धा** (20) देऊ करते. पण एका **बिअरवाल्याने** आपली **मालाची गाडी** (21) — **बिअरच्या पिंपांनी** (22) भरलेली — नेमकी तिच्या मांडणीसमोर उभी केल्यामुळे तिच्या गिऱ्हाइकांना जवळ येता येत नाही. एक माळीण तिच्याकडे **आर्टिचोकची** (23) टोपली घेऊन येते.","t15-tit-2":"विक्री आणि खरेदी.","t15-04-1":"४. — बाजारात मोठी लगबग आहे, कारण **लिलावाची** (24) वेळ झाली. खरेदीसाठी तिथे येणाऱ्या **गृहिणी** (26) जाताजाता **आतडी विकणारीच्या** (25) दुकानासमोर थांबतात, **पोटातली आतडी** किंवा **वासराचे डोके** घ्यायला.","t15-05-1":"५. — एक लठ्ठ **आचारी** (27) **कोळिणीकडे** (28) फार सुंदर **टुन्याचा** भाव करतो आहे, जी आपल्या मर्जीप्रमाणे आपले भाव वाढवते. तिच्याकडे **वाम**, **सोल मासे**, **ट्राउट** आणि **कार्प** मोठ्या प्रमाणात आले आहेत. तिचा **कॉड** आणि तिचे **शिंपले** फार ताजे आहेत.","t15-tit-3":"स्वस्त आणि महाग माल.","t15-06-1":"६. — तिच्याशेजारी बसलेली **कोंबडीवाली** (29) फार प्रामाणिक आहे. **टर्की**, **हंस**, **बदक** किंवा साधे **कोंबडीचे पिल्लू** विकताना ती रास्त भावापेक्षा जास्त मागत नाही.","t15-07-1":"७. — चौकाच्या कोपऱ्यावर, पहिल्या मजल्यावर, थोड्या दिवसांपूर्वी एक **कापडविक्रेता** (30) बसला आहे, ज्याच्याकडे खरेदी करणाऱ्या बायकांना **मेजपोसांची**, **रुमालांची**, **अपऱ्यांची** आणि **फडक्यांची** फार सुंदर निवड मिळेल याची नेहमी खात्री असते. त्याच मजल्यावर एका **सुऱ्या करणाऱ्याने** (31) आपली कार्यशाळा थाटली आहे. तो दालनातल्या विक्रेतीणींच्या **सुऱ्या** धारदार करतो आणि माळ्यांसाठी सर्वात कठीण **पोलादाचे** **कोयते** बनवतो.","t15-tit-4":"किराणा.","t15-08-1":"८. — त्याच्या कार्यशाळेखाली थोड्या दिवसांपूर्वी अन्नपदार्थांचे एक मोठे दुकान उघडले आहे. ते आता पूर्वीचे साधे आणि किरकोळ **किराणा दुकान** (32) राहिलेले नाही, जे फक्त रोजच्या वापरातला माल विकत असे — **चहा** (33) , **चॉकलेट** (34) , **साखरेचे ठोकळे** (37) आणि **साबण** (38) . तिथे कोणताही माल मिळतो : **खारी बिस्किटे**, **डबाबंद पदार्थ** (35) , **मद्ये** (36) , **रम**, **कोन्याक**, **किर्श**, **बडीशेपेचे मद्य** आणि **क्युरासाओ**. तिथे शिकारही मिळते : **ससा** (39) , **थ्रश** (40) , **तित्तिर** (41) , **लावे** (42) , **रानबदक** (43) किंवा **फेझंट** (44) — तितक्याच सहजपणे जितक्या सहजपणे **केळ्यांसारखी** (46) आणि **अननसासारखी** परदेशी फळे.","t15-09-1":"९. — किराणावाल्याचा एक फार सौजन्यशील **नोकर** (45) हवे ते द्यायला तयार असतो : बेदाण्यांचा किंवा त्या फळांचा **मुरंबा** (47) , **चरबी** (48) , **लोणच्याच्या काकड्या** (49) किंवा खारवलेले **सार्डिन** (50) .","t15-09-2":"हे **गिऱ्हाइकिणींसाठी** (51) फार सोयीचे आहे, ज्यांना रोजच्या मालाशेजारीच सर्वात दुर्मीळ नवी पिके आणि सर्वात चवदार फळे सापडतात : रसाळ **नासपती** (52) , **आलुबुखार** (53) , **द्राक्षे** (54) , **पीच** (55) , **बदाम** (56) आणि **अक्रोड** (57) .","t15-tit-5":"गिऱ्हाईक.","t15-10-1":"१०. — **तांदूळ** (58) आणि **मसूर** (59) धुरी दिलेल्या **हेरिंगच्या** (60) पेटीशेजारी आहेत; **बटाटा** (61) आणि **घेवडा** (63) **सफरचंदांच्या** (62) , **अंजिरांच्या** (64) , **सुक्या आलुबुखारांच्या** (65) आणि **हेझलनटांच्या** (66) शेजारी आहेत. त्या दुकानात ताजी **अंडी** (67) आणि **ऑलिव्हही** (68) मिळतात; म्हणूनच **टोपल्या** (70) आणि **जाळीच्या पिशव्या** (73) भराभर भरून जातात.","t15-11-1":"११. — त्या उत्तम पेढीच्या **कॉफीने** (72) **नोकराणींमध्ये** (69) आणि **स्वयंपाकिणींमध्ये** रास्त नाव कमावले आहे, कारण म्हातारा **किराणावाला** (71) स्वतःच ती अत्यंत काळजीपूर्वक भाजतो.","t15-tit-6":"देखावे.","t15-12-1":"१२. — सगळेच काही खरेदीसाठी बाजारात येत नाहीत. दालनाकडे जाणाऱ्या गल्लीतल्या चित्रमय वर्दळीत अत्यंत निरनिराळी माणसे दिसतात. एका मनमिळाऊ **खाटकाच्या नोकराशेजारी** (75) , जो आपल्यापुढे **ढकलगाडी** (74) ढकलतो, हे बघा रजेवरचे दोन शिपाई, आपला झळाळता गणवेश दाखवायला फार अभिमानाने उभे : निळा **डोलमान** आणि **तुऱ्याची टोपी** घातलेला **हुसार** (76) , आणि फुगीर बाह्यांचा व डोक्यावर **फेझ** घातलेला **झुआव नाईक**.","t15-13-1":"१३. — **पाववाला** (80) , जो **पावाच्या दुकानाच्या** (78) उंबरठ्यावर उभा आहे, त्याचे आपल्या **पावाचे** (79) पीठ नुकतेच मळून झाले आहे, आणि दर्शनी काचेत असलेले **चंद्रकोरी क्रोसाँ** (81) , **गोल पाव** (82) आणि **चकतीचे पाव** (83) त्याने भट्टीतून बाहेर काढले आहेत.","t15-14-1":"१४. — पावाच्या दुकानावर एक कुशल **शिवणकाम करणारी** (84) राहते, जी कित्येक **भरतकाम करणाऱ्या** (85) बायका कामाला ठेवते. तिच्याशेजारी एक **इस्त्रीवाली** (86) राहते, जी **कपडे** (88) धुऊन वाळवल्यावर त्यांना खळ लावते आणि **इस्त्रीने** (87) इस्त्री करते.","t15-tit-7":"मांस, मासे आणि भाज्या.","t15-15-1":"१५. — तळमजल्यावरच्या **खाटीकखान्यात** (89) सगळ्या प्रकारचे **मांस** विकतात — **मेंढीचे मांस** (90) , **गोमांस** (94) किंवा **वासराचे मांस** (92) — **मेंढीच्या मांड्या**, **बीफस्टेक**, **भाजायचे तुकडे** आणि **चॉप** म्हणून. **खाटकाचा नोकर** (93) ते सगळे मांस कापून वेगळे करतो आणि **मज्जेची हाडे** (96) बाजूला ठेवतो. खाटीकखान्याच्या दारात एक **कालवे विकणारी** (97) बसते, जी **कालवे** (98) विकते. हवे असल्यास ती ती उघडूनही देते.","t15-16-1":"१६. — हे सगळे व्यापारी परवाना किंवा जागेचा कर भरतात; म्हणूनच **पोलिस** (100) त्या बिचाऱ्या **भाजी विकणाऱ्या फेरीवाल्यांचा** (99) निर्दयपणे पाठलाग करतो, ज्या आपल्या हातगाड्यांवरून **गाजरे**, **मुळे**, **सलगम**, **लीक** किंवा **ॲस्पॅरॅगसचे जुडगे**, **ताजे वाटाणे**, **पालक**, **चुका**, **आळीव** आणि **पार्सली** विकत फिरून त्यांच्याशी स्पर्धा करतात.","t15-tit-8":"पोलिसापासून सावध!","t15-17-1":"१७. — **लसूण** (101) आणि **कांदे** विकणाऱ्या पोराला चांगले माहीत आहे की त्यालाही आपला माल बाजाराजवळ विकता येणार नाही. तो पळ काढतो, आणि धावताना **शेवंड** व **लॉबस्टर** विकणाऱ्या **विक्रेत्याची** (102) **खेकड्यांची**, **गोड्या पाण्यातल्या खेकड्यांची** आणि **कोळंबीची** टोपली पाडायचा धोका पत्करतो.","t15-18-1":"१८. — सगळे धावपळ करतात आणि गोंगाट करतात; पण त्यामुळे फिरत्या **काचकाम करणाऱ्याचा** (103) आवाज किंवा **कोळसेवाल्याची** (104) हाक स्पष्ट ऐकू यायला अडथळा येत नाही — तो **कोळशाची पोती** (105) पोहोचवायला काही क्षणांसाठी आपली गाडी सोडून गेला आहे.","t16-apar-1":"तक्ता क्रमांक १६ मोठे दुकान. — बाजार. — खेळणी.","t16-01-1":"१. — नवीन वर्ष जवळ येते आहे. मोठ्या दुकानांनी **खेळण्यांच्या** (1) आणि नववर्षाच्या भेटींच्या आपल्या मांडण्या तयार केल्या आहेत.","t16-01-2":"मी माझ्या आजोबांना विनंती केली की त्यांनी मला ते सुंदर प्रदर्शन पाहायला बाजारात न्यावे, आणि त्यांनी होकार दिला.","t16-02-1":"२. — आधी आम्ही सुंदर शस्त्रांच्या फलकांसमोर थांबलो, ज्यांच्यावर **बंदूक**, **टोपी**, **समशेर**, **तलवारीचा पट्टा** आणि **खांदेपट्ट्यांची** जोडी होती, किंवा **शिरस्त्राण**, **चिलखत** (3) आणि **पिस्तूल** (4) . हे सगळे मला **प्रकाशझोत यंत्रांपेक्षा** (2) कितीतरी जास्त रोचक वाटले.","t16-tit-1":"सुंदर देखावे.","t16-03-1":"३. — त्याच विभागात आपल्या **खोपटीत** एक **पहारेकरी** (5) होता; तो पुठ्ठ्याच्या एका अख्ख्या प्राणिसंग्रहासमोर पहारा देत असल्यासारखा दिसत होता. तिथे केवढे प्राणी होते : आपल्या दांडीवर बसलेला **पोपट** (6) , नाकावर शिंग असलेला **गेंडा** (7) , **रेनडियर** (8) , **शहामृग** (9) , अक्रोड फोडणारे **माकड** (10) , कोंबडी पळवणारा **कोल्हा** (11) , अवाढव्य जबडा उघडणारी **सुसर** (12) , **उंट** (13) , डौलदार **ग्रेहाउंड** (14) , **पँथर** (15) , आणि मग मला माहीत नसलेले दोन प्राणी, जे म्हणे **वीझल** (16) आणि **तरस** (17) आहेत. तिथे **बिबट्याही** (18) होता आणि **लांडगाही** (21) ; अगदी जवळ रबराच्या नाजूक **घुशी** (19) आणि इवलीशी **उंदरे** (20) होती. शेवटी **पाणघोड्याने** (22) आणि वशिंड असलेल्या **ड्रोमेडरीने** (23) तो संग्रह पुरा केला. शेजारीच **शिशाच्या शिपायांनी** (29) भरलेली भव्य छावणी नसती तर मी तिथे आणखी कितीतरी तास राहिलो असतो — तिनेच माझे लक्ष वेधून घेतले.","t16-tit-2":"शिपाई आणि युद्ध.","t16-04-1":"४. — माझे आजोबा **जायबंदी** (24) आहेत आणि एका **जखमेमुळे** त्यांना सैन्य सोडावे लागले — त्याच जखमेमुळे त्यांना **लष्करी पदक** मिळाले — , आणि ज्या **मोहिमांत** ते सामील झाले त्यांच्या गोष्टी मला सांगायला त्यांना फार आवडते. त्या इवल्याशा सैन्याच्या निरनिराळ्या हालचाली समजावून सांगताना ते सुखावले. बाजार पाहायला आलेल्या खऱ्या शिपायांचा एक घोळका — एक **अभियंता-शिपाई** (25) , **बेरे** घातलेला एक **आल्प्सचा शिकारी** (26) , पायदळाचा एक **सुभेदार** (27) आणि बाहीवर सोनेरी **पट्टी** असलेला तोफखान्याचा एक **हवालदार** (28) — ते स्पष्टीकरण ऐकायला आमच्याजवळ थांबला.","t16-05-1":"५. — एवढे झळाळते श्रोते मिळाल्यामुळे फार अभिमानाने माझ्या आजोबांनी तिथल्या तिथे एक पुरी लढाईची योजना रचली.","t16-05-2":"आपले **तट** आणि **खंदक** असलेल्या तटबंदीच्या शहराला **शत्रुसैन्याने** वेढा घातला होता, आणि दीर्घ **तोफांच्या माऱ्यानंतर** ते **हल्ल्याला** तयार होते. पण भुकेने पिचलेल्या **वेढलेल्यांनी** **वेढा घालणाऱ्यांच्या** **छावणीवर** **चढाई** करून पाहिली. **तंबूंच्या तळाभोवती** चिवट **लढाई** देऊन **हल्ला** परतवल्यावर **जिंकलेल्या** वेढेकऱ्यांनी **हरलेल्या** हल्लेखोरांचा पाठलाग करायला आपल्या **घोडदळाच्या तुकड्या** सोडल्या. त्यांनी **माघार** घेतली, **रणभूमी** **मेलेल्यांनी** आणि **जखमींनी** भरून टाकत. **स्ट्रेचरवाल्यांनी** या शेवटच्यांना **रुग्णवाहिकेत** नेले, **शल्यचिकित्सकाकडून** उपचार करून घ्यायला.","t16-05-3":"**चौरस** रचना केलेल्या काही **पलटणींनी** वीरतेने प्रतिकार केला तरी **पराभव** पुरा झाला, उरलेले सैन्य **पळाले**, पुष्कळ **कैदी** मागे सोडून. शत्रू शहर ताब्यात घेऊन आपला **विजय** पुरा करायला निघाला. कदाचित हा मोहिमेचा शेवट असेल, आणि **युद्धविरामानंतर** **शांततेचा तह** करता येईल.","t16-tit-3":"नववर्षाच्या भेटी.","t16-06-1":"६. — त्या अनुभवी वीराचे चित्रमय वर्णन ऐकून हसणाऱ्या तरुण शिपायांनी त्यांच्याकडे आणखी काही खुलासे मागितले. मी मात्र सुंदर **क्रॉसबो** (32) आणि **धनुष्य** (33) आपल्या **बाणासह** (31) पाहायला दुकानभर फिरलो. तिथे मला प्राण्यांचा आणखी एक संग्रह सापडला : दोन **गाणारे पक्षी** (34) — यांत्रिक **नाइटिंगेल** आणि पूर्ण गळ्याने गाणारा **वटवट्या** — , आणि विचित्र प्राण्यांची एक मालिका : **वटवाघूळ** (35) , **अजगर** (36) , **कासव** (37) , **सील** (38) , **देवमासा** (39) आणि खोटी **मुशी** (40) .","t16-07-1":"७. — ते न्याहाळायला मी फार वेळ थांबलो नाही, कारण मला माझ्या स्वप्नातली गोष्ट दिसली : भव्य सजावट आणि मोहक लाल पडदा असलेले एक अतिशय सुंदर **कठपुतळ्यांचे नाट्यगृह** (41) . **रंगमंचावर** दोन नट एका फार रोचक **नाटकात** **भूमिका** करत असल्यासारखे दिसत होते, कारण कक्षांत बसवलेले किंवा **आरामखुर्च्यांवर** आणि **वाद्यवृंदाच्या प्रमुखामागच्या** **खालच्या भागात** बसलेले पुठ्ठ्याचे इवलेसे **प्रेक्षक** जोरात टाळ्या वाजवत होते.","t16-07-2":"दुर्दैवाने ते नाट्यगृह फार महाग होते.","t16-08-1":"८. — शिवाय, खेळणी निवडणे अवघड होते, कारण दर्शनी काचांमध्ये सगळ्या प्रकारची खेळणी साचली होती : **आर्लेकँ** (42) , **पुल्चिनेल्ला** (43) , **पिएरो** (44) , पंख फडकावणारी **घुबडे** (45) , शीळ घालणारी **काळी कस्तूर** (46) , भुंकणारे **पूडल**, **ग्रामोफोन** (47) आणि **संयमाची कोडी**. यांतल्या एका खेळण्याने माझी फार करमणूक केली : ते एक **नाविक लढाई** (48) दाखवत होते, जिच्यात **नारळाच्या झाडांनी** भरलेल्या एका किनाऱ्याजवळ **चाच्यांनी** एका **नौकेवर** हल्ला केला होता.","t16-09-1":"९. — ती सगळी आश्चर्ये मला फार सहजपणे न्याहाळता आली, कारण दुकानात थोडीच माणसे होती — जेमतेम काही रिकामटेकडे, एक **ड्रॅगून** (49) आणि एक **वसुली करणारा** (50) , जो **मुख्य गल्ल्यावर** (51) **हुंडी** सादर करत होता.","t16-10-1":"१०. — **गल्लेवालीच्या** मागे फळ्यांवर ठेवलेल्या पुस्तकांचा उपयोग काय असे मी माझ्या आजोबांना विचारले; त्यांनी मला सांगितले की त्या **हिशेबाच्या वह्या** आहेत.","t16-tit-4":"दुकानाभोवती टकमक.","t16-11-1":"११. — खेळण्यांचा विभाग सोडून आम्ही **खोगिरे** (53) , **रिकिबी** (54) , **लगाम** (55) , **तोंडातल्या कड्या** (56) आणि **चाबूक** पाहायला खोगीरविभागाकडे गेलो. **विभागप्रमुख** (57) माझ्या आजोबांना काही माहिती देत असताना मी **पोर्सिलेन** आणि **स्फटिकाची** (58) मांडणी पाहायला गेलो, जिथे सुंदर **कोशिंबिरीची भांडी** आणि नाजूक **चहाच्या किटल्या** (59) आहेत.","t16-12-1":"१२. — पहिल्या मजल्यावर जायला आम्ही **कॉर्सेटच्या** (60) दर्शनी काचेमागून गेलो, मोजांच्या दुकानाशेजारून, जिथे फार सुंदर **आतले कपडे** (63) मांडले होते. जवळच एक **विक्रेतीण** (61) एका **गिऱ्हाईकबाईकडून** (62) सुंदर रेशमी **कापडे** (64) निवडून घेत होती.","t16-12-2":"जिन्याने वर चढताना माझ्या लक्षात आले की दुकान जपानी **कंदिलांनी** (65) , **सूर्यछत्र्यांनी** (66) आणि अवाढव्य **ताडांनी** (70) सजवले आहे.","t16-13-1":"१३. — पहिल्या मजल्यावर पाहण्यासारखे फार काही नव्हते; फक्त फर्निचर (*) , **तिजोऱ्या** (67) , **खणांची कपाटे** (68) आणि **बाळगाड्या** (69) . पण दुकानाचे एकंदर दृश्य फार **मजेदार** होते.","t16-14-1":"१४. — आमच्या पायांशी मला वाद्ये दिसली : **हार्प** (71) , **गिटार** (72) , **मॅन्डोलिन** (73) , **व्हॉल्व्हची कर्णे** (74) , **क्लॅरिनेट** (75) , आपल्या **गजासह** (76) व्हायोलिन आणि **नगारासुद्धा** (77) . जरा पुढे, कागदाच्या विभागाजवळ, एक **विद्यार्थी** (78) **विक्रेत्याकडून** (79) वह्यांच्या पिशवीचा भाव करत होता. त्यांच्याजवळ मला एक सुंदर **बाराखडीचे पुस्तक** (80) दिसले.","t16-14-2":"दुकानाच्या मधोमध एक उंच **नाताळचे झाड** (81) उभे केले होते, मेणबत्त्यांनी, लहानसहान वस्तूंनी आणि सगळ्या प्रकारच्या खेळण्यांनी पुरे भरलेले : **लाकडी घोडे** (82) , **बाहुल्या** (83) , वगैरे.","t16-14-3":"आपली **दंतमंजने** आणि निरनिराळी **अत्तरे** असलेल्या **सुगंधद्रव्यांच्या दुकानातून** (84) फार चांगला वास पसरत होता, जो आमच्यापर्यंत येत होता.","t16-tit-5":"आपण काहीतरी विकत घेतो.","t16-15-1":"१५. — माझ्या आजोबांना वेळ फार लांबल्यासारखा वाटू लागल्यामुळे आम्ही मोठ्या जिन्याने खाली उतरलो. **खगोलशास्त्राच्या तक्त्यासमोर** (85) ते थोडे थांबले, जो — ते मला म्हणाले — **धूमकेतू** (a) , **चंद्र आणि सूर्यग्रहणे** (b) , **चार मुख्य दिशा** (c) **(उत्तर, दक्षिण, पूर्व आणि पश्चिम)** दाखवणारे वाऱ्याचे चक्र, दोन **गोलार्धांचा** (d) नकाशा, **ग्रह** (e) आणि **सूर्यमाला** (f) दाखवतो. यातले मला काहीच कळले नाही, आणि तिथून गेलेल्या एका **पोहोचवणाऱ्या नोकराच्या** (86) पट्ट्या लावलेल्या गणवेशात, आणि माझ्याजवळ **पैशाच्या पिशव्यांशेजारी** (88) व **कागदपत्रांच्या पिशव्यांशेजारी** (89) असलेल्या सुंदर **पंख्यांत** (87) मला कितीतरी जास्त रस होता.","t16-16-1":"१६. — मांडणीवरची **पिसेही** (90) आणि **पट्ट्यांची बकले** (91) मला आवडली, आणि टोपल्यांत डौलदारपणे मांडलेली ती सुंदर **कृत्रिम फुलेही** (94) . **वायलेट**, **जिलीफ्लॉवर**, **हायसिंथ** (95) , **जिरॅनियम** (96) , **लिली** (97) आणि **नास्टर्शियम** (98) फार चांगले उतरवले होते.","t16-tit-6":"आजोबांची भेट.","t16-17-1":"१७. — **दातांच्या ब्रशांपैकी** (92) एक मला घेऊन द्यावा अशी मी आजोबांना विनंती केली — ते ब्रश **केसांच्या पिनांशेजारच्या** (93) पेटीत होते. त्यांनी होकार दिला आणि माझी खरेदी मी स्वतःच गल्ल्यावर जाऊन भरली, जिथे मोठी **रवानगी** (100) तयार केली जात होती, एका **गिऱ्हाइकासाठी** (99) .","t16-18-1":"१८. — अचानक कलात्मक **ब्राँझच्या कलाकृतींजवळ** (101) थांबलेल्या माणसांमध्ये थोडी खळबळ उडाली. एक **चोर** (102) कोणाचा खिसा कापायचा प्रयत्न करत असतानाच एका **निरीक्षकाने** (103) त्याला रंगेहात पकडले होते. त्याला **अटक** करायला पोलिस बोलवायची व्यवस्था केली गेली, आणि आम्ही बाहेर पडत होतो तेवढ्यात त्या गुन्हेगाराला तुरुंगात नेले जात होते."}